I ACa 1979/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny we Wrocławiu rozpoznał apelację pozwanego banku od wyroku Sądu Okręgowego w Świdnicy, który ustalił nieważność umowy kredytu nr (...) z dnia 2 września 2008 r. zawartej między powodem D. J. a poprzednikiem prawnym pozwanego. Sąd Okręgowy zasądził również od pozwanego na rzecz powoda kwotę 6 417,00 zł wraz z odsetkami. Pozwany w apelacji domagał się zmiany wyroku poprzez oddalenie powództwa, ewentualnie uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Podniósł również zarzuty dotyczące niewłaściwości sądu, niewłaściwości trybu postępowania, a także naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, uznając ją za bezzasadną. Sąd wyjaśnił, że postępowanie o ustalenie nieważności umowy kredytu, nawet w sytuacji ogłoszenia upadłości banku, nie jest sprawą o wierzytelność podlegającą zgłoszeniu do masy upadłości w rozumieniu prawa upadłościowego, co pozwala na kontynuowanie postępowania. Potwierdzono, że powód miał interes prawny w wytoczeniu powództwa o ustalenie nieważności umowy. Sąd Apelacyjny w pełni podzielił ocenę Sądu Okręgowego co do abuzywności klauzul waloryzacyjnych, które były niejasne, niejednoznaczne i naruszały dobre obyczaje oraz rażąco interesy konsumenta. Sąd podkreślił, że po wyeliminowaniu tych klauzul, umowa nie mogła dalej obowiązywać, a przepisy prawa krajowego, w tym art. 358 § 2 k.c., nie mogły być stosowane do zastąpienia abuzywnych postanowień. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny oddalił apelację i zasądził od pozwanego na rzecz powoda zwrot kosztów postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów prawa upadłościowego w kontekście postępowań o ustalenie nieważności umów kredytowych oraz potwierdzenie abuzywności klauzul waloryzacyjnych w umowach kredytów indeksowanych i konsekwencji ich eliminacji.
Dotyczy specyficznej sytuacji upadłości banku oraz umów kredytowych z klauzulami waloryzacyjnymi, które nie były indywidualnie negocjowane.
Zagadnienia prawne (4)
Czy postępowanie sądowe o ustalenie nieważności umowy kredytu, wytoczone przeciwko bankowi, wobec którego ogłoszono upadłość, podlega zawieszeniu na podstawie art. 145 ust. 1 prawa upadłościowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie o ustalenie nieważności umowy kredytu nie jest sprawą o wierzytelność podlegającą zgłoszeniu do masy upadłości w rozumieniu art. 145 ust. 1 prawa upadłościowego i może być podjęte z chwilą ustalenia osoby pełniącej funkcję syndyka.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że postępowanie o ustalenie ma inny przedmiot niż postępowanie upadłościowe dotyczące ustalenia listy wierzytelności. Cel art. 145 ust. 1 p.u., jakim jest zatamowanie postępowań, które mogą stać się zbędne, nie jest aktualny w sprawach o ustalenie. W przeciwnym razie zagrożone byłoby prawo stron do sądu.
Czy powód jako konsument ma interes prawny w wytoczeniu powództwa o ustalenie nieważności umowy kredytu, gdy bank jest w upadłości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, powód ma interes prawny w ustaleniu nieważności umowy, ponieważ skutek wyroku zapewni mu ochronę prawnie doniosłych interesów i definitywnie zakończy spór.
Uzasadnienie
Interes prawny istnieje, gdy uprawomocnienie się wyroku ustalającego zapewni powodowi ochronę, definitywnie kończąc spór lub zapobiegając jego powstaniu. Powód dążył do uchylenia niepewności co do wiążącego charakteru umowy, co uzasadnia rozstrzygnięcie przez sąd na podstawie art. 189 k.p.c.
Czy klauzule waloryzacyjne w umowie kredytu indeksowanego do waluty obcej, które nie są indywidualnie uzgodnione, są abuzywne w rozumieniu art. 385¹ k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, klauzule waloryzacyjne, które są niejasne, niejednoznaczne i umożliwiają bankowi jednostronne ustalanie kursów walut, są abuzywne, ponieważ naruszają dobre obyczaje i rażąco interesy konsumenta.
Uzasadnienie
Kluczowe jest, że konsument musi znać mechanizm ustalania kosztów, aby mieć świadomość konsekwencji ekonomicznych. Klauzule te nie określały kryteriów ustalania kursu CHF, co uniemożliwiało weryfikację i naruszało równorzędność stron, wypełniając przesłankę z art. 385³ pkt 20 k.c.
Czy po wyeliminowaniu abuzywnych klauzul waloryzacyjnych z umowy kredytu, luki w umowie mogą być wypełnione przepisami krajowymi o charakterze ogólnym, takimi jak art. 358 § 2 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości UE, luki spowodowane usunięciem nieuczciwych warunków nie mogą być wypełniane przepisami krajowymi o charakterze ogólnym, które nie są przepisami dyspozytywnymi lub przepisami mającymi zastosowanie, jeżeli strony umowy wyrażą na to zgodę. Art. 358 § 2 k.c. jest przepisem ogólnym, a nie dyspozytywnym.
Uzasadnienie
TSUE jednoznacznie stwierdził, że sądy krajowe są zobowiązane do odstąpienia od stosowania nieuczciwego warunku, ale nie mogą zmieniać jego treści. Umowa powinna obowiązywać bez zmian innych niż wynikające z usunięcia nieuczciwych warunków, o ile jest to prawnie możliwe. Art. 358 § 2 k.c. nie ma zastosowania do klauzul waloryzacyjnych w kredytach indeksowanych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. J. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| (...) . w upadłości w L. | spółka | pozwany |
| D. J. (2) | osoba_fizyczna | powód |
| (...) S.A. w C. – DOM Oddziałem w V. | spółka | poprzednik prawny pozwanego |
| (...) S.A. z siedzibą w L. | spółka | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 385¹
Kodeks cywilny
p.u. art. 145 § ust. 1
Ustawa Prawo upadłościowe
k.c. art. 189
Kodeks cywilny
Pomocnicze
k.p.c. art. 180 § § 1 lit. b
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 365 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 385³ § pkt 20
Kodeks cywilny
k.c. art. 358 § § 2
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 387 § § 2¹ ust. 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
p.u. art. 84
Ustawa Prawo upadłościowe
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie o ustalenie nieważności umowy kredytu nie podlega zawieszeniu w związku z upadłością banku. • Powód ma interes prawny w ustaleniu nieważności umowy kredytu. • Klauzule waloryzacyjne w umowie kredytu są abuzywne. • Po wyeliminowaniu abuzywnych klauzul, umowa nie może być dalej wykonywana z zastosowaniem przepisów ogólnych. • Sąd Okręgowy prawidłowo ocenił materiał dowodowy i zastosował przepisy prawa materialnego.
Odrzucone argumenty
Apelacja pozwanego banku jako bezzasadna. • Zarzut naruszenia art. 145 ust. 1 p.u. okazał się bezzasadny. • Zarzut naruszenia art. 189 k.p.c. był chybiony. • Zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. nie zasługiwał na uwzględnienie. • Zarzuty apelacji dotyczące naruszenia prawa materialnego w postaci art. 358 § 2 k.c. były bezzasadne. • Zarzuty apelacji odnoszące się do klauzul waloryzacyjnych i ich abuzywności.
Godne uwagi sformułowania
postępowanie sądowe z powództwa kredytobiorcy będącego konsumentem o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego z umowy kredytu waloryzowanego do waluty obcej, wytoczone przeciwko bankowi, co do którego w toku postępowania ogłoszono upadłość, nie jest sprawą „o wierzytelność, która podlega zgłoszeniu do masy upadłości" • nie stwarza to jednak przeszkód do dokonania samodzielnych ocen przez organy prowadzące oba wspomniane postępowania • nieuczciwość klauzuli nie wyraża się w tym, że konkretny kurs był zawyżony w stosunku do rynkowego, ale w tym, że został on narzucony przez bank, który faktycznie samodzielnie decydował o wysokości zadłużenia kredytobiorcy • Postanowienia abuzywne są od początku, z mocy samego prawa dotknięte bezskutecznością na korzyść kredytobiorcy
Skład orzekający
Sławomir Jurkowicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów prawa upadłościowego w kontekście postępowań o ustalenie nieważności umów kredytowych oraz potwierdzenie abuzywności klauzul waloryzacyjnych w umowach kredytów indeksowanych i konsekwencji ich eliminacji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji upadłości banku oraz umów kredytowych z klauzulami waloryzacyjnymi, które nie były indywidualnie negocjowane.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy popularnego tematu abuzywności klauzul w umowach kredytowych, a dodatkowo komplikuje ją sytuacja upadłości banku, co czyni ją interesującą dla prawników i konsumentów.
“Upadłość banku nie zatrzymała sprawy o nieważność kredytu – sąd potwierdza abuzywność klauzul!”
Dane finansowe
zwrot kosztów procesu: 6417 PLN
zwrot kosztów postępowania apelacyjnego: 4050 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.