I ACA 1968/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka A. S. dochodziła od Skarbu Państwa odszkodowania w wysokości 6.000.000 zł z tytułu szkody wynikłej z wadliwych decyzji administracyjnych z 1951 r. (odmawiającej przyznania prawa własności czasowej) oraz z 1992 r. (stwierdzającej nabycie prawa użytkowania wieczystego przez inny podmiot). Sąd Okręgowy uwzględnił powództwo w części, zasądzając 721.360 zł, uznając, że wadliwe decyzje spowodowały szkodę w postaci utraty wartości prawa użytkowania wieczystego. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok, oddalając powództwo. Podstawą rozstrzygnięcia było prawomocne orzeczenie Sądu Apelacyjnego z 2008 r. w sprawie z powództwa tej samej osoby, które ustaliło, że wadliwe decyzje z 1951 r., mimo stwierdzenia ich nieważności, nie spowodowały rzeczywistej szkody, ponieważ nieruchomość była przeznaczona na cele publiczne zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego z 1949 r. Sąd Apelacyjny uznał, że jest związany tym wcześniejszym orzeczeniem na podstawie art. 365 k.p.c. i nie mógł ponownie badać kwestii istnienia szkody i związku przyczynowego. Wadliwość decyzji z 1992 r. została uznana za wtórną i nie stanowiącą samodzielnego źródła szkody. W konsekwencji, powództwo zostało oddalone, a powódka obciążona kosztami postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWiążący charakter prawomocnych orzeczeń sądowych (art. 365 k.p.c.) w sprawach o odszkodowanie za wadliwe decyzje administracyjne, zwłaszcza w kontekście tzw. dekretu warszawskiego i braku szkody mimo wadliwości decyzji.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z dekretami o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy oraz wcześniejszym orzecznictwem w podobnych sprawach.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wadliwe decyzje administracyjne z lat 1951 i 1992, stwierdzone następnie jako nieważne lub wydane z naruszeniem prawa, mogą stanowić podstawę odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli wcześniejsze prawomocne orzeczenie sądu cywilnego w tej samej sprawie ustaliło, że mimo wadliwości decyzji, nie wystąpiła rzeczywista szkoda w rozumieniu przepisów prawa cywilnego.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny oparł się na prawomocnym wyroku z 2008 r., który stwierdził, że wadliwe decyzje dekretowe z 1951 r., mimo ich nieważności, nie spowodowały szkody, ponieważ nieruchomość była przeznaczona na cele publiczne zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego, co wykluczało przyznanie prawa własności czasowej. Wadliwość decyzji z 1992 r. była wtórna i nie stanowiła samodzielnego źródła szkody.
Czy sąd cywilny jest związany ustaleniami faktycznymi i prawnymi zawartymi w prawomocnym orzeczeniu sądu cywilnego w podobnej sprawie dotyczącej tych samych stron i przedmiotu sporu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd jest związany na podstawie art. 365 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że wcześniejszy wyrok z 2008 r. w sprawie tej samej powódki przeciwko Skarbowi Państwa, dotyczący tych samych wadliwych decyzji dekretowych, przesądził o braku szkody i związku przyczynowym, co wiąże sąd w niniejszym postępowaniu.
Jaki jest moment powstania szkody i początek biegu terminu przedawnienia roszczenia odszkodowawczego z tytułu wadliwych decyzji dekretowych?
Odpowiedź sądu
Szkoda powstaje w momencie wydania wadliwej decyzji odmawiającej przyznania prawa, a termin przedawnienia biegnie od dnia, w którym stała się ostateczna decyzja stwierdzająca nieważność decyzji pierwotnej.
Uzasadnienie
Choć sąd pierwszej instancji uznał roszczenie za nieprzedawnione, Sąd Apelacyjny skupił się na braku szkody wynikającej z wadliwych decyzji, co czyniło kwestię przedawnienia drugorzędną w kontekście oddalenia powództwa.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. S. | osoba_fizyczna | powódka |
| Skarb Państwa – Wojewoda (...) | organ_państwowy | pozwany |
| Skarb Państwa – Prokuratoria (...) | organ_państwowy | pełnomocnik pozwanego |
Przepisy (10)
Główne
k.p.c. art. 365
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd jest związany prawomocnymi orzeczeniami sądów w zakresie stosunków prawnych ustalonych tymi orzeczeniami.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oceny dowodów i swobodnej oceny materiału dowodowego, w kontekście związania wcześniejszym orzeczeniem.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zmiany zaskarżonego orzeczenia przez sąd drugiej instancji.
k.c. art. 361
Kodeks cywilny
Zakres odszkodowania, w tym związek przyczynowy.
k.c. art. 363
Kodeks cywilny
Naprawienie szkody według przepisów o zobowiązaniach.
k.p.a. art. 160 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez ostateczną decyzję administracyjną.
k.p.a. art. 160 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Do odszkodowania stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego.
k.p.a. art. 160 § § 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Termin przedawnienia roszczenia o naprawienie szkody wynikającej z decyzji wydanej z naruszeniem art. 156 § 1 k.p.a.
dekret warszawski art. 7 § ust. 1
Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy
Uprawnienie byłych właścicieli do złożenia wniosku o przyznanie własności czasowej.
dekret warszawski art. 7 § ust. 2
Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy
Obowiązek gminy uwzględnienia wniosku, jeżeli korzystanie z gruntu dawało się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawomocne orzeczenie z 2008 r. w tej samej sprawie wiąże sąd w obecnym postępowaniu. • Wadliwe decyzje dekretowe z 1951 r., mimo stwierdzenia ich nieważności, nie spowodowały rzeczywistej szkody, ponieważ nieruchomość była przeznaczona na cele publiczne zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego. • Wadliwość decyzji z 1992 r. była wtórna i nie stanowiła samodzielnego źródła szkody.
Odrzucone argumenty
Sąd Okręgowy uznał, że wadliwe decyzje administracyjne spowodowały szkodę w postaci utraty wartości prawa użytkowania wieczystego. • Sąd Okręgowy uznał, że istnieje związek przyczynowy między wadliwymi decyzjami a szkodą. • Sąd Okręgowy nie podzielił zarzutu przedawnienia roszczenia.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Apelacyjny w składzie niniejszym podziela ten ostatni kierunek wykładni... • wadliwość decyzji uwłaszczeniowej z 1992 r. (...) nie jest źródłem szkody powódki, albowiem ta tkwiła w decyzjach dekretowych z 1951, ale - jak przesądził tutejszy Sąd Apelacyjny w Warszawie w 2008 r. - mimo swej wadliwości, nie skutkowały one rzeczywistą szkodą... • nie mogła nim być wadliwa decyzja uwłaszczeniowa z 1992 r., której naruszenie prawa stwierdzono w postępowaniu nadzorczym w 2010 r., albowiem ta mogła jedynie potwierdzać ciąg przyczyno – skutkowy wywodzony z wadliwej decyzji dekretowej, jednak sama nie kreowała podstaw odpowiedzialności ani nie tworzyła wiążącego sąd cywilny, ciągu przyczynowo – skutkowego pomiędzy zdarzeniem szkodzącym a szkodą.
Skład orzekający
Roman Dziczek
przewodniczący-sprawozdawca
Dorota Markiewicz
sędzia
Dagmara Olczak - Dąbrowska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wiążący charakter prawomocnych orzeczeń sądowych (art. 365 k.p.c.) w sprawach o odszkodowanie za wadliwe decyzje administracyjne, zwłaszcza w kontekście tzw. dekretu warszawskiego i braku szkody mimo wadliwości decyzji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z dekretami o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy oraz wcześniejszym orzecznictwem w podobnych sprawach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonej problematyki odszkodowań za historyczne decyzje administracyjne, które miały wpływ na prawa własności. Kluczowe jest tu zastosowanie zasady związania prawomocnymi orzeczeniami i analiza braku szkody mimo wadliwości decyzji.
“Czy można dostać odszkodowanie za decyzje sprzed 70 lat, które sąd uznał za wadliwe, ale nie wyrządzające szkody?”
Dane finansowe
WPS: 18 000 000 PLN
odszkodowanie: 721 360 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.