I ACA 17/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód A. L. dochodził ochrony dóbr osobistych przed pozwanym K. R., zarzucając mu używanie obraźliwych słów i znieważanie w obecności osób postronnych. Sąd Okręgowy w Białymstoku wyrokiem z dnia 17 października 2016 r. nakazał pozwanemu przeproszenie powoda listem z notarialnie poświadczonym podpisem, oddalając jednocześnie powództwo o zadośćuczynienie (20 000 zł) i odszkodowanie za utracone korzyści (38 400 zł). Sąd pierwszej instancji ustalił, że pozwany naruszył dobra osobiste powoda (dobre imię i godność) poprzez obraźliwe słowa, a jego zachowanie było bezprawne. Nie znalazł jednak podstaw do zasądzenia zadośćuczynienia, uznając, że mimo winy pozwanego, waga naruszeń i kontekst konfliktu między stronami (związany z zarządzaniem majątkiem byłej żony pozwanego przez powoda) czyniły takie świadczenie niezasadnym. Powództwo o odszkodowanie zostało oddalone z powodu niewykazania szkody ani związku przyczynowego z zachowaniem pozwanego. Pozwany wniósł apelację, kwestionując ustalenia faktyczne i naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. Sąd Apelacyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 7 czerwca 2017 r. oddalił apelację, uznając zarzuty za nietrafne. Sąd odwoławczy podkreślił, że sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił dowody, a pozwany nie obalił domniemania bezprawności swojego zachowania. Sąd Apelacyjny podzielił ustalenia faktyczne i ocenę prawną Sądu Okręgowego, uznając udzieloną ochronę za adekwatną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie zasad ochrony dóbr osobistych, w tym dobrego imienia i godności, w kontekście obraźliwych wypowiedzi. Ustalenie zakresu odpowiedzialności za naruszenie dóbr osobistych oraz zasad przyznawania zadośćuczynienia i odszkodowania. Interpretacja art. 24 i 448 k.c.
Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące konfliktu między stronami i charakteru obraźliwych wypowiedzi mogą ograniczać bezpośrednie zastosowanie orzeczenia w innych sprawach.
Zagadnienia prawne (5)
Czy używanie obraźliwych słów wobec innej osoby w obecności osób postronnych stanowi naruszenie dóbr osobistych w postaci dobrego imienia i godności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, używanie obraźliwych i wulgarnych słów stanowi naruszenie dóbr osobistych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że obraźliwe określenia używane przez pozwanego wobec powoda naruszają jego dobre imię i godność, co jest podstawą do ochrony prawnej.
Czy zachowanie pozwanego było bezprawne w rozumieniu art. 24 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zachowanie pozwanego było bezprawne, ponieważ nie zachodziły okoliczności wyłączające bezprawność.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że pozwany nie wykazał braku bezprawności swojego działania, a jego przekonanie o niegodziwych zamiarach powoda nie usprawiedliwiało obrażania go. Zachowanie było sprzeczne z normami prawnymi i zasadami współżycia społecznego.
Czy sąd może ingerować w treść i formę żądanych przez powoda przeprosin?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd może ocenić, czy żądana treść i forma oświadczenia jest odpowiednia i celowa do usunięcia skutków naruszenia.
Uzasadnienie
Przepis art. 24 § 1 k.c. pozostawia ocenie sądu kwestię adekwatności i celowości żądanych przez powoda środków ochrony, co pozwala sądowi na modyfikację żądania.
Czy w przypadku naruszenia dóbr osobistych przysługuje zadośćuczynienie pieniężne na podstawie art. 448 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ale przyznanie zadośćuczynienia zależy od oceny sądu, biorąc pod uwagę wagę naruszenia i okoliczności sprawy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że mimo winy pozwanego, waga naruszeń i kontekst konfliktu między stronami czyniły zasądzenie zadośćuczynienia niezasadnym, zwłaszcza że obie strony używały wobec siebie przykrych słów.
Czy pozwany ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą za utracone korzyści powoda związane z rozwiązaniem umowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powód nie wykazał szkody ani adekwatnego związku przyczynowego między zachowaniem pozwanego a rozwiązaniem umowy.
Uzasadnienie
Powód nie udowodnił prowadzenia działalności gospodarczej, poniesionych kosztów ani związku przyczynowego między działaniem pozwanego a rozwiązaniem umowy z E. K. (1).
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. L. | osoba_fizyczna | powód |
| K. R. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (13)
Główne
k.c. art. 23
Kodeks cywilny
Wymienia przykładowo katalog dóbr osobistych chronionych przez prawo cywilne.
k.c. art. 24 § § 1
Kodeks cywilny
Precyzuje przesłanki udzielenia ochrony niemajątkowej naruszonemu dobru osobistemu oraz roszczenia przysługujące pokrzywdzonemu (zaniechanie działania naruszającego dobra osobiste oraz dopełnienie czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków).
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
Przewiduje możliwość zasądzenia odpowiedniej sumy pieniężnej tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę w razie naruszenia dobra osobistego.
Pomocnicze
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Przewiduje odpowiedzialność cywilną sprawcy szkody opartą na zasadzie winy.
k.c. art. 361 § § 1
Kodeks cywilny
Określa zakres odpowiedzialności odszkodowawczej – tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania.
k.c. art. 361 § § 2
Kodeks cywilny
Określa, że naprawienie szkody obejmuje straty i utracone korzyści.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasady wzajemnego zniesienia lub stosunkowego rozdzielenia kosztów procesu.
k.p.c. art. 162
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy utraty prawa do skutecznego podnoszenia zarzutów w apelacji w przypadku braku zastrzeżenia w terminie.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasady obciążania strony kosztami procesu.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia apelacji.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Reguluje ciężar dowodu.
Konstytucja RP art. 47
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarantuje prawo do ochrony czci i dobrego imienia.
Konstytucja RP art. 30
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Stanowi o przyrodzonej i niezbywalnej godności człowieka.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Używanie obraźliwych słów przez pozwanego wobec powoda stanowi naruszenie dóbr osobistych. • Zachowanie pozwanego było bezprawne, ponieważ nie zachodziły okoliczności wyłączające bezprawność. • Sąd ma prawo ingerować w treść i formę żądanych przeprosin, aby były one adekwatne do naruszenia. • Powód wykazał naruszenie dóbr osobistych, co uzasadnia nakazanie przeprosin.
Odrzucone argumenty
Pozwany argumentował, że jego zachowanie było usprawiedliwione przekonaniem o niegodziwych zamiarach powoda. • Pozwany kwestionował ustalenia faktyczne i zarzucał naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. • Pozwany domagał się oddalenia powództwa w całości i zasądzenia kosztów postępowania apelacyjnego.
Godne uwagi sformułowania
Niniejszym przepraszam A. L. , iż w obecności osób postronnych używałem w stosunku do niego słów obraźliwych. • Pozwany wytykał powodowi, iż go okradł, nie jest prawnikiem, że oszukał jego byłą żonę oraz że wywierał na nim presję, aby podzielić majątek. • Pozwany kierował do powoda obraźliwe słowa zwłaszcza wtedy, gdy był pod wpływem alkoholu. • Ciężar dowodu, że dobro osobiste zostało naruszone ciąży na osobie poszukującej ochrony prawnej na podstawie art. 24 k.c. Natomiast na tym, kto podjął działania zagrożenia dobru osobistemu innej osoby lub naruszającej to dobro spoczywa ciężar dowodu, że nie było ono bezprawne. • Sama bezprawność działania, jak przesłanka odpowiedzialności za naruszenie dobra osobistego ujmowana jest w prawie cywilnym szeroko. • Pozostawianie zaś w takim przekonaniu nie uprawniało pozwanego do wyzywania i obrażania powoda w obecności osób postronnych. • Nie można było zgodzić się ze skarżącym, iż Sąd I instancji nie przeprowadził wnikliwej analizy dowodów osobowych co skutkowało wadliwym, błędnym ustaleniem o naruszeniu przez pozwanego dóbr osobistych powoda poprzez używanie pod jego adresem słów obraźliwych.
Skład orzekający
Krzysztof Chojnowski
przewodniczący
Irena Ejsmont - Wiszowata
sprawozdawca
Juliusz Ciejek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasad ochrony dóbr osobistych, w tym dobrego imienia i godności, w kontekście obraźliwych wypowiedzi. Ustalenie zakresu odpowiedzialności za naruszenie dóbr osobistych oraz zasad przyznawania zadośćuczynienia i odszkodowania. Interpretacja art. 24 i 448 k.c."
Ograniczenia: Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące konfliktu między stronami i charakteru obraźliwych wypowiedzi mogą ograniczać bezpośrednie zastosowanie orzeczenia w innych sprawach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak nawet w intensywnym konflikcie osobistym, obraźliwe słowa mogą prowadzić do konsekwencji prawnych, a sąd może nakazać przeprosiny jako formę ochrony dóbr osobistych.
“Obraźliwe słowa kosztują: sąd nakazał przeprosiny za znieważenie.”
Dane finansowe
WPS: 58 400 PLN
zwrot kosztów procesu: 3017 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.