I ACa 1908/15

Sąd Apelacyjny w WarszawieWarszawa2016-11-23
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaapelacyjny
spółka jawnaodpowiedzialność wspólnikówdługi spółkiegzekucjaprawo handloweroszczeniezapłataapelacja

Sąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanych, potwierdzając zasadność subsydiarnej odpowiedzialności wspólników spółki jawnej za jej zobowiązania wobec powoda.

Sprawa dotyczyła subsydiarnej odpowiedzialności byłych wspólników spółki jawnej za jej zobowiązania wobec powoda, który dostarczał towary. Sąd Okręgowy zasądził od pozwanych kwotę ponad 157 tys. zł. Pozwani wnieśli apelację, zarzucając m.in. naruszenie przepisów proceduralnych i brak legitymacji biernej. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, podzielając ustalenia sądu pierwszej instancji i uznając, że brak legitymacji procesowej nie jest podstawą do odrzucenia pozwu, a jedynie do oddalenia powództwa.

Sąd Apelacyjny w Warszawie rozpoznał sprawę z powództwa spółki akcyjnej przeciwko byłym wspólnikom spółki jawnej o zapłatę. Sąd Okręgowy w Warszawie zasądził od pozwanych R. W. i B. O. solidarnie na rzecz powoda kwotę 157 623,89 zł wraz z odsetkami i kosztami procesu, opierając się na subsydiarnej odpowiedzialności wspólników za zobowiązania spółki jawnej. Ustalono, że spółka jawna kupowała towary od powoda, a pozwani byli wspólnikami w okresie powstawania zadłużenia. Pozwani wnieśli apelację, zarzucając m.in. niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, naruszenie art. 233 k.p.c. poprzez niedostateczne rozważenie materiału dowodowego oraz naruszenie art. 199 § 1 pkt 3 k.p.c. przez niezastosowanie i nieodrzucenie pozwu z powodu braku legitymacji biernej. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, uznając ją za niezasadną. Sąd drugiej instancji w pełni podzielił ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 199 § 1 pkt 3 k.p.c., sąd podkreślił, że brak legitymacji procesowej nie jest przesłanką do odrzucenia pozwu, a jedynie do oddalenia powództwa, co jest zgodne z utrwalonym orzecznictwem. Sąd Apelacyjny potwierdził, że powód był uprawniony do wystąpienia przeciwko pozwanym jako wspólnikom spółki jawnej w chwili powstania zobowiązania, a sąd pierwszej instancji prawidłowo uwzględnił powództwo na podstawie przepisów Kodeksu spółek handlowych. W konsekwencji, na podstawie art. 385 k.p.c., apelacja została oddalona w całości, a o kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie przepisów k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, brak legitymacji procesowej biernej nie stanowi przesłanki do odrzucenia pozwu, a jedynie do oddalenia powództwa.

Uzasadnienie

Legitymacja procesowa jest przesłanką materialną, o której istnieniu decydują przepisy prawa materialnego, a nie procesowego. Jej brak nie skutkuje odrzuceniem pozwu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

(...) spółki akcyjnej z siedzibą w W.

Strony

NazwaTypRola
(...) spółki akcyjnej z siedzibą w W.spółkapowód
B. O.osoba_fizycznapozwany
R. W.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (9)

Główne

k.s.h. art. 10 § § 3

Kodeks spółek handlowych

k.s.h. art. 22 § § 2

Kodeks spółek handlowych

k.s.h. art. 31 § § 2

Kodeks spółek handlowych

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 233

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 199 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § §1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Okręgowy prawidłowo ustalił stan faktyczny i zastosował przepisy k.s.h. dotyczące subsydiarnej odpowiedzialności wspólników. Brak legitymacji procesowej biernej nie jest podstawą do odrzucenia pozwu, a jedynie do oddalenia powództwa. Apelacja zawierała jedynie negację ustaleń sądu pierwszej instancji bez wskazania konkretnych błędów.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 233 k.p.c. poprzez niedostateczne rozważenie zebranego materiału dowodowego. Naruszenie art. 199 § 1 pkt 3 k.p.c. przez niezastosowanie i nieodrzucenie pozwu pomimo braku legitymacji biernej pozwanych.

Godne uwagi sformułowania

brak legitymacji procesowej należy do przesłanek materialnych, przez które należy rozumieć okoliczności stanowiące w świetle norm prawa materialnego warunki poszukiwania ochrony prawnej na drodze sądowej. jej brak nie prowadzi do odrzucenia pozwu lecz do oddalenia powództwa.

Skład orzekający

Bogdan Świerczakowski

przewodniczący

Marta Szerel

sędzia

Agnieszka Owczarewicz

sędzia (del.) sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska dotyczącego subsydiarnej odpowiedzialności wspólników spółek jawnych oraz interpretacji przesłanek odrzucenia pozwu w kontekście braku legitymacji procesowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej wspólników spółek jawnych i ich odpowiedzialności za zobowiązania spółki.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników ze względu na precyzyjne omówienie kwestii subsydiarnej odpowiedzialności wspólników spółek jawnych oraz interpretacji przesłanek procesowych.

Czy wspólnicy spółki jawnej zawsze odpowiadają za jej długi? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 157 623,89 PLN

zapłata: 157 623,89 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I ACa 1908/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 listopada 2016 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący:SSA Bogdan Świerczakowski Sędziowie:SA Marta Szerel SO (del.) Agnieszka Owczarewicz (spr.) Protokolant:protokolant sądowy Karolina Długosz-Żółtowska po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2016 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa (...) spółki akcyjnej z siedzibą w W. (poprzednio (...) S.A. z siedzibą w W. ) przeciwko B. O. i R. W. o zapłatę na skutek apelacji pozwanych od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 23 kwietnia 2015 r., sygn. akt XXVI GC 649/14 1. oddala apelację; 2. zasądza solidarnie od B. O. i R. W. na rzecz (...) spółki akcyjnej z siedzibą w W. kwotę 2700 zł (dwa tysiące siedemset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. Marta Szerel Bogdan Świerczakowski Agnieszka Owczarewicz Sygn.akt I ACa 1908/15 UZASADNIENIE Wyrokiem z 23 kwietnia 2105 r. Sąd Okręgowy w Warszawie zasądził od R. W. oraz B. O. na rzecz (...) S.A. z siedzibą w W. (obecnie (...) ) kwotę 157 623,89 zł. wraz z odsetkami i kosztami procesu tytułem subsydiarnej odpowiedzialność byłych wspólników spółki jawnej za jej zobowiązania wobec powoda. Sąd ustalił, że w ramach prowadzonej działalności gospodarczej (...) spółka jawna z siedzibą w G. w okresie od listopada 2011 roku do marca 2013 roku kupowała u (...) spółki akcyjnej z siedzibą w W. towary, m. in. opony. 1 września 2012 roku (...) S.A. oraz (...) sp. j. – reprezentowana przez wspólnika R. W. - zawarły Umowę o Ratalnej Spłacie Zadłużenia, zaś 2 kwietnia 2013 roku (...) S.A. oraz (...) sp. j. - reprezentowana również przez wspólnika R. W. , podpisały aneks do ww. umowy, w którym spółka jawna uznała zadłużenie na 2 kwietnia 2013 roku w kwocie 565.188,81 zł, na które składały się należności z tytułu wskazanych w pkt 2 aneksu faktur VAT. Sąd ustalił, że pozwany R. W. był wspólnikiem spółki od 27 czerwca 2003 roku, a pozwana B. O. od 17 maja 2010 roku, zatem w momencie powstania zobowiązania z tytułu zawartych umów sprzedaży wspólnikami (...) spółki jawnej (obecnie spółka nosi nazwę (...) sp. j.) byli R. W. oraz B. O. , którzy na mocy umów z 21 maja 2013 roku dokonali przeniesienia ogółu praw i obowiązków wspólnika spółki osobowej (...) sp. j. na W. K. i P. K. . Obecnie wspólnikami pozwanej spółki są A. G. i Ł. K. . W tak ustalonym stanie faktycznym, Sąd Okręgowy stwierdził, że na podstawie art. 10 § 3 k.s.h. , art. 22 § 2 k.s.h. i art. 31 § 2 k.s.h. powód był uprawniony wystąpić przeciwko pozwanym, będącym w chwili powstania zobowiązania wspólnikami spółki jawnej. Apelację od wyżej wskazanego wyroku wnieśli pozwani zaskarżając go w całości. Wyrokowi zarzucili niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz naruszenie art. 233 k.p.c. polegające na niedostatecznym rozważeniu zebranego w sprawie materiału dowodowego, co doprowadziło do przyjęcia zasadności roszczenia powoda względem pozwanych. Pozwani zarzucili nadto naruszenie art. 199 § 1 pkt 3 k.p.c. w przez jego niezastosowanie i nieodrzucenie pozwu pomimo braku legitymacji biernej pozwanych. Wskazując na powyższe pozwani domagali się zmiany zaskarżonego wyroku i odrzucenia pozwu w całości. W odpowiedzi na apelację strona powodowa domagała się oddalenia apelacji i zasądzenie kosztów procesu. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje. Apelacja strony pozwanej nie jest zasadna. Zarzuty błędnych ustaleń faktycznych nie są w istocie nawet opisane w apelacji, albowiem skarżący nie wskazują na czym błędy te, poza wyprowadzeniem odpowiedzialności pozwanych za długi spółki jawnej, miałby polegać. Podobnie skarżący nie wskazują na czym miało polegać niedostateczne rozważenie przez sąd I instancji materiału dowodowego – z jakich dowodów sąd ten wyprowadził błędne wnioski, lub jakie okoliczności pominął. Nie sposób zatem uznać zarzutu naruszenia art. 233 k.p.c. za trafny, albowiem stanowi on jedynie negację prawidłowych ustaleń dokonanych przez sąd pierwszej instancji. Sąd Apelacyjny w całości podziela zatem ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd Okręgowy i przyjmuje je za własne. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 199 § 1 kt 3 k.p.c. należy wskazać, że brak legitymacji biernej, na którą powołują się skarżący, nie stanowi przesłanki do odrzucenia pozwu, jedynie do oddalenia powództwa (wyrok Sądu Najwyższego z 6 kwietnia 2004 r., sygn. akt I CK 628/03). Jak podkreśla się w literaturze i orzecznictwie legitymacja procesowa należy do przesłanek materialnych, przez które należy rozumieć okoliczności stanowiące w świetle norm prawa materialnego warunki poszukiwania ochrony prawnej na drodze sądowej. Zatem legitymacja procesowa jest przesłanką merytoryczną, o której istnieniu przesądzają przepisy prawa materialnego, mające zastosowanie w konkretnym stanie faktycznym, nie zaś przepisy procesowe, jej brak nie prowadzi do odrzucenia pozwu lecz do oddalenia powództwa. Tym samym zarzut naruszenia wskazanej normy prawnej jest całkowicie chybiony. Konkludując, powód był uprawniony wystąpić przeciwko pozwanym, będącym w chwili powstania zobowiązania wspólnikami spółki jawnej, z powództwem o zapłatę należności z tytułu umów sprzedaży zawartych przez spółkę jawną, zanim egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna. Umowy sprzedaży były zawierane ze spółką jawną w okresie od listopada 2011 roku do marca 2013 roku, zaś pozwany R. W. był wspólnikiem spółki od 27 czerwca 2003 roku, a pozwana B. O. od 17 maja 2010 roku, oboje – do momentu przeniesienia ogółu praw i obowiązków wspólników na mocy umów z 21 maja 2013 roku. Tym samym, całkowicie prawidłowo Sąd Okręgowy uwzględnił powództwo na podstawie art. 10 § 3 k.s.h. , art. 22 § 2 k.s.h. i art. 31 § 2 k.s.h. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 385 k.p.c. , apelacja podlegała oddaleniu w całości. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczona na podstawie art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z art. 98 § 1 i 3 k.p.c. i art. 391 §1 k.p.c. Marta Szerel Bogdan Świerczakowski Agnieszka Owczarewicz

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI