I ACA 187/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuStrona powodowa, spółka z o.o. z siedzibą w K., domagała się zasądzenia od strony pozwanej, S.A. z siedzibą w Ł., kwoty ponad 4,2 mln zł tytułem odszkodowania za nienależyte wykonanie umowy przez generalnego wykonawcę robót budowlanych. Wykonawca nie zapłacił podwykonawcom, mimo otrzymania środków od inwestora, co skutkowało koniecznością ponownego pokrycia tego wynagrodzenia przez inwestora na podstawie art. 647(1) § 5 k.c. Pozwany ubezpieczyciel, który udzielił gwarancji ubezpieczeniowej należytego wykonania kontraktu, odmówił wypłaty, twierdząc, że roszczenia z gwarancji nie istnieją, skoro powód nie dokonał jeszcze zapłaty na rzecz podwykonawców. Sąd Okręgowy w Krakowie zasądził całą dochodzoną kwotę wraz z odsetkami i kosztami. Sąd Apelacyjny w Krakowie, rozpoznając apelację pozwanego, oddalił ją, podzielając stanowisko sądu pierwszej instancji. Sąd Apelacyjny podkreślił, że gwarancja ubezpieczeniowa o charakterze nieodwołalnym i bezwarunkowym, udzielona na pierwsze żądanie, jest umową samodzielną i abstrakcyjną. Oznacza to, że bank (gwarant) nie może przeciwstawić beneficjentowi zarzutów ze stosunku podstawowego i nie jest zobowiązany do badania merytorycznej zasadności zgłoszonego roszczenia. W związku z tym, odmowa wypłaty przez pozwanego była nieuzasadniona, a apelacja pozwanego została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja charakteru i skutków gwarancji ubezpieczeniowych o charakterze abstrakcyjnym, zwłaszcza w kontekście roszczeń podwykonawców i możliwości podnoszenia zarzutów przez gwaranta.
Dotyczy specyficznego rodzaju gwarancji (nieodwołalna, bezwarunkowa, na pierwsze żądanie) i sytuacji, gdy inwestor dochodzi zapłaty z gwarancji z powodu braku zapłaty wykonawcy dla podwykonawców.
Zagadnienia prawne (3)
Czy gwarancja ubezpieczeniowa o charakterze nieodwołalnym i bezwarunkowym, udzielona na pierwsze żądanie, pozwala gwarantowi na podnoszenie zarzutów ze stosunku podstawowego, w szczególności dotyczących braku zapłaty przez beneficjenta na rzecz podwykonawców?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, gwarancja ubezpieczeniowa o charakterze nieodwołalnym i bezwarunkowym, udzielona na pierwsze żądanie, jest umową samodzielną i abstrakcyjną, co wyłącza możliwość podnoszenia przez gwaranta zarzutów ze stosunku podstawowego.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny podkreślił, że abstrakcyjny charakter gwarancji oznacza, iż gwarant nie jest upoważniony do badania merytorycznej zasadności zgłoszonego roszczenia przez beneficjenta. Obowiązek zapłaty powstaje z chwilą powiadomienia gwaranta o niewykonaniu zapłaty przez dłużnika ze stosunku podstawowego, a gwarant odpowiada na wypadek niespełnienia świadczenia przez dłużnika głównego, przejmując ryzyko transakcji.
Czy inwestor, który nie zapłacił podwykonawcom, ale dochodzi zapłaty z gwarancji ubezpieczeniowej należytego wykonania kontraktu, nadużywa prawa podmiotowego?
Odpowiedź sądu
Nie, w niniejszej sprawie nie wystąpiły okoliczności wskazujące na nadużycie prawa podmiotowego przez powoda.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał zarzut nadużycia prawa za chybiony, wskazując, że takie obrony są dopuszczalne wyjątkowo, gdy gwarancja staje się narzędziem uzyskania nienależnych korzyści lub jej wykorzystanie jest wynikiem zmowy. W analizowanej sprawie brak było podstaw do przyjęcia, że środki uzyskane w ramach gwarancji stanowią dla powoda nieuzasadnione korzyści.
Czy naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 233 § 1 k.p.c. poprzez nieprawidłową ocenę dowodów uzasadnia zmianę wyroku?
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. nie został skutecznie postawiony.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny stwierdził, że skarżący nie wykazał, iż Sąd pierwszej instancji uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, a jedynie przedstawił własną, odmienną ocenę dowodów. Brak było wskazania, w czym wyraża się brak logiki lub uchybienie regułom doświadczenia życiowego w przyjętych przez sąd wnioskach.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółki z o.o. | spółka | powód |
| (...) Spółki Akcyjnej | spółka | pozwany |
| Przedsiębiorstwo Budownictwa (...) Spółkę z o.o. | spółka | wykonawca |
| A. Ł. | osoba_fizyczna | podwykonawca |
| (...) Sp. z o.o. | spółka | podwykonawca |
Przepisy (10)
Pomocnicze
k.c. art. 647 § § 5
Kodeks cywilny
Podstawa do odpowiedzialności inwestora za zapłatę wynagrodzenia podwykonawcom w przypadku braku zapłaty przez wykonawcę.
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Podstawa do zasądzenia odsetek ustawowych.
k.c. art. 359
Kodeks cywilny
Podstawa do zasądzenia odsetek.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzekania o kosztach postępowania.
Pr. bank. art. 81
Ustawa - Prawo bankowe
Definicja gwarancji bankowej.
k.c. art. 393
Kodeks cywilny
Zobowiązanie do świadczenia na rzecz osoby trzeciej.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Klauzula generalna o nadużyciu prawa podmiotowego.
k.c. art. 65 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Wykładnia oświadczeń woli.
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Gwarancja ubezpieczeniowa o charakterze abstrakcyjnym i samodzielnym nie pozwala gwarantowi na podnoszenie zarzutów ze stosunku podstawowego. • Spełnienie przez powoda wymogów formalnych wezwania do zapłaty z gwarancji. • Nienależyte wykonanie umowy przez wykonawcę, co uzasadniało skorzystanie z gwarancji.
Odrzucone argumenty
Brak istnienia roszczeń pieniężnych powoda wobec wykonawcy jako podstawa do odmowy wypłaty z gwarancji. • Naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez błędną ocenę dowodów. • Nadużycie prawa podmiotowego przez powoda przy żądaniu zapłaty z gwarancji.
Godne uwagi sformułowania
gwarancja ubezpieczeniowa należytego wykonania kontraktu • nieodwołalna i bezwarunkowa gwarancja płatności • na pierwsze pisemne żądanie zapłaty • umowa samodzielna, nieakcesoryjna i ponadto abstrakcyjna • nie może przeciwstawić wierzycielowi (beneficjentowi) zarzutów ze stosunku podstawowego • nie jest upoważniony do badania merytorycznej zasadności zgłoszonego roszczenia • przejmuje ryzyko transakcji • nie jest przy tym wystarczająca sama polemika naprowadzająca wnioski odmienne, lecz wymagane jest wskazanie, w czym wyraża się brak logiki lub uchybienie regułom doświadczenia życiowego w przyjęciu wniosków kwestionowanych
Skład orzekający
Andrzej Szewczyk
przewodniczący
Barbara Górzanowska
sprawozdawca
Grzegorz Krężołek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja charakteru i skutków gwarancji ubezpieczeniowych o charakterze abstrakcyjnym, zwłaszcza w kontekście roszczeń podwykonawców i możliwości podnoszenia zarzutów przez gwaranta."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego rodzaju gwarancji (nieodwołalna, bezwarunkowa, na pierwsze żądanie) i sytuacji, gdy inwestor dochodzi zapłaty z gwarancji z powodu braku zapłaty wykonawcy dla podwykonawców.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z gwarancjami ubezpieczeniowymi w budownictwie, które ma istotne znaczenie praktyczne dla firm i podwykonawców.
“Gwarancja ubezpieczeniowa w budownictwie: Czy zapłata podwykonawcy jest warunkiem wypłaty odszkodowania?”
Dane finansowe
WPS: 4 231 193,95 PLN
koszty postępowania apelacyjnego: 5400 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.