I ACA 237/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Poznaniu rozpoznał sprawę z powództwa L. P., M. P. i Z. P. przeciwko Miastu P. o zapłatę odszkodowania za spadek wartości nieruchomości spowodowany zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Sąd Okręgowy w Poznaniu zasądził na rzecz powodów odszkodowanie, uznając, że uchwalenie nowego planu zagospodarowania przestrzennego, który zmienił przeznaczenie działki powodów z częściowo budowlanej na teren zieleni, spowodowało istotne ograniczenie możliwości korzystania z nieruchomości i spadek jej wartości. Pozwany Miasto P. złożyło apelację, zarzucając m.in. błędną wykładnię przepisów dotyczących planowania przestrzennego, charakteru prawnego planu ogólnego z 1994 roku oraz zasad ustalania szkody planistycznej, a także naruszenie przepisów postępowania. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, uznając ją za bezzasadną. Sąd Apelacyjny potwierdził, że plan ogólny z 1994 roku miał charakter aktu prawa miejscowego i mógł stanowić podstawę do oceny przeznaczenia nieruchomości. Podkreślono, że właściciel nie może ponosić negatywnych skutków "luki planistycznej", a roszczenie o odszkodowanie przysługuje nawet jeśli nieruchomość nie była faktycznie wykorzystywana w sposób potencjalny, o ile wynikało to z jej przeznaczenia. Sąd Apelacyjny podzielił ustalenia Sądu Okręgowego co do spadku wartości nieruchomości i zasądził odszkodowanie, dokonując korekty kwoty na rzecz powódki M. P. z uwagi na dziedziczenie po zmarłym H. P. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie odpowiedzialności gminy za szkodę planistyczną, interpretacja przepisów o planowaniu przestrzennym, zasady prawa międzyczasowego w kontekście zmian planistycznych.
Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany planu zagospodarowania przestrzennego i spadku wartości nieruchomości.
Zagadnienia prawne (3)
Czy uchwalenie nowego planu zagospodarowania przestrzennego, zmieniającego przeznaczenie nieruchomości z częściowo budowlanej na teren zieleni, uzasadnia roszczenie właściciela o odszkodowanie za spadek wartości nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli zmiana planu uniemożliwiła lub istotnie ograniczyła dotychczasowe lub zgodne z dotychczasowym przeznaczeniem korzystanie z nieruchomości.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zmiana planu zagospodarowania przestrzennego, która przekształciła działkę z częściowo budowlanej na teren zieleni, spowodowała spadek jej wartości i ograniczenie możliwości korzystania z niej zgodnie z potencjalnym przeznaczeniem. Podkreślono, że właściciel nie ponosi negatywnych skutków "luki planistycznej" i ma prawo do odszkodowania za utraconą wartość nieruchomości.
Jaki jest charakter prawny planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego z 1994 roku i czy może on stanowić podstawę do oceny przeznaczenia nieruchomości w kontekście roszczenia o szkodę planistyczną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, plan ogólny zagospodarowania przestrzennego z 1994 roku miał charakter aktu prawa miejscowego i określał przeznaczenie gruntu, co pozwalało na porównanie z nowym planem.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny potwierdził, że plan ogólny z 1994 roku, uchwalony na podstawie ustawy o planowaniu przestrzennym, miał charakter aktu prawa miejscowego i określał przeznaczenie gruntów, co było wystarczającą podstawą do oceny szkody planistycznej.
Czy przepisy dotyczące ustalania wartości nieruchomości i wysokości odszkodowania za szkodę planistyczną, zmienione ustawą z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, mają zastosowanie do szkody powstałej przed wejściem w życie tych zmian?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, stosuje się prawo obowiązujące w dacie powstania szkody, zgodnie z ogólnymi zasadami prawa międzyczasowego.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że skutki wejścia w życie planu zagospodarowania przestrzennego należy oceniać według przepisów obowiązujących w dacie wejścia w życie planu, a nie według późniejszych nowelizacji, stosując zasadę nieretroaktywnego działania prawa.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| L. P. | osoba_fizyczna | powódka |
| M. P. | osoba_fizyczna | powódka |
| Z. P. | osoba_fizyczna | powód |
| H. P. | osoba_fizyczna | powód |
| Miasto P. | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (13)
Główne
u.p.z.p. art. 36 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Umożliwia właścicielowi żądanie odszkodowania za rzeczywistą szkodę lub wykupienie nieruchomości, jeżeli w związku z uchwaleniem planu miejscowego korzystanie z nieruchomości stało się niemożliwe lub istotnie ograniczone.
u.p.z.p. art. 37 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Określa sposób ustalania wysokości odszkodowania za obniżenie wartości nieruchomości jako różnicę między wartością nieruchomości przed i po zmianie planu.
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 37 § 3
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Określa 5-letni termin na zgłaszanie roszczeń z tytułu obniżenia wartości nieruchomości.
u.p.z.p. art. 37 § 11
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Wprowadzony nowelizacją, określa sposób ustalania wartości nieruchomości w specyficznych sytuacjach, w tym przy braku planu miejscowego.
k.c. art. XXVI § p.w.
Kodeks cywilny
Ogólna reguła międzyczasowa stosowana przez analogię, zgodnie z którą do stosunków prawnych powstałych przed wejściem w życie ustaw nowelizujących stosuje się prawo dotychczasowe.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad orzekania o kosztach procesu.
k.p.c. art. 385 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia apelacji.
Ustawa o planowaniu przestrzennym art. 26 § 1
Uznaje plany ogólne za plany miejscowe.
Ustawa o planowaniu przestrzennym art. 27 § 1
Dotyczy sporządzania planów szczegółowych.
Ustawa o planowaniu przestrzennym art. 26 § 2
Określa zawartość planu ogólnego, w tym sposób zagospodarowania i wykorzystania gruntów.
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
Określa granice prawa własności.
k.c. art. 922 § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy dziedziczenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zmiana planu zagospodarowania przestrzennego spowodowała spadek wartości nieruchomości i ograniczenie możliwości jej wykorzystania. • Plan ogólny z 1994 roku miał charakter aktu prawa miejscowego i mógł być podstawą do oceny przeznaczenia nieruchomości. • Właściciel nie ponosi negatywnych skutków "luki planistycznej" i ma prawo do odszkodowania za utraconą wartość nieruchomości. • Prawo międzyczasowe nakazuje stosowanie przepisów obowiązujących w dacie powstania szkody.
Odrzucone argumenty
Plan ogólny z 1994 roku nie miał charakteru aktu prawa miejscowego. • Nowy plan zagospodarowania przestrzennego nie spowodował niemożliwości lub istotnego ograniczenia korzystania z nieruchomości. • Szkoda powinna być oceniana według przepisów wprowadzonych nowelizacją. • Sąd pierwszej instancji nie dopuścił dowodu z opinii biegłego na okoliczność wartości rynkowej nieruchomości. • Zapisy planu ogólnego nie dotyczyły działki powodów w sposób umożliwiający zabudowę mieszkaniową.
Godne uwagi sformułowania
Obywatel nie może natomiast ponosić jakichkolwiek ujemnych skutków związanych z zaistnieniem „luki planistycznej”. • Sama bowiem możliwość właściciela wykorzystywania rzeczy w określony sposób jest jego prawem podmiotowym wywodzącym się z istoty prawa własności.
Skład orzekający
Elżbieta Fijałkowska
przewodniczący
Małgorzata Gulczyńska
sędzia
Małgorzata Kaźmierczak
sędzia /sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie odpowiedzialności gminy za szkodę planistyczną, interpretacja przepisów o planowaniu przestrzennym, zasady prawa międzyczasowego w kontekście zmian planistycznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany planu zagospodarowania przestrzennego i spadku wartości nieruchomości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy istotnego zagadnienia szkody planistycznej i odpowiedzialności gmin za zmiany w planach zagospodarowania przestrzennego, co ma praktyczne znaczenie dla właścicieli nieruchomości.
“Gmina zapłaci odszkodowanie za zmianę planu zagospodarowania. Czy Twoja działka straciła na wartości?”
Dane finansowe
WPS: 700 600 PLN
odszkodowanie: 78 853,5 PLN
odszkodowanie: 78 853,5 PLN
odszkodowanie: 473 121 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.