I ACA 1657/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia K. C. przeciwko funduszowi E. (...) o zobowiązanie do wykupu certyfikatów inwestycyjnych. Powód domagał się wykupu 1614 certyfikatów serii 026 i 607 certyfikatów serii 035 według wycen z określonych dat. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, argumentując, że powód został poinformowany o ryzyku, a ograniczenia w wykupie wynikały z braku płynności i zmian w statucie funduszu. Sąd Apelacyjny częściowo uwzględnił apelację powoda. Uznano, że klauzule statutu dodane po przystąpieniu powoda do funduszu, które ograniczały możliwość wykupu certyfikatów w zależności od płynności aktywów, miały charakter niedozwolonych postanowień umownych (abuzywnych) i były bezskuteczne wobec konsumenta. Sąd Apelacyjny zobowiązał fundusz do wykupu 1614 certyfikatów serii 026 według wyceny z 31 grudnia 2018 r. (96,47 zł/certyfikat) oraz 607 certyfikatów serii 035 według wyceny z 30 września 2019 r. (91,41 zł/certyfikat). Zasądzono również koszty postępowania. Sąd Apelacyjny nie uwzględnił żądania powoda w odniesieniu do 39 certyfikatów, które zostały już wykupione, ani roszczeń o charakterze odszkodowawczym, uznając je za bezzasadne lub wykraczające poza żądanie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaOchrona konsumentów w usługach finansowych, abuzywność klauzul w statutach funduszy inwestycyjnych, zasady wykupu certyfikatów inwestycyjnych.
Dotyczy specyfiki funduszy inwestycyjnych zamkniętych i ochrony konsumentów. Konieczność analizy konkretnych zapisów statutu i daty przystąpienia do funduszu.
Zagadnienia prawne (4)
Czy postanowienia statutu funduszu inwestycyjnego zamkniętego, zmienione po przystąpieniu konsumenta do funduszu, które ograniczają możliwość wykupu certyfikatów inwestycyjnych, mogą być uznane za niedozwolone postanowienia umowne (abuzywne)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienia statutu dodane po przystąpieniu konsumenta do funduszu, które istotnie ograniczają jego prawo do wykupu certyfikatów inwestycyjnych, mogą być uznane za niedozwolone postanowienia umowne i jako takie są bezskuteczne wobec konsumenta.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że klauzule statutu wprowadzające ograniczenia wykupu certyfikatów w zależności od płynności aktywów, dodane po przystąpieniu powoda do funduszu, naruszały dobre obyczaje i rażąco interesy konsumenta, zwłaszcza że nie były indywidualnie negocjowane i nie były jednoznaczne co do konsekwencji ekonomicznych. Zastosowanie tych klauzul uniemożliwiło powodowi wycofanie się z inwestycji na zasadach obowiązujących w momencie jej podjęcia.
Czy sąd może z urzędu badać abuzywność postanowień statutu funduszu inwestycyjnego zamkniętego w stosunku do konsumenta?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd jest zobowiązany do zbadania z urzędu wszystkich postanowień regulujących stosunek prawny między przedsiębiorcą a konsumentem pod kątem ich abuzywności, zgodnie z prawem unijnym i krajowym.
Uzasadnienie
Zgodnie z orzecznictwem TSUE i implementującymi je przepisami krajowymi, sąd ma obowiązek badać z urzędu abuzywność postanowień umownych w umowach z konsumentami, nawet jeśli konsument nie podniósł takiego zarzutu. Dotyczy to również postanowień statutu funduszu, który stanowi regulamin w rozumieniu przepisów o ochronie konsumentów.
Jaka jest cena wykupu certyfikatu inwestycyjnego w funduszu zamkniętym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Cena wykupu certyfikatu inwestycyjnego jest równa wartości aktywów netto funduszu przypadającej na certyfikat, według wyceny aktywów z dnia wykupu.
Uzasadnienie
Przepisy ustawy o funduszach inwestycyjnych oraz statut funduszu jednoznacznie określają, że cena wykupu certyfikatu jest równa wartości aktywów netto na dzień wykupu. Powód nie mógł domagać się wykupu według wcześniejszej wyceny, która nie odpowiadała dacie wykupu.
Czy ograniczenie możliwości wykupu certyfikatów inwestycyjnych z powodu braku płynności funduszu stanowi szkodę podlegającą odszkodowaniu?
Odpowiedź sądu
Nie, samo ograniczenie możliwości wykupu certyfikatów nie jest równoznaczne z utratą zainwestowanych środków, jeśli certyfikaty nadal pozostają w majątku inwestora, a wartość ta może się zmieniać. Nie wykazano pewnej szkody.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że powód nie wykazał poniesienia pewnej szkody, ponieważ certyfikaty nadal posiadał, a ich wartość podlega wahaniom. Brak możliwości natychmiastowego wykupu nie oznaczał utraty zainwestowanych środków, a jedynie ryzyko inwestycyjne.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. C. | osoba_fizyczna | powód |
| E. (...) | instytucja | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 354 § § 1
Kodeks cywilny
Dłużnik powinien wykonać zobowiązanie zgodnie z jego treścią i w sposób odpowiadający jego celowi społeczno-gospodarczemu oraz zasadom współżycia społecznego.
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy.
u.f.i. art. 139 § ust. 1, 3, 4
Ustawa o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi
Fundusz inwestycyjny zamknięty może wykupywać wyemitowane certyfikaty, jeżeli statut tak stanowi, określając przesłanki, tryb i warunki wykupu. Cena wykupu jest równa wartości aktywów netto na certyfikat z dnia wykupu.
Pomocnicze
k.c. art. 64
Kodeks cywilny
Prawomocne orzeczenie sądu stwierdzające obowiązek danej osoby do złożenia oznaczonego oświadczenia woli zastępuje to oświadczenie.
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że ponosi odpowiedzialność za szkodę z innych przyczyn.
p.n.p.r. art. 4 § ust. 1
Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym
Praktyka rynkowa stosowana przez przedsiębiorców wobec konsumentów jest nieuczciwa, jeżeli jest sprzeczna z dobrymi obyczajami i w istotny sposób zniekształca lub może zniekształcić zachowanie rynkowe przeciętnego konsumenta.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Klauzule statutu ograniczające wykup certyfikatów, dodane po przystąpieniu powoda do funduszu, są abuzywne i bezskuteczne. • Powód jako konsument jest chroniony przed nieuczciwymi warunkami umownymi. • Fundusz miał obowiązek wykupu certyfikatów zgodnie z pierwotnym brzmieniem statutu i przepisami prawa.
Odrzucone argumenty
Powód został należycie poinformowany o ryzyku inwestycyjnym i zmianach statutu. • Brak płynności funduszu uzasadniał odmowę wykupu certyfikatów. • Roszczenie o charakterze odszkodowawczym nie zostało udowodnione co do zasady i wysokości. • Żądanie wykupu według wyceny z daty innej niż dzień wykupu jest niezasadne.
Godne uwagi sformułowania
klauzule statutu dodane po przystąpieniu powoda do funduszu, które istotnie ograniczają jego prawo do wykupu certyfikatów inwestycyjnych, miały charakter niedozwolonych postanowień umownych (abuzywnych) i były bezskuteczne wobec konsumenta. • sąd jest zobowiązany do zbadania z urzędu wszystkich postanowień regulujących stosunek prawny między przedsiębiorcą a konsumentem pod kątem ich abuzywności. • cena wykupu certyfikatu inwestycyjnego jest równa wartości aktywów netto funduszu przypadającej na certyfikat, według wyceny aktywów z dnia wykupu.
Skład orzekający
Katarzyna Jakubowska-Pogorzelska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ochrona konsumentów w usługach finansowych, abuzywność klauzul w statutach funduszy inwestycyjnych, zasady wykupu certyfikatów inwestycyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki funduszy inwestycyjnych zamkniętych i ochrony konsumentów. Konieczność analizy konkretnych zapisów statutu i daty przystąpienia do funduszu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ochrony konsumentów na rynku finansowym i pokazuje, jak sądy mogą interweniować w przypadku nieuczciwych praktyk, nawet jeśli dotyczą one zmian w statutach funduszy. Jest to ważny przykład dla inwestorów.
“Fundusz próbował ograniczyć wykup certyfikatów przez zmiany w statucie? Sąd Apelacyjny stanął po stronie konsumenta!”
Dane finansowe
WPS: 304 309 PLN
wykup_certyfikatu_seria_026: 96,47 PLN
wykup_certyfikatu_seria_035: 91,41 PLN
zwrot_kosztow_procesu: 28 479 PLN
zwrot_kosztow_postepowania_apelacyjnego: 25 577 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.