I ACa 236/19

Sąd Apelacyjny w KatowicachKatowice2019-10-31
SAOSCywilneodpowiedzialność odszkodowawczaŚredniaapelacyjny
odszkodowaniezadośćuczynieniebezprawnośćprzeszukanieareszt śledczyprokuraturapolicjapostępowanie karnepostępowanie cywilne

Sąd Apelacyjny oddalił apelację powoda, uznając działania Prokuratury Rejonowej w M. dotyczące przeszukania celi więziennej za zgodne z prawem, mimo umorzenia postępowania przygotowawczego.

Powód K. K. domagał się od Skarbu Państwa odszkodowania za bezprawne działania Prokuratury Rejonowej w M., która przeszukała jego celę więzienną w związku ze znalezieniem narkotyków w przesyłce. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, uznając działania prokuratury za zgodne z prawem, ponieważ umorzone postępowanie mogło zostać podjęte, a czynności sprawdzające były dopuszczalne. Sąd Apelacyjny oddalił apelację powoda, podzielając ustalenia sądu pierwszej instancji i uznając, że powód nie wykazał bezprawności działań funkcjonariuszy.

Powód K. K. wniósł pozew przeciwko Skarbowi Państwa o zapłatę, domagając się zadośćuczynienia za działania Prokuratury Rejonowej w M. związane z przeszukaniem jego celi więziennej. Postępowanie przygotowawcze zostało wszczęte w związku ze znalezieniem znacznej ilości substancji psychotropowej w przesyłce zaadresowanej do powoda. Prokurator wydał postanowienie o przeszukaniu celi, a następnie przeszukanie zostało przeprowadzone. Powód twierdził, że działania te były bezprawne, zwłaszcza że postępowanie przygotowawcze zostało umorzone. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, argumentując, że umorzone postępowanie mogło zostać podjęte, a czynności sprawdzające, w tym przeszukanie, były dopuszczalne na mocy przepisów kpk. Sąd pierwszej instancji uznał również, że powód nie wykazał niezgodności wykonania postanowienia z prawem. Powód złożył apelację, zarzucając m.in. rozpoznanie sprawy na jednym posiedzeniu i pominięcie dowodu z zeznań świadków. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, uznając ustalenia faktyczne i ocenę materiału dowodowego sądu pierwszej instancji za prawidłowe. Sąd odwoławczy podkreślił, że powód nie wykazał bezprawności działań, a zarzuty dotyczące procedury procesowej uznał za bezzasadne, wskazując na zgodność z zasadą szybkości postępowania i niespełnienie wymogów formalnych wniosku dowodowego. Sąd Apelacyjny potwierdził, że organy ochrony prawnej miały obowiązek podjęcia działań w związku ze znalezieniem narkotyków.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, działania te nie były bezprawne, ponieważ umorzone postępowanie mogło zostać podjęte, a prokurator miał prawo zlecić Policji dokonanie niezbędnych czynności sprawdzających przed ewentualnym podjęciem postępowania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że umorzenie postępowania przygotowawczego nie wyklucza możliwości podjęcia czynności sprawdzających przez prokuratora lub zlecenie ich Policji, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Powód nie wykazał niezgodności wykonania postanowienia z prawem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

Skarb Państwa-Prokurator Rejonowy w M.

Strony

NazwaTypRola
K. K.osoba_fizycznapowód
Skarb Państwa-Prokurator Rejonowy w M.organ_państwowypozwany

Przepisy (11)

Główne

u.p.n. art. 62 § 1 i 2

Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii

Znalezienie znacznej ilości substancji psychotropowej (756,693 grama netto) wypełniało przesłanki uznania jej za znaczną zgodnie z ustawą.

k.c. art. 448

Kodeks cywilny

Podstawa odpowiedzialności za naruszenie dóbr osobistych.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do oddalenia apelacji jako bezzasadnej.

Pomocnicze

k.p.k. art. 217 § § 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do wydania postanowienia o żądaniu wydania rzeczy.

k.p.k. art. 200

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 219 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do przeprowadzenia przeszukania.

k.p.k. art. 220 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 228

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 327 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Umorzone postępowanie może być w każdym czasie podjęte.

k.p.k. art. 327 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Przed podjęciem umorzonego postępowania prokurator miał prawo przedsięwziąć czynności sprawdzające.

k.p.c. art. 6

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada szybkości postępowania cywilnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Działania prokuratury i policji były zgodne z prawem, ponieważ umorzone postępowanie mogło zostać podjęte, a czynności sprawdzające były dopuszczalne. Powód nie wykazał bezprawności działań funkcjonariuszy. Wniosek dowodowy o przesłuchanie świadków nie spełniał wymogów formalnych. Dowody z dokumentów urzędowych są trwalsze i bardziej wiarygodne niż zeznania świadków po upływie niemal 5 lat. Rozpoznanie sprawy na jednym posiedzeniu jest zgodne z zasadą szybkości postępowania.

Odrzucone argumenty

Działania prokuratury były bezprawne, ponieważ postanowienie o przeszukaniu zostało wydane po umorzeniu postępowania przygotowawczego. Sąd pierwszej instancji rozpoznał sprawę na jednym posiedzeniu, nie udostępniając akt sprawy karnej. Sąd pierwszej instancji pominął dowód z zeznań świadków (prokuratorów i funkcjonariuszy).

Godne uwagi sformułowania

Bezprawność czynności nie mogła być przy tym determinowana przez fakt, iż postanowienie to wydane zostało po umorzeniu postępowania przygotowawczego. Zgodnie z art. 327 § 1 kpk umorzone postępowanie może być w każdym czasie podjęte... Zgodnie z art. 327 § 3 kpk przed ewentualnym podjęciem na nowo umorzonego postępowania prokurator miał prawo przedsięwziąć osobiści lub zlecić Policji dokonanie niezbędnych czynności w celu sprawdzenia okoliczności dotyczących podjęcia postępowania. Wobec tego organy ochrony prawnej nie tylko miały prawo, ale były obowiązane do podjęcia stosownych działań, mających na celu wyjaśnienie okoliczności sprawy w szczególności w postaci zabezpieczenia dowodów.

Skład orzekający

Roman Sugier

przewodniczący-sprawozdawca

Tomasz Ślęzak

sędzia

Lucyna Morys-Magiera

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących możliwości podejmowania czynności sprawdzających po umorzeniu postępowania przygotowawczego oraz wymogów formalnych wniosków dowodowych."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznych okoliczności związanych z postępowaniem karnym i przeszukaniem w warunkach aresztu śledczego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak prawo pozwala na dalsze czynności sprawdzające nawet po umorzeniu postępowania, co może być nieintuicyjne dla osób niezwiązanych z prawem. Pokazuje też znaczenie formalnych wymogów w postępowaniu dowodowym.

Czy przeszukanie celi po umorzeniu śledztwa jest legalne? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 80 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I ACa 236/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 października 2019 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący : SSA Roman Sugier (spr.) Sędziowie : SA Tomasz Ślęzak SA Lucyna Morys-Magiera Protokolant : Agnieszka Szymocha po rozpoznaniu w dniu 17 października 2019 r. w Katowicach na rozprawie sprawy z powództwa K. K. przeciwko Skarbowi Państwa-Prokuratorowi Rejonowemu w M. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 6 listopada 2018 r., sygn. akt I C 151/18 1) oddala apelację; 2) nie obciąża powoda kosztami postępowania apelacyjnego. SSA Tomasz Ślęzak SSA Roman Sugier SSA Lucyna Morys-Magiera Sygn. akt I ACa 236/19 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 6 listopada 2018 roku Sąd Okręgowy w Katowicach wyrokiem w sprawie o sygn. akt I C 151/18 oddalił powództwo K. K. przeciwko Skarbowi Państwa oraz zasądził na rzecz pozwanego kwotę 5 400 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Sąd pierwszej instancji ustalił, iż Prokuratura Rejonowa w M. prowadziła postępowanie przygotowawcze w sprawie posiadania w dniu 19 września 2014 roku na terenie Aresztu Śledczego znacznej ilości substancji psychotropowej w postaci (...) w ilości 756,693 grama netto, tj. wbrew przepisowi art. 62 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii . W związku z tym w dniu 24 września 2014 roku wszczęto śledztwo prowadzone dalej pod sygn. akt 1 Ds. 964/14, w wyniku którego ustalono, iż przesyłka, w której ujawniono telewizor, w którego z kolei w kineskopie znaleziono (...) adresowana była do powoda – K. K. . Postanowieniem z dnia 5 stycznia 2015 roku Prokurator Prokuratury Rejonowej w M. działając na podstawie art. 217 § 1 i 2 kpk , art. 200 kpk , art. 219 § 1 kpk , art. 220 § 2 kpk oraz art. 228 kpk zażądał od powoda wydania substancji psychotropowej lub środków odurzających oraz przesyłek listowych pod rygorem przeszukania zajmowanej przez niego celi. Przeszukanie miało miejsce w dniu 5 stycznia 2015 roku i przeprowadzone zostało przez funkcjonariuszy Komendy Miejskiej Policji w M. , w wyniku którego zabezpieczona została korespondencja, z której wynikało, iż dotyczyła także przesyłki, w której znajdowała się (...) . W toku postępowania powód był dwukrotnie przesłuchiwany w charakterze świadka. Listy i koperty zostały powodowi zwrócone pismem z dnia 7 listopada 2016 roku. W toku postępowania Sąd pierwszej instancji pominął wnioskowany przez powoda dowód z zeznań świadków wobec niewskazania imiennie mających być przesłuchanych prokuratorów i funkcjonariuszy na okoliczność wydania postanowienia w przedmiocie przeszukania i jego dalszego dokonania. Dowody te zostały uznane jako zgłoszone wyłącznie dla zwłoki. W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Okręgowy uznał powództwo za bezzasadne. W jego ocenie działania funkcjonariuszy działających na rzecz strony pozwanej polegające na wydaniu postanowienia z dnia 5 stycznia 2015 roku nie były bezprawne, miały one bowiem oparcie w przepisach prawa. Bezprawność czynności nie mogła być przy tym determinowana przez fakt, iż postanowienie to wydane zostało po umorzeniu postępowania przygotowawczego. Sąd pierwszej instancji wskazał, iż zgodnie z art. 327 § 1 kpk umorzone postępowanie może być w każdym czasie podjęte, jeśli nie będzie toczyć się przeciw osobie, która w poprzednim postępowaniu występowała w charakterze podejrzanego, co w tym przypadku nie miało miejsca. Z kolei na podstawie art. 327 § 3 kpk przed ewentualnym podjęciem na nowo umorzonego postępowania prokurator miał prawo przedsięwziąć osobiści lub zlecić Policji dokonanie niezbędnych czynności w celu sprawdzenia okoliczności dotyczących podjęcia postępowania. Powód nie wykazywał, aby którekolwiek czynności mogły świadczyć o niezgodnym z przepisami wykonaniu przedmiotowego postanowienia. Wobec powyższego, Sąd Okręgowy nie dopatrzył się zawinionego działania pozwanego i dalej przesłanek jego odpowiedzialności na zasadzie art. 448 kc i powództwo oddalił. Apelację od powyższego wyroku złożył powód, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o orzeczenie co do istoty sprawy i zasądzenie od Skarbu Państwa żądanego zadośćuczynienia. Powód dodatkowo wniósł o zarządzenie doprowadzenia go na rozprawę apelacyjną oraz wyznaczenie mu pełnomocnika z urzędu. Wydanemu wyrokowi zarzucił, iż został wydany po rozpoznaniu na jednym posiedzeniu, pomimo nieudostępnienia mu akt sprawy 1 Ds. 954/14 oraz pominięcia dowodu z przesłuchania świadków. W odpowiedzi na apelację pozwany wniósł o jej oddalenie i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania apelacyjnego. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd Okręgowy dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych, jak również prawidłowej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Domagając się zasądzenia żądanej kwoty 80 000 zł powód zarówno na etapie wytaczania powództwa, jak i zaskarżania wyroku nie powołał okoliczności mogących świadczyć o bezprawności podjętych przez funkcjonariuszy działań. W ocenie Sądu Apelacyjnego okolicznością, na jakiej powód opiera swoje żądanie jest jego osobiste przekonanie o bezprawności działań prokuratury i dalej funkcjonariuszy policji. Niezasadnym jest zarzut skarżącego dotyczący rozpoznania sprawy przez Sąd pierwszej podczas jednego posiedzenia. Zgodnie z art. 6 kpc wyrażającym zasadę szybkości postępowania cywilnego Sąd w miarę możliwości powinien dążyć do rozstrzygnięcia sprawy właśnie na pierwszym posiedzeniu. Jako że powód dochodzi swojego roszczenia w związku z postanowieniami wydanymi w dniach 30 grudnia 2014 roku i 5 stycznia 2015 roku przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej dotyczących żądania wydania rzeczy i przeszukania pomieszczenia celi, w której powód przebywał, konieczne w było zbadanie prawidłowości ich wydania jako okoliczności, która w istocie determinuje zasadność żądania. W tym celu Sąd Okręgowy zwrócił się do Prokuratury Rejonowej z prośbą o przekazanie akt sprawy 1 Ds. 964/14. Akta te zostały doręczone Sądowi w dniu 18 października 2019 roku, a zatem w czasie, w którym umożliwione zostało odpowiednie skoncentrowanie materiału dowodowego w sprawie i jego w efekcie słuszną ocenę. Dalej, odnosząc się do zarzutu nieprzeprowadzenia dowodu z zeznań świadków w osobach prokuratorów na okoliczność wydania postanowienia oraz funkcjonariuszy, którzy prowadzili przeszukanie, zarzut ten również uznać należy za nietrafiony. Złożony wniosek w tym zakresie nie spełniał wymogów formalnych wniosku dowodowego. Nie zostały wskazane imiennie osoby, mające występować w roli świadka, choć ich nazwiska były powodowi znane chociażby poprzez fakt, iż w dniu 5 stycznia 2019 roku otrzymał on odpis postanowienia z dnia 5 stycznia 2015 roku, jak również swoim podpisem na protokole przeszukania oświadczył, iż zapoznał się z jego treścią, w której zawarte zostały nazwiska osób dokonujących przeszukania. Niemniej, zeznania tych osób w ocenie Sądu Apelacyjnego nie doprowadziłyby do dalszego wyjaśnienia sprawy, z uwagi na fakt, iż od czynności tych minęło już niemal 5 lat, zaś czynności utrwalone zostały dokumentami urzędowymi znajdującymi się w aktach sprawy i wobec ich niewątpliwie wyższej od źródeł osobowych trwałości treści, dowód z zeznań świadków słusznie został pominięty. W kontekście rozpoznawanej sprawy nie sposób pominąć okoliczności, która stanowiła podstawę wydania spornego postanowienia. Przypomnieć należy, iż w przesyłce kierowanej do powoda znaleziono środki odurzające w postaci (...) , których waga wynosiła 756,693 grama netto, wypełniając tym samym przesłanki uznania wskazanej ilości za znaczną zgodnie z ustawą z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii . Wobec tego organy ochrony prawnej nie tylko miały prawo, ale były obowiązane do podjęcia stosownych działań, mających na celu wyjaśnienie okoliczności sprawy w szczególności w postaci zabezpieczenia dowodów. Wobec powyższego na podstawie art. 385 k.p.c. apelację należało oddalić jako bezzasadną. SSA Lucyna Morys-Magiera SSA Roman Sugier SSA Tomasz Ślęzak

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI