I ACA 202/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia powoda J. B. (1) o zasądzenie od pozwanej J. B. (2) kwoty 43.850 zł tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych w postaci prawa do utrzymywania kontaktu z córkami. Powód twierdził, że pozwana matka uporczywie uniemożliwiała mu kontakty z dziećmi od lutego 2009 roku. Sąd Okręgowy w Gdańsku wyrokiem zaocznym z 2 września 2010 roku zasądził dochodzoną kwotę, jednak pozwana wniosła sprzeciw. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Sąd Okręgowy wyrokiem z 9 grudnia 2014 roku uchylił wyrok zaoczny i oddalił powództwo, uznając, że prawo do życia rodzinnego i kontaktów z dziećmi nie stanowi samoistnego dobra osobistego podlegającego ochronie na podstawie art. 24 i 448 k.c. Sąd Apelacyjny w Gdańsku, rozpoznając apelację powoda, częściowo zmienił zaskarżony wyrok. Uznano, że więź emocjonalna łącząca powoda z córkami stanowi dobro osobiste, a jej naruszenie przez pozwaną, która uniemożliwiała kontakty, spowodowało krzywdę powoda. Sąd Apelacyjny zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 5.000 zł tytułem zadośćuczynienia, oddalając powództwo w pozostałym zakresie. Koszty postępowania w obu instancjach zostały wzajemnie zniesione.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że więź emocjonalna z dziećmi jest dobrem osobistym podlegającym ochronie cywilnoprawnej, nawet w kontekście konfliktu rodzinnego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji naruszania więzi rodzinnej przez jednego z rodziców.
Zagadnienia prawne (3)
Czy prawo do utrzymywania kontaktu z dziećmi stanowi samoistne dobro osobiste podlegające ochronie na podstawie art. 24 i 448 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Okręgowy uznał, że nie stanowi, natomiast Sąd Apelacyjny uznał, że więź emocjonalna łącząca rodzica z dzieckiem jest dobrem osobistym.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy argumentował, że prawo do życia rodzinnego nie jest samoistnym dobrem osobistym. Sąd Apelacyjny uznał, że więź emocjonalna jest dobrem osobistym, a jej naruszenie przez uniemożliwianie kontaktów skutkuje krzywdą.
Czy zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych może mieć charakter represyjno-prewencyjny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zadośćuczynienie może mieć uzupełniający charakter represyjno-prewencyjny, ale jego główną funkcją jest kompensacja krzywdy.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny stwierdził, że choć główną funkcją zadośćuczynienia jest kompensacja, nie można wykluczyć funkcji prewencyjno-represyjnej jako uzupełniającej.
Czy sąd może odmówić zasądzenia zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych w przypadku konfliktu rodzinnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, konflikt rodzinny sam w sobie nie wyłącza możliwości ochrony dóbr osobistych na drodze cywilnoprawnej.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że przepisy k.r.o. nie wyłączają stosowania przepisów k.c. o ochronie dóbr osobistych, a argument o nadużywaniu prawa do sądu w takich sprawach jest nieuzasadniony.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. B. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| J. B. (2) | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 23
Kodeks cywilny
Dobra osobiste człowieka pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach.
k.c. art. 24 § § 1
Kodeks cywilny
Wskazuje na środki ochrony dóbr osobistych, w tym możliwość zasądzenia zadośćuczynienia pieniężnego.
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
Reguluje możliwość zasądzenia zadośćuczynienia pieniężnego za krzywdę niemajątkową powstałą w wyniku naruszenia dóbr osobistych.
Pomocnicze
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Określa zakres postępowania apelacyjnego.
k.p.c. art. 378 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa rozpoznanie sprawy w granicach apelacji.
k.p.c. art. 384
Kodeks postępowania cywilnego
Zakazuje orzekania na niekorzyść strony wnoszącej apelację, jeśli nie wniosła jej strona przeciwna.
k.p.c. art. 316 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Nakazuje uwzględnienie stanu rzeczy istniejącego w chwili zamknięcia rozprawy.
k.p.c. art. 233
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy dopuszczalności dowodu.
k.p.c. art. 100 § zd. 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje wzajemne zniesienie kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Więź emocjonalna łącząca rodzica z dzieckiem stanowi dobro osobiste. • Naruszenie więzi emocjonalnej poprzez uniemożliwianie kontaktów skutkuje krzywdą. • Zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych może mieć funkcję kompensacyjną i uzupełniająco represyjno-prewencyjną. • Konflikt rodzinny nie wyłącza możliwości ochrony dóbr osobistych na drodze cywilnoprawnej.
Odrzucone argumenty
Prawo do utrzymywania kontaktu z dziećmi nie stanowi samoistnego dobra osobistego. • Zadośćuczynienie ma wyłącznie funkcję kompensacyjną i nie może być zasądzone w przypadku konfliktu rodzinnego. • Zasądzenie zadośćuczynienia mogłoby negatywnie wpłynąć na relacje dzieci z ojcem. • Sytuacja majątkowa powoda jest istotna przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia.
Godne uwagi sformułowania
nie ma potrzeby kreowania na potrzeby rozstrzyganej sprawy dobra osobistego w postaci prawa rodzica do kontaktów z dziećmi • nie może być traktowane jako mające charakter lub choćby tylko aspekt penalny (represyjny) • nie można stronie odmówić objęcia ochroną cywilnoprawną dóbr osobistych w przypadku, gdy naruszenie jest związane z trwającym między stronami konfliktem rodzinnym
Skład orzekający
Zbigniew Merchel
przewodniczący-sprawozdawca
Małgorzata Idasiak-Grodzińska
sędzia
Dariusz Janiszewski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że więź emocjonalna z dziećmi jest dobrem osobistym podlegającym ochronie cywilnoprawnej, nawet w kontekście konfliktu rodzinnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji naruszania więzi rodzinnej przez jednego z rodziców.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa porusza ważny temat praw rodzicielskich i ochrony więzi rodzinnych, pokazując, jak prawo cywilne może interweniować w konflikty rodzinne.
“Czy prawo chroni więź rodzica z dzieckiem? Sąd Apelacyjny odpowiada.”
Dane finansowe
WPS: 43 850 PLN
zadośćuczynienie: 5000 PLN
Sektor
rodzina
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.