I ACa 1602/22

Sąd Apelacyjny w KrakowieKraków2025-08-21
SAOSCywilneprawo umówWysokaapelacyjny
kredyt CHFklauzule abuzywnenieważność umowyprzewalutowanieobowiązek informacyjnypotrąceniekoszty postępowaniakonsument

Sąd Apelacyjny w Krakowie częściowo uwzględnił apelację banku, zmieniając wyrok sądu okręgowego w sprawie o ustalenie nieważności umowy kredytu denominowanego w CHF, uwzględniając potrącenie wierzytelności i zasądzając na rzecz powodów niższą kwotę.

Powodowie domagali się ustalenia nieważności umowy kredytu hipotecznego denominowanego w CHF i zasądzenia kwoty 258 484,62 zł. Sąd Okręgowy uznał umowę za nieważną i zasądził żądaną kwotę. Sąd Apelacyjny, uwzględniając częściowo apelację banku i nowe okoliczności (w tym potrącenie wierzytelności przez bank), zmienił wyrok, zasądzając na rzecz powodów 73 484,62 zł oraz odsetki od kwoty 185 000 zł za określony okres, a w pozostałej części umorzył postępowanie.

Sprawa dotyczyła umowy kredytu hipotecznego zawartej przez powodów z bankiem w 2007 roku, zmienionej aneksem w 2008 roku, która przewidywała przewalutowanie kredytu z PLN na CHF. Powodowie domagali się ustalenia nieważności umowy i zasądzenia kwoty 258 484,62 zł. Sąd Okręgowy w Krakowie uznał umowę za nieważną i zasądził na rzecz powodów dochodzoną kwotę wraz z odsetkami. Sąd Apelacyjny w Krakowie, rozpoznając apelację banku, częściowo zmienił zaskarżony wyrok. Kluczową okolicznością, która wpłynęła na rozstrzygnięcie, było potrącenie wierzytelności banku o zwrot kapitału kredytu (185 000 zł) z wierzytelnością powodów o zwrot spłaconych rat (258 484,62 zł). W wyniku potrącenia, wierzytelność powodów została zmniejszona do kwoty 73 484,62 zł. Sąd Apelacyjny uznał, że umowa zawierała klauzule niedozwolone (abuzywne), co do zasady potwierdzając nieważność umowy, ale uwzględnił skutki potrącenia wierzytelności. Dodatkowo, powodowie cofnęli pozew w części dotyczącej żądania zapłaty 185 000 zł, co skutkowało umorzeniem postępowania w tym zakresie. Ostatecznie, zasądzono na rzecz powodów kwotę 73 484,62 zł z odsetkami, a także odsetki od kwoty 185 000 zł za okres od 30 czerwca 2022 r. do 27 lutego 2024 r. Sąd Apelacyjny podkreślił, że bank nie wypełnił należycie obowiązków informacyjnych wobec konsumentów, a zastosowane klauzule przeliczeniowe były abuzywne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, umowa zawiera klauzule niedozwolone (abuzywne), które nie wiążą konsumenta. Brak należytego wypełnienia obowiązków informacyjnych przez bank oraz dowolność w kształtowaniu kursów walut przez bank prowadzą do naruszenia równowagi kontraktowej i interesów konsumenta.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że bank nie wypełnił należycie obowiązków informacyjnych, nie przedstawił symulacji ryzyka walutowego, a klauzule przeliczeniowe oparte na tabelach kursowych banku, bez jasnych zasad ustalania kursów, dawały bankowi dowolność w kształtowaniu zobowiązań konsumenta, co narusza dobre obyczaje i interesy konsumenta.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

częściowe uwzględnienie apelacji, zmiana wyroku

Strona wygrywająca

powodowie (w części)

Strony

NazwaTypRola
M. B. (1)osoba_fizycznapowód
M. B. (2)osoba_fizycznapowód
(...) Bank (...) S.A. w W.spółkapozwany

Przepisy (11)

Główne

k.c. art. 385¹ § § 1

Kodeks cywilny

Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.

Pomocnicze

k.c. art. 58 § § 1

Kodeks cywilny

Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

k.c. art. 58 § § 2

Kodeks cywilny

Nieważna jest czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.

k.c. art. 353¹

Kodeks cywilny

Podstawa zasady swobody umów, z ograniczeniem do zgodności z właściwością (naturą) stosunku, ustawą i zasadami współżycia społecznego.

Prawo bankowe art. 69 § ust. 1 i 2

Prawo bankowe

Reguluje umowę kredytu bankowego, w tym zasady określania kwoty, waluty, oprocentowania i celu kredytu.

k.p.c. art. 378 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach apelacji.

k.p.c. art. 382

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji orzeka na podstawie materiału zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym.

k.c. art. 410 § § 1

Kodeks cywilny

Przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu stosuje się również do zwrotu świadczeń spełnionych na podstawie nieważnej umowy.

k.c. art. 405

Kodeks cywilny

Kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a jeżeli nie jest to możliwe, do zwrotu jej wartości.

k.c. art. 498

Kodeks cywilny

Reguluje potrącenie wierzytelności.

k.c. art. 189

Kodeks cywilny

Powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umowa kredytu zawiera klauzule abuzywne (nieuczciwe warunki umowne). Bank nie wypełnił należycie obowiązku informacyjnego wobec konsumentów. Potrącenie wierzytelności banku z wierzytelnością powodów jest skuteczne. Powodowie mają interes prawny w ustaleniu nieważności umowy.

Odrzucone argumenty

Umowa nie zawiera klauzul abuzywnych. Bank należycie wypełnił obowiązek informacyjny. Sąd Okręgowy naruszył przepisy postępowania (art. 233 § 1 k.p.c., art. 278 § 1 k.p.c.). Umowa może być wykonywana po wyeliminowaniu klauzul abuzywnych lub poprzez zastosowanie kursu średniego NBP.

Godne uwagi sformułowania

Bank nie wykazał, że uzgadniał indywidualnie z powodami postanowienia umowne. Zapewniano powodów o stabilności kursu CHF. Brak podstaw do odmówienia wiarygodności zeznaniom powodów, że nie wiedzieli o potencjalnym wzroście kursu CHF. Rozliczenie nieważnej umowy o kredyt indeksowany do waluty obcej następuje wg teorii dwóch kondykcji. Bank naruszył zasady współżycia społecznego poprzez zatajenie przed powodami wyłączności ponoszenia przez nich bezpośredniego ryzyka walutowego.

Skład orzekający

Monika Świerad

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie abuzywności klauzul przeliczeniowych w umowach kredytów denominowanych w CHF, obowiązek informacyjny banków, skutki prawne stwierdzenia nieważności umowy, zasady potrącenia wierzytelności w sprawach konsumenckich."

Ograniczenia: Dotyczy umów kredytów denominowanych w walucie obcej zawartych z konsumentami przed wejściem w życie przepisów anty-spreadowych lub w sposób naruszający obowiązek informacyjny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów frankowych i abuzywnych klauzul, a rozstrzygnięcie Sądu Apelacyjnego, uwzględniające potrącenie wierzytelności i cofnięcie pozwu w części, stanowi ciekawe studium przypadku złożonych rozliczeń po stwierdzeniu nieważności umowy.

Kredyt CHF: Sąd Apelacyjny zmienia wyrok – co oznacza potrącenie wierzytelności dla konsumentów?

Dane finansowe

WPS: 258 484,62 PLN

kwota główna: 73 484,62 PLN

odsetki ustawowe za opóźnienie: 185 000 PLN

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I ACa 1602/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 sierpnia 2025 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie – I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSO (del.) Monika Świerad Protokolant: Madelaine Touahri po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2025 r. w Krakowie na rozprawie sprawy z powództwa M. B. (1) , M. B. (2) przeciwko (...) Bank (...) S.A. w W. o ustalenie i zapłatę na skutek apelacji strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 6 lipca 2022 r. sygn. akt I C 2714/20 1. uchyla zaskarżony wyrok w punkcie II. w części zasądzającej kwotę 185 000 zł (sto osiemdziesiąt pięć tysięcy złotych) wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 28 lutego 2024r. i w tym zakresie umarza postępowanie, a dotychczasowemu pkt II. nadaje treść; „zasądza od strony pozwanej (...) Bank (...) S.A. w W. na rzecz powodów M. B. (1) , M. B. (2) łącznie: a) kwotę  73 484,62zł (siedemdziesiąt trzy tysiące czterysta osiemdziesiąt cztery złote, sześćdziesiąt dwa grosze)  z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 30 czerwca 2022r. do dnia zapłaty; b) odsetki ustawowe za opóźnienie od kwoty  185 000 zł (sto osiemdziesiąt pięć tysięcy złotych)  od dnia 30 czerwca 2022r. do dnia 27 lutego 2024r. , oddalając powództwo w pozostałej części; 2. oddala apelację strony pozwanej w pozostałej części; 3. zasądza od strony pozwanej na rzecz powodów łącznie, tytułem kosztów postępowania apelacyjnego, kwotę 8 100 zł (osiem tysięcy sto złotych) z odsetkami, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, od dnia uprawomocnienia się tego orzeczenia do dnia zapłaty. Sygn. akt IACa 1602/22 UZASADNIENIE wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 21 sierpnia 2025 roku Powodowie M. B. (1) i M. B. (2) w pozwie z 17 listopada 2020 r. (k. 4), przeciwko (...) Bank (...) S.A. z siedzibą w W. , zmodyfikowanym w piśmie z 7 czerwca 2022 r. (k. 389), wnieśli o: 1. 
        stwierdzenie, że umowa kredytu nr (...) z dnia 20 lipca 2007 roku zmieniona aneksem nr (...) z dnia 1 października 2008 r. do ww. umowy kredytu hipotecznego, w oparciu o przepis art. 58 § 1 k.c. , ewentualnie art. 58 § 2 k.c. – jest nieważna w całości od samego początku, bądź nie istnieje od samego początku oraz o zasądzenie od strony pozwanej na rzecz powodów kwoty 258 484,62 zł (według stanu spłaty na dzień 02.05.2022 r.) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, liczonymi od dnia doręczenia modyfikacji do dnia zapłaty; ewentualnie o: 2. 
        stwierdzenie, że Aneks nr (...) z dnia 1 października 2008 roku do umowy kredytu hipotecznego nr (...) z dnia 20 lipca 2007 roku, w oparciu o przepis art. 58 § 1 k.c. , ewentualnie art. 58 § 2 k.c. – jest nieważny w całości od samego początku, bądź nie istnieje oraz o zasądzenie tytułem zwrotu świadczeń od strony pozwanej na rzecz powodów kwoty 46 835,76 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, liczonymi od dnia odebrania przez pozwanego wezwania do zapłaty do dnia zapłaty; ewentualnie o: 3. 
        zasądzenie od strony pozwanej na rzecz powodów kwoty 86 075,75 zł tytułem nadpłaty rat kredytu – uiszczonych na dzień 09.07.2020 r. – w zakresie rat uiszczonych do tej daty wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia odebrania przez pozwanego wezwania do zapłaty do dnia zapłaty; ewentualnie o: 4. 
        unieważnienie Aneksu nr (...) z dnia 1 października 2008 r. do umowy kredytu hipotecznego nr (...) z dnia 20 lipca 2007 roku, w oparciu o przepis art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 roku o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym w zw. z art. 363 § 1 k.c. oraz o zasądzenie tytułem wzajemnego zwrotu świadczeń od strony pozwanej na rzecz powodów kwoty 46 835,76 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia odebrania przez pozwanego wezwania do zapłaty do dnia zapłaty; w każdym przypadku: 5. 
        zasądzenie od pozwanego na rzec z powodów kosztów sądowych w ten sposób, że zapłata do rąk jednego z powodów zwalnia stronę pozwaną od zapłaty na rzecz drugiego, a ponadto zasądzenie od pozwanego na rzecz każdego z powodów kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a także kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie po 17,00 zł. W uzasadnieniu powodowie wskazali, że 20 lipca 2007 r., jako konsumenci, zawarli z poprzednikiem prawnym pozwanego umowę kredytu hipotecznego w złotówkach nr (...) , a następnie 1 października 2008 r. zawarli aneks nr (...) do umowy, dokonując przewalutowania kredytu z PLN na CHF. W ocenie powodów powyższa umowa – w brzmieniu po jej aneksowaniu – jest nieważna z uwagi na jej sprzeczność z ustawą tj. art. 353 (
    1) k.c. w zw. z art. 69 ust. 1 i ust. 2 ustawy Prawo bankowe . Pozwany naruszył zasadę swobody umów, a treść i cel dokonanej czynności prawnej jest sprzeczny z ustawą i zasadami współżycia społecznego (w rozumieniu art. 58 § 2 k.c. i art. 353 (
    1) k.c. ). Zawarte w umowie postanowienia klauzul denominacyjnych pozwalają bankowi na dowolną i nieograniczoną zmianę wysokości świadczenia. Co więcej, umowa narusza zasadę walutowości i nie dookreśla świadczenia odsetkowego, a strony nie zawarłyby jej bez postanowień odnoszących się do przeliczeń PLN na CHF. Klauzule denominacyjne zawarte w umowie określają główne świadczenia stron, lecz nie zostały one sformułowane w sposób jednoznaczny. Są one abuzywne, ponieważ mają charakter blankietowy, a przyjęty przez pozwanego miernik waloryzacji poprzez odwołanie do Tabeli kursów, obowiązującej w banku jako ustalanej jednostronnie i samodzielnie przez pozwanego, nie ma charakteru obiektywnego i zewnętrznego. W rezultacie nikt poza przedsiębiorcą nie jest w stanie w żaden sposób zweryfikować zasad, wedle których następuje ustalenie kursów walut, a w konsekwencji wysokości rat kapitałowo-odsetkowych. Z uwagi na powyższe okoliczności powodowie uznali wytoczenie powództwa za konieczne i uzasadnione. Pozwany (...) Bank (...) S.A. w W. w odpowiedzi na pozew (k. 183) wniósł o oddalenie powództwa w całości jako oczywiście bezzasadnego oraz zasądzenie od powodów solidarnie zwrotu kosztów postępowania. W ocenie pozwanego kwestionowana umowa kredytowa nie zawiera niedozwolonych postanowień, wobec czego stanowi ważne i skuteczne zobowiązanie. Na poparcie swoich twierdzeń pozwany przytoczył obszerną argumentację, którą podtrzymał również w odpowiedzi na modyfikację powództwa (k. 397). Podniósł ponadto zarzut nadużycia prawa podmiotowego przez powodów (k. 403). Wyrokiem z dnia 6 lipca 2022 r. sygn. akt IC 2714/20 Sąd Okręgowy w Krakowie: I. 
        ustalił, że umowa nr (...) kredytu hipotecznego w złotych z 20 lipca 2007r. zmieniona aneksem nr (...) z 1 października 2008r. zawarta pomiędzy powodami: M. B. (1) i M. B. (2) oraz pozwanym (...) Bank (...) S.A. w W. jako następcą prawnym Banku (...) S.A. w W. - jest nieważna. II. 
        zasądził od pozwanego (...) Bank (...) S.A. w W. na rzecz powodów: M. B. (1) i M. B. (2) , 258 484,62 zł (dwieście pięćdziesiąt osiem tysięcy czterysta osiemdziesiąt cztery złote sześćdziesiąt dwa grosze) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w spełnieniu świadczenia liczonymi od 30 czerwca 2022r. do dnia zapłaty; III. 
        oddalił dalej idące powództwo; IV. 
        zasądził od pozwanego (...) Bank (...) S.A. w W. na rzecz powodów: M. B. (1) oraz M. B. (2) , 11 834,00 zł (jedenaście tysięcy osiemset trzydzieści cztery złote) kosztów procesu wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w spełnieniu świadczenia liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty. Rozstrzygnięcie takie Sąd Okręgowy wydał po ustaleniu stanu faktycznego wskazanego w pisemnym uzasadnieniu wyroku, które to ustalenia są prawidłowe i Sąd Apelacyjny przyjmuje je za własne, czyniąc integralną częścią uzasadnienia, a zgodnie z którymi: Pozwany (...) Bank (...) S.A. w W. jest następcą prawnym Banku (...) S.A. w W. (bezsporne). Powodowie M. B. (1) i M. B. (2) , 20 lipca 2007r. zawarli z poprzednikiem prawnym pozwanego umowę kredytu hipotecznego w złotych nr (...) . Na mocy umowy bank udzielił im kredytu w łącznej kwocie 186 480,00 zł z przeznaczeniem na nabycie lokalu mieszkalnego nr (...) w K. przy ul. (...) . W ramach indywidualnych negocjacji bank wyraził 17 lipca 2007 r. zgodę na obniżenie wysokości swojej marży do poziomu 1,00 p.p. począwszy od drugiego roku kredytowania. Na wniosek powodów z 28 sierpnia 2008 r. dokonano przewalutowania kredytu z PLN na CHF. Umowa kredytowa została zmieniona aneksem nr (...) zawartym 1 października 2008 r. W ramach indywidualnych negocjacji Członek Zarządu Banku nie wyraził zgody na rezygnację z prowizji za przewalutowanie (k. 299), jednak § 2 ust. 1 aneksu stanowi, iż za przewalutowanie kredytu prowizji „nie pobiera się”. Poza tym aneks stanowi m.in., że: a) 
        zadłużenie kredytobiorcy figurujące w księgach banku na dzień 01.10.2008 r. w wysokości 182 039,61 PLN z tytułu kredytu udzielonego na podstawie umowy nr (...) z dnia 20.07.2007 r. zwanej dalej „umową kredytu”, podlega przewalutowaniu na CHF według kursu kupna w wysokości 2,0894 PLN (§ 1 ust. 1); b) 
        oprocentowanie kredytu wynosi w dniu zawarcia niniejszego aneksu 4,2300 % w stosunku rocznym. Oprocentowanie jest zmienne i ustalane jest w oparciu o stawkę referencyjną 3M LIBOR, zaokrąglona do czwartego miejsca po przecinku oraz przy uwzględnieniu marży banku w wysokości 1,3 punktu procentowego (§ 3); c) 
        ze względu na to, że wysokość rocznej stopy oprocentowania, o której mowa w § 3 ust. 1 umowy kredytu w okresie korzystania z kredytu może ulec zmianie, faktycznie wykorzystana kwota kredytu może być niższa od kwoty ustalonej w aneksie, a okres faktycznego korzystania z kredytu krótszy od uzgodnionego w umowie kredytu, całkowity koszt kredytu na dzień zawarcia niniejszego aneksu można ustalić jedynie przyjmując określone założenia. Przy założeniu, że roczna stopa oprocentowania nie ulegnie zmianie oraz że kredyt zostanie wypłacony w następujących kwotach i terminach: 87 125,30 CHF w dniu 01-10-2008 r. i spłacony w terminie określonym w umowie kredytu, całkowity koszt kredytu, obejmujący odsetki i inne koszty ponoszone przez kredytobiorcę będzie wynosił 102 419,43 zł (§ 5 ust. 2); d) 
        kredytobiorca został poinformowany o ponoszeniu ryzyka walutowego lub ryzyka zmiennej stopy procentowej dla kredytów budowlanych, co potwierdza poprzez złożenie oświadczenia, które stanowi załącznik do niniejszego aneksu (§ 6). Zgodnie z będącym Regulaminem kredytu hipotecznego i budowlanego, który ma zastosowanie w sprawach nieuregulowanych w umowie (§17 pkt 1 umowy): 0 
        kredyty w walutach wymienialnych wypłacane są w złotych, przy zastosowaniu kursu kupna waluty obowiązującego w banku w chwili wypłaty (§ 37 ust. 1); 1 
        kredyty w walutach wymienialnych podlegają spłacie w złotych, przy zastosowaniu kursu sprzedaży waluty obowiązującego w banku w chwili spłaty (§ 37 ust. 2); 2 
        odsetki, prowizje oraz opłaty naliczane są w walucie kredytu i podlegają spłacie w złotych przy zastosowaniu kursu sprzedaży walut obowiązującego w banku w chwili spłaty (§ 38 ust. 1); 3 
        w przypadku kredytu w walucie wymienialnej, w celu ustalenia całkowitego kosztu i łącznej kwoty kosztów kredytu, stosuje się kurs sprzedaży waluty kredytu, obowiązujący w banku w chwili ustalenia kosztu. W przypadku konieczności ustalenia w walucie wysokości kosztu podanego w złotych, stosuje się kurs kupna waluty kredytu, obowiązujący w banku w chwili ustalenia kosztu (§ 38 ust. 2); 4 
        przy przewalutowaniu stosuje się, obowiązujący w banku w chwili podpisania przez kredytobiorcę aneksu do umowy kredytu o przewalutowaniu, kurs: 1) 
        sprzedaży waluty - w przypadku przewalutowania z waluty wymienialnej na złote, 2) 
        kupna waluty - w przypadku przewalutowania ze złotych na walutę wymienialną, 3) 
        kupna/sprzedaży walut - w przypadku przewalutowania z waluty wymienialnej na inną walutę wymienialną (§ 39 ust. 5 pkt 1-3); 5 
        przy przewalutowaniu stosuje się obowiązujący w banku w chwili podpisania przez kredytobiorcę aneksu, kurs kupna/sprzedaży waluty (§ 39 ust. 7); 6 
        w przypadku kredytów walutowych lub kredytów przeznaczonych na spłatę kredytu walutowego może wystąpić różnica pomiędzy udzieloną a przewidzianą do wypłaty kwotą kredytu wyrażoną w złotych, wynikającą z różnicy kursów walut. Ryzyko wystąpienia różnic kursowych ponosi kredytobiorca (§ 40). Wraz z wnioskiem o zmianę warunków umowy (przewalutowanie kredytu) powodowie złożyli oświadczenia o ponoszeniu ryzyka walutowego i ryzyka zmiennej stopy procentowej dla kredytów hipotecznych budowlanych. Zarówno umowa kredytu, jak i aneks nr (...) do umowy zostały zawarte przy zastosowaniu wzorców umownych stosowanych przez bank. Postanowienia umowy i aneksu nie były indywidualnie negocjowane - za wyjątkiem kwestii obniżenia marży banku i odstąpienia od pobrania prowizji za przewalutowanie Powodom został udzielony kredyt w wysokości 186 480 PLN, którego kwota po przewalutowaniu 1 października 2008 r. wynosiła 87 125,30 CHF, tj. po kursie 2,0894 równowartość 182 039,61 zł. Kredyt został wypłacony 30 lipca 2007 r. w kwocie 185 000 zł, a 1 480 zł bank pobrał tytułem opłaty przygotowawczej (prowizji). Powodowie ponieśli ponadto koszt ubezpieczenia pomostowego w kwocie 395,69 zł oraz ubezpieczenia niskiego wkładu własnego w kwocie 85,40 zł. Powodowie w okresie od 20 lipca 2007r. do 16 maja 2022r. spłacili tytułem rat kapitałowych kwotę 209 620,84 zł, a tytułem rat odsetkowych kwotę 47 381,52 zł oraz 2,26 zł tytułem odsetek karnych. Powodowie skierowali 5 sierpnia 2020 r. do pozwanego reklamację, wskazując na wadliwość umowy kredytowej i wzywając go do zapłaty kwoty 86 075,75 zł w terminie 14 dni od otrzymania pisma. Przedmiotowe pismo zostało doręczone pozwanemu 11 sierpnia 2020r. zaś zakreślony nim termin upłynął bezskutecznie z 26 sierpnia 2020r. W rozważaniach prawnych, Sąd I instancji wskazał, że roszczenia pozwu zasługują na uwzględnienie, co do żądania ustalenia i zapłaty z modyfikacją w zakresie żądania odsetkowego. Apelację od powyższego wyroku wywiódł pozwany bank. Pozwany (...) Bank (...) S.A. z siedzibą w W. , na podstawie art. 367 § 1 i § 2 k.p.c. zaskarżył wyrok Sądu Okręgowego w Krakowie, I Wydział Cywilny z dnia z dnia 6 lipca 2022 r., sygn. akt: I C 2714/20 w części, tj. w zakresie pkt I, II oraz IV. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił; 1. naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez ustalenie, iż „ Pozwany nie udowodnił, że należycie wywiązał się z ciążącego na nim obowiązku informacyjnego, albowiem nie przedstawił żadnych dowodów na okoliczność, iż zakres informacji o ryzyku walutowym przekazanych powodom przed zawarciem umowy był wystarczający dla uświadomienia im z jakim kredytem mają do czynienia i jakie niebezpieczeństwa są związane z tym produktem. ” (str. 9 Uzasadnienia Wyroku I instancji) w sytuacji gdy na okoliczność ustalenia motywacji Powoda do zawarcia Umowy, a także kwestii poinformowania Powoda o ryzyku walutowym związanym z zaciągniętym na podstawie Umowy kredytu, nie został przeprowadzony żaden dowód, w szczególności z przesłuchania Powoda, a w konsekwencji Sąd I instancji nie mógł ustalić powyższego faktu. 2. naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dowolne i niepoparte jakimikolwiek dowodami ustalenie, iż Pozwana mogła całkowicie dowolnie ustalać kursy wymiany walut zawarte w jej tabelach kursowych oraz, że tabele kursowe stosowane przez Pozwaną rażąco naruszały interes Powoda, w sytuacji, gdy w sprawie na tą okoliczność nie został przeprowadzony jakikolwiek dowód, a tym samym Powód nie sprostał udowodnieniu okoliczności w postaci tego, iż konkretne kursy wymiany walut rażąco odbiegały od kursów rynkowych, a tym samym rażąco naruszały jego interesy. (Jak wynika z uzasadnienia Wyrok Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 17 maja 2021 roku, sygn. akt: I C 1403/20 oraz Wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 31 marca 2021 roku, sygn. akt: I C 1390/20 kredytobiorca w ramach każdego procesu jest obowiązany wykazać, iż w jego konkretnej sprawie doszło do zastosowania kursów wymiany walut, które prowadziły do rażącego pokrzywdzenia kredytobiorcy); czego konsekwencją był błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia polegający na bezpodstawnym przyjęciu przez Sąd I instancji, iż stosowanie przez Pozwaną tabel kursowych prowadziło do rażącego pokrzywdzenia interesu Powoda, godziło w dobre obyczaje oraz nierównomiernie rozkładało prawa i obowiązki stron Umowy przyznając bankowi prawo do jednostronnego kształtowania wysokości świadczenia. 3. naruszenie art. 278 § 1 - 3 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c. w zw. z art. 235 2 § 1 pkt 2 k.p.c. poprzez oddalenie wniosków dowodowych Pozwanej o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczności wskazane w pkt. 6 petitum odpowiedzi na Pozew, który to dowód z opinii biegłego został przez Pozwaną powołany m.in. w celu określenia uwarunkowań gospodarczych oraz sytuacji na rynku kredytów walutowych w 2007 roku, tj. w momencie zawarcia Umowy oraz tego czy Pozwana rzeczywiście miała możliwość całkowicie swobodnego i oderwanego od uwarunkowań tynkowych sposobu ustalania kursów wymiany walut, co jak wynika z treści zaskarżonego Wyroku zostało przez sąd I instancji Jednoznacznie” stwierdzone, w sytuacji, gdy tak powołany dowód z opinii biegłego był w niniejszej sprawie konieczny do przeprowadzenia, bowiem sąd I instancji nie posiada wiedzy specjalnej w zakresie uwarunkowań rynków walutowych w 2007 roku, a tym samym jedynie w oparciu o własną wiedzę nie jest w stanie wypowiedzieć się co do okoliczności związanych z kształtowaniem tabel kursowych; czego konsekwencją był błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia w postaci uznania przez sąd I instancji, iż Pozwana mogła całkowicie dowolnie kształtować kurs franka szwajcarskiego, w konsekwencji czego mogła jednostronnie określać świadczenie Powoda jak również, że kursy wymiany walut stosowane przez Pozwaną prowadziły do rażącego pokrzywdzenia Powoda. 4. naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dokonanie wadliwej oraz ze sobą oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie polegające na stwierdzeniu, iż Powód nie był świadomy występowania ryzyka walutowego Sąd I instancji uznał za wiarygodne dokumenty przedłożone do akt postępowania, w szczególności w postaci Umowy (Załącznik nr (...) do Odpowiedzi na Pozew), Regulaminu (Załącznik nr (...) do Odpowiedzi na Pozew), Oświadczenia o Ryzyku (Załącznik nr (...) do Odpowiedzi na Pozew), czego konsekwencją był błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż kwota oraz waluta kredytu nie były jednoznacznie określone w Umowie, jak również, iż Powód nie był świadomy ryzyk związanych z kredytem opiewającym na walutę CHF jak również, iż o takich ryzykach nie był przez Pozwaną informowany oraz, iż Pozwana nie przedstawiła Powodowi oferty zawarcia kredytu w PLN oraz iż Powód nie był zainteresowany zaciągnięciem kredytu w CHF, a inicjatywa do zawarcia Umowy pochodziła od banku jak również, iż bank zapewniał o stabilności kursu CHF oraz iż nie można było negocjować Umowy. 5. naruszenie art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13 w zw. z art. 385 1 § 1 k.c. poprzez uznanie Umowy za nieważną, w sytuacji gdy Sąd I instancji nie przesłuchał Powoda, a tym samym nie odebrał od Powoda oświadczenia o świadomości skutków związanych z upadkiem Umowy jak również nie umożliwił Powodowi wyrażenia woli ew. zastąpienia abuzywnych postanowień Umowy innymi postanowieniami do czego Sąd I instancji był zobowiązany zgodnie z treścią uchwały Sądu Najwyższego z dnia 07 maja 2021 roku ID CZP 06/21. 6. naruszenie art. 385 1 § 1 k.c. poprzez błędne oraz bezpodstawne przyjęcie przez sąd I instancji, iż odwołanie się w postanowieniach Umowy do tabeli kursowej Pozwanego jest sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumenta, w sytuacji, gdy kwota kredytu udzielonego Powodowi została określona w sposób jednoznaczny, a Pozwana nie mogła w sposób samodzielny wpływać na wysokość kapitału pozostałego do spłaty (zmiany kursu CHF do PLN nigdy nie miały wpływu na saldo zadłużenia Powoda, oraz raty kredytu bowiem saldo oraz raty zawsze były określane tylko i wyłącznie w walucie CHF) jak także nie dysponowała uprawnieniem do samodzielnego kształtowania wysokości salda zadłużenia Powoda, cały czas wyrażonego w walucie CHF. Zawarcie przez Powoda umowy kredytu denominowanego w CHF było dla Powoda w momencie zawarcia tej umowy bardziej korzystne. 7. naruszenie art. 385 1 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 6 dyrektywy 93/13 poprzez bezpodstawne i błędne przyjęcie, że Regulamin zawiera niedozwolone postanowienia pozbawione transparentności i jednoznaczności i tym samym są sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają interesy Powoda, w sytuacji, gdy umowa kredytu denominowanego była dopuszczalna w świetle obowiązujących przepisów prawa zarówno w dniu zawarcia Umowy jak i obecnie, a Powód był właściwie poinformowany o ryzyku zmiany kursu walut jak również, był tych ryzyk świadomy jak również skutecznie negocjował postanowienia Umowy. W konsekwencji nie istnieją więc przesłanki do uznania, że postanowienia Umowy i Regulaminu zaproponowane przez Pozwaną były nieuzgodnione indywidualnie, w sytuacji, gdy Powód miał realną możliwość uzgadniania postanowień indywidualnie, a tym samym że kwestionowane postanowienia nie można uznać za abuzywne w rozumieniu art. 385 1 § 1 k.c. - Powód nie wykazał ani sprzeczności postanowień Umowy z dobrymi obyczajami, ani tez rażącego naruszenia interesów Powoda w skutek zawarcia bądź wykonania Umowy. 8. naruszenie art. 385 (
      1) § 1 k.c. w zw. z art. 69 ust. 1 i 2 prawa bankowego poprzez przyjęcie, iż postanowienia odsyłające do tabel kursowych nie stanowią głównych postanowień Umowy i jednoczesne przyjęcie, że wykluczenie ich z treści Umowy powoduje, iż Umowa nie może być dalej wykonywana w sytuacji, gdy wyeliminowanie ubocznych postanowień z Umowy nie może przesądzać, iż jest ona niewykonalna w sytuacji gdy w Umowie zobowiązanie kredytobiorcy zostało jednoznacznie określone w walucie CHF, a na jego wysokość nie miały wpływu kursy walut. Ponadto zdaniem Pozwanej Umowa oraz Regulamin nie zawierają postanowień abuzywnych, a nawet jeśli sąd I instancji rzeczywiście takie postanowienia w Umowie bądź Regulaminie by zidentyfikował (czemu Pozwana zaprzecza), to sąd I instancji powinien przeprowadzić analizę możliwości dalszego wykonywania Umowy przez strony. Jak wskazano w wyroku TSUE z dnia 29 kwietnia 2021 roku C-19/20, sankcja nieważności nie jest sankcją przewidzianą przez Dyrektywę 93/13 jak również stwierdzenie nieważności nie może być uzależnione wyłącznie od żądania konsumenta. 9. naruszenie art. 385 1 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 6 dyrektywy 93/13 poprzez bezpodstawne i błędne przyjęcie, że Umowa oraz Regulamin (w szczególności § 1 ust. 1-2 aneksu nr (...) do Umowy w zw. z § 39 ust. 7 Regulaminu, a także w § 37 ust. 1 i § 37 ust. 2 Regulaminu) zawierają niedozwolone postanowienia pozbawione transparentności oraz które zostały arbitralnie narzucone Powodowi i tym samym są sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają interesy Powoda, co wynika z postanowień Regulaminu dotyczących wypłaty i spłaty udzielonego kredytu, jak również ze stwierdzenia, iż bez postanowień w/w postanowień Umowa nie może być dalej wykonywana, w sytuacji, gdy umowa kredytu denominowanego była dopuszczalna w świetle obowiązujących przepisów prawa zarówno w dniu zawarcia Umowy jak i obecnie, a Powód był świadomy korzyści oraz ryzyk związanych z zawarciem umowy- Powód nie wykazał ani sprzeczności postanowień Umowy z dobrymi obyczajami, ani też rażącego naruszenia interesów Powoda w skutek zawarcia bądź wykonania Umowy jak również Umowa po wyeliminowaniu z jej treści klauzul abuzywnych może być wykonywana zgodnie z jej treścią w CHF w oparciu o art. 354 k.c. 10. naruszenie art. 385 1 § 1 kc. w zw. z art. 69 ust. 1 i 2 Prawa bankowego poprzez przyjęcie, iż umowa jest sprzeczna z prawem z uwagi na fakt, iż Bank mógł dowolnie kształtować świadczenia Powoda, w sytuacji, gdy w rzeczywistości świadczenia stron umowy były jednoznacznie określone w Umowie w walucie frank szwajcarski (podobnie w harmonogramie spłat), a na ich wysokość nie miała wpływu ani Pozwana, ani bieżący kurs wymiany walut. Zobowiązanie Powoda zostało w Umowie w sposób jednoznaczny określone w walucie frank szwajcarski i w tej samej walucie i tej samej kwocie powiększonej o odsetki umowne powinno zostać przez Powoda zwrócone na rzecz Pozwanej. Ewentualne wahania kursów walut wpływały na ilość środków w PLN koniecznych do spłaty danej raty, niemniej nie zwiększały salda zadłużenia, które było jednoznacznie wyrażone w CHF. 11. naruszenie art. 58 § 1 kc. w zw. z 385 1 § 1 kc. w zw. z art. 69 ust. 1 i 2 Prawa bankowego poprzez bezpodstawne przyjęcie, że zawarta przez Powoda z poprzedniczką prawną Pozwanej Umowa, jest umową nieważną w całości z uwagi na fakt, iż świadczenia stron umowy kredytu nie zostały dokładnie oznaczone, w szczególności kwota którą Powód miał zwrócić Pozwanemu nie została dostatecznie i ściśle w Umowie określona i nie są w sposób obiektywny określone zasady jej ustalenia w sytuacji, gdy w rzeczywistości świadczenia Stron umowy były jednoznacznie literalnie określone w walucie frank szwajcarski, a na ich wysokość nie miała wpływu ani Pozwana, ani bieżący kurs wymiany walut. Zobowiązanie Powoda zostało w umowie w sposób jednoznaczny określone w walucie frank szwajcarski i w tej samej walucie i tej samej kwocie powiększonej o odsetki umowne powinno zostać przez Powoda zwrócone na rzecz Pozwanej. W rzeczywistości Umowa zawierała w sobie wszystkie elementy przedmiotowo i podmiotowo istotne, które zostały wymienione w art. 69 ust. 1 i 2 prawa bankowego , a w szczególności Umowa określała jednoznacznie kwotę kredytu, walutę kredytu, oprocentowanie (oparte o wskaźnik referencyjny właściwy dla waluty kredytu), zasady jego zmiany, cel kredytu i wysokość prowizji, tym samym świadczenia stron Umowy były oznaczone jednoznacznie w walucie frank szwajcarski, a ich wysokość nie mogła być samodzielnie modyfikowana przez Pozwaną. Należy odróżnić postanowienia określające świadczenie od postanowień regulujących sposób jego wykonania. 12. naruszenie art. 358 1 § 1 k.c. w zw. z art. 69 ust. 1 Prawo Bankowe poprzez przyjęcie, iż w Umowie zastosowano mechanizm waloryzacyjny w sytuacji gdy wysokość świadczeń stron Umowy nie była uzależniona od zewnętrznych mierników wartości, których zmienność w czasie mogła wpływać na wysokość salda kredytu wskazanego w Umowie, a kredyt zawarty pomiędzy Stronami. był kredytem denominowanym, nie indeksowanym. Saldo, w przeciwieństwie do kredytów indeksowanych, było jednoznacznie wyrażone w § 1 ust. 1 Umowy w walucie CHF, a na jego wysokość nie miały wpływu wahania kursów walut, a samo wyrażenie kwoty udzielonego kredytu w CHF nie miało na celu waloryzacji zobowiązania, celem było zapewnienie finansowania poprzez udzielenie kredytu denominowanego oprocentowanego wg. stawki LIBOR dla CHF. 13. naruszenie art. 385 1 § 2 k.c. w zw. z art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13 poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na stwierdzeniu nieważności stosunku prawnego łączącego strony w sytuacji, gdy zasada trwania umowy konsumenckiej po eliminacji z niej postanowienia nieuczciwego oznacza, iż celem przepisów o niedozwolonych postanowieniach umownych nie jest uwolnienie się konsumenta od umowy konsumenckiej lub zwolnienia go z obowiązku rozliczenia wzajemnych świadczeń stron, ale uwolnienie go wyłącznie od postanowienia nieuczciwego i doprowadzenie do stanu sprawiedliwości i uczciwości kontraktowej. Należy zbadać możliwość utrzymania w mocy umowy, której pewne klauzule zostały unieważnione i zgodnie z obiektywnym podejściem, nie jest dopuszczalne, aby sytuacja jednej ze stron umowy była uznana w prawie krajowym za rozstrzygające kryterium dotyczące przyszłego losu umowy. 14. naruszenie art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13 w zw. z art. 5 k.c. poprzez pominięcie i niepoddanie stosowanej ocenie prawnej przez sąd I instancji faktu, iż Powód w toku procesu nie wykazał konkretnych naruszeń ich interesu (tym bardziej takich, które miałyby charakter naruszeń rażących), a motywacją Powoda do zawarcia Umowy był fakt, iż kredyt w CHF był kredytem tańszym, jak również Powód był doskonale świadomym ryzyk związanych z takim kredytem. Pomimo powyższego Sąd I instancji orzekł na korzyść Powoda co w konsekwencji stanowiło przejaw niezgodnego z prawem wykorzystania przez Powoda jego praw wynikających z Dyrektywy 93/13, bowiem Powód pomimo nie wykazania naruszenia jego interesów, w oparciu o zaskarżony Wyrok uzyskał nieoprocentowany kredyt przy jednoczesnym braku zaoferowania świadczenia wzajemnego oraz osiągnięciu znacznego zysku w postaci posiadania Nieruchomości, która to nieruchomość przedstawia obecnie o wiele większą wartość, niż kwota kredytu, którą Powód otrzymał w ramach wypłaty kredytu przeznaczonego na powyższy cel - tj. nabycie lokalu mieszkalnego, 15. naruszenie art. 5 k.c. poprzez wydanie orzeczenia aprobującego nadużycie praw podmiotowych przez Powoda, które w istocie prowadzi do uzyskania nieuprawnionego przysporzenia majątkowego tj. możliwości korzystania z kapitału Pozwanej bez jednoczesnego zaoferowania świadczenia wzajemnego na rzecz Pozwanej, który to kapitał został wykorzystany przez Powoda na nabycie lokalu mieszkalnego, przedstawiającego obecnie o wiele większą wartość niż w chwili zawarcia umowy, tj. w 2007 roku, co stanowi przejaw naruszenia zasad współżycia społecznego z uwagi na fakt, iż utrzymanie w mocy orzeczenia sądu I instancji nie tylko narusza zasady współżycia społecznego w relacjach pomiędzy Powodem a Pozwaną, ale także stanowi przejaw naruszenia powszechnie obowiązujących zasad ekonomii, bowiem akceptacja działań Powoda doprowadzi do znacznego pokrzywdzenia tych osób, które w latach 2006 - 2008 zawierały umowy kredytów w PLN oprocentowanych według stawki WIBOR. 16. naruszenie art. 410 § 1 k.c. w zw. z art. 405 k.c. poprzez bezpodstawne uznanie zasadności powództwa i orzeczenie na korzyść Powoda w ramach pkt II sentencji Wyroku obrazującego się w orzeczeniu obowiązku zapłaty przez Pozwaną na rzecz Powoda kwoty 258.484,62 zł (dwieście pięćdziesiąt osiem tysięcy czterysta osiemdziesiąt cztery złote 62/00) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w spełnieniu świadczenia liczonymi od 30 czerwca 2022 roku do dnia zapłaty, w sytuacji, gdy w ocenie Pozwanej w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do uznania całości jak również chociażby części Umowy bądź Regulaminu za nieważne, a tym samym w sprawie brak jest podstaw do zasądzenia na rzecz Powoda jakichkolwiek kwot pieniężnych od Pozwanej w ramach rzekomego świadczenia nienależnego realizowanego przez Powoda na rzecz Pozwanej, które obecnie wymagałoby zwrotu jakichkolwiek kwot pieniężnych na rzecz Powoda. 17. naruszenie art. 189 k.p.c. poprzez bezpodstawne stwierdzenie nieważności Umowy z uwagi na rzekome abuzywne postanowienia zawarte w Umowie oraz Regulaminie z uwagi na fakt, iż w skutek zawarcia Umowy i stanowiącego załącznik do niej Regulaminu doszło do rażącego pokrzywdzenia Powoda, w sytuacji, gdy Umowa oraz Regulamin nie zawierają postanowień abuzywnych, a nawet jeśli Sąd I instancji rzeczywiście takie postanowienia w Umowie bądź Regulaminie by zidentyfikował (czemu Pozwana zaprzecza), to Sąd I instancji powinien przeprowadzić analizę możliwości dalszego wykonywania Umowy przez strony. W tym zakresie Sąd I instancji błędnie zinterpretował uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2021 r. sygn. akt: III CZP 6/21, a z drugiej strony Sąd I instancji w całości pominął wyrok TSUE z dnia 29 kwietnia 2021 roku C-19/20. 18. naruszenie art. 481 § 1 k.c. w zw. z art. 455 k.c. poprzez zasądzenie odsetek za opóźnienie od dnia 30 czerwca 2022 roku od kwoty 258.484,62 zł, w sytuacji, gdy Sad I instancji nie udzielił Powodowi informacji o skutkach ew. abuzywności klauzul, klient nie mógł podjąć świadomej decyzji o skutkach nieważności a tym samym, zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego zapadłą w składzie 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 07 maja 2021 roku sygn. akt III CZP 6/21, do momentu uzyskania informacji o skutkach abuzywności i potwierdzenia woli nieważności Umowy, stan bezskuteczności Umowy nie ustał, a tym samym najwcześniejszym możliwym momentem od, którego można liczyć termin wymagalności zgodnie z art. 455 k.c. jest moment wyrażenia przez konsumenta woli o usunięciu postanowień abuzywnych z Umowy, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie. W konsekwencji zarzutów procesowych oraz zarzutów co do błędu w ustaleniach faktycznych sprawy, w uzupełnieniu faktów opisanych w zarzutach, w ocenie Pozwanej, faktami ustalonymi przez sąd I instancji niezgodnie z rzeczywistym stanem rzeczy są następujące fakty: A. 
        Pozwana miała rzekomą całkowitą dowolność w określany kursów wymiany walut zawartych w je j tabelach kursowych. B. 
        w Umowie nie określono jednoznacznie świadczeń stron Umowy, a zawarta przez strony Umowa kredytu jest w rzeczywistości kredytem w złotych polskich, w której to Umowie nie określono kwoty kredytu w złotych polskich. C. 
        Umowa i Regulamin zawierają postanowienia, które mogą zostać uznane za abuzywne, a w szczególności taki postanowieniami abuzywnymi są w szczególności § 1 ust. 1-2 aneksu nr (...) do Umowy w zw. z § 39 ust. 7 Regulaminu, a także w § 37 ust. 1 i § 37 ust. 2 Regulaminu. D. 
        w razie stwierdzenia abuzywności klauzul denominacyjnych lub klauzul kursowych/tabelowych Umowa nie może być dalej wykonywana. E. 
        Powód nie mógł negocjować postanowień Umowy i Regulaminu. W konsekwencji powyższych zarzutów, wniósł: I. o zmianę zaskarżonego Wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości, tj. także w zakresie ustalenia, że ustala, że umowa nr (...) kredytu hipotecznego w złotych z 20 lipca 2007 roku zmieniona aneksem nr (...) z 1 października 200 roku zawarta pomiędzy powodami: M. B. (1) i M. B. (2) oraz pozwanym (...) Bank (...) S.A. w W. jako następcą prawnym Banku (...) S.A. w W. - jest nieważna oraz zasądzenia od pozwanego (...) Bank (...) A . A. w W. na rzecz powodów: M. B. (1) i M. B. (2) , 258 484,62 zł (dwieście pięćdziesiąt osiem tysięcy czterysta osiemdziesiąt cztery złote sześćdziesiąt dwa grosze) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w spełnieniu świadczenia liczonymi od 30 czerwca 2022 roku do dnia zapłaty. Ewentualnie w przypadku stwierdzenia przez Sąd II instancji, iż Regulamin bądź Umowa zawiera w sobie postanowienia abuzywne, lecz do rozliczeń stron w ramach Umowy można stosować kurs średni NBP lub Umowa może być wykonywana bezpośrednio w CHF, niniejszym wniósł: II. o zmianę zaskarżonego Wyroku poprzez ustalenie dokładnych fragmentów postanowień Umowy lub Regulaminu, które należy uznać za abuzywne oraz stwierdzenie zakresu stosunku prawnego łączącego Powoda z Pozwaną, a wynikającego z zawartej Umowy, który w dalszym ciągu obowiązuje i w konsekwencji określenie wzajemnych świadczeń Powoda i Pozwanej istniejących w takim stosunku prawnym przy uwzględnieniu: a. 
        zastosowania kursu średniego NBP poprzez przyjęcie, iż w zakresie w jakim postanowienia Umowy i Regulaminu odsyłają na etapie wypłaty kwot kredytu do kursów kupna walut obowiązujących w Banku możliwym jest stosowanie, w miejsce kursów kupna walut obowiązujących w Banku, kursu średniego NBP obowiązującego w dniu dokonania danej wypłaty, a w zakresie w jakim postanowienia Umowy i Regulaminu odsyłają na etapie spłaty poszczególnych rat kapitałowych i rat odsetkowych do kursów sprzedaży walut obowiązujących w Banku możliwym jest stosowanie, w miejsce kursów sprzedaży walut obowiązujących w Banku, kursu średniego NBP obowiązującego w dniu dokonania danej spłaty; b. 
        możliwości spłaty - przez Powoda, rat kapitałowych oraz rat odsetkowych bezpośrednio w walucie kredytu tj. w walucie CHF, a tym samym poprzez usunięcia z treści stosunku prawnego łączącego strony wszelkich odesłań do kursów kupna/sprzedaży walut obowiązujących w Banku i przyjęcie, iż wszelkie rozliczenia w zakresie spłaty rat kapitałowych i odsetkowych mogą być dokonywane zgodnie z pozostałą treścią Umowy; Ewentualnie w przypadku uznania przez Sąd II instancji, iż istnieje konieczność przeprowadzenia całego postępowania dowodowego od nowa, wniósł o: III. uchylenie Wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji z uwagi fakt, iż wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. W każdym przypadku dodatkowo wniósł o: uchylenie postanowienia Sądu Okręgowego w Krakowie, I Wydział Cywilny z dnia 06 kwietnia 2022 roku oraz postanowienia Sądu Okręgowego w Krakowie, 1 Wydział Cywilny z dnia 01 czerwca 2022 roku w przedmiocie pominięcia wniosku o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczności wskazane w pkt. 6 Odpowiedzi na Pozew oraz o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu rachunkowości i finansów celem udzielenia przez biegłego odpowiedzi na wskazane kwestie w apelacji. W odpowiedzi na apelację pozwanego, powodowie wnieśli o jej oddalenie i zasądzenie od pozwanego na rzecz powodów zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. Pismem z dnia 12 lipca 2023r. (559) pozwany bank podniósł zarzut zatrzymania świadczeń powodów w zakresie kwoty 258 484,62 zł stanowiącej równowartość wypłaconego kapitału kredytu. Pismem z dnia 12 kwietnia 2024r. (557) pozwany bank zgłosił nowe wnioski dowodowe z dokumentów: pozwu wytoczonego przez pozwany bank przeciwko powodom do Sądu Okręgowego w K. , która to sprawa prowadzona jest do sygn. akt (...) , odpowiedzi na pozew, w której powodowie zgłosili zarzut potrącenia, także co do świadczeń dochodzonych w tym postępowaniu. Pismem z dnia 23 lipca 2025r. (k. 720) oraz na rozprawie apelacyjnej 21 sierpnia 2025r. (k.734) powodowie cofnęli pozew o zapłatę kwoty 185 000 zł. z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 28 lutego 2024r. do dnia zapłaty. Podtrzymali żądanie ustalenia, że zawarta umowa jest nieważna, zasądzenia od pozwanego banku na rzecz powodów kwoty 73 484,62zł. wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w spełnieniu świadczenia liczonymi od 30 czerwca 2022r. do dnia zapłaty, zasądzenie ustawowych odsetek za opóźnienie liczonych od kwoty 185 000zł. od dnia 30 czerwca 2022r. do dnia 27 lutego 2024r. Pismem z dnia 8 sierpnia 2025r. (k. 728) pozwany bank w związku z cofnięciem pozwu, wniósł o przyznanie kosztów postepowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja strony pozwanej okazała się częściowo zasadna, a to w związku ze zmianą okoliczności do jakiej doszło już po wydaniu wyroku przez Sąd I instancji. Sąd Apelacyjny podziela ustalenia faktyczne i wnioski wyprowadzone przez sąd I instancji, przedstawione w pisemnym uzasadnieniu wyroku wydanego w dniu 6 lipca 2022 r. w pełnym zakresie, z tym, że ustalenia te wymagają uzupełnienia o okoliczności, do jakich doszło po wydaniu wyroku przez Sąd I instancji. Uzupełniająco w toku postępowania przed Sądem II instancji zostało ustalone, że: Powodowie M. B. (2) i M. B. (1) w 2007r. potrzebowali środków na zakup mieszkania w K. w wysokości ok. 190 000 zł. i w tym celu udali się do pozwanego banku, gdzie otrzymali kredyt złotowy w wysokości 186 480 PLN. W 2008r. w pozwanym banku zaproponowano powodom przewalutowanie kredytu na CHF jako korzystniejszy niż kredyt złotowy z uwagi na niższe oprocentowanie. Powodom nie wytłumaczono jaką rolę w umowie pełni CHF, nie poinformowano, że zastosowany przez bank kurs ma dla nich znaczenie, gdyż przy niższym kursie kwota kapitału w CHF będzie wyższa, nie poinformowano, że mogą negocjować kurs przewalutowania kredytu, nie zaprezentowano symulacji przedstawiających historyczne wahania kursu franka, zapewniano o stabilności kursu CHF, informowano, że nie ma się czego obawiać, że od lat nic się nie zmienia. Nie informowano, że ich ryzyko kursowe jest nieograniczone. Nie zaproponowano żadnych zabezpieczeń. Powodom nie przedstawiono informacji o zasadach ustalania kursów walut przez bank, o spreadzie walutowym oraz informacji, że istnieje możliwość spłaty rat kredytu bezpośrednio w CHF. Powodowie nie negocjowali postanowień umowy, nie mieli świadomości, że istnieje taka możliwość, podpisali umowę i aneks na wzorze przygotowanym przez bank. Powodowie spłacali raty kredyt w PLN. Nie posiadali informacji jaki kurs bank stosuje do przeliczeń. ( dowód: zeznania powoda M. B. (2) k. 718 od 00:15:08-00:20:32, zeznania powódki M. B. (1) k. 718 od 00:20:32-00:26:13 ) Na datę zamknięcia rozprawy przed Sądem I instancji orzeczenie zawarte w pkt II zaskarżonego wyroku było poprawne co do wysokości kwoty w nim wskazanej tj. 258 484,62zł. ( obejmującej wpłaty za okres od 20.07.2007r. do 16.05.2022r. ) Wysokość zasądzonej kwoty nie była kwestionowana przez strony. Po wydaniu wyroku przez sąd I instancji bank wytoczył powództwo 20 grudnia 2023r. przeciwko powodom o zwrot kapitału kredytu w kwocie 186 480zł oraz tytułem waloryzacji zobowiązania w kwocie 28 355,07zł. wraz z odsetkami od dnia doręczenia pozwu. Sprawa prowadzona jest do sygn. akt (...) . Bank nie wzywał przed wytoczeniem powództwa powodów o zapłatę. Pozew został doręczony pozwanym ( powodom 28 lutego 2024r. ) k. 720/2. W odpowiedzi na pozew, z dnia 27 marca 2024r. którą bank otrzymał 2 kwietnia 2024r. powodowie podnieśli zarzut potrącenia dochodzonej pozwem przez bank kwoty 185 000 zł. ( bez prowizji 1 480zł. ) tytułem zwrotu kapitału kredytu z kwotą 258 484,62zł. stanowiącą część kwoty wpłaconej przez powodów na rzecz banku tytułem spłaty rat kredytu, wskazując, że roszczenie przedstawione do potrącenia stało się wymagalne w dniu 30 czerwca 2022r. Potrącenie zatem jest skuteczne z dniem powstania stanu potrącalności – a więc wymagalności tej kwoty, co nastąpiło ze skutkiem na dzień 30 czerwca 2022r. k. 643-683. Powyższy, uzupełniający stan faktyczny Sąd Apelacyjny ustalił na podstawie zeznań powodów M. B. (2) i M. B. (1) , które uznał za wiarygodne w całości oraz w oparciu o dokumenty przedstawione przez strony, których moc dowodowa nie budziła wątpliwości Sądu Apelacyjnego. Na aprobatę zasługiwała również wyrażona przez Sąd I instancji ocena prawna, iż zakwestionowane postanowienia umowne zawarte w umowie kredytu są niedozwolone, jak również wywody dotyczące oceny ważności umowy. Sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach apelacji ( art. 378 § 1 k.p.c ) na podstawie materiału zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym ( art. 382 k.p.c ) z tym zastrzeżeniem, że przed sądem pierwszej instancji powinny być przedstawione wyczerpująco kwestie sporne, zgłoszone fakty i dowody, a prezentacja materiału dowodowego przed sądem drugiej instancji może mieć miejsce wyjątkowo. Stosując zasady tzw. apelacji pełnej należy stwierdzić, że obowiązkiem Sądu Apelacyjnego nie jest rozpoznanie samej apelacji lecz ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy w granicach zaskarżenia. Zgodnie z uchwałą składu 7 sędziów ( III CZP 49/07 OSN 2008 nr 6 poz. 55 ) której nadano moc zasady prawnej sąd drugiej instancji rozpoznający sprawę na skutek apelacji nie jest związany przedstawionymi w niej zarzutami dotyczącymi naruszenia prawa materialnego, wiążą go natomiast zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego. W postępowaniu zwykłym apelacja podlega oddaleniu, jeżeli stwierdzone uchybienia naruszenia prawa procesowego nie prowadzą do zmiany lub uchylenia zaskarżonego wyroku. Wynika to z faktu, że pomiędzy zasadnymi zrzutami apelacji a treścią rozstrzygnięcia musi istnieć związek przyczynowy. W niniejszej sprawie to pozwany bank w złożonej apelacji winien przedstawić przekonującą argumentację, że w postępowaniu przez Sądem Okręgowym doszło do takiego naruszenia przepisów postępowania, które dawałoby podstawę do stwierdzenia ( biorąc pod uwagę treść zarzutów apelacji ) o nieprawidłowym ustaleniu stanu faktycznego. Zarzuty naruszenia prawa procesowego, przywołane przez skarżący bank pozostają nietrafne. Sąd Apelacyjny wskazuje, że nie zachodziła w sprawie konieczność uzupełnienia stanu faktycznego poprzez ustalanie faktów na jakie zgłoszony został przez stronę pozwaną dowód z opinii biegłego. Dla dokonania oceny czy w umowie o kredyt łączącej strony, zawarte są postanowienia, które należy ocenić jako niedozwolone postanowienia umowne, czy zachodzą przesłanki do dokonania oceny umowy jako nieważnej, zbędnym było przeprowadzanie dowodu wnioskowanego przez stronę pozwaną, zasadnie pominiętego przez Sąd I instancji, na podstawie art. 235 2 § 1 pkt 5 k.p.c. , co skutkowało dokonaniem oceny o braku podstaw do wydania postanowienia dowodowego na podstawie art. 380 k.p.c. i pominięciem tegoż wniosku dowodowego przez Sąd Apelacyjny postanowieniem na rozprawie apelacyjnej 10 lipca 2025r. ( k. 718/2) Zgodnie z brzmieniem art. 233 § 1 k.p.c. sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia materiału. Własne przekonanie sądu nie może naruszać zasady logicznego powiązania wniosków z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Zdaniem Sądu Apelacyjnego, Sąd Okręgowy nie uchybił zasadom logicznego rozumowania ani doświadczenia życiowego, a jedynie wykazanie takich okoliczności mogłoby stanowić o skutecznym postawieniu naruszenia wskazanego wyżej przepisu ( por. orz. SN z 6.11.1998 II CKN 4/98). Nie jest natomiast wystarczające przekonanie strony o innej niż przyjął sąd wadze ( doniosłości) poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie niż ocena sądu, przedstawianie własnej wizji stanu faktycznego opartej na dokonanej przez siebie odmiennej ocenie dowodów ( por. wyrok SA w Poznaniu z 27.04.2006 I ACa 1303/05 Lex 214251). Same, nawet poważne wątpliwości co do trafności oceny dokonanej przez sąd I instancji, jeżeli tylko nie wykroczyła ona poza granice zakreślone art. 233 § 1 k.p.c , nie powinny stwarzać podstawy do zajęcia przez sąd II instancji odmiennego stanowiska ( tak SN w wyroku z 12.04.2012 I UK 347/2011). Nie jest skutecznym zarzut naruszenia przez Sąd Okręgowy przepisów postępowania poprzez przyjęcie że: bank nie wywiązał się należycie z ciążącego na nim obowiązku informacyjnego, że bank mógł całkowicie dowolnie ustalać kursy wymiany walut zawarte w tabelach kursowych, miał prawo do jednostronnego określenia wysokości świadczenia. W tym zakresie Sąd odwoławczy w całości podtrzymuje ustalenia Sądu I instancji. Nie można podważyć ustaleń dokonanych w oparciu o zeznania powodów M. B. (1) i M. B. (2) złożone przed Sądem Apelacyjnym, w tym dotyczące ich wiedzy co do potencjalnego obciążenia wysokością świadczeń w wyniku zmian kursowych waluty. Jest oczywiste, że kredytobiorcy byli świadomi, że zmiany kursowe wpłyną na wysokość rat. Nie zostało jednak wykazane, by byli świadomi ryzyka związanego z nadzwyczajną deprecjacją waluty krajowej i wynikających stąd konsekwencji. Prawidłowo ustalił sąd I instancji, że Bank nie wypełnił ciążących na nim obowiązków informacyjnych, w szczególności, że przedstawione przez niego informacje dotyczące ryzyka kursowego związanego z zawarciem umowy o kredyt denominowany kursem CHF były niewystarczające do podjęcia przez powodów świadomej decyzji o związaniu się tego rodzaju umową. Odesłanie do tabel kursowych stanowi główny przedmiot umów, postanowienia w tym zakresie nie zostały sformułowane jednoznacznie, gdyż Bank nie wskazał zasad ustalania kursów oraz nie udzielił powodom rzetelnej informacji o ryzyku kursowym przy jednoczesnym wykreowaniu takiego ryzyka w spornej umowaie. Oceny tej zdaniem Sądu II instancji nie zmienia postanowienie zawarte w § 6 aneksu do umowy, że kredytobiorca został poinformowany o ponoszeniu ryzyka walutowego lub ryzyka zmiennej stopy procentowej dla kredytów budowlanych, co potwierdza poprzez złożenie oświadczenia, które stanowi załącznik do niniejszego aneksu oraz podpisanie przez powodów oświadczenia o ponoszeniu ryzyka walutowego i/lub ryzyka zmiennej stopy procentowej dla kredytów hipotecznych/budowlanych/konsolidacyjnych/pożyczki hipotecznej, z którego wynika, że powodowie mają pełną świadomość, iż w okresie obowiązywania umowy kredytu może nastąpić wzrost kursu waluty kredytu, co spowoduje podwyższenie kwoty kredytu odsetek/ kwoty raty kapitałowo – odsetkowej przypadającej do spłaty określonej w złotych (k.282). Dokumenty te nie spełniają wymogów z art. 4 ust. 2 dyrektywy nr 93/13/EWG z 5 kwietnia 1993 r. o nieuczciwych warunkach w umowach konsumenckich, zgodnie z którymi warunki umowy powinny być wyrażone prostym i zrozumiałym językiem. Przede wszystkim dokumenty te nie wskazują rzeczywistej skali ryzyka kursowego, na które narażeni zostali powodowie w trakcie obowiązywania umowy zawartej na kilkadziesiąt lat. Bank nie wykazał, że uzgadniał indywidualnie z powodami postanowienia umowne oraz, że przedstawił im historyczne kursy CHF z kilkunastu lub kilkudziesięciu poprzednich lat (w których kurs CHF istotnie się zmieniał) ani, że poinformował ich o parametrach wpływających na zmiany tego kursu. Powodowie jasno zeznali, że nie negocjowali treści umowy. Z wielu podobnych spraw znanych Sądowi Apelacyjnemu z urzędu wynika, że klienci frankowi mogli co najwyższej negocjować drobne kwestie jak wysokość prowizji, czy okres kredytowania, czego nie należy mylić z indywidualnym uzgadnianiem warunków umowy. Z całą pewnością zapewniano natomiast powodów o stabilności kursu CHF. Bank powinien wyraźnie wskazać klientowi niebezpieczeństwa wiążące się z oferowanym kredytem, tak by miał on pełne rozeznanie co do jego skutków ekonomicznych. Powodom jako konsumentom, do podjęcia świadomej decyzji potrzebna była wiedza o sposobie kształtowania się kursów CHF w szerokim horyzoncie czasowym, z uwzględnieniem historycznych danych i wypływających z nich prawidłowości oraz o znaczeniu tych okoliczności dla całościowej kwoty ostatecznego zobowiązania. Do kwestii minimum informacji o ryzyku kursowym, jakie powinien otrzymać konsument przed zawarciem umowy kredytu, w której wartość świadczeń uzależniona jest od kursu waluty obcej Trybunał Sprawiedliwości UE odniósł się między innymi w wyroku z 20 września 2017 r. RP A. i in. przeciwko B., w którym stwierdził, że konsumentowi przed zawarciem umowy powinno być wyjaśnione co najmniej jak na wysokość jego zobowiązań wpłynie silna deprecjacja waluty krajowej w stosunku do waluty obcej. Informacje przekazane konsumentowi przez bank powinny umożliwić konsumentowi nie tylko zrozumienie, że zmiana kursu waluty rozliczeniowej może pociągać za sobą niekorzystne konsekwencje dla jego zobowiązań finansowych, lecz muszą również pozwolić zrozumieć rzeczywiste ryzyko, na które narażony jest konsument w trakcie obowiązywania umowy. W tym celu konieczne jest przedstawienie konsumentowi symulacji wysokości rat kredytu i salda jego zadłużenia w przypadku istotnej i niekorzystnej dla niego zmiany kursu waluty obcej wykorzystywanej jako miernik wartości. Brak jest podstaw do odmówienia wiarygodności zeznaniom powodów, że zawierając umowę nie wiedzieli, że są zagrożeni tak dużym wzrostem kursu CHF jaki notowany jest obecnie. Zeznania powodów mają taką samą moc dowodową jak inne dowody i ustalenia poczynione na podstawie zeznań stron nie wymagają potwierdzenia innymi dowodami ( por. A. Turczyn Kodeks postepowania cywilnego. Postępowanie procesowe. Komentarz, red. O. M. Piotrowska, Warszawa 2020, art. 299 ). Ponadto stwierdzenie, czy udzielone informacje były prawidłowe i wystarczające nie należy do sfery faktów, lecz oceny prawnej. Zbędne jest ustalenie czy kurs waluty przyjmowany przez Bank był kursem rynkowym. O tym, czy sporna umowa kredytu zawiera postanowienia niedozwolone w rozumieniu art. 385 1 § 1 k.c. decyduje treść tej umowy, a zwłaszcza kwestia, czy pozwany bank przyznał sobie uprawnienie do kształtowania świadczeń drugiej strony (konsumenta) i czy doszło w ten sposób do zaburzenia równowagi kontraktowej stron, a nie to, jak faktycznie umowa była wykonywana czy jakie koszty poniósłby konsument gdyby zawarł umowę kredytu/pożyczki złotowego. Z tego względu zbędne jest prowadzenie postępowania dowodowego na okoliczność w jaki sposób w praktyce Bank ustalał kurs CHF. Natomiast rozliczenie kredytu po kursie rynkowym obowiązującym na rynku walutowym czy też średnim kursem NBP stanowiłoby niedozwolone zastąpienie postanowień abuzywnych postanowieniami dyspozytywnymi. Sąd nie jest uprawniony do uzupełniania umowy treścią nieuzgodnioną przez strony, choćby zmierzała do wyrównania ich pozycji na gruncie łączącego je stosunku prawnego, nie jest też uprawniony do tego, by umowę tę przekształcić w inny rodzaj umowy (wyrok SN z dnia 13 maja 2022 r., Il CSKP 405/22). Na rozstrzygnięcie nie mogło mieć też wpływu ustalenie na ile kurs przyjmowany przez Bank odbiegał od kursu wolnorynkowego. Oceny czy postanowienie umowne jest niedozwolone dokonuje się według stanu z chwili zawarcia umowy (uchwała Sądu Najwyższego z 20 czerwca 2018 r. III CZP 29/17). Wydarzenia mające miejsce po zawarciu umowy nie mają wpływu na ocenę abuzywności postanowień umowy. Nie ma więc znaczenia, czy po zawarciu umowy kredytu kurs stosowany przez pozwany bank był rynkowy. Nawet w sytuacji gdyby kurs ten był kursem rynkowym istniałaby podstawa do przyjęcia, że klauzule przeliczeniowe są abuzywne, albowiem potencjalnie dawały bankowi możliwość dowolnego kształtowania owego kursu i jednostronnego decydowania o wysokości rat spłat obciążających kredytobiorcę, co samo przez się rażąco narusza jego interesy. Ocena abuzywności postanowień umownych nie wymaga odwołania się do opinii biegłego. Tym samym w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia wymienionych w apelacji przepisów postępowania. Przechodząc do zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego należy podnieść, że nie są one skuteczne. Sąd drugiej instancji jest zobligowany do ponownego rozpoznania sprawy, a nie wszystkich zarzutów i poglądów stron podniesionych w apelacji czy w odpowiedzi na apelację. Z przewidzianego w artykule 378 § 1 k.p.c. obowiązku rozpoznania sprawy w granicach apelacji nie wynika konieczność odrębnego omówienia w uzasadnieniu wyroku każdego argumentu podniesionego w apelacji wystarczy jeśli sąd drugiej instancji odniesie się do zarzutów en bloc, ale w sposób wskazujący na to, że zostały one przez sąd drugiej instancji w całości rozważone przed wydaniem rozstrzygnięcia ( tak uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 11 lutego 2021 sygn. akt I CSK 709 /20 ). Jeżeli zarzuty apelacyjne są ponadprzeciętnie rozbudowane można je rozważać łącznie chwytając oś problemu byleby podsumować je stanowczą puentą z wyjaśnieniem dlaczego tego rodzaju argumentacja nie jest zasadna ( tak postanowienie Sądu Najwyższego z 17 listopada 2020 roku IUK 437/19 ). Odnośnie zarzutów naruszenia prawa materialnego, podniesionych w apelacji przez stronę pozwaną, zakresie, w jakim Sąd ten przyjął, że umowa wraz z aneksem zawarta pomiędzy stronami zawiera klauzule niedozwolone, które nie wiążą konsumenta z mocy art. 385 1 § 1 zd. 1 k.c. Sąd Apelacyjny, biorąc pod uwagę linię orzeczniczą wypracowaną na datę wydawania orzeczenia przez Sąd II instancji, stwierdza, że nie zasługiwały one na uwzględnienie. W wyroku z dnia 7.12.2023 roku C-140/22, TSUE uznał, że art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 stoją na przeszkodzie wykładni sądowej prawa krajowego, zgodnie z którą wykonywanie praw, które konsument wywodzi z tej dyrektywy, jest uzależnione od złożenia przez tego konsumenta przed sądem oświadczenia, w którym twierdzi on, po pierwsze, że nie wyraża zgody na utrzymanie w mocy tego warunku, po drugie, że jest świadomy z jednej strony faktu, że nieważność wspomnianego warunku pociąga za sobą nieważność wspomnianej umowy, a z drugiej - konsekwencji tego uznania nieważności, i po trzecie, że wyraża zgodę na uznanie tej umowy za nieważną. Nadto TSUE uznał, że art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 stoją na przeszkodzie temu, aby rekompensata żądana przez danego konsumenta z tytułu zwrotu kwot, które zapłacił on w wykonaniu rozpatrywanej umowy, została pomniejszona o równowartość odsetek, które ta instytucja bankowa otrzymałaby, gdyby umowa ta pozostała w mocy. Wobec powyższego, brak podstaw do wiązania terminu początkowego liczenia odsetek, ze złożeniem przez konsumenta świadomego oświadczenia w zakresie bezskuteczności umowy kredytowej. Wobec tych tez TSUE, które tut Sąd aprobuje aktualnie uznanie umowy za nieważną na podstawie art. 385 1 k.c. następuje z urzędu, bez konieczności odbierania od konsumenta oświadczenia, iż rozumie skutki nieważności umowy i nie wyraża zgody na jej utrzymanie. Sąd Apelacyjny, w odniesieniu do zarzutów apelacji, wskazuje, że w umowie z dnia 20 lipca 2007 r. zmienionej aneksem z 1 października 2008r. strony zawarły m.in. następujące zapisy: Zadłużenie kredytobiorcy figurujące w księgach banku na dzień 01.10.2008 r. w wysokości 182 039,61 PLN z tytułu kredytu udzielonego na podstawie umowy nr (...) z dnia 20.07.2007 r. podlega przewalutowaniu na CHF według kursu kupna w wysokości 2,0894 PLN. Kwota kredytu po przewalutowaniu wynosi 87 125,30 CHF. (§ 1 ust. 1 i 2); Zgodnie z regulaminem stanowiącym integralną część umowy (§ 17 pkt 1); Kredyty w walutach wymienialnych wypłacane są w złotych, przy zastosowaniu kursu kupna waluty obowiązującego w banku w chwili wypłaty (§ 37 ust. 1); Kredyty w walutach wymienialnych podlegają spłacie w złotych, przy zastosowaniu kursu sprzedaży waluty obowiązującego w banku w chwili spłaty (§ 37 ust. 2); Ryzyko wystąpienia różnic kursowych ponosi kredytobiorca. (§ 37 ust. 2). W ramach żądania pozwu badaniu podlegała umowa z 20 lipca 2007r zmieniona aneksem z 1 października 2008r. pod kątem abuzywności niektórych postanowień w niej zawartych i wpływu ewentualnej nieważności tych postanowień na ważność całej umowy. W rozpoznawanej sprawie aneks z 1 października 2008r. wpływa na treść pierwotnej umowy w taki sposób, że razem tworzą całość tj. aneks zawiera nową, zmienioną treść umowy kredytowej, która jest tekstem jednolitym. Umowa kredytu w pierwotnej wersji przestała obowiązywać i nie ma do niej powrotu. Aneks bowiem wprowadzający przejście z kredytu złotowego na denominowany, stanowi tak znaczącą ingerencję w treść stosunku prawnego, że nie można mówić jedynie o zmianie, lecz o nawiązaniu praktycznie nowej umowy. Zapis § 1 aneksu wprost wskazuje na „przewalutowanie” kredytu złotowego na kredyt denominowany (waloryzowany) w walucie CHF. Treść przytoczonych powyżej postanowień dot. mechanizmu denominacji i dot. zakresu ryzyk obciążających kredytobiorcę, a wiążących się z zawartą umową, zdaniem Sądu Apelacyjnego prowadzi do wniosku, że umowa łącząca strony zawiera klauzule niedozwolone, które nie wiążą konsumenta z mocy art. 385 1 § 1 zd. 1 k.c. W świetle kryteriów przewidzianych w przywołanym przepisie za niedozwolone należało uznać klauzule, zgodnie z którymi kredyt udzielany w złotych, był denominowany do waluty CHF wg kursu kupna waluty z tabeli banku na dany dzień, a raty kapitałowo-odsetkowe będą spłacane w złotych polskich po uprzednim ich przeliczeniu wg kursu sprzedaży CHF z tabeli kursowej banku. Do tego umowa nie zawierała żadnych zasad ustalania kursu waluty CHF. Tak skonstruowana umowa pozostawiała pozwanemu Bankowi dowolność w zakresie wyboru kryteriów ustalania kursu franka szwajcarskiego w swoich tabelach kursowych, a w konsekwencji - kształtowania wysokości zobowiązań kredytobiorcy. Ograniczeń w tym zakresie nie przewiduje bowiem ani umowa ani przepisy prawa powszechnie obowiązującego. Takie uregulowanie umowne należy wobec tego uznać za sprzeczne z dobrymi obyczajami oraz naruszające interesy konsumenta. Pogląd, w myśl którego postanowienia umowy (czy np. regulaminu) określające zarówno zasady przeliczenia kwoty udzielonego kredytu na złotówki przy wypłacie kredytu, jak i spłacanych rat na walutę obcą, pozwalające bankowi swobodnie kształtować kurs waluty obcej mają charakter niedozwolonych postanowień umownych, pozostaje aktualny w najnowszym orzecznictwie Sądu Najwyższego, a Sąd Apelacyjny w niniejszym składzie w pełni pogląd ten podziela (tak m.in. uchwała SN z dnia 25 kwietnia 2024 r., sygn. akt III CZP 25/22, postanowienie SN z 4.10.2023 r., I CSK 368/23, LEX nr 3610428 i powołane tam orzecznictwo), co czyni zarzuty strony pozwanej niezasadnymi. Dodać do powyższego można, że wykładnia językowa art. 385 1 § 1 zd. 1 k.c. nie stwarza podstaw do przyjęcia, że w ramach oceny abuzywności postanowienia istotny jest sposób jego stosowania przez przedsiębiorcę. Przeciwnie, skłania ona do wniosku, że decydujące znaczenie ma nie to, w jaki sposób przedsiębiorca stosuje postanowienie i dla kogo jest to korzystne, lecz to w jaki sposób postanowienie kształtuje prawa i obowiązki konsumenta (tak: uchwała SN(7) z 20.06.2018 r., III CZP 29/17, zob. także postanowienie SN z 28.09.2023 r., I CSK 204/23). Postanowienia umowne o analogicznej treści i identycznych skutkach jak postanowienia kwestionowane w niniejszej sprawie zostały wpisane do rejestru klauzul niedozwolonych na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych - nr wpisu (...) tak; w wyroku z 27 grudnia 2010 r. w sprawie o sygn. akt (...) , Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w W. w ramach kontroli abstrakcyjnej, uznał za niedozwolone i zakazał wykorzystywania w obrocie z konsumentami postanowienia zawartego we wzorcu umowy o nazwie „umowa o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych (...) waloryzowany kursem CHF” o treści: „raty kapitałowo-odsetkowe oraz raty odsetkowe spłacane są w złotych po uprzednim ich przeliczeniu wg kursu sprzedaży CHF z tabeli kursowej (...) Banku S.A. obowiązującego na dzień spłaty z godziny 14:50” Zgodnie ze stanowiskiem TSUE zajętym w wyroku z 21 września 2023 r. w sprawie C - 139/22 - art. 3 ust. l, art. 7 ust. I i art. 8 dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich należy interpretować w ten sposób, że nie stoją one na przeszkodzie temu, by warunek umowny, który nie był indywidualnie negocjowany, został uznany przez właściwe organy krajowe za nieuczciwy z tego tylko powodu, że jego treść jest równoznaczna z treścią postanowienia wzorca umowy wpisanego do krajowego rejestru klauzul niedozwolonych. Zgodnie z art. 385 1 § 1 k.c. postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. W przedmiotowej sprawie spełnione są wszystkie przesłanki przewidziane w wymienionym przepisie. Powodowie działali jako konsumenci. Zgodnie z dyspozycją art. 22 1 k.c. za konsumenta uważa się osobę fizyczną dokonującą z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową. Strona pozwana nie wykazała ( art. 6 k.c. ), aby zawarcie umowy o kredyt z jego przeznaczeniem na potrzeby mieszkaniowe miało związek inny niż wiążący się z zaspokojeniem własnych potrzeb kredytobiorcy. Wbrew zarzutom apelacji pozwanego banku, postanowienia zawarte w umowie będącej przedmiotem niniejszego postępowania nie były przedmiotem indywidualnych uzgodnień stron o czym świadczy samo zawarcie umowy z zastosowaniem wzorca umownego. Postanowienia umowne kwestionowane w niniejszym postępowaniu dotyczą głównych świadczeń stron, jednak nie zostały one sformułowane jednoznacznie co również wynika z treści umowy. Odwołanie się do kursów walut zawartych w tabeli kursów obowiązującej w pozwanym Banku narusza równorzędność stron umowy, albowiem prowadzi do nierównomiernego rozłożenia uprawnień i obowiązków między stronami stosunku obligacyjnego, co godzi w dobre obyczaje i skutkuje rażącym naruszeniem interesów konsumenta. W tak ukształtowanym stosunku umownym konsument jest bowiem obciążony nieograniczonym ryzykiem kursowym i ponosi niebezpieczeństwo nieograniczonego wzrostu swojego zadłużenia pomimo dokonywania regularnych spłat. Konsument nadto zostąje obciążony tzw. „spreadem walutowym” stanowiącym dodatkowe wynagrodzenie banku za udzielenie kredytu i korzystanie z kapitału poza prowizją oraz odsetkami, pomimo tego, że brak jest ku temu jakichkolwiek podstaw. Jak wynika z wyroku Sądu Najwyższego z dnia 28 września 2021r. I CSKP 74/21 umowa kredytowa jest zawierana na wiele lat, ma na celu zaspokojenie potrzeb kredytobiorcy i wywiera daleko idący wpływ dla egzystencji konsumenta. Z uwagi na te okoliczności wprowadzenie do umowy kredytowej mechanizmu działania kursowego wymaga szczególnej staranności banku w zakresie wyraźnego wskazania zagrożeń wiążących się z oferowanym kredytem, tak, by konsument miał pełne rozeznanie konsekwencji ekonomicznych zawieranej umowy. Obowiązek informacyjny w zakresie ryzyka kursowego powinien być wykonany w sposób jednoznacznie i zrozumiale unaoczniający konsumentowi, który z reguły posiada tylko elementarną znajomość rynku finansowego, że zaciągniecie tego rodzaju kredytu jest bardzo ryzykowne, a efektem może być obowiązek zwrotu kwoty wielokrotnie wyższej, mimo dokonywanych regularnych spłat. Również z orzecznictwa TSUE wynika, że prawidłowe pouczenie ze strony banku winno uświadomić kredytobiorcy, że ryzyko kursowe ma charakter nieograniczony i ukazywać wpływ także silnej deprecjacji waluty krajowej, w której dokonywane są płatności w stosunku do waluty indeksacji kredytu, na wysokość raty i saldo kredytu. Trzeba przy tym wskazać, że sama wiedza konsumenta o zmienności kursów nie świadczy jeszcze o świadomości poziomu tego ryzyka. Pouczenia muszą być szczegółowe, zawierać symulacje i przedstawiać zmiany kursu w długim okresie, najlepiej gdyby był to czas obowiązywania umowy (wyrok TSUE z 30 kwietnia 2014 C-26/13; wyrok TSUE z 20 września 2017 r. C -186/16; wyrok TSUE z 20 września 2018 r. C-51/17; wyrok TSUE z 14 marca 2019 r. C-118/17) Pozwany bank nie wykazał, aby spełnił obowiązek informacyjny zgodnie z przedstawionymi wyżej wymogami. Pozwany Bank nie udowodnił, aby informacje przekazane powodom przed zawarciem umowy były na tyle obszerne i jasne, że jako konsument, na ich podstawie mogli się orientować o skali ryzyka związanego z możliwą zmianą kursu waluty i wpływu tego ryzyka na wysokość całego zobowiązania kredytowego i poszczególnych rat. Tu wyraźnie podkreślić należy, że wykazanie tych okoliczności spoczywało na kredytodawcy a nie na kredytobiorcy. To pozwany bank nie wykazał, że ryzyko kursowe jest nieograniczone zaś w przypadku silnej deprecjacji waluty krajowej ciężar spłaty kredytu może okazać się dla konsumenta nie do udźwignięcia. W efekcie powodowie nie zostali prawidłowo poinformowani o realnej skali tego ryzyka, a w szczególności, że kurs wzrostu będzie tak istotnie rzutować na saldo całego kapitału kredytu i wysokość rat. Powodom nie zaprezentowano szczegółowej symulacji która wskazywałaby, jakie kwoty kredytu będą musieli uiszczać w przypadku istotnego wzrostu kursu CHF. Konstrukcja samej umowy kredytu jest natomiast taka, że w przypadku wzrostu kursu franków to saldo może rosnąć nadal – teoretycznie w nieskończoność i bez żadnych ograniczeń. Nie sposób w tej sytuacji mówić o zachowaniu równorzędności podmiotów czy porównywalności wysokości świadczeń. Jest to rozwiązanie wadliwe i rażąco krzywdzące powodów, zaś skutków takiego rozwiązania z pewnością nie sposób było przewidzieć jedynie na podstawie analizy postanowień umowy, bez posiadania obszernej wiedzy i doświadczenia ekonomicznego. Ocena korzyści i ryzyka płynącego z zawarcia umowy kredytu związanego z walutą, a zwłaszcza porównania go z kredytem złotówkowym, wymaga nie tylko określenia bieżących parametrów, ale i możliwego niekorzystnego rozwoju sytuacji na rynku. Dopiero podanie tych informacji – w oce­nie Sądu Apelacyjnego – jest na tyle jasne i precyzyjne, że pozwala przeciętnemu konsumentowi na podjęcie racjonalnej decyzji odnośnie ewentualnej opłacalności kredytu i płynącego stąd ryzyka finansowego. Niepełna informacja o ryzyku kursowym w oczywisty spo­sób wpływa na decyzję o zawarciu umowy kredytu powiązanej z kursem walutowym. Zdaniem Sądu Apelacyjnego, wyeliminowanie z umowy klauzul abuzywnych na tyle głęboko ingeruje w kluczowe elementy stosunku zobowiązaniowego i stosunek ten dekompletuje, że umowę należało uznać za nieważną w całości. W doktrynie prawa cywilnego rozwiązanie takie jest akceptowane (tak m.in. B. Gliniecki [w:] Kodeks cywilny . Komentarz aktualizowany, red. M. Balwicka-Szezyrba, A. Sylwestrzak, LEX/el. 2023, art. 385 zob. także uchwała SN z 15 września 2020 r., III CZP 87/19, OSNC 2021, nr 2, poz. I l, w treści której Sąd Najwyższy wskazał, że jeżeli eliminacja niedozwolonego postanowienia umownego doprowadzi do takiej deformacji regulacji umownej, że na podstawie pozostałej jej treści nie da się odtworzyć praw i obowiązków stron, to nie można przyjąć, że strony pozostają związane pozostałą częścią umowy. Zgodnie z postanowieniem SN z dnia 29 marca 2024 r., sygn. akt I CSK 2961/23: - oceny tego, czy postanowienie umowne jest niedozwolone ( art. 385 1 § 1 k.c. ), dokonuje się według stanu z chwili zawarcia umowy. Samo jej wykonanie nie jest zatem okolicznością decydującą o tym, iż postanowienie nie ma charakteru abuzywnego - jeżeli eliminacja niedozwolonego postanowienia umownego doprowadzi do takiej deformacji regulacji umownej, że na podstawie pozostałej jej treści nie da się odtworzyć treści praw i obowiązków stron, to nie można przyjąć, iż strony pozostają związane pozostałą częścią umowy - niedopuszczalne jest zastępowanie wyeliminowanego abuzywnego postanowienia umowy innym mechanizmem wyliczenia kwoty raty kapitałowo-odsetkowej. - niedozwolone postanowienie umowne ( art. 385 1 § 1 k.c. ) jest od początku, z mocy samego prawa, dotknięte bezskutecznością na korzyść konsumenta, który może udzielić następczo świadomej i wolnej zgody na to postanowienie i w ten sposób przywrócić mu skuteczność z mocą wsteczną - postanowienia umowy (regulaminu) określające zarówno zasady przeliczenia kwoty udzielonego kredytu na złotówki przy wypłacie kredytu, jak i spłacanych rat na walutę obcą, pozwalające bankowi swobodnie kształtować kurs waluty obcej mają charakter niedozwolonych postanowień umownych. W sprawie nie ma możliwości utrzymania umowy poprzez wprowadzenie, w miejsce postanowienia niedozwolonego, regulacji zastępczej. Nie można w szczególności uznać, iż taką regulację może stanowić przepis art. 358 § 2 k.c. – przepis ten nie ma bowiem charakteru normy dyspozytywnej w rozumieniu wynikającym z orzecznictwa TSUE. Nadto rozważania w tym zakresie są bezprzedmiotowe, skoro powodowie składając pozew złożyli jednoznaczne oświadczenie o braku woli utrzymania spornej umowy. Abuzywnych postanowień dotyczących klauzul przeliczeniowych nie można zastąpić możliwością spłaty rat bezpośrednio w CHF czy też innym kursem CHF, który nie naruszałby interesów powodów. W dacie zawarcia umowy kredytowej nie było w prawie polskim żadnych przepisów dyspozytywnych, które mogłyby być aktualnie wykorzystane do zastąpienia postanowień abuzywnych. Nie można zatem zastąpić postanowień abuzywnych art. 69 ust 3 prawa bankowego , ponieważ przepis ten został wprowadzony ustawą antyspreadową z 2011 roku i nie konwaliduje postanowień abuzywnych z daty zawarcia umowy w 2008 roku. Umownej klauzuli przeliczeniowej nie można też zastąpić średnim kursem NBP. W polskim systemie prawa cywilnego na datę zawarcia spornej umowy brak było tego rodzaju przepisu, który pozwalałby sądowi zaradzić skutkom nieważności abuzywnego warunku poprzez zastąpienie go przepisem o charakterze dyspozytywnym. Nie może stanowić go art. 358 k.c. , który w obecnym brzmieniu obowiązuje od stycznia 2009 r. Tymczasem umowa pomiędzy stronami została zawarta w 2008 r. Powstałej luki nie da się też zastąpić zgodnie z art. 56 k.c. aktualnym, kursem rynkowym. W 2008 roku nie było utrwalonych zwyczajów czy zasad współżycia społecznego, które w sytuacji kredytu indeksowanego nakazywałyby sięgać do kursu rynkowego. Powstałej luki co do abuzywnych postanowień waloryzacyjnych nie można zastąpić też art. 65 § 2 k.c. na podstawie wykładni oświadczeń woli stron. W momencie zawierania umowy kwestia przeliczeń kursowych i sposobu tych przeliczeń nie była między stronami w żaden sposób uzgadniana. Została powodom narzucona przez bank we wzorcu umownym. Nikt powodom na etapie zawarcia umowy nie tłumaczył klauzul przeliczeniowych, w ogóle nie mówiono o możliwości stosowania do przeliczeń kursowych średniego kursu NBP. Trudno zatem mówić o możliwości wykładni oświadczeń woli stron i badaniu zgodnego zamiaru stron umowy. Takim przepisem dyspozytywnym nie są też art. 24 i 111 ust. 1 pkt 4 ustawy o NBP z dnia z dnia 29 sierpnia 1997 r. (Dz.U.2022.492 t.j. z dnia 2022.03.01). Przepisy te regulują jedynie politykę walutową jaką prowadzi NBP. Powstałej luki co do abuzywnych postanowień waloryzacyjnych nie można zastąpić też powoływanym przez bank art. 41 ustawy prawo wekslowe . Przepis ten dotyczy tylko weksli wystawionych w walucie, a nie umów, podlegających regulacjom ustawy prawo bankowe i k.c. dotyczącym zobowiązań. Przepisów tych nie można w tym przypadku stosować przez analogię. Ponadto kurs wymiany wynikający z odpowiedniego zastosowania art. 41 prawa wekslowego nie mógł być odczytywany jako przepis dyspozytywny, albowiem nie został jako taki wprowadzony do porządku prawnego dla innych potrzeb, niż zapłata weksla w walucie-por. wyrok SA w Warszawie z dnia 26 października 2020 r. I ACa 215/20. Ponadto przepis art. 41 prawa wekslowego reguluje kwestię przeliczenia zobowiązania wekslowego wyrażonego w walucie obcej, nie wskazuje przy tym według jakiego kursu waluty ma zostać dokonane przeliczenie, w szczególności nie wskazuje na kurs średni NBP. Sąd I instancji, prawidłowo ocenił, że w świetle obowiązujących przepisów – przytoczonych wyżej, oraz orzeczeń SN i TSUE, umowę zawartą przez strony z 20 lipca 2007r zmienioną aneksem z 1 października 2008r. ocenić należy jako nieważną. Zdaniem Sądu Apelacyjnego powodowie posiadają interes prawy w ustaleniu nieważności w/w umowy kredytu wynikający z art. 189 k.p.c. Zgodnie z art. 189 k.p.c. powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. Podstawową przesłanką merytoryczną powództwa o ustalenie jest zatem istnienie interesu prawnego w żądaniu ustalenia istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa. Interes prawny w rozumieniu art. 189 k.p.c. istnieje tylko wtedy, gdy powód ochronę swojej sfery prawnej może uzyskać przez samo ustalenie istnienia bądź nieistnienia stosunku prawnego lub prawa. Innymi słowy, dla ustalenia, że powód posiada interes prawny istotne jest to, aby rozstrzygnięcie wydane w oparciu o art. 189 k.p.c. gwarantowało powodowi skuteczną ochronę jego interesów. Wyrok ustalający musi więc być zdatny do tego, aby definitywnie zakończyć spór stron co do prawa czy stosunku prawnego (zob. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 18 czerwca 2009 r., II CSK 33/09, LEX nr 515730,z dnia 19 września 2013 r., I CSK 727/12, LEX nr 1523363). Wprawdzie za dominujący w orzecznictwie należy uznać pogląd, że interes prawny do wytoczenia powództwa o ustalenie istnienia lub nieistnienia prawa lub stosunku prawnego w zasadzie nie zachodzi, jeżeli zainteresowany może na innej drodze osiągnąć w pełni ochronę swoich praw, w szczególności na drodze powództwa o spełnienie świadczenia (zob. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 6 października 2017 r., V CSK 52/17, LEX nr 2372279, z dnia 9 stycznia 2019 r., I CSK 711/17, LEX nr 2618479), to jednak zdaniem Sądu Apelacyjnego ustalenie nieważności umowy kredytu dotyczy nie tylko okresu wcześniejszego, ale również całego okresu późniejszego niż data wyrokowania, aż do dnia zakończenia obowiązywania wiążącej strony umowy kredytu. Ewentualne uwzględnienie żądania o ustalenie ukształtowałoby sytuację prawną obu stron stosunku prawnego, wyjaśniając jednocześnie ostatecznie treść umowy łączącej strony, co z kolei przełożyłoby się na wzajemne obowiązki stron. Ponadto wierzytelność Banku o zwrot udzielonego kredytu zabezpieczona została hipoteką na nieruchomości. W przypadku zaś stwierdzenia nieważności umowy byłaby to podstawa do wykreślenia hipoteki z księgi wieczystej jako prawa akcesoryjnego w stosunku do wierzytelności zabezpieczonej hipotecznie. Samo też istnienie możliwości wytoczenia powództwa o świadczenie nie w każdej sytuacji świadczyć będzie o braku interesu prawnego w żądaniu ustalenia. Brak interesu prawnego wystąpi jedynie wówczas, gdy wyrok zasądzający świadczenie zapewni pełną (adekwatną do sytuacji prawnej powoda) ochronę prawną jego uzasadnionych interesów. W przypadku gdy sporem o świadczenie nie będą mogły (ze swej natury) być objęte wszystkie uprawnienia istotne z perspektywy ochrony sfery prawnej powoda, przyjąć należy, że powód ma interes prawny w rozumieniu art. 189 k.p.c. , co w szczególności dotyczy żądania ustalenia nieistnienia stosunku prawnego, zwłaszcza, gdy konsekwencje ustalenia nieistnienia stosunku prawnego nie ograniczają się do aktualizacji obowiązku świadczenia, lecz dotyczą także innych aspektów sfery prawnej powoda (np. wpływają na określenie treści praw i obowiązków powoda jako dłużnika pozwanego). W takiej sytuacji sama możliwość wytoczenia powództwa o świadczenie nie wyczerpuje interesu prawnego w żądaniu ustalenia, co aktualizuje się zwłaszcza wtedy, gdy pozwany rości sobie według treści stosunku prawnego objętego powództwem z art. 189 k.p.c. określone prawo do świadczenia ze strony powoda (np. żąda zwrotu udzielonego kredytu w wysokości obliczonej zgodnie z treścią kwestionowanej umowy). W takich sytuacjach nie sposób odmówić dłużnikowi dążącemu do wykazania, że nie jest zobowiązany do świadczenia w wysokości poszczególnych rat - przy wykorzystaniu zakwestionowanych klauzul indeksacyjnych - interesu prawnego w dochodzeniu żądania ustalenia nieistnienia stosunku prawnego (podobnie Sąd Apelacyjny w Szczecnie w wyroku z dnia 11 lutego 2021 r., I ACa 646/20, LEX nr 3164510, por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 9 czerwca 2021 r. V ACa 127/21). Wg przeważającej, na datę wydawania wyroku przez Sąd Apelacyjny linii orzeczniczej, rozliczenie nieważnej umowy o kredyt indeksowany do waluty obcej następuje wg teorii dwóch kondykcji. Na takim stanowisku stanął Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 7 maja 2021 r., sygn. akt III CZP 6/21, której nadał moc zasady prawnej „Jeżeli bez bezskutecznego postanowienia umowa kredytu nie może wiązać, konsumentowi i kredytodawcy przysługują odrębne roszczenia o zwrot świadczeń pieniężnych spełnionych w wykonaniu tej umowy ( art. 410 § 1 w związku z art. 405 k.c. ). Podobne zapatrywanie wyraził Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 16 lutego 2021 r., sygn. akt III CZP 11/20, w której stwierdził, że stronie, która w wykonaniu umowy kredytu, dotkniętej nieważnością, spłacała kredyt, przysługuje roszczenie o zwrot spłaconych środków pieniężnych jako świadczenia nienależnego ( art. 410 § 1 w związku z art. 405 k.c. ) niezależnie od tego, czy i w jakim zakresie jest dłużnikiem banku z tytułu zwrotu nienależnie otrzymanej kwoty kredytu” (zob. też uchwałę SN z dnia 25 kwietnia 2024 r., sygn. akt III CZP 25/22). W konsekwencji, świadczenia spełnione przez strony (zarówno powodów jak i pozwany Bank) ocenić należy jako świadczenia nienależne, i prawidłowo Sąd I instancji wskazał, że zachodzi konieczność rozliczenia świadczeń uiszczonych przez powodów na rzecz banku w oparciu o przepisy art. 405 k.c. w zw. z art. 410 k.c. oraz, że nie zachodzi żadna z okoliczności wskazanych w art. 411 k.c. Także prawidłowe było wyrzeczenie w przedmiocie odsetek, albowiem roszczenie o zwrot nienależnego świadczenia jest roszczeniem bezterminowym, a zatem jego wymagalność zależy od wezwania dłużnika przez wierzyciela ( art. 455 k.c. ). W wyroku TSUE z 14.12.2023r. w sprawie C-28/22 zaznaczono, że odsetki należne konsumentowi powinny być naliczane od momentu wezwania do zapłaty, co potwierdza kontynuację linii orzeczniczej wyroku C-140/22 z dnia 7.12.2023 r. To oznacza, że odsetki stanowiące rekompensatę dla konsumentów za czas oczekiwania na prawomocne orzeczenie przysługują im w pełnej wysokości. Żądanie zapłaty kwoty 258 484,62zł. powodowie sformułowali w piśmie modyfikującym powództwo z 10 czerwca 2022r., które zostało doręczone pozwanemu 27 czerwca 2022r. Termin w okolicznościach przedmiotowej sprawy upływał bezskutecznie 29 czerwca 2022r. Pozwany popadł w opóźnienie w spełnieniu świadczenia 30 czerwca 2022r. Zarzut naruszenia zatem przepisów prawa materialnego – art. 455 k.c. w zw. z art. 481 k.c. jest niezasadny. Zgodnie z art. 498 k.c. gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym (§ 1), wskutek potrącenia obie wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej (§ 2). Samo oświadczenie o potrąceniu ma charakter prawnokształtujący i konstytutywny. Jest oświadczeniem woli. Jest też oświadczeniem jednostronnym, gdzie skutek w postaci potrącenia wierzytelności powstaje bez udziału, w tym zgody, drugiej strony. Wszystkie przesłanki warunkujące możliwość dokonania potrącenia w niniejszej sprawie zostały spełnione: wzajemność wierzytelności (tzn. dłużnik jest jednocześnie wierzycielem swojego wierzyciela i odwrotnie), jednorodzajowość świadczeń, wymagalność obu wierzytelności (z zastrzeżeniem jak niżej) oraz możliwość dochodzenia ich przed sądem. Odnośnie wymagalności wierzytelności wskazać należy, że wierzytelność jest wymagalna, gdy wierzyciel może żądać spełnienia świadczenia przez dłużnika. W literaturze powszechnie przyjęty jest pogląd, że wymagalna musi być jedynie wierzytelność potrącającego. Co prawda nie wynika to wprost z przepisu, jednak na gruncie wykładni systemowej takie rozwiązanie wydaje się uzasadnione, zwłaszcza ze względu na możliwość przedterminowego spełnienia świadczenia przewidzianą w art. 457 k.c. Powodowie posiadają wymagalną wierzytelność w stosunku do pozwanego Banku w kwocie wskazanej w wyroku sądu 1 instancji tj. w kwocie 258 484,62zł. Na datę wymagalności, tj. na dzień 30 czerwca 2022 r. - bowiem o takiej dacie mowa w wyroku Sądu I instancji jako o dacie wymagalności roszczeń dochodzonych pozwem. Kwota 258 484,62zł. odpowiada świadczeniom uiszczonym przez powodów, w okresie objętym podstawą faktyczną powództwa. Jest to kwota o jakiej też mowa w wyroku sądu I instancji, w pkt 2 sentencji. Z kolei, pozwany Bank posiada w stosunku do powodów wierzytelność odpowiadającą wysokości wypłaconego im kapitału kredytu w kwocie 185 000 zł. ( kwota 1 480zł. nie została im wypłacona. Wierzytelność banku stała się wymagalna 28 lutego 2024r. ( data doręczenia pozwu). Przez wymagalność rozumieć należy stan, w którym w którym wierzyciel (tu: bank) mógł skutecznie żądać od dłużnika (tu: kredytobiorców) zadośćuczynienia jego roszczeniu. W tym miejscu, Sąd Apelacyjny wskazuje, że bank posiada w stosunku do kredytobiorców nieważnej umowy o kredyt indeksowany do waluty CHF jedynie wierzytelność o zwrot kwoty kapitału kredytu wypłaconego kredytobiorcom oraz wierzytelność o odsetki tytułem opóźnienia w terminie płatności zwrotu kapitału. W świetle orzecznictwa TSUE bankowi nie przysługują inne roszczenia, np. roszczenie o tzw. wynagrodzenie za korzystanie z kapitału (zob. np. wyrok TSUE z dnia 15 czerwca 2023 r., C-520/21, postanowienie TSUE z dnia 11 grudnia 2023 r., C-756/22, wyrok TSUE z dnia 12 stycznia 2024 r., C-488/23). Na skutek potrącenia własnej wierzytelności z wierzytelnością drugiej strony nieważnej umowy obie wierzytelności umorzyły się do wysokości wierzytelności niższej, czyli wierzytelności banku, jako że wierzytelność kredytobiorców to kwota 258 484,62zł. a wierzytelność banku to kwota 185 000 zł. W efekcie, roszczenie powodów, w części obejmującej żądanie zapłaty zasługiwało na uwzględnienie w części tj. 73 484,62zł., jako że wierzytelność banku przedstawiona do potrącenia była niższa niż wierzytelność powodów objęta żądaniem pozwu o kwotę 73 484,62zł. Stąd wyrok sądu I instancji, w zakresie objętym pkt II wyroku Sądu I instancji wymagał zmiany w sposób wskazany w pkt 1 wyroku Sądu Apelacyjnego, na podstawie art. 386 § 2 k.p.c. W toku postępowania apelacyjnego, powodowie – z uwagi na złożone wobec pozwanego oświadczenie o potrąceniu kwoty dochodzonej w niniejszej sprawie (które nastąpiło w związku z wystąpieniem pozwanego banku z pozwem przeciwko powodom o zapłatę kwoty kapitału kredytu), cofnęli pozew ze zrzeczeniem się roszczenia w części dotyczącej zapłaty 185 000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 30 czerwca 2022r. do dnia zapłaty, podtrzymując go w pozostałym zakresie, tj. w zakresie zasądzenia kwoty 73 484,62 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 30 czerwca 2022r. do dnia zapłaty, oraz zasądzenia ustawowych odsetek za opóźnienie od kwoty 185 000 zł. od dnia 30 czerwca 2022r. do dnia 27 lutego 2024r. Wobec powyższego nie można uznać za niedopuszczalne złożone przez powodów oświadczenie o cofnięciu pozwu ze zrzeczeniem się roszczenia w zakresie żądania zapłaty kwoty 185 000 zł. z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 28 lutego 2024r. do dnia zapłaty, co skutkowało częściowym uchyleniem zaskarżonego wyroku w zakresie pkt II. i umorzeniem postępowania w zakresie wynikającym z cofnięcia powództwa w tej części na podstawie art. 386§3 k.p.c. w zw. z art. 355 k.p.c. w zw. z art. 203§1 k.p.c. Uwzględniając przedstawione wyżej rozważania prawne, w świetle których roszczenie powodów było zasadne zarówno w zakresie żądania ustalenia nieważności umowy, jak i żądania zapłaty dochodzonych kwot z ustawowymi odsetkami od dnia wymagalności do dnia zapłaty (w sytuacji gdyby nie doszło do skutecznego potrącenia oraz skutecznego cofnięcia pozwu co do należności głównej) brak było podstaw do zmiany zaskarżonego wyroku w punkcie II w pozostałej części tj. w zakresie zasądzenia kwoty 73 484,62 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 30 czerwca 2022r. do dnia zapłaty, oraz zasądzenia ustawowych odsetek za opóźnienie od kwoty 185 000 zł. od dnia 30 czerwca 2022r. do dnia 27 lutego 2024r. Uzasadnione jest dochodzenie odsetek za opóźnienie od kwoty: 185 000 zł. od dnia 30 czerwca 2022r. do dnia 27 lutego 2024r. albowiem zgodnie z art. 499 k.c. zdanie 2 „Oświadczenie ma moc wsteczną od chwili, kiedy potrącenie stało się możliwe.", możliwe zaś stało się dopiero w momencie postawienia przez Bank swojej wierzytelności w stan wymagalności. Tym samy odsetki od ww. kwoty kwot winny zostać zasądzone na rzecz strony powodowej zgodnie z powyższym żądaniem i są zasadne na podstawie art. 481 § 1 k.c. Dodać należy, że w świetle ugruntowanego orzecznictwa sądowego strona, która sama narusza zasady współżycia społecznego, nie powinna się na nie powoływać, celem zabezpieczenia własnych interesów. Bank natomiast naruszył zasady współżycia społecznego poprzez zatajenie przed powodami, wyłączności ponoszenia przez nich bezpośredniego ryzyka walutowego, ponieważ to powodowie ponosili pełne ryzyko, a bank nie ponosił żadnego bezpośredniego ryzyka. Przez brak pełnej informacji historycznych na temat wahań kursowych CHF, stworzył u powodów przeświadczenie o stabilności kursu franka szwajcarskiego, pomijając jednocześnie fakt zależności kursu CHF od wielu czynników ekonomicznych i pozaekonomicznych, które determinują w ujęciu wieloletnim stałą aprecjację franka szwajcarskiego. Zarzut zatrzymania, in casu, należy ocenić jako bezpodstawny, niezależnie od linii orzeczniczej wypracowanej na datę wydawania orzeczenia przez Sąd Apelacyjny o braku podstaw do uwzględnienia zarzutu zatrzymania (zob. np. postanowienie SN z dnia 17 marca 2024 r., sygn. akt III CZP 31/23, czy wyrok TSUE z dnia 8 maja 2024 r., sygn. akt C – 424/22). Roszczenie pozwu wykracza poza wierzytelność przysługującą pozwanemu Bankowi z tytułu udostępnionego kredytobiorcom kapitału kredytu. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 27 marca 2019 r., sygn. akt V CSK 68/18, wskazał m.in., że odpowiednie stosowanie art. 316 § 1 k.p.c. w postępowaniu apelacyjnym oznacza, że sąd drugiej instancji zobowiązany jest – przy uwzględnieniu unormowań zawartych w art. 380 i 382 k.p.c. – brać pod uwagę zmiany w stanie faktycznym i prawnym sprawy wpływające na treść orzeczenia. Wygaśnięcie wierzytelności, wskutek jej potrącenia z wierzytelnością przysługująca pozwanemu Bankowi, jest niewątpliwie zmianą okoliczności do której doszło po wydaniu wyroku przez sąd I instancji, którą sąd drugiej instancji jest obowiązany wziąć pod uwagę. Wobec powyższego, orzeczono jak w punktach 1, 2 i 3 wyroku na podstawie art. 386§1 k.p.c. i art. 385 k.p.c. W sprawie, jak niniejsza, o zasadzie ponoszenia kosztów powinno decydować samo rozstrzygnięcie o racjach konsumenta co do bezskuteczności umowy kredytu, a nie zaś porównanie na ile powodowie utrzymali się ze swym żądaniem pozwu, a na ile z nim ulegli. Należy mieć na uwadze, że działania konsumenta są niejako wymuszone nielojalnym postępowaniem pozwanego Banku, który mimo ugruntowanego orzecznictwa SN i TSUE odnośnie umów indeksowanych/denominowanych do waluty CHF, klauzul abuzywnych zawartych w kwestionowanej przez powoda umowie, nie wyraża zgody na rozliczenie kwestionowanej przez kredytobiorcę umowy bez procesu sądowego. Ryzyko obciążenia kredytobiorcy/konsumenta kosztami procesu w sprawie jak niniejsza skutkowałoby niewątpliwie „hamująco”, co nie jest akceptowane w świetle orzecznictwa TSUE. Na marginesie zwrócić też można uwagę na uregulowanie zawarte w art. 458 (
    16 ) k.p.c. O kosztach postępowania apelacyjnego, w pkt 3 wyroku Sąd Apelacyjny orzekł w oparciu o dyspozycję art. 100 k.p.c. i zgodnie § 2 ust. 7 i § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r., poz. 1964 ze zm.). Od pozwanego Banku na rzecz powodów zasądzono wynagrodzenie pełnomocnika procesowego powodów w taryfowej - pełnej wysokości (8.100 zł) biorąc pod uwagę, że apelacja strony pozwanej jedynie częściowo została uwzględniona.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI