Orzeczenie · 2024-06-07

I ACA 239/23

Sąd
Sąd Apelacyjny w Szczecinie
Miejsce
Szczecin
Data
2024-06-07
SAOSCywilneprawo rodzinne i opiekuńczeWysokaapelacyjny
konkubinatrozwódrozliczenie majątkowebezpodstawne wzbogacenienakładywkład pracymajątek wspólnysąd apelacyjny

Sprawa dotyczyła rozliczenia majątkowego między byłymi konkubentami po niemal 18 latach związku. Powódka domagała się zasądzenia 930 000 zł, twierdząc, że przyczyniła się do powstania majątku pozwanego poprzez pracę w domu i pomoc w jego działalności gospodarczej, podczas gdy pozwany prowadził życie na wysokim poziomie. Sąd Okręgowy zasądził 549 693,66 zł. Pozwany złożył apelację, kwestionując ustalenia sądu pierwszej instancji co do wkładu powódki i pochodzenia środków na majątek. Sąd Apelacyjny, częściowo uwzględniając apelację, zmienił wyrok, zasądzając na rzecz powódki kwotę 258 618,04 zł. Sąd uznał, że powódka przyczyniła się do powstania majątku pozwanego, ale jej wkład nie był równy z jego własnym, a także zakwestionował niektóre dowody i ustalenia sądu pierwszej instancji dotyczące wartości majątku i dochodów pozwanego. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zostało również zmienione.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Rozliczenia majątkowe między konkubentami po ustaniu związku, stosowanie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu w takich sprawach.

Ograniczenia stosowania

Każda sprawa konkubinatu jest oceniana indywidualnie, zależnie od specyfiki relacji i wkładu stron.

Zagadnienia prawne (3)

Jakie przepisy prawa cywilnego należy stosować do rozliczeń majątkowych między konkubentami po ustaniu związku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Do rozliczeń majątkowych między konkubentami po ustaniu związku należy stosować przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu (art. 405 k.c.), a nie przepisy dotyczące podziału majątku wspólnego małżonków.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy o podziale majątku wspólnego małżonków nie mają zastosowania do konkubinatu, ponieważ brak jest podstawy prawnej do zrównywania tych związków. Stosowanie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu jest dopuszczalne, gdy cel świadczenia (np. trwałość związku) odpadł.

Czy praca powódki w domu i pomoc w działalności gospodarczej pozwanego stanowiła podstawę do zasądzenia części majątku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, praca powódki w domu i pomoc w działalności gospodarczej pozwanego, która przyczyniła się do powstania jego majątku, stanowi podstawę do zasądzenia części wartości tego majątku na jej rzecz.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że powódka przejęła na siebie ciężar opieki nad dziećmi i prowadzenia domu, co umożliwiło pozwanemu rozwój jego działalności i gromadzenie majątku. Wkład powódki, choć nie był równy z wkładem pozwanego, uzasadniał zasądzenie części wartości majątku.

Jak ocenić wartość wkładu powódki w majątek pozwanego i wysokość zasądzonej kwoty?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Wartość wkładu powódki została ustalona na podstawie opinii biegłych, uwzględniając jej pracę w domu, pomoc w działalności gospodarczej oraz wartość nieruchomości i przedsiębiorstwa pozwanego. Sąd Apelacyjny skorygował kwotę zasądzoną przez Sąd Okręgowy, uznając, że wkład powódki nie był równy z wkładem pozwanego.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny, częściowo uwzględniając apelację pozwanego, obniżył zasądzoną kwotę, uznając, że ustalenia Sądu Okręgowego dotyczące równości wkładu stron były błędne. Wartość nieruchomości i pracy powódki została oceniona na podstawie opinii biegłych, ale ostateczna kwota została skorygowana.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Zmiana wyroku
Strona wygrywająca
powódka (częściowo)

Strony

NazwaTypRola
M. T. (1)osoba_fizycznapowódka
P. L. (1)osoba_fizycznapozwany

Przepisy (9)

Główne

k.c. art. 405

Kodeks cywilny

Podstawa prawna do rozliczeń konkubinatu w drodze bezpodstawnego wzbogacenia.

Pomocnicze

k.c. art. 410 § § 2

Kodeks cywilny

Określa przypadki, gdy świadczenie jest nienależne, w tym gdy cel świadczenia nie został osiągnięty.

k.c. art. 98 § § 1

Kodeks cywilny

Zasada odpowiedzialności za koszty procesu.

k.c. art. 100

Kodeks cywilny

Zasada wzajemnego zniesienia lub podziału kosztów procesu.

k.c. art. 108 § § 1

Kodeks cywilny

Zasada szczegółowego wyliczenia kosztów procesu.

k.p.c. art. 378 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Obowiązek rozpoznania sprawy w granicach apelacji.

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Wymogi formalne uzasadnienia orzeczenia sądu drugiej instancji.

k.p.c. art. 232

Kodeks postępowania cywilnego

Ciężar dowodzenia.

k.c. art. 481 § § 1, 2, 2 1 i 2 2

Kodeks cywilny

Odsetki za opóźnienie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Powódka przyczyniła się do powstania majątku pozwanego poprzez pracę w domu i pomoc w działalności gospodarczej. • Nawet w konkubinacie możliwe jest rozliczenie majątkowe na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu. • Cel świadczenia (trwałość związku) odpadł, co uzasadnia zwrot wartości świadczenia.

Odrzucone argumenty

Apelacja pozwanego w zakresie całkowitego oddalenia powództwa. • Twierdzenia pozwanego o braku wkładu powódki i samodzielnym gromadzeniu majątku.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja pozwanego zasługiwała na częściowe uwzględnienie. • Poza sporem pozostaje okoliczność, że strony pozostawały w konkubinacie. • Problematyka rozliczenia konkubinatu należy niewątpliwie do spornych w praktyce sądowej, bowiem przepisy prawa wprost kwestii tej nie regulują. • Sąd I instancji w sposób prawidłowy uznał, że w sprawie zastosowanie znajdują przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu.

Skład orzekający

Tomasz Żelazowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Rozliczenia majątkowe między konkubentami po ustaniu związku, stosowanie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu w takich sprawach."

Ograniczenia: Każda sprawa konkubinatu jest oceniana indywidualnie, zależnie od specyfiki relacji i wkładu stron.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozliczeń majątkowych po zakończeniu nieformalnych związków, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie społeczne i prawne.

Rozstanie po 18 latach związku: Sąd Apelacyjny zasądził ponad 250 tys. zł w sprawie o rozliczenie konkubinatu.

Dane finansowe

WPS: 930 000 PLN

rozliczenie konkubinatu: 258 618,04 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst