I ACa 221/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód P. C., odbywający karę pozbawienia wolności, wniósł pozew o zadośćuczynienie przeciwko Skarbowi Państwa – Zakładowi Karnemu w S., zarzucając naruszenie prawa i dóbr osobistych spowodowane bezprawnym pozbawieniem możliwości otrzymania przesyłki listowej z papierosami. Sąd Okręgowy w Siedlcach oddalił powództwo, uznając, że funkcjonariusze nie naruszyli dóbr osobistych powoda ani nie działali bezprawnie. Decyzja o odmowie wydania papierosów, podjęta na podstawie regulaminu zakładu karnego, została poddana kontroli sędziego penitencjarnego i nie została zakwestionowana. Sąd Apelacyjny w Lublinie oddalił apelację powoda, podzielając ustalenia i wnioski sądu pierwszej instancji. Sąd odwoławczy podkreślił, że żaden system prawny nie reguluje wprost wszystkich sytuacji, a podejmowane akty władcze nie muszą być bezprawne. Powód nie wykazał naruszenia konkretnego dobra osobistego, a samo zarzucane „naruszenie prawa” nie czyni zasadnym roszczenia o zadośćuczynienie. Sąd Apelacyjny powołał się na art. 113a § 5 kkw, który pozwala na odmowę dostarczenia artykułów, których sprawdzenie jest niemożliwe bez naruszenia ich substancji, co dotyczyło paczek papierosów. Podkreślono, że istotą kary pozbawienia wolności jest poddanie skazanego rygorom i ograniczeniom, a decyzje władz zakładu karnego mogą być zaskarżane do sądu penitencjarnego, co miało miejsce w tej sprawie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących praw osadzonych w zakładach karnych, odpowiedzialności Skarbu Państwa za działania funkcjonariuszy, a także zasad ochrony dóbr osobistych w kontekście ograniczeń wynikających z odbywania kary.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z przesyłkami zawierającymi papierosy i może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych rodzajów przesyłek lub sytuacji w zakładach karnych. Kluczowe jest powiązanie z konkretnymi przepisami kkw i regulaminem.
Zagadnienia prawne (2)
Czy odmowa przekazania osadzonemu w zakładzie karnym przesyłki zawierającej papierosy, na podstawie regulaminu wewnętrznego zakładu, stanowi naruszenie dóbr osobistych i rodzi roszczenie o zadośćuczynienie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odmowa przekazania przesyłki z papierosami osadzonemu w zakładzie karnym, jeśli jest zgodna z przepisami prawa (w tym kkw) i regulaminem wewnętrznym, nie stanowi naruszenia dóbr osobistych i nie rodzi roszczenia o zadośćuczynienie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że funkcjonariusze nie działali bezprawnie, a decyzja o odmowie wydania papierosów była zgodna z przepisami kkw i regulaminem zakładu karnego. Skarga powoda do sądu penitencjarnego została uznana za niezasadną, co potwierdza brak bezprawności. Powód nie wykazał naruszenia konkretnego dobra osobistego, a samo zarzucane naruszenie prawa nie jest wystarczające do zasądzenia zadośćuczynienia.
Czy regulamin wewnętrzny zakładu karnego, wprowadzający zakaz dostarczania pewnych przedmiotów (np. papierosów w paczkach), może stanowić podstawę odmowy ich przekazania osadzonemu, nawet jeśli przepisy kodeksu karnego wykonawczego nie regulują tej kwestii wprost?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, regulamin wewnętrzny zakładu karnego, zgodny z przepisami kkw (np. art. 113a § 5 kkw), może stanowić podstawę odmowy przekazania przedmiotów, których sprawdzenie jest utrudnione lub niemożliwe bez naruszenia ich substancji.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że art. 113a § 5 kkw pozwala na odmowę dostarczenia artykułów, których sprawdzenie jest niemożliwe bez naruszenia ich substancji. W oparciu o ten przepis, kierownictwo zakładu karnego mogło odmówić przekazania papierosów w paczkach, nawet bez szczegółowej regulacji w zarządzeniu dyrektora.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. C. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa - Zakład Karny w S. | instytucja | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia apelacji przez sąd drugiej instancji.
k.k.w. art. 113a
Kodeks karny wykonawczy
Przepis pozwalający na odmowę dostarczenia artykułów, których sprawdzenie jest niemożliwe bez naruszenia ich substancji.
Pomocnicze
k.c. art. 24
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący ochrony dóbr osobistych.
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
Przepis przewidujący możliwość przyznania zadośćuczynienia za doznaną krzywdę w wyniku naruszenia dobra osobistego.
k.k.w. art. 7
Kodeks karny wykonawczy
Przepis dotyczący kontroli sądowej nad czynnościami administracyjnymi w zakładzie karnym.
k.k.w. art. 34
Kodeks karny wykonawczy
Przepis dotyczący skargi do sędziego penitencjarnego.
k.k.w. art. 73
Kodeks karny wykonawczy
Przepis dotyczący zarządzeń dyrektora zakładu karnego w sprawie porządku wewnętrznego.
k.k.w. art. 110a
Kodeks karny wykonawczy
k.k.w. art. 113a
Kodeks karny wykonawczy
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada praworządności, zgodnie z którą organy władzy działają na podstawie i w granicach prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odmowa przekazania papierosów była zgodna z regulaminem zakładu karnego i przepisami kkw (art. 113a § 5 kkw). • Decyzja o odmowie wydania papierosów została poddana kontroli sędziego penitencjarnego i nie została zakwestionowana. • Powód nie wykazał naruszenia konkretnego dobra osobistego. • Samo zarzucane naruszenie prawa nie czyni zasadnym roszczenia o zadośćuczynienie.
Odrzucone argumenty
Sąd pierwszej instancji dokonał błędnej interpretacji przepisów Konstytucji RP, kkw i zasady praworządności. • Brak przepisów zakazujących otrzymywania wyrobów tytoniowych przez skazanych w przesyłkach zewnętrznych czyni decyzję o odmowie dostarczenia bezprawną. • Regulamin wydany przez kierownictwo zakładu karnego nie ma oparcia w przepisach prawa i nie może stanowić podstawy decyzji.
Godne uwagi sformułowania
„naruszenie prawa i dóbr osobistych spowodowane bezprawnym pozbawieniem możliwości otrzymania przesyłki listowej dostarczonej przez urząd pocztowy, pomimo uprawnień do otrzymania listu poleconego z zawartością” • „może odebrać tylko list z jednoczesnym odesłaniem paczek papierosów do adresata , gdyż nie mogą one znajdować się w paczkach” • „przyjmie przesyłkę w całości bądź w ogóle jej nie przyjmie” • „nie doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda w rozumieniu art. 24 kc” • „funkcjonariuszom pozwanego nie można zarzucić bezprawności” • „Decyzja dyrektora o odmowie wydania papierosów powodowi została poddana kontroli sędziego penitencjarnego i nie została zakwestionowana, a zatem należy przyjąć brak bezprawności działania pozwanego” • „o ile obywatelom wszystko wolno czynić co nie jest zakazane to organom władzy wolno czynić tylko to co przewidują przepisy prawa” • „żaden system prawa nie reguluje wprost w sposób kazuistyczny (...) wszelkich sytuacji (...) co nie oznacza, że podejmowane w takich warunkach akty władcze (...) są bezprawne” • „Powód jednak nawet nie wskazuje jakie jego dobro osobiste – jego zdaniem - zostało naruszone przez pozbawienie go możliwości otrzymania wyrobów tytoniowych przesłanych w paczce.” • „Powód odbywa karę pozbawienia wolności, czego istotą jest poddanie skazanego określonym rygorom i ograniczeniom.”
Skład orzekający
Bogdan Radomski
przewodniczący-sprawozdawca
Zbigniew Grzywaczewski
sędzia
Ewa Lauber-Drzazga
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących praw osadzonych w zakładach karnych, odpowiedzialności Skarbu Państwa za działania funkcjonariuszy, a także zasad ochrony dóbr osobistych w kontekście ograniczeń wynikających z odbywania kary."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z przesyłkami zawierającymi papierosy i może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych rodzajów przesyłek lub sytuacji w zakładach karnych. Kluczowe jest powiązanie z konkretnymi przepisami kkw i regulaminem.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem karnym wykonawczym i prawami człowieka, ponieważ dotyczy ograniczeń praw osadzonych i interpretacji przepisów dotyczących przesyłek w zakładach karnych.
“Czy odmowa przyjęcia paczki papierosów w więzieniu to naruszenie dóbr osobistych? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.