Orzeczenie · 2024-03-12

I ACA 1961/23

Sąd
Sąd Apelacyjny w Lublinie
Miejsce
L.
Data
2024-03-12
SAOSCywilneochrona dóbr osobistychŚredniaapelacyjny
dobra osobistezniesławienieochrona dobrego imieniafunkcja publicznabezprawnośćzadośćuczynienieapelacjakoszty procesu

Sąd Apelacyjny w L. rozpoznał sprawę z powództwa S. C. przeciwko L. O. o ochronę dóbr osobistych, dotyczącą pisma pozwanego z dnia 30 maja 2021 roku, w którym sugerowano uzyskanie przez powoda, Burmistrza Miasta i Gminy (...), korzyści materialnych w związku z budową. Sąd Okręgowy w R. wyrokiem z dnia 18 października 2023 roku nakazał pozwanemu usunięcie skutków naruszenia dóbr osobistych poprzez złożenie pisemnego oświadczenia, zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 3 500 zł zadośćuczynienia wraz z odsetkami, oddalił powództwo w pozostałej części i zasądził od pozwanego na rzecz powoda zwrot kosztów procesu. Pozwany wniósł apelację, zarzucając naruszenie art. 24 § 1 k.c. (błędne przyjęcie naruszenia dóbr osobistych i bezprawności działania), art. 5 k.c. (niezastosowanie), art. 448 k.c. (błędne zastosowanie) oraz naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 328 § 2 k.p.c. i art. 100 k.p.c.). Sąd Apelacyjny oddalił apelację. Sąd odwoławczy uznał, że ustalenia faktyczne Sądu Okręgowego są prawidłowe i nie było podstaw do uchylenia wyroku. Stwierdzono, że pozwany naruszył dobro osobiste powoda w postaci dobrego imienia, a jego działanie było bezprawne, gdyż nie przedstawił dowodów na poparcie swoich zarzutów ani nie działał w obronie uzasadnionego interesu społecznego. Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko Sądu Okręgowego co do wysokości zasądzonego zadośćuczynienia (3 500 zł), uznając je za odpowiednie do krzywdy i funkcji prewencyjnej. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania również uznano za prawidłowe. Sąd Apelacyjny sprostował również niedokładności w sentencji wyroku Sądu Okręgowego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów o ochronie dóbr osobistych w kontekście wypowiedzi dotyczących osób pełniących funkcje publiczne, zwłaszcza w sprawach budowlanych i inwestycyjnych.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy konkretnego stanu faktycznego i specyfiki wypowiedzi pozwanego.

Zagadnienia prawne (4)

Czy sugestia uzyskania korzyści materialnych przez osobę pełniącą funkcję publiczną, zawarta w piśmie skierowanym do tej osoby i innych instytucji, stanowi naruszenie dóbr osobistych tej osoby?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, taka sugestia może stanowić naruszenie dóbr osobistych, nawet jeśli dotyczy działań organu, a nie osoby fizycznej bezpośrednio, ponieważ może negatywnie wpływać na ocenę osoby pełniącej funkcję publiczną i narażać ją na utratę zaufania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że sugestia korzyści majątkowych, nawet użyta w łagodniejszej formie 'domniemam', może wywołać negatywne wrażenie o korupcyjnym charakterze działań powoda i narazić go na utratę zaufania potrzebnego do wykonywania funkcji burmistrza. Działanie to było bezprawne, gdyż pozwany nie przedstawił dowodów na jego poparcie ani nie działał w obronie uzasadnionego interesu społecznego.

Czy naruszenie dóbr osobistych osoby pełniącej funkcję publiczną jest usprawiedliwione jej frustracją związaną z wcześniejszymi działaniami tej osoby w ramach pełnionej funkcji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, frustracja pozwanego związana z działaniami powoda jako burmistrza nie usprawiedliwia kierowania wobec niego zarzutu łapownictwa.

Uzasadnienie

Nawet jeśli pozwany poczuł się niesprawiedliwie potraktowany przez powoda w procesie inwestycyjnym, nie można uznać, że kierowanie wobec niego zarzutu łapownictwa było usprawiedliwione jego frustracją. Nawet wzajemne naruszenia dóbr osobistych nie powodują automatycznego oddalenia roszczenia z art. 24 k.c.

Czy kwota 3 500 zł zadośćuczynienia jest odpowiednia za naruszenie dóbr osobistych w postaci dobrego imienia poprzez zniesławiające pismo?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, kwota 3 500 zł jest odpowiednia, biorąc pod uwagę charakter zarzutu i szeroki krąg odbiorców pisma, a także funkcję prewencyjną zadośćuczynienia.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że zasądzone zadośćuczynienie nie jest rażąco wygórowane ani rażąco niskie, biorąc pod uwagę wagę zarzutu (łapownictwo) i fakt, że pismo zostało skierowane do wielu instytucji. Kwota ta spełnia również funkcję prewencyjną.

Czy zarzut naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu przesłanek ustalenia wysokości zadośćuczynienia jest zasadny?

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut ten nie jest zasadny, ponieważ uzasadnienie Sądu Okręgowego zawierało wystarczające wyjaśnienia dotyczące funkcji zadośćuczynienia i oceny zachowania pozwanego.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny stwierdził, że uzasadnienie Sądu Okręgowego było wystarczające do oceny stanowiska sądu, a zarzut naruszenia art. 327 1 § 2 k.p.c. (a nie art. 328 § 2 k.p.c.) może być skuteczny tylko w sytuacjach, gdy braki uzasadnienia uniemożliwiają całkowicie ocenę toku wywodu, co nie miało miejsca w tej sprawie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
S. C.

Strony

NazwaTypRola
S. C.osoba_fizycznapowód
L. O.innepozwany

Przepisy (11)

Główne

k.c. art. 24 § 1

Kodeks cywilny

Naruszenie dobra osobistego osoby fizycznej może nastąpić poprzez sugestie korzyści materialnych w związku z pełnioną funkcją publiczną, nawet jeśli zarzut dotyczy działań organu.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Apelacja pozwanego podlegała oddaleniu na podstawie art. 385 k.p.c.

Pomocnicze

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Niezastosowanie przepisu art. 5 k.c. było uzasadnione, gdyż powód nie czynił ze swego prawa użytku sprzecznego z zasadami współżycia społecznego, a frustracja pozwanego nie usprawiedliwiała naruszenia dóbr osobistych.

k.c. art. 448

Kodeks cywilny

Zasądzenie kwoty zadośćuczynienia było uzasadnione ze względu na naruszenie dóbr osobistych i funkcję prewencyjną.

k.p.c. art. 328 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Zarzut naruszenia przepisu art. 328 § 2 k.p.c. (w rzeczywistości chodziło o art. 327 1 § 2 k.p.c.) nie był zasadny, gdyż uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego było wystarczające.

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada stosunkowego rozdzielenia kosztów procesu została prawidłowo zastosowana przez Sąd pierwszej instancji.

k.p.c. art. 98 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasądzono koszty postępowania apelacyjnego na rzecz powoda.

k.p.c. art. 350 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd sprostował z urzędu niedokładności w sentencji wyroku.

u.s.g. art. 30 § 2

Ustawa o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 24b

Ustawa o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 24m

Ustawa o samorządzie gminnym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pismo pozwanego naruszyło dobra osobiste powoda (dobre imię). • Działanie pozwanego było bezprawne, gdyż nie zostało usprawiedliwione żadną okolicznością. • Kwota zadośćuczynienia jest odpowiednia i spełnia funkcje represyjną i prewencyjną. • Uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego było wystarczające. • Koszty postępowania zostały prawidłowo rozdzielone.

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa materialnego (art. 24 § 1 k.c., art. 5 k.c., art. 448 k.c.). • Naruszenie prawa procesowego (art. 328 § 2 k.p.c., art. 100 k.p.c.). • Sprzeczność istotnych ustaleń sądu. • Wniosek o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Godne uwagi sformułowania

Sugerując uzyskanie przez niego korzyści materialnych w związku z budową... • mogły wywołać negatywne wrażenie o korupcyjnym charakterze działań powoda • naruszały zasady współżycia społecznego • nie sposób uznać by kierowanie wobec niego podejrzenia zarzutu łapownictwa można było uznać za usprawiedliwione jego frustracją.

Skład orzekający

Krzysztof Niezgoda

przewodniczący

Ewa Popek

sędzia

Piotr Czerski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o ochronie dóbr osobistych w kontekście wypowiedzi dotyczących osób pełniących funkcje publiczne, zwłaszcza w sprawach budowlanych i inwestycyjnych."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy konkretnego stanu faktycznego i specyfiki wypowiedzi pozwanego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ochrony dóbr osobistych burmistrza, co zawsze budzi zainteresowanie ze względu na funkcję publiczną powoda i potencjalne implikacje dla życia lokalnego.

Burmistrz wygrał sprawę o zniesławienie – czy sugestia korzyści majątkowych zawsze narusza dobra osobiste?

Dane finansowe

zadośćuczynienie: 3500 PLN

zwrot kosztów procesu: 2637 PLN

zwrot kosztów postępowania apelacyjnego: 1440 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst