I ACA 2052/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Łodzi rozpoznał apelację powodów K. C. i M. C. od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi, który oddalił ich powództwa o zapłatę przeciwko A. L., wywodzące się z umowy pożyczki na kwotę 500 000 zł. Powodowie, jako spadkobiercy zmarłego J. C. (pożyczkodawcy), twierdzili, że pozwany nie zwrócił pożyczonej kwoty. Sąd Okręgowy uznał powództwo za nieudowodnione, wskazując, że strona powodowa nie wykazała faktycznego przekazania środków pieniężnych pozwanemu, co jest warunkiem powstania obowiązku zwrotu pożyczki zgodnie z art. 720 § 1 k.c. Sąd pierwszej instancji nie dał wiary zeznaniom powodów, którzy dowiedzieli się o umowie po śmierci J. C. i nie mieli wiedzy o jej realizacji. Podkreślono, że gdyby pożyczka faktycznie została udzielona, J. C. przed śmiercią starałby się o jej zwrot lub wymagał pokwitowania. Sąd Okręgowy zwrócił uwagę na brak przelewu bankowego lub pokwitowania, a także na fakt, że planowana inwestycja w złom, na którą miała być przeznaczona pożyczka, nie doszła do skutku. Apelacja powodów zarzucała naruszenie prawa materialnego (art. 720 § 1 k.c. w zw. z art. 6 k.c.) oraz prawa procesowego (art. 233 § 2 k.p.c., art. 232 k.p.c., art. 327(1) § 1 pkt 1 k.p.c.). Sąd Apelacyjny oddalił apelację, w pełni podzielając ustalenia faktyczne i wywody prawne Sądu Okręgowego. Sąd odwoławczy szczegółowo odniósł się do zarzutów procesowych, uznając je za bezzasadne i podkreślając, że ocena dowodów przez Sąd Okręgowy była zgodna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Stwierdzono, że umowa pożyczki jest umową realną, a jej wykonanie (wydanie pieniędzy) nie zostało udowodnione przez stronę powodową. Brak było dowodów na faktyczne przekazanie 500 000 zł pozwanemu, a jedynie na zawarcie umowy. W konsekwencji, brak było podstaw do żądania zwrotu pożyczki. Sąd Apelacyjny oddalił apelację jako bezzasadną i zasądził od powodów na rzecz pozwanego zwrot kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie wymogów dowodowych w sprawach o zwrot pożyczki, zwłaszcza w kontekście umowy realnej i ciężaru dowodu.
Dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie brak było jednoznacznych dowodów na przekazanie środków.
Zagadnienia prawne (3)
Czy strona powodowa, dochodząc zwrotu pożyczki, udowodniła faktyczne przekazanie środków pieniężnych pozwanemu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, strona powodowa nie udowodniła faktycznego przekazania środków pieniężnych pozwanemu.
Uzasadnienie
Umowa pożyczki jest umową realną, wymagającą wydania przedmiotu pożyczki. Powodowie, jako spadkobiercy pożyczkodawcy, nie przedstawili dowodów na faktyczne przekazanie 500 000 zł pozwanemu, a jedynie na zawarcie umowy. Brak przelewu bankowego lub pokwitowania, a także zeznania powodów wskazujące na brak wiedzy o realizacji umowy, przemawiają za brakiem wykonania zobowiązania przez pożyczkodawcę.
Czy umowa pożyczki zawarta w formie dokumentowej, bez dowodu jej faktycznego wykonania, rodzi obowiązek zwrotu środków?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo zawarcie umowy pożyczki w formie dokumentowej nie rodzi obowiązku zwrotu środków, jeśli nie zostanie udowodnione faktyczne wydanie pożyczonej kwoty.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 720 § 1 k.c. i utrwalonym orzecznictwem, umowa pożyczki jest umową realną. Obowiązek zwrotu powstaje dopiero po faktycznym wydaniu przedmiotu pożyczki. Strona powodowa nie wykazała, że pożyczkodawca wywiązał się ze swojego zobowiązania do przeniesienia własności pieniędzy.
Czy Podatkowa Księga Przychodów i Rozchodów pozwanego za 2019 rok stanowi dowód na faktyczne przekazanie środków pieniężnych w ramach umowy pożyczki?
Odpowiedź sądu
Nie, sama księga przychodów i rozchodów nie stanowi dowodu na faktyczne przekazanie środków pieniężnych w ramach umowy pożyczki, zwłaszcza w kontekście braku innych dowodów potwierdzających realizację umowy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że księga przychodów i rozchodów, podobnie jak sama umowa, potwierdza jedynie fakt zawarcia umowy, a nie jej wykonanie. W kontekście braku innych dowodów na przekazanie gotówki, sąd nie uznał tego dokumentu za wystarczający do udowodnienia roszczenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. C. | osoba_fizyczna | powód |
| M. C. | osoba_fizyczna | powód |
| A. L. | osoba_fizyczna | pozwany |
| J. C. | osoba_fizyczna | pożyczkodawca (zmarły) |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 720 § § 1
Kodeks cywilny
Przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Umowa pożyczki jest umową realną, wymagającą wydania przedmiotu pożyczki.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu spoczywa na stronie, która z określonego faktu wywodzi skutki prawne. W przypadku umowy pożyczki, na pożyczkodawcy spoczywa ciężar udowodnienia wydania pożyczki.
Pomocnicze
k.c. art. 720 § § 2
Kodeks cywilny
Umowa pożyczki, której wartość przekracza tysiąc złotych, wymaga zachowania formy dokumentowej.
k.c. art. 723
Kodeks cywilny
Jeżeli termin zwrotu pożyczki nie jest oznaczony, dłużnik obowiązany jest zwrócić pożyczkę w ciągu sześciu tygodni po wypowiedzeniu przez dającego pożyczkę.
k.p.c. art. 387 § § 2 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji może ograniczyć się do stwierdzenia, że przyjął za własne ustalenia faktyczne i ocenę prawną sądu pierwszej instancji.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.
k.p.c. art. 327 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać m.in. wskazanie przyczyn, dla których sąd odmówił wiarygodności i mocy dowodowej pewnym dowodom.
k.c. art. 155 § § 2
Kodeks cywilny
Przeniesienie własności rzeczy następuje z chwilą jej wydania.
k.c. art. 348
Kodeks cywilny
Przeniesienie posiadania samoistnego następuje przez fizyczne objęcie rzeczy w posiadanie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Strona powodowa nie udowodniła faktycznego przekazania środków pieniężnych pozwanemu. • Umowa pożyczki jest umową realną, a jej wykonanie nie zostało wykazane. • Brak dowodów na przelew bankowy lub pokwitowanie odbioru pożyczki. • Zeznania powodów wskazują na brak wiedzy o realizacji umowy pożyczki przez zmarłego pożyczkodawcę.
Odrzucone argumenty
Umowa pożyczki i Podatkowa Księga Przychodów i Rozchodów pozwanego stanowią dowód na wydanie pożyczki. • Sąd Okręgowy naruszył art. 233 § 2 k.p.c. poprzez dowolną ocenę dowodów. • Sąd Okręgowy naruszył art. 327(1) § 1 pkt 1 k.p.c. poprzez niewłaściwe uzasadnienie wyroku.
Godne uwagi sformułowania
Umowa pożyczki jest umową realną, do zawarcia której wymagane jest, oprócz złożenia zgodnych oświadczeń woli, dla wywołania skutków nią zamierzonych, również wydanie rzeczy, tj. przekazanie określonej w umowie kwoty pożyczki. • Jeżeli powódka nie wykazała, by kwota istotnie została przekazana pozwanej, tym samym brak jest, stosownie do treści art. 720 § 1 k.c. a contrario po stronie pozwanej obowiązku zwrotu dochodzonej kwoty. • Postawienie zarzutu naruszenia art. 233 k.p.c. wymaga wykazania, że sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego.
Skład orzekający
Jacek Świerczyński
przewodniczący
Jarosław Pawlak
sędzia
Elżbieta Zalewska – Statuch
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie wymogów dowodowych w sprawach o zwrot pożyczki, zwłaszcza w kontekście umowy realnej i ciężaru dowodu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie brak było jednoznacznych dowodów na przekazanie środków.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje kluczowe znaczenie dowodzenia wykonania umowy pożyczki, co jest częstym problemem w praktyce. Pokazuje, jak sąd ocenia dowody w takich przypadkach.
“Pożyczyłeś pieniądze? Bez dowodu przekazania, możesz ich nie odzyskać – lekcja z sądu.”
Dane finansowe
WPS: 500 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.