I ACa 177/14
Podsumowanie
Sąd Apelacyjny oddalił apelację powódki, uznając, że egzekucja prowadzona przez komornika na rzecz następcy prawnego wierzyciela, mimo braku klauzuli wykonalności na jego rzecz w początkowej fazie, nie była bezprawna i nie spowodowała szkody.
Powódka domagała się odszkodowania od komornika, twierdząc, że wyegzekwował on środki z jej majątku bezprawnie, ponieważ bank przejmujący wierzytelność nie posiadał wówczas klauzuli wykonalności na swoją rzecz. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, a Sąd Apelacyjny utrzymał ten wyrok w mocy. Sąd uznał, że w przypadku sukcesji uniwersalnej, jak w tej sprawie, następca prawny wstępuje w prawa i obowiązki poprzednika, a dotychczasowy tytuł wykonawczy pozostaje podstawą egzekucji, nawet jeśli bank potrzebował czasu na udokumentowanie przejścia uprawnień.
Powódka J. C. wniosła pozew przeciwko Komornikowi Sądowemu przy Sądzie Rejonowym w Z. A. S. o zapłatę odszkodowania w kwocie 150.398,83 zł, twierdząc, że środki te zostały wyegzekwowane bezprawnie. Roszczenie wynikało z faktu, że komornik prowadził egzekucję na rzecz banku, który przejął wierzytelność od pierwotnego wierzyciela, ale w początkowym okresie egzekucji nie posiadał jeszcze klauzuli wykonalności na swoją rzecz. Sąd Okręgowy w Zamościu oddalił powództwo, uznając, że powódka nie poniosła szkody, a egzekucja była prowadzona na rzecz uprawnionego wierzyciela na podstawie aktualnego tytułu wykonawczego. Sąd Apelacyjny w Lublinie podzielił to stanowisko. Zgodnie z art. 788 kpc i art. 494 § 1 ksh, w przypadku sukcesji uniwersalnej, następca prawny wstępuje w prawa i obowiązki poprzednika, a dotychczasowy tytuł wykonawczy pozostaje podstawą egzekucji. Sąd podkreślił, że bank był zobowiązany do wykazania przejścia uprawnień, a komornik nie powinien kontynuować egzekucji do czasu otrzymania dokumentów, jednak sama egzekucja nie była bezprawna, skoro była prowadzona na rzecz uprawnionego wierzyciela. Powódka nie wykazała również poniesienia szkody, co jest niezbędną przesłanką odpowiedzialności komornika na podstawie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji. Sąd oddalił apelację powódki i zasądził od niej koszty postępowania apelacyjnego.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, egzekucja taka nie jest bezprawna, jeśli nastąpiła sukcesja uniwersalna, a dotychczasowy tytuł wykonawczy pozostaje podstawą egzekucji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że w przypadku sukcesji uniwersalnej następca prawny wstępuje w prawa i obowiązki poprzednika, a dotychczasowy tytuł wykonawczy jest wystarczający do prowadzenia egzekucji, nawet jeśli następca prawny potrzebuje czasu na udokumentowanie przejścia uprawnień. Kluczowe jest, że egzekucja jest prowadzona na rzecz uprawnionego wierzyciela.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Z.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. C. | osoba_fizyczna | powódka |
| Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Z. A. S. | organ_państwowy | pozwany |
| (...) Bank (...) SA w W. | spółka | wierzyciel pierwotny |
| Bank (...) SA w K. | spółka | wierzyciel następca prawny |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 788 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis nie obejmuje zmian podmiotowych, które nastąpiły po wszczęciu postępowania egzekucyjnego, jeśli miały charakter sukcesji uniwersalnej.
k.s.h. art. 494 § § 1
Kodeks spółek handlowych
Spółka przejmująca wstępuje z dniem połączenia we wszystkie prawa i obowiązki spółki przejmowanej.
u.k.s.e. art. 23 § ust. 1
Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji
Przesłanką odpowiedzialności komornika jest szkoda pozostająca w adekwatnym związku przyczynowym z niezgodnym z prawem działaniem lub zaniechaniem komornika.
Pomocnicze
k.c. art. 361
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sukcesja uniwersalna powoduje wstąpienie następcy prawnego w prawa i obowiązki poprzednika, a dotychczasowy tytuł wykonawczy pozostaje podstawą egzekucji. Egzekucja prowadzona na rzecz uprawnionego wierzyciela, nawet z opóźnieniem w udokumentowaniu przejścia uprawnień, nie jest bezprawna. Brak wykazanej szkody po stronie dłużnika uniemożliwia zasądzenie odszkodowania od komornika.
Odrzucone argumenty
Egzekucja prowadzona przez komornika w okresie od maja 2002r. do listopada 2005r. mimo braku wymaganego odpisu z KRS była bezprawna. Nadzór sądu nad komornikiem nie wyłącza jego odpowiedzialności za bezprawną egzekucję. Egzekucja wierzytelności poza ramami sądowej klauzuli wykonalności powoduje powstanie szkody dłużnika.
Godne uwagi sformułowania
Spór sprowadza się w istocie do tego, czy prowadzenie przez komornika egzekucji w sytuacji gdy nowy wierzyciel nie uzyskał klauzuli wykonalności na swoją rzecz można uznać za bezprawne. Wbrew stanowisku skarżącej art. 788 kpc nie obejmuje zmian podmiotowych, które nastąpiły po wszczęciu postępowania egzekucyjnego, jeśli miały one charakter sukcesji uniwersalnej. Egzekucji prowadzonej przez komornika do czasu otrzymania odpisu z KRS nie można jednak uznać za bezprawną skoro w istocie była prowadzona na rzecz uprawnionego wierzyciela i na podstawie aktualnego tytułu wykonawczego. Powódka nie wykazała również aby na skutek przedmiotowej egzekucji poniosła jakąkolwiek szkodę, co stanowi niezbędną przesłankę zasądzenia odszkodowania.
Skład orzekający
Alicja Surdy
przewodniczący
Ewa Lauber-Drzazga
sprawozdawca
Jerzy Nawrocki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 788 kpc i art. 494 § 1 ksh w kontekście sukcesji uniwersalnej wierzyciela w toku postępowania egzekucyjnego oraz przesłanki odpowiedzialności komornika."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sukcesji uniwersalnej banku i prowadzenia egzekucji przez komornika.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności komornika i interpretacji przepisów dotyczących następstwa prawnego wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Czy komornik może prowadzić egzekucję bez aktualnej klauzuli wykonalności? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 150 398,83 PLN
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I ACa 177/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 czerwca 2014 r. Sąd Apelacyjny w Lublinie, I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący - Sędzia SA Alicja Surdy Sędzia: Sędzia: SA Ewa Lauber-Drzazga (spr.) SA Jerzy Nawrocki Protokolant sekr. sądowy Maciej Mazuryk po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2014 r. w Lublinie na rozprawie sprawy z powództwa J. C. przeciwko Komornikowi Sądowemu przy Sądzie Rejonowym w Z. A. S. o zapłatę na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Okręgowego w Zamościu z dnia 13 stycznia 2014 r. sygn. akt I C 949/13 I. oddala apelację; II. zasądza od powódki J. C. na rzecz pozwanego Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Z. kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. I ACa 177/14 UZASADNIENIE Wyrokiem z 13 stycznia 2014r. Sąd Okręgowy w Zamościu oddalił powództwo J. C. , która w pozwie wniesionym przeciwko Komornikowi Sądowemu przy Sądzie Rejonowym w Z. A. S. domagała się zasądzenia odszkodowania w kwocie 150.398,83zł z odsetkami i kosztami procesu. Wyrok Sądu Okręgowego został oparty na następujących ustaleniach: Na wniosek (...) Banku (...) SA w W. z19 grudnia 2000r. została wszczęta egzekucja przeciwko powódce ( (...) ). W toku postępowania egzekucyjnego (...) Bank (...) SA w W. został przejęty przez Bank (...) SA w K. o czym komornik został zawiadomiony w dniu 8 maja 2002r. Na polecenie Sądu wydane w trybie art. 759 kpc z 17 października 2005r. komornik wezwał nowego wierzyciela do udokumentowania przejścia uprawnień, co ten uczynił z przekroczeniem zakreślonego terminu, przesyłając odpis z KRS-u. Klauzulę wykonalności na swoją rzecz Bank (...) SA w K. uzyskał dopiero 4 kwietnia 2013r. Od 2002r. komornik wyegzekwował na rzecz Banku (...) SA w K. ze świadczeń emerytalnych powódki kwotę 18.398,83zl i kwotę 131.991zł ze sprzedaży budynku, łącznie 150.389,83zł. Zdaniem powódki kwoty te zostały wyegzekwowane bezprawnie skoro Bank w tym czasie nie legitymował się tytułem wykonawczym wystawionym na jego rzecz. Zdaniem Sądu Okręgowego powództwo jest niezasadne. Powódka swoje roszczenie wywodzi z art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. o komornikach sądowych i egzekucji (j.t. Dz.U.2011.231.1376 ze zm.). Przesłankami stosowania tego przepisu jest szkoda pozostająca w adekwatnym związku przyczynowym z niezgodnym z prawem działaniem lub zaniechaniem komornika. Po stronie powódki brak jest jednak szkody rozumianej jako bezprawne uszczuplenie majątku lub bezprawny brak jego przysporzenia. Niewątpliwie komornik sprzedał należącą do niej nieruchomość i pobrał należność z jej świadczeń. Pobrał je jednak na spłatę jej zadłużenia, którego nie uregulowała dobrowolnie i przekazał je uprawnionemu wierzycielowi. Sąd ten stwierdził również, iż do prowadzenia egzekucji na rzecz nowego wierzyciela wystarczające było udokumentowanie przejścia uprawnień odpisem z KRS, uzyskanie przez wierzyciela klauzuli wykonalności na jego rzecz nie było konieczne. Od tego wyroku powódka złożyła apelację zarzucając: - naruszenie art. 788 § 1 kpc poprzez jego nieprawidłową wykładnię polegającą na bezzasadnym przyjęciu, że przepis ten nie dotyczy sytuacji gdy w toku prowadzonej egzekucji dotychczasowy wierzyciel egzekwujący traci zdolność sądową, a na jego miejsce wstępuje jego następca prawny; - naruszenie art. 23 § 1 i 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o komornikach sądowych i egzekucji przez jego nieprawidłową wykładnię polegającą na bezzasadnym przyjęciu, że nadzór sądu nad komornikiem wyłącza jego odpowiedzialność za bezprawną egzekucję; - naruszenie art. 361 kc poprzez jego nieprawidłową wykładnię polegającą na bezzasadnym przyjęciu, że egzekucja wierzytelności poza ramami sądowej klauzuli wykonalności nie powoduje powstania szkody dłużnika; - nierozpoznanie istoty sprawy przez zaniechanie rozpoznania odpowiedzialności komornika, wobec prowadzenia przez niego egzekucji w okresie od maja 2002r. do listopada 2005r. mimo braku wymaganego zdaniem sądu odpisu z KRS. Wskazując na powyższe powódka wnosiła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie powództwa. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja nie ma uzasadnionych podstaw. Powódka nie kwestionuje faktu, iż była dłużniczką (...) Banku (...) SA w W. , a następnie jego następcy prawnego Banku (...) SA w K. na rzecz którego komornik wyegzekwował dochodzoną pozwem kwotę. Nie kwestionuje również wysokości zadłużenia. Spór sprowadza się w istocie do tego, czy prowadzenie przez komornika egzekucji w sytuacji gdy nowy wierzyciel nie uzyskał klauzuli wykonalności na swoją rzecz można uznać za bezprawne. Sąd Apelacyjny podziela stanowisko Sądu Okręgowego, iż w okolicznościach niniejszej sprawy uzyskanie przez Bank (...) w K. , jako następcy prawnego (...) Banku (...) SA w W. , uzyskanie klauzuli nie było konieczne. Wbrew stanowisku skarżącej art. 788 kpc nie obejmuje zmian podmiotowych, które nastąpiły po wszczęciu postępowania egzekucyjnego, jeśli miały one charakter sukcesji uniwersalnej, a taka sukcesja miała miejsce w niniejszej sprawie. Zgodnie z wpisem do KRS i stosownie do art. 494 § 1 ksh Bank (...) SA w K. jako spółka przejmująca wstąpił z dniem połączenia tj. w dniu 6 czerwca 2002 roku wszystkie prawa i obowiązki (...) Banku (...) SA w W. jako spółki przejmowanej. W tej sytuacji uzyskanie klauzuli wykonalności na rzecz następcy prawnego nie było niezbędne, a podstawę egzekucji stanowił dotychczasowy tytuł wykonawczy. Bank był oczywiście obowiązany do wykazania odpowiednim dokumentem przejście uprawnień i komornik nie powinien kontynuować egzekucji do czasu otrzymania odpisu z KRS. Egzekucji prowadzonej przez komornika do czasu otrzymania odpisu z KRS nie można jednak uznać za bezprawną skoro w istocie była prowadzona na rzecz uprawnionego wierzyciela i na podstawie aktualnego tytułu wykonawczego. Powódka nie wykazała również aby na skutek przedmiotowej egzekucji poniosła jakąkolwiek szkodę, co stanowi niezbędną przesłankę zasądzenia odszkodowania na podstawie z art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. o komornikach sądowych i egzekucji . Orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 2010r. V CSK 272/09, na które powołuje się powódka, zostało wydane na tle zupełnie innego stanu faktycznego i nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie. Z tych względów i na podstawie art. 385 kpc i art. 108 § 1 kpc Sąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę