Orzeczenie · 2023-06-30

I ACA 2052/22

Sąd
Sąd Apelacyjny w Łodzi
Miejsce
Łódź
Data
2023-06-30
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaapelacyjny
pożyczkaumowa pożyczkizwrot pożyczkiciężar dowoduumowa realnaprzekazanie środkówspadkobiercyroszczenie

Sąd Apelacyjny w Łodzi rozpoznał apelację powodów K. C. i M. C. od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi, który oddalił ich powództwa o zapłatę przeciwko A. L., wywodzące się z umowy pożyczki na kwotę 500 000 zł. Powodowie, jako spadkobiercy zmarłego J. C. (pożyczkodawcy), twierdzili, że pozwany nie zwrócił pożyczonej kwoty. Sąd Okręgowy uznał powództwo za nieudowodnione, wskazując, że strona powodowa nie wykazała faktycznego przekazania środków pieniężnych pozwanemu, co jest warunkiem powstania obowiązku zwrotu pożyczki zgodnie z art. 720 § 1 k.c. Sąd pierwszej instancji nie dał wiary zeznaniom powodów, którzy dowiedzieli się o umowie po śmierci J. C. i nie mieli wiedzy o jej realizacji. Podkreślono, że gdyby pożyczka faktycznie została udzielona, J. C. przed śmiercią starałby się o jej zwrot lub wymagał pokwitowania. Sąd Okręgowy zwrócił uwagę na brak przelewu bankowego lub pokwitowania, a także na fakt, że planowana inwestycja w złom, na którą miała być przeznaczona pożyczka, nie doszła do skutku. Apelacja powodów zarzucała naruszenie prawa materialnego (art. 720 § 1 k.c. w zw. z art. 6 k.c.) oraz prawa procesowego (art. 233 § 2 k.p.c., art. 232 k.p.c., art. 327(1) § 1 pkt 1 k.p.c.). Sąd Apelacyjny oddalił apelację, w pełni podzielając ustalenia faktyczne i wywody prawne Sądu Okręgowego. Sąd odwoławczy szczegółowo odniósł się do zarzutów procesowych, uznając je za bezzasadne i podkreślając, że ocena dowodów przez Sąd Okręgowy była zgodna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Stwierdzono, że umowa pożyczki jest umową realną, a jej wykonanie (wydanie pieniędzy) nie zostało udowodnione przez stronę powodową. Brak było dowodów na faktyczne przekazanie 500 000 zł pozwanemu, a jedynie na zawarcie umowy. W konsekwencji, brak było podstaw do żądania zwrotu pożyczki. Sąd Apelacyjny oddalił apelację jako bezzasadną i zasądził od powodów na rzecz pozwanego zwrot kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Potwierdzenie wymogów dowodowych w sprawach o zwrot pożyczki, zwłaszcza w kontekście umowy realnej i ciężaru dowodu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie brak było jednoznacznych dowodów na przekazanie środków.

Zagadnienia prawne (3)

Czy strona powodowa, dochodząc zwrotu pożyczki, udowodniła faktyczne przekazanie środków pieniężnych pozwanemu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, strona powodowa nie udowodniła faktycznego przekazania środków pieniężnych pozwanemu.

Uzasadnienie

Umowa pożyczki jest umową realną, wymagającą wydania przedmiotu pożyczki. Powodowie, jako spadkobiercy pożyczkodawcy, nie przedstawili dowodów na faktyczne przekazanie 500 000 zł pozwanemu, a jedynie na zawarcie umowy. Brak przelewu bankowego lub pokwitowania, a także zeznania powodów wskazujące na brak wiedzy o realizacji umowy, przemawiają za brakiem wykonania zobowiązania przez pożyczkodawcę.

Czy umowa pożyczki zawarta w formie dokumentowej, bez dowodu jej faktycznego wykonania, rodzi obowiązek zwrotu środków?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, samo zawarcie umowy pożyczki w formie dokumentowej nie rodzi obowiązku zwrotu środków, jeśli nie zostanie udowodnione faktyczne wydanie pożyczonej kwoty.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 720 § 1 k.c. i utrwalonym orzecznictwem, umowa pożyczki jest umową realną. Obowiązek zwrotu powstaje dopiero po faktycznym wydaniu przedmiotu pożyczki. Strona powodowa nie wykazała, że pożyczkodawca wywiązał się ze swojego zobowiązania do przeniesienia własności pieniędzy.

Czy Podatkowa Księga Przychodów i Rozchodów pozwanego za 2019 rok stanowi dowód na faktyczne przekazanie środków pieniężnych w ramach umowy pożyczki?

Odpowiedź sądu

Nie, sama księga przychodów i rozchodów nie stanowi dowodu na faktyczne przekazanie środków pieniężnych w ramach umowy pożyczki, zwłaszcza w kontekście braku innych dowodów potwierdzających realizację umowy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że księga przychodów i rozchodów, podobnie jak sama umowa, potwierdza jedynie fakt zawarcia umowy, a nie jej wykonanie. W kontekście braku innych dowodów na przekazanie gotówki, sąd nie uznał tego dokumentu za wystarczający do udowodnienia roszczenia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
A. L.

Strony

NazwaTypRola
K. C.osoba_fizycznapowód
M. C.osoba_fizycznapowód
A. L.osoba_fizycznapozwany
J. C.osoba_fizycznapożyczkodawca (zmarły)

Przepisy (10)

Główne

k.c. art. 720 § § 1

Kodeks cywilny

Przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Umowa pożyczki jest umową realną, wymagającą wydania przedmiotu pożyczki.

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Ciężar dowodu spoczywa na stronie, która z określonego faktu wywodzi skutki prawne. W przypadku umowy pożyczki, na pożyczkodawcy spoczywa ciężar udowodnienia wydania pożyczki.

Pomocnicze

k.c. art. 720 § § 2

Kodeks cywilny

Umowa pożyczki, której wartość przekracza tysiąc złotych, wymaga zachowania formy dokumentowej.

k.c. art. 723

Kodeks cywilny

Jeżeli termin zwrotu pożyczki nie jest oznaczony, dłużnik obowiązany jest zwrócić pożyczkę w ciągu sześciu tygodni po wypowiedzeniu przez dającego pożyczkę.

k.p.c. art. 387 § § 2 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji może ograniczyć się do stwierdzenia, że przyjął za własne ustalenia faktyczne i ocenę prawną sądu pierwszej instancji.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.

k.p.c. art. 327 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Uzasadnienie wyroku powinno zawierać m.in. wskazanie przyczyn, dla których sąd odmówił wiarygodności i mocy dowodowej pewnym dowodom.

k.c. art. 155 § § 2

Kodeks cywilny

Przeniesienie własności rzeczy następuje z chwilą jej wydania.

k.c. art. 348

Kodeks cywilny

Przeniesienie posiadania samoistnego następuje przez fizyczne objęcie rzeczy w posiadanie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Strona powodowa nie udowodniła faktycznego przekazania środków pieniężnych pozwanemu. • Umowa pożyczki jest umową realną, a jej wykonanie nie zostało wykazane. • Brak dowodów na przelew bankowy lub pokwitowanie odbioru pożyczki. • Zeznania powodów wskazują na brak wiedzy o realizacji umowy pożyczki przez zmarłego pożyczkodawcę.

Odrzucone argumenty

Umowa pożyczki i Podatkowa Księga Przychodów i Rozchodów pozwanego stanowią dowód na wydanie pożyczki. • Sąd Okręgowy naruszył art. 233 § 2 k.p.c. poprzez dowolną ocenę dowodów. • Sąd Okręgowy naruszył art. 327(1) § 1 pkt 1 k.p.c. poprzez niewłaściwe uzasadnienie wyroku.

Godne uwagi sformułowania

Umowa pożyczki jest umową realną, do zawarcia której wymagane jest, oprócz złożenia zgodnych oświadczeń woli, dla wywołania skutków nią zamierzonych, również wydanie rzeczy, tj. przekazanie określonej w umowie kwoty pożyczki. • Jeżeli powódka nie wykazała, by kwota istotnie została przekazana pozwanej, tym samym brak jest, stosownie do treści art. 720 § 1 k.c. a contrario po stronie pozwanej obowiązku zwrotu dochodzonej kwoty. • Postawienie zarzutu naruszenia art. 233 k.p.c. wymaga wykazania, że sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego.

Skład orzekający

Jacek Świerczyński

przewodniczący

Jarosław Pawlak

sędzia

Elżbieta Zalewska – Statuch

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie wymogów dowodowych w sprawach o zwrot pożyczki, zwłaszcza w kontekście umowy realnej i ciężaru dowodu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie brak było jednoznacznych dowodów na przekazanie środków.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczowe znaczenie dowodzenia wykonania umowy pożyczki, co jest częstym problemem w praktyce. Pokazuje, jak sąd ocenia dowody w takich przypadkach.

Pożyczyłeś pieniądze? Bez dowodu przekazania, możesz ich nie odzyskać – lekcja z sądu.

Dane finansowe

WPS: 500 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst