I ACa 2255/23

Sygn. akt I ACa 2255/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 lipca 2024 r. Sąd Apelacyjny w Szczecinie I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący:SSA Edyta Buczkowska-Żuk Protokolant:sekretarz sądowy Jagoda Zajkowska po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2024 r. w Szczecinie na rozprawie sprawy z powództwa (...) Bank (...) spółki akcyjnej w W. przeciwko D. G. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 24 lipca 2023 r. sygn. akt I C 1691/22 I. oddala apelację; II. zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się niniejszego postanowienia tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. Edyta Buczkowska-Żuk Sygn. akt I ACa 2255/23 UZASADNIENIE Powód Bank (...) S.A. z siedzibą w W. pozwem przeciwko D. G. wniósł o zasądzenie kwoty 113.916,70 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. Ewentualnie na wypadek nieuwzględnienia powyższego roszczenia wniósł o zasądzenie od pozwanego kwoty 108.288,28 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi po dniu od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. Ponadto powód wniósł o zasądzenie kosztów procesu od strony pozwanej, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych. W odpowiedzi na pozew D. G. wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego kosztów postępowania według norm przepisanych, oraz kosztów zastępstwa procesowego w wysokości dwukrotności stawki minimalnej, a także na podstawie art. 745 § 1 k.p.c. kosztów postępowania zabezpieczającego w pierwszej instancji w kwocie 1.350 zł – wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od sumy tych kosztów od dnia uprawomocnienia się orzeczenia zasądzającego te koszty od dnia zapłaty. Dodatkowo pozwany z daleko idącej ostrożności na skutek uznania przez Sąd roszczenia powoda o zwrotu kwoty kredytu podniósł zarzut 3-letniego przedawnienia tego roszczenia. Powód w piśmie procesowym z dnia 26 marca 2023 r. cofnął częściowo powództwo główne jak i ewentualne w zakresie kwoty 91.548,95 zł stanowiącej kwotę kapitału wypłaconego pozwanemu i na skutek dokonanego potrącenia ograniczył żądanie pozwu co do należności głównej do kwoty 40.367,15 zł, zaś co do należności ewentualnej do kwoty 16.739,33 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od ww. kwot od dnia wniesienia pozwu do dnia zapały Na rozprawie w dniu 17 maja 2023r. pełnomocnik pozwanego wskazał, że cofnięcie powództwa nastąpiło bez zrzeczenia. W piśmie z dnia 31 maja 2023 r. pozwany nie wyraził zgody na cofnięcie powództwa w części w piśmie z dnia 26 marca 2023 r. Wyrokiem z dnia 24 lipca 2023 r. Sąd Okręgowy w Szczecinie umorzył postępowanie do kwoty 91.548,95 zł wraz z odsetkami za opóźnienie (pkt I); oddalił powództwo w pozostałym zakresie (pkt II); zasądził od powoda (...) Bank (...) Spółki Akcyjnej w W. na rzecz pozwanego - D. G. 5.417,00 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego, z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od uprawomocnienia się orzeczenia (pkt III). Wydanie wyroku Sąd Okręgowy poprzedził ustaleniami faktycznymi, z których wynika, że powód (...) Bank Spółka Akcyjna z siedzibą w W. jest następcą prawnym Banku (...) S.A. z siedzibą w W. . W dniu 31 marca 2006 r. pomiędzy Bankiem (...) Spółką Akcyjną z siedzibą w W. a D. G. została zawarta umowa kredytu budowlanego w walucie wymienialnej nr (...) . Na mocy przedmiotowej umowy Bank udzielił kredytobiorcy kredytu w kwocie 37.005,92 CHF, która została mu wypłacona dnia 7 kwietnia 2006 r. w walucie polskiej, w wysokości 91.548,95 zł, z przeznaczeniem na zakup lokalu mieszkalnego położonego w S. przy ul. (...) , sfinansowanie remontu mieszkania. Łączna suma spełnionych świadczeń na rzecz banku w okresie od 4 kwietnia 2006 r. do 8 kwietnia 2022 r. wyniosła 104.755,46 zł. Pozwem z dnia 17 marca 2021 r. D. G. - powołując się na abuzywne i sprzeczne z prawem zapisy umowy kredytu nr (...) zawartej w dniu 31 marca 2006 r. pomiędzy stroną powodową a poprzednikiem prawnym pozwanego, zażądał ustalenia nieistnienia ww. stosunku prawnego oraz zasądzenia od pozwanego (...) Bank (...) S.A. z siedzibą w W. na swoją rzecz, z tego tytułu kwoty 60.154,95 zł wraz z odsetkami od dnia 16 października 2020 r. do dnia zapłaty – z tytułu zwrotu wszystkich świadczeń otrzymanych od strony powodowej przez pozwanego i jego poprzednika prawnego w okresie od 4 kwietnia 2011 r. do dnia 16 października 2020 r. na podstawie ww. umowy o kredyt, jako świadczeń nienależnych z uwagi na bezwzględną nieważność tejże umowy w całości; Sąd Okręgowy w Szczecinie wyrokiem z dnia 12 października 2021 r. wydanym w sprawie I C 872/21, stwierdził, że umowa kredytu numer (...) z dnia 31 marca 2006 r. łącząca D. G. oraz (...) Bank (...) Spółkę Akcyjną z siedzibą w W. jest nieważna, oraz zasądził od (...) Bank (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. na rzecz D. G. kwotę 60.154,95 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 19 grudnia 2020 r. do dnia zapłaty. Od powyższego wyroku (...) Bank (...) Spółkę Akcyjną z siedzibą w W. wywiódł apelację, zaskarżając wyrok w całości. Sąd Apelacyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2022 r. wydanym w sprawie I Ca 935/21 oddalił apelację, zasądzając od (...) Bank (...) Spółkę Akcyjną z siedzibą w W. kwotę 4050 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. Pismem z dnia 9 czerwca 2022 r. D. G. powołując się na ww. prawomocny wyrok, wezwał (...) Bank (...) Spółkę Akcyjną z siedzibą w W. do zapłaty kwoty 98.297,54 zł. Bank odebrał wezwanie w dniu 14 czerwca 2022 r. W dniu 1 lipca 2022 r. D. G. oświadczył, że dokonuje potrącenia, przysługującej mu wierzytelności w kwocie 104.755,46 zł wynikającej z wpłat dokonanych przez niego na poczet umowy kredytu numer (...) z dnia 31 marca 2006 r. w okresie od dnia 7 kwietnia 2006 r. do 8 kwietnia 2022 r. z wierzytelnością powoda o zwrot nienależnego świadczenia odpowiadającego kwocie nominalnej wypłaconego kredytu w wysokości 91.548,95 zł. Bank odebrał powyższe pismo w dniu 4 lipca 2022 r. W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Okręgowy wskazał, że powództwo okazało się niezasadne. Sąd Okręgowy w pierwszej kolejności wskazał, iż przesądzona jest w przedmiotowym postępowaniu kwestia ważności umowy kredytu zawarta pomiędzy stronami. Sąd Okręgowy w Szczecinie wyrokiem z dnia 12 października 2021 r. stwierdził, że umowa kredytu numer (...) z dnia 31 marca 2006 r. łącząca D. G. oraz (...) Bank (...) Spółkę Akcyjną z siedzibą w W. jest nieważna oraz na tej podstawie Sąd zasądził od (...) Bank (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. na rzecz D. G. kwotę 60.154,95 zł, zaś wyrok uprawomocnił się w dniu 27 kwietnia 2022 r. W trakcie trwania niniejszego procesu pozwany potrącił swoją wierzytelności w kwocie 104.755,46 zł (uiszczoną w toku wykonywania ww. umowy w okresie od dnia 7.04.2006 r. do dnia 8.04.2022 r.), z wierzytelnością powoda o zwrot nienależnego świadczenia odpowiadającego kwocie nominalnej wypłaconego kredytu w wysokości 91.548,95 zł. Skuteczności dokonanego potrącenia żadna ze stron nie kwestionowała, co więcej w związku z dokonanym przez pozwanego potrąceniem kwot jw. powód ograniczył żądanie pozwu do kwoty 91.548,95 zł tytułu wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z kapitału. Sąd Okręgowy przytoczył przepis art. 203 § 1 k.p.c. Wobec faktu, że powód cofnął swoje roszczenie przed rozpoczęciem rozprawy, okoliczności sprawy nie wskazują, żeby ta czynność zmierzała do obejścia prawa (lub zachodziły inne okoliczności wskazane w art. 203 § 4 k.p.c. ) Sąd na podstawie art. 355 § 1 k.p.c. umorzył postepowanie w zakresie żądania zapłaty kwoty 91.548,95 zł, stanowiącej kwotę kapitału wypłaconego pozwanemu kapitału o czym Sąd orzekł w pkt I wyroku. Ostatecznie więc przedmiot sporu w niniejszej sprawie stanowiły kwestie rozliczenia świadczeń związanych z unieważnieniem zawartej między stronami umowy. Wobec treści zarzutów zgłoszonych przez pozwanego, w pierwszej kolejności Sąd I instancji rozważył najdalej idący zarzut przedawnienia. Sąd przypomniał, że zgodnie z przepisami roszczenia o zwrot nienależnych świadczeń, przedawniają się według reguł ogólnych. Podano, iż w orzecznictwie Sądu Najwyższego zwrócono już uwagę (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/18, nie publ.), iż ze względu na zastrzeżoną dla kredytobiorcy-konsumenta możliwość podjęcia ostatecznej decyzji co do sanowania niedozwolonej klauzuli (i uniknięcia w ten sposób skutków nieważności umowy) albo powołania się na całkowitą nieważność umowy także wtedy, gdy mogłaby zostać utrzymana w mocy przez zastąpienie klauzuli abuzywnej stosownym przepisem (por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 3 października 2019 r. w sprawie C-260/18, Kamil Dziubak i Justyna Dziubak przeciwko Raiffeisen Bank International AG, pkt 55, 67), należy uznać, że co do zasady termin przedawnienia roszczeń o zwrot nienależnie spełnionych świadczeń może rozpocząć bieg dopiero po podjęciu przez kredytobiorcę-konsumenta wiążącej (świadomej, wyraźnej i swobodnej) decyzji w tym względzie. Dopiero bowiem wtedy można przyjąć, że brak podstawy prawnej świadczenia stał się definitywny (na pewne podobieństwo przypadku do condictio causa finita), a strony mogły zażądać skutecznie zwrotu nienależnego świadczenia (por. art. 120 § 1 zd. 1 k.c. ). (uchwała SN z 16.02.2021 r., III CZP 11/20). Przyjęcie odmiennego poglądu skutkowałoby ustaleniem także negatywnych konsekwencji w stosunku do Banku. Bank nie mógłby bowiem skutecznie żądać zwrotu kwoty zaciągniętego przez konsumenta kredytu w przypadku stwierdzenia nieważności umowy. W takim przypadku roszczenia banku byłyby przedawnione (3 letni okres przedawnienia roszczeń banku jako przedsiębiorcy). Na to również zwrócił uwagę Sąd Najwyższy w uchwale z 16.02.2021 r., III CZP 11/20. W ocenie Sądu I instancji nie może zatem budzić wątpliwości, że początek biegu przedawnienia roszczenia banku następuje z chwilą zakwestionowania przez kredytobiorcę ważności zawartej przez strony umowy. Wówczas bowiem bank może podjąć czynności zmierzające do postawienia w stan wymagalności roszczenia i jest to najwcześniejszy możliwy termin w rozumieniu art. 120 §1 k.c. Sąd orzekający podkreślił, że sankcja bezskuteczności postanowień abuzywnych jest sankcją asymetryczną, na którą powołać może się wyłącznie konsument, nie ma natomiast takiego samodzielnego uprawnienia przedsiębiorca względem konsumenta. Skutkiem tego, po zawarciu umowy kredytu bank musi stosować się do jej zapisów dopóki konsument nie powiadomi banku, że uważa umowę za nieważną. Oświadczenie konsumenta, jednoznacznie podważające umowę i odwołujące się do przepisów o ochronie konsumenckiej, ma następujące skutki: - od tej chwili przedsiębiorca powinien się zastosować do wezwania, zaniechać pobierania dalszych kwot od konsumenta na podstawie bezskutecznej umowy rozliczyć się z nim z nienależnie pobranych świadczeń - dzień otrzymania takiego oświadczenia konsumenta jest jednocześnie pierwszym dniem, w którym bank może wezwać konsumenta do zwrotu kapitału jako nienależnego świadczenia. Sąd zwrócił uwagę, iż aby oświadczenie konsumenta wywołało wskazany skutek musi być dostatecznie jasne i jednoznaczne, tak aby było czytelne dla przedsiębiorcy, w jakim zakresie kwestionuje skuteczności umowy (w całości lub części), które postanowienia umowy podważa jako abuzywne i z jakich przyczyn. W rozpoznawanej sprawie pozwany D. G. w dniu 24 listopada 2020 r. wezwał Bank do zapłaty powołując się na nieważność zawartej przez story umowy kredytu, tj. przed wniesieniem pozwu w dnia 17 marca 2021 r., który zainicjował postępowanie o unieważnienie przedmiotowej umowy kredytu (sygn. akt I C 872/21). Pismo z dnia 24 listopada 2020 r. wskazuje więc na świadomość w przedmiocie nieważności umowy kredytu, bowiem kredytobiorca wskazał w jego treści, że podstawy swoich roszczeń doszukuje się m. in. w zarzucie nieważności umowy kredytu od chwili jej zawarcia. Tym samym, wobec wniesienia pozwu w przedmiotowej sprawie przez Bank w dniu 7 lipca 2022 r., brak jest podstaw do uznania zasadności zarzutu przedawnienia. Następnie Sąd Okręgowy przeszedł do rozważenia zasadności poszczególnych roszczeń zgłoszonych przez powoda. Sąd podkreślił, iż kluczową konsekwencją prawomocnego przesądzenia nieważności umowy kredytu jest konieczność traktowania takiej umowy, jakby nigdy nie została zawarta. Orzeczenie sądu w tym przedmiocie jest deklaratoryjne. Oznacza to, że sąd nie kreuje tego skutku, a jedynie potwierdza, że ze względu na doniosłe wady umowy nie funkcjonuje ona pomiędzy stronami od samego początku. Takie stwierdzenie dotyczy w szczególności przypadków, gdy do ukształtowania stosunku umownego doszło w sposób wyraźnie krzywdzący kredytobiorców, przy wykorzystaniu przez drugą stronę silniejszej pozycji. Sankcja w postaci bezwzględnej nieważności umowy powoduje, że strony powinny dokonać zwrotu świadczeń, które otrzymały w wykonaniu nieważnej umowy kredytu. Zwrotu takiego strony dokonały, o czym świadczy zarzut potrącenia kwoty 91.548,95 zł (jako kwoty wypłaconego pozwanego kapitału) z kwotą uiszczoną przez pozwanego z tytułu nieważnej umowy w okresie od 7 kwietnia 2006 r. do dnia 8 kwietnia 2022 r. w wysokości 104.755,46 zł. Zgodnie z art. 405 k.c. kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości. Jest to regulacja o charakterze otwartym, co oznacza, że enumeratywne wymienienie przypadków objętych jej stosowaniem nie jest w istocie możliwe i wynika przede wszystkim z ukształtowanej praktyki sądowej. Szczególnym rodzajem bezpodstawnego wzbogacenia jest tzw. świadczenie nienależne, którego definicja legalna zawarta jest w przepisie art. 410 k.c. , zgodnie z którym świadczenie jest nienależne, jeżeli ten, kto je spełnił, nie był w ogóle zobowiązany lub nie był zobowiązany względem osoby, której świadczył, albo jeżeli podstawa świadczenia odpadła lub zamierzony cel świadczenia nie został osiągnięty, albo jeżeli czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia. W ocenie sądu orzekającego również "bezumowne korzystanie z kapitału banku" nie stanowi jakiegokolwiek świadczenia banku na rzecz kredytobiorcy, ale jest wynikającym z nienależnego świadczenia stanem faktycznym, które nie powoduje powstania żadnych roszczeń poza samym roszczeniem o zwrot rzeczonego kapitału. Okoliczność, że na skutek korzystania z kapitału przez kredytobiorcę, a nie przez bank, bank nie mógł uzyskać potencjalnego zysku (chociażby przez udzielenie kredytu innej osobie) nie ma tutaj żadnego znaczenia, ponieważ reżim odpowiedzialności z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia nie przewiduje obowiązku zapłaty lucrum cessans - w przeciwieństwie do reżimu odpowiedzialności odszkodowawczej ( art. 361 § 2 k.c. ). Sąd zważył, że w istocie jedynym przewidzianym przez prawo cywilne świadczeniem związanym z korzystaniem z cudzego kapitału są odsetki, które mogą mieć postać odsetek umownych albo ustawowych ( art. 359 k.c. , art. 481 k.c. ). Niezależnie od powyższego, brak jest podstaw prawnych do określenia wysokości wynagrodzenia przysługującego bankowi, jak również nie sposób nie zauważyć, że nawet w razie stwierdzenia, że roszczenie takie przysługuje powodowi, to analogiczna wierzytelność przysługiwałaby pozwanemu. Formułowanie tego rodzaju roszczenia na podstawie art. 224 § 2 k.c. , 225 k.c. i art. 461 § 1 k.c. jest uzasadnione jedynie w przypadku bezumownego korzystania z rzeczy. Tymczasem środki finansowe nie stanowią rzeczy w rozumieniu art. 45 k.c. W niniejszej sprawie Sąd Okręgowy w Szczecinie w prawomocnie zakończonym postępowaniu (sygn. I C 872/21) ustalił nieważność umowy kredytu budowlanego w walucie wymienialnej nr (...) . Słusznie, zdaniem Sądu Okręgowego, argumentował pozwany, że wykreowanie przez stronę powodową żądania zmierzającego do uzyskania rezultatu odpowiadającego częściowemu przywróceniu skuteczności umowy uznanej za nieważna w kształcie pozbawionym zapisów abuzywnych sprzeciwia się zatem treści art. 6 i art 7 Dyrektywy 93/13 i stanowi w istocie próbę obejścia tych regulacji oraz zniweczenia prewencyjnego i penalizującego skutku stosowania dyrektywy. Sąd I instancji przywołał m.in. wyrok TSUE z dnia 15 czerwca 2023 r. w sprawie C-520/21, który jednoznacznie przesądził, że w kontekście uznania umowy kredytu hipotecznego za nieważną w całości ze względu na to, że nie może ona dalej obowiązywać po usunięciu z niej nieuczciwych warunków, art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie wykładni sądowej prawa krajowego, zgodnie z którą instytucja kredytowa ma prawo żądać od konsumenta rekompensaty wykraczającej poza zwrot kapitału wypłaconego z tytułu wykonania tej umowy oraz poza zapłatę ustawowych odsetek za zwłokę od dnia wezwania do zapłaty. Trybunał wskazał, że brak odpowiedzi na pytanie prejudycjalne w całości (tj. także co do roszczeń banku) miałby negatywny wpływ na odstraszający skutek dyrektywy 93/13, ponieważ banki działające w Polsce publicznie grożą konsumentom poważnymi konsekwencjami, jeżeli postanowią oni podtrzymywać żądania uznania umów kredytu hipotecznego za nieważne, ze względu na to, że przedsiębiorcy ci będą dochodzić od konsumentów roszczeń związanych z bezumownym korzystaniem z kapitału przez konsumentów. Sąd Okręgowy podziela przytoczoną w uzasadnieniu argumentację orzecznictwa TSUE. W jej kontekście wypada jedynie podkreślić, że jakkolwiek ostatecznie powód domagał się zapłaty w oparciu o przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu, to jednak z wyroku TSUE wynika jednoznacznie, że nie ma on prawa domagać się jakiejkolwiek „rekompensaty” wykraczającej poza zwrot kapitału wypłaconego z tytułu wykonania tej umowy oraz poza zapłatę ustawowych odsetek za zwłokę od dnia wezwania do zapłaty. Oznacza to więc, ze roszczenie powoda byłoby niezasadne także wówczas, gdyby rozpatrywać je w oparciu o treść przepisu art. 358 1 § 1–4 k.c. Dodatkowo więc jedynie sąd orzekający wskazuje, że zgodnie z § 4 art. 358 1 k.c. z żądaniem zmiany wysokości lub sposobu spełnienia świadczenia pieniężnego nie może wystąpić strona prowadząca przedsiębiorstwo, jeżeli świadczenie pozostaje w związku z prowadzeniem tego przedsiębiorstwa. Niewątpliwie powód jest przedsiębiorcą, a świadczenie którego się domaga pozostaje w związku z prowadzeniem przez niego przedsiębiorstwa, co wyklucza wystąpienie z powyższym żądaniem. Powód, na wypadek, gdyby Sąd przyjął, że powodowi nie przysługuje roszczenie opisane powyżej, wniósł o zmianę wysokości świadczenia (ukształtowanie) w ten sposób, że kwota należności banku od strony pozwanego z tytułu rozliczenia nieważności umowy powinna być poddana waloryzacji sądowej w ten sposób, że poza roszczeniem o zwrot środków wypłaconych przy uruchomieniu kredytu w ich nominalnej wysokości - powodowemu bankowi przysługuje dodatkowe świadczenie wynikające z istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza. Sąd Okręgowy przytoczył przepis art. 358 1 § 1 k.c. , który statuuje zasadę nominalizmu. Spełnienie świadczenia pieniężnego (wierzytelności pieniężnej sensu stricto) powinno nastąpić w takiej wysokości, jaka została zastrzeżona w umowie, niezależnie od tego, czy pomiędzy zaciągnięciem zobowiązania a jego wykonaniem doszło do zmiany siły nabywczej pieniądza. Sąd Okręgowy wskazał, że zmiana siły nabywczej pieniądza to zjawisko stałe. W praktyce gospodarczej ostatnich lat gospodarka boryka się z problemem inflacji, tj. spadku siły nabywczej pieniądza. Zjawisko to ma swoje korzenie we wzroście ilości pieniądza w obiegu (chodzi przy tym głównie o tzw. pieniądz bankowy kreowany przez banki komercyjne), za którym nie nadąża odpowiedni wzrost ilości dóbr i usług. Skutkuje to tym, że wzrastają ceny (nominalne) dóbr i usług, przez co spada siła nabywcza jednostki pieniężnej (np. 1 złotego, 1 euro, 1 dolara itp.). Normalne zmiany siły nabywczej pieniądza mieszczą się w granicach ryzyka gospodarczego ponoszonego przez strony stosunków cywilnoprawnych. Ciągłe dostosowywanie wysokości świadczenia do zmieniającej się siły nabywczej pieniądza mogłoby sparaliżować obrót gospodarczy i prawny. Jedynie istotna zmiana siły nabywczej pieniądza, zgodnie z art. 358 1 § 3 k.c. rodzi możliwość żądania, aby wysokość świadczenia określił sąd, mając na uwadze zasady współżycia społecznego i interesy stron. Waloryzacja sądowa jest wyjątkiem od zasady nominalizmu oraz ma charakter subsydiarny, gdyż oznacza brak lub nieadekwatność umownych klauzul waloryzacyjnych, jak również niemożność porozumienia się stron co do wysokości świadczenia już po tym, jak istotna zmiana siły nabywczej pieniądza się zaktualizowała. Za istotną nie będzie mogła zostać uznana każda zmiana siły nabywczej pieniądza. Zmiany wartości pieniądza stanowią bowiem normalny element procesów ekonomicznych w gospodarce rynkowej. Przyjęcie kryterium istotności zmian siły nabywczej pieniądza fakt ten podkreśla. Dlatego w przypadku inflacji o niewielkiej, kilku- lub kilkunastoprocentowej skali, nie można mówić o istotnej zmianie siły nabywczej pieniądza. W ocenie Sądu Okręgowego w niniejszej sprawie brak było istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza w rozumieniu całokształtu rynkowych zjawisk ekonomicznych. Sąd ten wskazał, iż zwaloryzowaniu ma podlegać kwota kapitału wypłaconego pozwanemu tytułem nienależnego świadczenia. Jednocześnie w ocenie Sądu - w kontekście zmiany siły nabywczej pieniądza - znaczenie ma kiedy to roszczenie (którego zwaloryzowania powódka się domaga) powstało. Mając na uwadze zgromadzone w sprawie dowody Sąd orzekający stwierdził, iż mogło ono powstać najwcześniej w 2020 r., kiedy doszło do wytoczenia powództwa o stwierdzenie nieważności umowy. Należy zatem wskazać, iż przez tak stosunkowo krótki okres czasu od powstania zobowiązania (2020r.) do dnia wyrokowania nie doszło do tak istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza, aby uzasadnione było dokonanie zwaloryzowania kwoty kapitału wypłaconego pozwanemu. Ustalony w sprawie stan faktyczny Sąd I instancji oparł na całokształcie zgromadzonego materiału dowodowego, w tym powyżej powołanych dowodach z dokumentów znajdujących się w aktach niniejszej sprawy, albowiem ich autentyczność nie była przez strony kwestionowana i nie budziła wątpliwości Sądu. Na rozprawie w dniu 26 czerwca 2023 r. Sąd postanowieniem wydanym na podstawie art. 235 2 § 1 pkt 2 k.p.c. pominął wniosek dowodowy strony powodowej o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego albowiem dotyczył on faktów nieistotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Wobec ustalenia że roszczenie dochodzone pozwem jest nieuzasadnione co do zasady, niecelowym było prowadzenie dowodu na okoliczność wysokości wynagrodzenia hipotetycznie przysługującego bankowi w związki z udostępnieniem pozwanemu kapitału kredytu w wykonaniu uznanej za nieważną umowy. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98 i art. 203 § 2 k.p.c. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się powodowy bank, zaskarżając wyrok w części, tj. w zakresie w jakim na mocy wydanego wyroku oddalono powództwo co do kwoty 16.739,33 zł i zarzucając mu: 1. 
        naruszenie art. 235 2 § 1 pkt 2 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c. zw. z art. 278 § 1 k.p.c. poprzez pominięcie wniosku Strony Powodowej o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na tezy wskazane w pkt. 7 petitum Pozwu, pomimo że dowód z opinii biegłego, pozwoliłby bezsprzecznie wykazać: a) 
        rynkową wartość udostępnienia Stronie Pozwanej kapitału i prawidłowość wyliczenia kwoty dochodzonej w ramach roszczenia o zapłatę z tytułu rozliczenia nieważności (bezskuteczności) Umowy w zakresie wartości świadczenia spełnionego przez Stronę Powodową, a polegającego na umożliwieniu Stronie Pozwanej korzystania ze środków Strony Powodowej od dnia wypłaty kapitału do dnia wskazanego jako data końcowa okresu objętego Pozwem; b) 
        koszt jaki Strona Pozwana zaoszczędziła wskutek stwierdzenia nieważności (bezskuteczności) Umowy, a który to koszt Strona Pozwana musiałaby ponieść, gdyby zdecydowała się zawrzeć umowę kredytu PLN + oprocentowanie zmienne (WIBOR + marża banku) o parametrach kwoty kredytu, okresu kredytowania i zasad spłat kredytu jak w Umowie, którą Strona Pozwana zawarła ze Stroną Powodową; c) 
        o jaką wartość powinna zostać zwaloryzowana kwota kapitału udostępniona Stronie Pozwanej przy uwzględnieniu waloryzacji w oparciu o zmianę sity nabywczej pieniądza w czasie, a zatem pominięcie tego dowodu miało wpływ na rozstrzygnięcie w postaci braku możliwości potwierdzenia prawidłowości wyliczenia żądanych w Pozwie kwot zarówno co do roszczenia głównego oraz roszczenia ewentualnego w zakresie w jakim w ramach tych roszczeń Strona Powodowa dochodziła zapłaty kwot ponad kapitał wypłacony Stronie Pozwanej; 2. 
        naruszenie art. 358 1 k.c. poprzez brak jego zastosowania i uznanie, że w sprawie nie występują przesłanki do dokonania sądowej waloryzacji kwoty kapitału udostępnionej przez Stronę Powodową Stronie Pozwanej w sytuacji gdy w sprawie zostały spełnione wszelkie przesłanki do tego, aby udostępnioną Stronie Pozwanej kwotę kapitału zwaloryzować o wartość wskaźnika inflacyjnego; 3. 
        naruszenie art. 358 1 poprzez uznanie, iż Bank może ewentualnie domagać się waloryzacji kwoty kapitału jedynie za okres od roku 2020, tj. od momentu, kiedy doszło do wytoczenia powództwa o ustalenie nieważności umowy, a nie od momentu, w którym kapitał kredytu został rzeczywiście udostępniony Stronie Pozwanej, w sytuacji gdy w wyniku wypłaty kwoty kredytu w roku 2006 Strona Powodowa aż do roku 2022 nie posiadała i realnie nie mogła korzystać z kwoty tak wypłaconego kredytu, a tym samym okres waloryzacji powinien być liczony od roku 2006, a nie roku 2020; 4. 
        naruszenie art. 385 1 § 1 k.c. w zw. art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13 w zw. z art. 405 k.c. oraz art. 410 §1 k.c. poprzez ich niewłaściwą wykładnię i uznanie, że zastosowanie do niniejszej sprawy ma Dyrektywa 93/13, w sytuacji gdy celem Dyrektywy 93/13 jest zastąpienie formalnej równowagi między prawami i obowiązkami stron umowy, równowagą rzeczywistą, pozwalającą na przywrócenie równości między stronami, a więc zniesienie ekonomicznych konsekwencji abuzywności dla konsumenta, zaś odmowa przyznania Stronie Powodowej zasadności roszczeń o zwrot równowartości świadczenia Strony Powodowej polegającego na udostępnieniu i zaniechaniu żądania natychmiastowego zwrotu kapitału od Strony Pozwanej, z którego to kapitału udostępnionego przez Strony Powodową, Strona Pozwana korzystał, stanowi dodatkową, niewynikającą z przepisów Dyrektywy 93/13, sankcję wykraczającą poza to, czego wymaga zasada skuteczności dyrektywy, co doprowadziło do naruszenia przez sąd I instancji wynikającej z Dyrektywy 93/13 zasady proporcjonalności i sprawiedliwości; 5. 
        naruszenie art. 385 1 § 1 k.c. w zw. art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13 w zw. z art. 358 1 § 3 k.c. , poprzez ich niewłaściwą wykładnię i uznanie, że zastosowanie do niniejszej sprawy ma Dyrektywa 93/13, w sytuacji gdy Dyrektywa 93/13 ma zastosowanie jedynie do rozliczenia umów konsumenckich, zaś roszczenie ewentualne, którego Strona Powodowa dochodziła w tym postępowaniu w ogóle nie jest powiązane ze stosunkami kontraktowymi i dotyczy rozliczenia się stron co do świadczeń nienależnych; 6. 
        naruszenie art. 101 k.p.c. poprzez błędne uznanie, że Strona Pozwana nie dala powodu do wytoczenia powództwa, z uwagi na fakt, iż Pozew złożony został w dniu uprawomocnienia się orzeczenia ustalającego, nieważność umowy, zaś oświadczenie o potrąceniu Strona Pozwana złożyła tuż po doręczeniu im odpisu pozwu, w sytuacji gdy Strona Pozwana mogła złożyć wobec Strony Powodowej oświadczenie o potraceniu swoich roszczeń już od dnia 24 września 2021 roku, bowiem jest to dzień następny po dniu, w którym Strona Pozwana zgodnie z wymogami z uchwały Sądu Najwyższego III CZP 6/21 z dnia 07 maja 2021 roku złożyła oświadczenia o świadomości skutków unieważnienia umowy. W ten sposób Strona Pozwana postawiła w stan wymagalności swoje roszczenia względem Banku o zwrot rat kapitałowych i rat odsetkowych, a tym samym brak działania Strony Pozwanej w tym zakresie od dnia 24 września 2021 roku stanowi! wystarczający powód wytoczenia powództwa przez Stronę Powodową, potwierdzony przez Stronę Pozwaną kwestionowaniem powództwa w całości na etapie wniesienia Odpowiedzi na Pozew; 7. 
        naruszenie art. 98 k.p.c. w związku z art. 100 k.p.c. poprzez błędne uznanie, iż Strona Powodowa jest stroną przegrywającą sprawę również w zakresie tej części postępowania, co do której powództwo zostało cofnięte z uwagi na spełnienie przez Stronę Pozwaną dochodzonego roszczenia, a tym samym błędne uznanie iż to Stronę Powodową należy obciążyć kosztami postępowania również w zakresie objętym cofnięciem powództwa, w sytuacji gdy roszczenie w wysokości 91.548,95 PLN zostało spełnione przez Stronę Pozwaną po wytoczeniu powództwa, a tym samym - już teraz w ramach postępowania przed sądem I instancji - Strona Powodowa powinna zostać uznana za stroną wygrywającą spór co najmniej w 69,39 %, a tym samym to na rzecz Strony Powodowej powinny zostać zasądzone koszty postępowania. 8. 
        naruszenie 79 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w zw. z art. art. 98 k.p.c. poprzez błędne uznanie, iż Strona Powodowa w skutek tego, iż została uznana przez sąd I instancji za stronę przegrywającą spór w całości nie może uzyskać zwrotu polowy opłaty od cofniętego powództwa w kwocie 91.548,95 PLN, w sytuacji gdy cofnięcie powództwa w sprawie zostało dokonane przed rozpoczęciem pierwszej rozprawy w sprawie, a zatem zostały spełnione w tym zakresie przesłanki z art. 79 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, a dodatkowo tego rodzaju zwrot opłaty nie jest uzależniony od finalnego wyniku sprawy i powinien nastąpić nawet w przypadku, w którym Strona Pozwana zostałaby uznana za stronę przegrywającą spór w całości. Pozwany wskazał, iż sprzeciwia się faktowi ustalonemu przez Sąd I instancji jakoby w sprawie przez okres od dnia wypłaty kredytu nie doszło do istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza. Dodatkowo apelujący wniósł o uchylenie postanowienia Sądu Okręgowego w Szczecinie, I Wydział Cywilny z dnia 26 czerwca 2023 r. w przedmiocie pominięcia wniosku o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczności wskazane w pkt. 7 petitum Pozwu, a w konsekwencji o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego według wniosku wskazanego w pkt. 7 petitum Pozwu. W konsekwencji apelujący wniósł o zmianę w części zaskarżonego wyroku poprzez zasądzenie od strony pozwanej na rzecz strony powodowej kwoty 16.739,33 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia wniesienia pozwu o dnia zapłaty. W przypadku uznania przez Sąd II instancji, iż istnieje konieczność przeprowadzenia całego postępowania dowodowego od nowa, wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji z uwagi fakt, iż wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. Pozwany w odpowiedzi na apelację wniósł o jej oddalenie w całości jako bezzasadnej oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania odwoławczego według norm przepisanych. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje. Apelacja okazała się bezzasadna i jako taka podlegała oddaleniu. Na wstępie wskazać należy, że sąd pierwszej instancji w granicach wniosków stron przeprowadził wszystkie dowody niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy, a następnie poddał je ocenie, mieszczącej się w ramach wyznaczonych dyspozycją art. 233 § 1 k.p.c. i w oparciu o tak zgromadzony i oceniony materiał dowodowy poczynił w badanej sprawie trafne ustalenia faktyczne, które sąd odwoławczy w pełni aprobuje i przyjmuje za własne. Sąd Okręgowy dokonał także co do zasady prawidłowej subsumcji ustalonego przez siebie stanu faktycznego do obowiązujących norm prawa materialnego. Spoczywający na sądzie drugiej instancji obowiązek rozpoznania sprawy w granicach apelacji ( art. 378 § 1 k.p.c. ) oznacza związanie tego sądu zarzutami prawa procesowego (tak Sąd Najwyższy m.in. w uchwale z dnia 31 stycznia 2008 r., sygn. akt III CZP 49/07), za wyjątkiem tego rodzaju naruszeń, które skutkują nieważnością postępowania. Nie dostrzegając ich wystąpienia w niniejszej sprawie, a nadto akceptując argumentację materialnoprawną Sądu pierwszej instancji, należało uznać, że zadość wymogowi konstrukcyjnemu uzasadnienia czyni odwołanie się do tej argumentacji, bez potrzeby jej powielania ( art. 387 § 2 1 pkt 1 i 2 k.p.c. ). Motywy uzasadnienia Sądu pierwszej instancji zostaną zatem powielone poniżej wyłącznie w zakresie niezbędnym do ustosunkowania się do zarzutów apelacyjnych. Przechodząc do rozważenia apelacji, należy generalnie wskazać, że zarzuty podniesione przez skarżący Bank nie stanowiły podstawy do zmiany wyroku. Sąd Apelacyjny podziela stanowisko Sądu Okręgowego. Na uwzględnienie nie zasługuje zarzut naruszenia art. 235 2 § 1 pkt 2 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c. zw. z art. 278 § 1 k.p.c. przez pominięcie dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu bankowości i rachunkowości. Stosownie do treści art. 278 § 1 k.p.c. w wypadkach wymagających wiadomości specjalnych sąd, po wysłuchaniu wniosków stron co do liczby biegłych i ich wyboru, może wezwać jednego lub kilku biegłych w celu zasięgnięcia ich opinii. Jednakże potrzeba powołania biegłego powinna wynikać z okoliczności sprawy, a nie z samego przekonania strony, że wiedza fachowa biegłego danej specjalności jest konieczna dla wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy – por. uzasadnienia wyroków SA w Szczecinie z 30 listopada 2017 r., III APa 9/17, SA w Lublinie z 3 października 2019 r., III AUa 1029/18 czy SA w Białymstoku z 25 maja 2018 r., I AGa 85/18. Skarżący podnosi w apelacji, że przeprowadzenie tego dowodu dotyczyło istotnych okoliczności sprawy wskazanych w pozwie, dokonania analizy i weryfikacji matematycznej poprawności wyliczenia kwoty dochodzonej w ramach roszczenia o zapłatę z tytułu rozliczenia nieważności (bezskuteczności) umowy, a także wykazania kosztu jaki strona pozwana zaoszczędziła wskutek stwierdzenia nieważności. W świetle tak zakreślonej tezy dowodowej wskazać należy, że sprawdzenie poprawności wyliczeń powoda nie było istotne dla ustalenia okoliczności istotnych z punktu widzenia ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy. Przedmiotowa ocena sądu meriti sprowadzała się do stwierdzenia czy powodowi w ogóle przysługuje sformułowane przez niego roszczenie, zaś kwestia poprawności jego wyliczeń miała znaczenie drugorzędne. Materialnoprawna ocena powództwa mogła być zaś dokonana bez udziału biegłego. Ostatecznie więc zasadnie Sąd I instancji powyższy dowód pominął, nie naruszając wskazanych w apelacji regulacji. Tym samym brak było podstaw zarówno do zastosowania w sprawie przepisu art. 380 k.p.c. i na jego podstawie zmiany postanowienia dowodowego Sądu I instancji, jak i przeprowadzenia tego dowodu przez Sąd II instancji. Zaznaczyć trzeba, że strona powodowa – po częściowym cofnięciu pozwu – dochodziła zasądzenia od pozwanego zwrotu świadczenia nienależnego w postaci równowartości korzyści wynikającej z możliwości czasowego korzystania z kapitału udostępnionego pozwanym przez powoda na podstawie nieważnej umowy kredytu ewentualnie przy przyjęciu, że tego rodzaju świadczenia powodowi nie przysługuje – wartości waloryzacji kwoty wypłaconego kapitału. W badanej sprawie, na podstawie analizy uzasadnienia zaskarżonego wyroku, stwierdzić należy, że sąd pierwszej instancji zbadał zasadność obu powyższych roszczeń, wyjaśniając podstawę prawną i faktyczną wydanego w tym zakresie rozstrzygnięcia w kontekście twierdzeń i zarzutów obu stron. Sąd Apelacyjny w pełni podziela stanowisko sądu pierwszej instancji w tym zakresie, co czyni zbędnym powielanie argumentacji zaprezentowanej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Dodać jednak należy, że abstrahując od zarzutów strony powodowej związanych z charakterem świadczenia spełnionego przez kredytodawcę na rzecz pozwanego na podstawie umowy kredytu, która uznana została za nieważna, podstawowe znaczenie ma wzgląd na wykładnię zaprezentowaną przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W tym względzie Trybunał orzekł zaś w wyroku z dnia 15 czerwca 2023 r., (C-520/21, EU:C:2023:478), że „w konsekwencji w kontekście uznania umowy kredytu hipotecznego za nieważną w całości ze względu na to, że nie może ona dalej obowiązywać po usunięciu zawartych w niej nieuczciwych warunków, dyrektywa 93/13 stoi na przeszkodzie wykładni prawa krajowego, zgodnie z którą instytucja kredytowa ma prawo żądać od konsumenta rekompensaty wykraczającej poza zwrot kapitału wypłaconego z tytułu wykonania tej umowy oraz poza zapłatę ustawowych odsetek za zwłokę od dnia wezwania do zapłaty”. Ze względu na pozycję ustrojową Trybunału, umocowanego zwłaszcza w świetle art. 19 Traktatu o Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 roku Nr 90, poz. 864/30 ze zm.) do zapewnienia poszanowania prawa unijnego w wykładni i stosowaniu, Sąd polski jest zobowiązany do uwzględniania przy stosowaniu prawa także wykładni prawa europejskiego przyjętej w tych rozstrzygnięciach. Niekwestionowany jest bowiem obecnie w nauce prawa [vide np. N. Baranowska, Stosowanie wykładni zgodnej z prawem unijnym w sporach horyzontalnych w razie nieprawidłowej implementacji dyrektywy. Europejski Przegląd Sądowy, 2018, nr 2. s. 4-14 i tam prezentowane zestawienie poglądów nauki prawa] oraz orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej [vide np. wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia13 marca 1997 roku, C-197/96, EU:C:1997:155; wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 13 lipca 2000 roku, C-160/99, EU:C:2000:410; wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 18 stycznia 2001 roku, C-162/99, EU:C:2001:35 wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 5 października 2004 roku w sprawach połączonych od C-397/01 do C-403/01, EU:C:2004:584], obowiązek dokonywania przez sąd wykładni prawa krajowego w sposób zapewniający spójność (zgodność) z prawem wspólnotowym (określany w dalszym toku niniejszego wywodu mianem obowiązku wykładni zgodnej). W świetle tej zasady sąd stwierdziwszy zaniechanie (sprzeczność z prawem unijnym) implementacji dyrektywy ma obowiązek takiego zastosowania (wykładni) prawa krajowego, aby zapewnić efektywność ochrony wynikającej z transponowanej do porządku krajowego normy prawa wspólnotowego. W kontekście przywołanego powyżej obszernie orzeczenia TSUE i uzasadnienia z dnia 24 lipca 2023 r., stwierdzić należy, że także dalsze zarzuty powoda – naruszenie art. 385 1 § 1 k.c. w zw. art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13 w zw. z art. 405 k.c. oraz art. 410 §1 k.c. przez uznanie przez Sąd I instancji, że roszczenie Banku o zwrot równowartości świadczenia byłoby niewątpliwie sprzeczne z ratio legis Dyrektywy 93/13, która ma na celu ochronę konsumentów - są chybione. Stanowisko takie zostało także przyjęte w orzecznictwie Sądu Najwyższego. W uchwale całej Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22, wskazano, „jeżeli umowa kredytu nie wiąże z powodu niedozwolonego charakteru jej postanowień, nie ma podstawy prawnej do żądania przez którąkolwiek ze stron odsetek lub innego wynagrodzenia z tytułu korzystania z jej środków pieniężnych w okresie od spełnienia nienależnego świadczenia do chwili popadnięcia w opóźnienie co do zwrotu tego świadczenia”. Z powyższych przyczyn sąd pierwszej instancji zasadnie przyjął, że powodowi nie przysługuje roszczenie w części dotyczącej świadczenia mającego stanowić w istocie formę wynagrodzenia za korzystanie z kapitału. Sąd odwoławczy wziął pod uwagę, że strona powodowa w ramach żądania ewentualnego wskazała, że domaga się alternatywnie świadczenia dodatkowego wynikającego z istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza, to jest sądowej waloryzacji świadczenia. Uznać jednak należy, że tego rodzaju roszczenie co do zasady nie przysługuje powodowi z tych samych przyczyn, które zostały przedstawione w przywołanym wyżej wyroku z dnia 15 czerwca 2023 roku, (C-520/21, EU:C:2023:478). Odwołać się w tej mierze należy dodatkowo do postanowienia Trybunału Sprawiedliwości z dnia 12 stycznia 2024 roku (C-488/23), w którym orzeczono, że „artykuł 6 ust. 1 i artykuł 7 ust. 1 dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 roku w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich należy interpretować w ten sposób, że w kontekście uznania za nieważną w całości umowy kredytu hipotecznego zawartej z konsumentem przez instytucję kredytową, a to ze względu na to, że umowa ta zawierała nieuczciwe warunki, bez których nie mogła dalej obowiązywać, przepisy te stoją na przeszkodzie wykładni sądowej prawa państwa członkowskiego, zgodnie z którą instytucja ta ma prawo żądać od tego konsumenta, poza zwrotem kwot kapitału wypłaconego z tytułu wykonania tej umowy oraz ustawowych odsetek za opóźnienie od dnia wezwania do zapłaty, rekompensaty polegającej na sądowej waloryzacji świadczenia wypłaconego kapitału w przypadku istotnej zmiany siły nabywczej danego pieniądza po wypłaceniu tego kapitału rzeczonemu konsumentowi”. Niezależnie od tego na gruncie prawa krajowego w badanej sprawie znajduje zastosowanie art. 358 1 § 4 k.c. wyłączający możliwość żądania zmiany wysokości świadczenia pieniężnego przez stronę prowadzącą przedsiębiorstwo, jeżeli świadczenie pozostaje w związku z prowadzeniem tego przedsiębiorstwa. Z powyższych przyczyn bezzasadne było dochodzenie przez powoda zarówno świadczenia dodatkowego z tytułu korzystania przez pozwanego z kapitału, jak i domaganie się waloryzacji sądowej wypłaconego świadczenia. W tym stanie rzeczy apelacja powoda co do meritum nie zasługiwała na uwzględnienie. Za prawidłowe uznać należy również rozstrzygnięcie w zakresie kosztów procesu, także w części dotyczącej cofniętego powództwa. Zgodnie z przepisem art. 98 k.p.c. strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Zasada odpowiedzialności za wynik procesu jest naczelną zasadą obowiązującą w Kodeksie postępowania cywilnego w zakresie kosztów procesu. Zgodnie z tą zasadą wygrywający proces ma prawo żądać zwrotu wszystkich kosztów celowych i niezbędnych do dochodzenia swojego prawa i obrony łącznie z kosztami postępowań incydentalnych. W judykaturze przyjmuje się, że powód będzie uznany za przegrywającego proces, jeżeli sąd: 1) wyrokiem oddali powództwo w całości; 2) postanowieniem sąd odrzuci pozew; 3) postępowanie zostanie umorzone wskutek upływu okresu zawieszenia postępowania; 4) postępowanie zostanie umorzone wobec cofnięcia pozwu przez powoda; z tym, że jeżeli cofnięcie pozwu było efektem spełnienia przez pozwanego świadczenia po wniesieniu pozwu do sądu, a przed jego doręczeniem, pozwany będzie uznany za przegrywającego (vide postanowienie Sądu Najwyższego z 20 sierpnia 1979 roku, I CZ 92/79, Legalis); tak samo należy traktować pozwanego, jeżeli spełnił on świadczenie dochodzone pozwem w toku postępowania (vide postanowienie Sądu Najwyższego z 6 listopada 1984 roku, IV CZ 196/84, Legalis; postanowienie Sądu Najwyższego z 10 lutego 2010 roku, V CZ 1/10, Legalis, postanowienie Sądu Najwyższego z 7 marca 2013 roku, IV CZ 8/13, Legalis) W badanej sprawie doszło do częściowego cofnięcia pozwu, przy czym przyczyną cofnięcia pozwu było złożenie przez pozwanego skutecznego zarzutu potrącenia, co doprowadziło do wygaśnięcia wierzytelności powoda o zwrot kapitału kredytu. Sensu stricte doszło na skutek tej czynności do zaspokojenia roszczenia powoda, przy czym nastąpiło to w toku procesu. Należy zatem odwołać się do treści art. 101 k.p.c. Wierzytelność powoda o zwrot kapitału w dacie wniesienia pozwu nie była jeszcze wymagalna, albowiem powód nie wezwał pozwanego do spełnienia powyższego świadczenia, o czym powód wspomina w treści pozwu (k. 25). Za tożsame z wezwaniem do zapłaty uznać należy dopiero doręczenie pozwanemu odpisu pozwu, co nastąpiło w dniu 5 sierpnia 2022 r. (k. 139). Z akt sprawy wynika, że pozwany złożył oświadczenie o potrąceniu w dniu 1 lipca 2022 r., natomiast zarzut potrącenia złożył 7 września 2022 r., czyli niezwłocznie po doręczeniu mu odpisu pozwu. Z tego względu w pełni zasadne podniesienie przez pozwanego zarzutu potrącenia dopiero w odpowiedzi na pozew, gdyż to był pierwszy możliwy moment złożenia powyższego zarzutu. W konsekwencji sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że pozwany nie dał w tym zakresie powodu do wytoczenia powództwa i sensu largo uznał przy pierwszej czynności procesowej żądanie powoda w tym zakresie. Z tego względu Sąd Okręgowy zasadnie obciążył powoda kosztami procesu w całości, także w części dotyczącej cofniętego pozwu. Wskazać należy, że obok powyższej argumentacji, za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 101 k.p.c. Apelujący zarzucił Sądowi I instancji błędne uznanie, że strona pozwana nie dała powodu do wytoczenia powództwa, z uwagi na fakt, iż pozew złożony został w dniu uprawomocnienia się orzeczenia ustalającego nieważność umowy, zaś oświadczenie o potraceniu strona pozwana złożyła tuż po doręczeniu im odpisu pozwu. Przypomnieć należy, że przepis art. 101 k.p.c. reguluje zasadę zawinienia będącą wyjątkiem od zasady odpowiedzialności za wynik procesu ( art. 98 k.p.c. ). Obowiązek zwrotu kosztów procesu zostaje nałożony na powoda mimo wygrania przez niego procesu w przypadku kumulatywnego spełnienia dwóch przesłanek, tj. niedania powodu do wytoczenia sprawy i uznania przy pierwszej czynności procesowej żądania pozwu. W niniejszej sprawie bezzasadność powództwa, wykazana w powyższej augmentacji, przemawiała za oddaleniem powództwa. Powód przegrał sprawę. Wynikiem czego było zasądzenie od powoda (...) Bank (...) S.A w W. zwrotu kosztów procesu na rzecz pozwanego D. G. . Sąd Okręgowy orzekając o ww. kosztach oparł się na zasadzie odpowiedzialności za wynik sprawy, a zatem na art. 98 k.p.c. oraz z uwagi na cofnięcie pozwu - art. 203 § 2 k.p.c. Orzeczenie to nie budzi wątpliwości Sądu Apelacyjnego, zatem niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 98 k.p.c. w związku z art. 100 k.p.c. Pozwany nie dał powodu do wytoczenia powództwa. Nieważność umowy kredytu budowlanego w walucie wymienialnej nr (...) skutkowała brakiem podstawy prawnej dla spełnionych przez strony świadczeń i obowiązkiem zwrotu tego, co strony sobie świadczyły. Z uchwały Sądu Najwyższego z dnia 16 lutego 2021 r., III CZP 11/20, wynika, że stronie, która w wykonaniu umowy kredytu, dotkniętej nieważnością, spłacała kredyt, przysługuje roszczenie o zwrot spłaconych środków pieniężnych jako świadczenia nienależnego ( art. 410 § 1 w związku z art. 405 k.c. ) niezależnie od tego, czy i w jakim zakresie jest dłużnikiem banku z tytułu zwrotu nienależnie otrzymanej kwoty kredytu. To stanowisko podtrzymała uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2021 r., III CZP 6/21, której nadano moc zasady prawnej. Obecnie przyjmuje się zatem, iż konsumentowi przysługuje roszczenie o zwrot wszystkich spełnionych świadczeń pieniężnych, nie tylko odsetek, prowizji i ewentualnych świadczeń pieniężnych z tytułu ubezpieczenia kredytu, ale roszczenie konsumenta obejmuje także zwrot tej części kapitału, którą konsument zwrócił do tej pory bankowi. Jednocześnie konsument może być wezwany przez bank do zapłaty pełnej kwoty kapitału niezależnie od tego, jaka część kapitału jest już powrotnie w posiadaniu banku (i to nawet wówczas, jeżeli sam konsument nie dochodzi zwrotu oddanej bankowi części kapitału). Strona powodowa – Bank (...) S. A. w W. przed wytoczeniem niniejszego powództwa nie wezwała stronę pozwaną do zapłaty kwot dochodzonych w niniejszej sprawie. Dopiero wytoczenie powództwa stanowiło niejako wezwanie do zapłaty. Nietrafiony jest również zarzut naruszenia 79 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w zw. z art. art. 98 k.p.c. Rozstrzygnięcie o kosztach procesu zawarte w punkcie III zaskarżonego wyroku w ogóle nie odnosi się do kwestii zwrotu opłaty od cofniętego roszczenia, co wprost wynika z uzasadnienia orzeczenia. Złożony przez powoda wniosek o zwrot połowy opłaty od cofniętego powództwa, jak wynika z zarządzenia na karcie 359 akt, Sąd Okręgowy rozpozna dopiero po rozpoznaniu apelacji. Kierując się powyższymi przesłankami na podstawie art. 385 k.p.c. apelację powoda należało oddalić jako bezzasadną, o czym orzeczono w punkcie pierwszym sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego zapadło zgodnie z wyrażoną w art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Powód przegrał w całości postępowanie wywołane wywiedzioną przez siebie apelacją od wyroku Sądu Okręgowego. W tym stanie rzeczy obowiązany jest zwrócić pozwanemu całość poniesionych przez niego kosztów tego postępowania, na które składa się wynagrodzenie reprezentującego go pełnomocnika procesowego, ustalone na zasadzie § 2 pkt 5 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych na kwotę 2.700 zł (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935). SSA Edyta Buczkowska-Żuk