I ACA 17/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód (...) S.A. w S. wniósł o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego w postaci nakazu zapłaty wydanego przez Sąd Okręgowy w Świdnicy. Uzasadniał to wygaśnięciem wierzytelności wskutek potrącenia, które nastąpiło w wyniku oświadczenia o potrąceniu złożonego pozwanej Agencji (...) Sp. z o.o. w G. Powód wskazał, że wierzytelność do potrącenia stanowiła kara umowna za nieterminowe wykonanie umowy o prace projektowe i budowlane. Podkreślił, że w postępowaniu, w którym wydano nakaz zapłaty, nie mógł skutecznie podnieść zarzutu potrącenia z powodu nieprawidłowości w doręczeniu nakazu. Sąd Okręgowy uwzględnił powództwo, opierając się na uchwale Sądu Najwyższego i uznając, że potrącenie mogło być skuteczne nawet po zamknięciu rozprawy w postępowaniu pierwotnym. Sąd Apelacyjny zmienił jednak wyrok, oddalając powództwo. Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko Sądu Najwyższego (uchwała III CZP 16/12), zgodnie z którym powództwo przeciwegzekucyjne można oprzeć na zarzucie spełnienia świadczenia tylko wtedy, gdy zarzut ten nie mógł być rozpoznany w poprzednim postępowaniu ze względu na zakaz ustawowy. W ocenie Sądu Apelacyjnego, powód mógł i powinien był zgłosić zarzut potrącenia w postępowaniu, w którym wydano nakaz zapłaty, gdyż nie występowały tam ustawowe przeszkody do jego rozpoznania. Odrzucenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia sprzeciwu od nakazu czyniło oczywistym, że powód nie dochował należytej staranności w obronie swoich praw w postępowaniu rozpoznawczym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. w kontekście zarzutu potrącenia jako podstawy powództwa o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, zwłaszcza w przypadku, gdy zarzut ten mógł być podniesiony w postępowaniu pierwotnym.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której zarzut potrącenia mógł być podniesiony w postępowaniu pierwotnym, ale nie został tam rozpoznany z winy strony.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zarzut potrącenia, który mógł być podniesiony w postępowaniu, w którym wydano tytuł egzekucyjny, może stanowić podstawę do pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego, jeśli nie został tam rozpoznany?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli zarzut ten nie mógł być rozpoznany w poprzednim postępowaniu ze względu na zakaz ustawowy.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny, opierając się na uchwale Sądu Najwyższego, uznał, że powództwo o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego może być oparte na zarzucie potrącenia tylko wtedy, gdy zarzut ten nie mógł być rozpoznany w poprzednim postępowaniu z przyczyn niezależnych od dłużnika, a nie z powodu jego zaniedbania.
Czy oświadczenie o potrąceniu złożone po zamknięciu rozprawy w postępowaniu, w którym wydano tytuł egzekucyjny, może być podstawą do pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego?
Odpowiedź sądu
Tak, ale tylko jeśli zarzut ten nie mógł być rozpoznany w poprzednim postępowaniu ze względu na zakaz ustawowy.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny podkreślił, że choć zmiana art. 840 kpc dopuszcza oparcie powództwa opozycyjnego na zarzucie spełnienia świadczenia, to musi być spełniony warunek braku możliwości rozpoznania tego zarzutu w postępowaniu pierwotnym z przyczyn obiektywnych lub ustawowych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) S.A. | spółka | powód |
| Agencja (...) Sp. z o.o. | spółka | pozwana |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 840 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w postaci potrącenia może być uwzględniona tylko wtedy, gdy zarzut ten nie mógł być rozpoznany w poprzednim postępowaniu ze względu na zakaz ustawowy.
Pomocnicze
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji, uwzględniając apelację, zmienia zaskarżone orzeczenie.
k.p.c. art. 109 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd orzeka o kosztach postępowania z urzędu.
k.c. art. 499
Kodeks cywilny
Reguluje moment, od którego potrącenie staje się skuteczne.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzut pozwanej, że powód mógł podnieść zarzut potrącenia w postępowaniu, w którym wydano tytuł egzekucyjny, i nie mógł oprzeć na nim późniejszego powództwa o pozbawienie wykonalności, jeśli nie było ustawowych przeszkód do jego rozpoznania w tamtym postępowaniu.
Odrzucone argumenty
Argumentacja powoda, że wygaśnięcie wierzytelności wskutek potrącenia nastąpiło i powinno być uwzględnione w postępowaniu o pozbawienie wykonalności, mimo że zarzut potrącenia nie był rozpoznany w postępowaniu, w którym wydano tytuł egzekucyjny.
Godne uwagi sformułowania
powództwo opozycyjne nie jest środkiem odwoławczym – w dodatku: spóźnionym – od prawomocnego orzeczenia sądowego • powództwo opozycyjne nie może być traktowane jako szczególny środek służący odwróceniu skutków zaniechania właściwej obrony w postępowaniu rozpoznawczym
Skład orzekający
Jan Gibiec
przewodniczący
Tadeusz Nowakowski
sędzia
Beata Wolfke - Kobzar
sędzia (spr.)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. w kontekście zarzutu potrącenia jako podstawy powództwa o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, zwłaszcza w przypadku, gdy zarzut ten mógł być podniesiony w postępowaniu pierwotnym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której zarzut potrącenia mógł być podniesiony w postępowaniu pierwotnym, ale nie został tam rozpoznany z winy strony.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia procesowego związanego z możliwością podnoszenia zarzutów po wydaniu prawomocnego tytułu wykonawczego, co ma istotne znaczenie praktyczne dla prawników.
“Czy można pozbawić wykonalności tytuł wykonawczy, jeśli zarzut potrącenia nie został rozpoznany w pierwotnym postępowaniu?”
Dane finansowe
WPS: 140 197,4 PLN
zwrot kosztów postępowania apelacyjnego: 7008 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.