I ACa 2390/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Łodzi rozpoznał apelację Syndyka masy upadłości (...) Spółki Akcyjnej w upadłości od wyroku Sądu Okręgowego w Sieradzu, który ustalił nieważność umowy kredytu hipotecznego z dnia 11 października 2007 r. z powodu abuzywności postanowień dotyczących mechanizmu indeksacji. Sąd Okręgowy uznał, że klauzule te były niedozwolone, ponieważ nie zostały indywidualnie uzgodnione z konsumentem, rażąco naruszały jego interesy i kształtowały prawa oraz obowiązki stron sprzecznie z dobrymi obyczajami, co skutkowało nieważnością całej umowy. Pozwany bank w apelacji zarzucił szereg naruszeń przepisów postępowania, w tym brak odrzucenia pozwu w związku z ogłoszeniem upadłości banku i zgłoszeniem wierzytelności do masy upadłości, a także naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 385¹ k.c. i art. 189 k.p.c. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, uznając ją za bezzasadną. Podkreślono, że postępowanie o ustalenie nieważności umowy kredytu nie jest sprawą o wierzytelność podlegającą zgłoszeniu do masy upadłości, co potwierdził Sąd Najwyższy. Sąd Apelacyjny podzielił również stanowisko Sądu Okręgowego co do abuzywności klauzul indeksacyjnych, wskazując na brak rzetelnej informacji o ryzyku kursowym, jednostronne kształtowanie przez bank wysokości rat i zobowiązania, a także brak indywidualnego uzgodnienia postanowień. Stwierdzono, że klauzule te stanowią essentialia negotii umowy i ich wyeliminowanie prowadzi do nieważności całej umowy, zgodnie z dominującym orzecznictwem Sądu Najwyższego i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Sąd Apelacyjny zasądził od pozwanego na rzecz powódki zwrot kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie nieważności umów kredytowych z klauzulami abuzywnymi, interpretacja przepisów o ochronie konsumentów w prawie bankowym, zasady prowadzenia postępowań w przypadku upadłości banku.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i prawnego, w tym interpretacji przepisów unijnych i krajowych dotyczących klauzul abuzywnych w umowach kredytowych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowa kredytu hipotecznego indeksowanego do waluty obcej, zawarta z konsumentem, jest nieważna z powodu abuzywności postanowień dotyczących mechanizmu indeksacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa jest nieważna ex tunc z powodu abuzywności postanowień indeksacyjnych.
Uzasadnienie
Sąd uznał klauzule indeksacyjne za abuzywne, ponieważ nie zostały indywidualnie uzgodnione, rażąco naruszały interesy konsumenta i kształtowały prawa oraz obowiązki stron sprzecznie z dobrymi obyczajami. Bank wykorzystał swoją przewagę informacyjną, nie informując rzetelnie o ryzyku kursowym. Eliminacja tych klauzul prowadzi do nieważności całej umowy, gdyż stanowią one essentialia negotii.
Czy postępowanie sądowe o ustalenie nieważności umowy kredytu, prowadzone przeciwko bankowi w upadłości, podlega zgłoszeniu do masy upadłości i czy wymaga zawieszenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie o ustalenie nieważności umowy kredytu nie jest sprawą o wierzytelność podlegającą zgłoszeniu do masy upadłości i może być kontynuowane.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy w uchwale III CZP 5/24 stwierdził, że takie powództwo nie jest sprawą o wierzytelność w rozumieniu Prawa upadłościowego, co potwierdza możliwość prowadzenia postępowania.
Czy sąd może zastąpić abuzywne postanowienia umowne innymi przepisami prawa lub zwyczajami?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie może zastępować abuzywnych postanowień umownych innymi przepisami prawa lub zwyczajami, gdyż prowadziłoby to do naruszenia celu dyrektywy UE o ochronie konsumentów.
Uzasadnienie
Eliminacja abuzywnych klauzul prowadzi do nieważności umowy w całości, jeśli bez nich nie da się odtworzyć treści praw i obowiązków stron zgodnych z ich wolą. Sąd nie jest władny uzupełniać luk powstałych po wyeliminowaniu tych klauzul.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| V. V. | osoba_fizyczna | powódka |
| Syndyk masy upadłości (...) Spółki Akcyjnej w upadłości | spółka | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy dotyczące mechanizmu indeksacji spełniały wymogi abuzywności, ponieważ nie zostały indywidualnie uzgodnione i rażąco naruszały interesy konsumenta.
k.c. art. 385¹ § § 3
Kodeks cywilny
Postanowienia wynikające z wzorca umownego, którym posłużył się bank, nie zostały indywidualnie uzgodnione z powódką.
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Powódka miała interes prawny w ustaleniu nieważności umowy kredytu.
Pomocnicze
k.p.c. art. 387 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 58 § § 3
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
pr.up. art. 145 § ust. 1
Ustawa Prawo upadłościowe
Prawo bankowe art. 69 § ust. 2 pkt 4a i ust. 3
Ustawa Prawo bankowe
Argumenty
Skuteczne argumenty
Abuzywność klauzul indeksacyjnych z uwagi na brak indywidualnego uzgodnienia i rażące naruszenie interesów konsumenta. • Nieważność umowy kredytu w całości z powodu abuzywności klauzul stanowiących essentialia negotii. • Brak podstaw do zawieszenia postępowania w sprawie o ustalenie nieważności umowy kredytu przeciwko bankowi w upadłości.
Odrzucone argumenty
Brak drogi sądowej w związku z ogłoszeniem upadłości banku. • Konieczność zawieszenia postępowania z uwagi na zgłoszenie wierzytelności do masy upadłości. • Brak interesu prawnego powódki w ustaleniu nieważności umowy. • Umowa nie zawierała klauzul abuzywnych, a powódka była świadoma ryzyka kursowego i dobrowolnie wybrała ofertę. • Możliwość zastąpienia abuzywnych klauzul innymi przepisami prawa lub zwyczajami.
Godne uwagi sformułowania
klauzule spełniały wymogi abuzywności w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c. • nie zostały one indywidualnie uzgodnione z powódką, jako konsumentem • kształtowały prawa i obowiązki powódki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jej interesy • Bank wykorzystał tym samym swoją przewagę informacyjną. • Postanowienia te, określając oparty na ryzyku kursowym mechanizm indeksacji, determinowały charakter umowy oraz fakt jej zawarcia, stanowiły jej essentialia negotii • nie jest sprawą „o wierzytelność, która podlega zgłoszeniu do masy upadłości” w rozumieniu art. 145 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe • w sytuacji kolizji art. 58 k.c. i art. 385¹ k.c. należy dać pierwszeństwo drugiemu z tych przepisów, traktując go jako lex specialis • nie można zasadnie wyprowadzić wniosku, że dowód z jej przesłuchania jest z tej tylko przyczyny stronniczy • nie budzi wątpliwości, że wszystkie istotne w niniejszej sprawie dokumenty, to jest wniosek kredytowy i umowa kredytu zostały zredagowane przez stronę pozwaną i przedstawione powódce jedynie do podpisu. • nie można przyjąć, że strony pozostają związane pozostałą częścią umowy. […]
Skład orzekający
Wiesława Kuberska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie nieważności umów kredytowych z klauzulami abuzywnymi, interpretacja przepisów o ochronie konsumentów w prawie bankowym, zasady prowadzenia postępowań w przypadku upadłości banku."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i prawnego, w tym interpretacji przepisów unijnych i krajowych dotyczących klauzul abuzywnych w umowach kredytowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu abuzywnych klauzul w umowach kredytowych, co ma duże znaczenie praktyczne dla wielu konsumentów i prawników. Wyrok potwierdza utrwaloną linię orzeczniczą w zakresie ochrony konsumentów.
“Kredyt frankowy nieważny? Sąd Apelacyjny potwierdza: abuzywne klauzule to koniec umowy!”
Dane finansowe
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 4050 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.