I ACA 159/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła żądania Miasta Ł. zwrotu bonifikaty udzielonej przy sprzedaży lokalu mieszkalnego pozwanym M. i K. G. Pozwani nabyli lokal z 90% bonifikatą, a następnie sprzedali go po kilku latach. Miasto domagało się zwrotu zwaloryzowanej bonifikaty, powołując się na przepis ustawy o gospodarce nieruchomościami, który przewiduje taki obowiązek, jeśli nabywca zbył nieruchomość przed upływem 5 lat na cele inne niż mieszkalne. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, uznając, że pozwani wykazali, iż środki uzyskane ze sprzedaży lokalu przeznaczyli na nabycie nieruchomości gruntowej i budowę domu, co wypełniało przesłankę wyłączenia obowiązku zwrotu bonifikaty (art. 68 ust. 2a pkt 5 u.g.n.). Sąd uznał również, że żądanie zwrotu bonifikaty w tych okolicznościach stanowi nadużycie prawa (art. 5 k.c.), biorąc pod uwagę trudną sytuację życiową pozwanych i cel, jakim było zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych rodziny, w tym chorej córki. Sąd Apelacyjny oddalił apelację Miasta Ł., podzielając ustalenia faktyczne i prawne sądu pierwszej instancji. Sąd odwoławczy podkreślił, że pozwani wydatkowali środki na cele mieszkaniowe, a ich trudna sytuacja życiowa (rozwód, choroba córki) usprawiedliwiała sprzedaż nieruchomości i nie stanowiła podstawy do żądania zwrotu bonifikaty. Sąd odwoławczy oddalił również zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych podniesione przez apelującego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 68 ust. 2a pkt 5 u.g.n. w kontekście przeznaczenia środków ze sprzedaży lokalu na cele mieszkaniowe oraz zastosowanie art. 5 k.c. w sprawach o zwrot bonifikaty.
Każda sprawa o zwrot bonifikaty wymaga indywidualnej oceny okoliczności faktycznych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy zwrot bonifikaty udzielonej przy sprzedaży lokalu mieszkalnego jest wymagany, gdy środki ze sprzedaży zostały przeznaczone na nabycie innej nieruchomości i budowę domu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli środki zostały przeznaczone na nabycie innej nieruchomości lub budowę domu w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepis art. 68 ust. 2a pkt 5 u.g.n. wyłącza obowiązek zwrotu bonifikaty, gdy środki ze sprzedaży lokalu zostały przeznaczone na nabycie innej nieruchomości lub budowę domu w ciągu 12 miesięcy, co miało miejsce w tej sprawie.
Czy żądanie zwrotu bonifikaty w okolicznościach sprawy, w tym trudnej sytuacji życiowej pozwanych i celu mieszkaniowego, stanowi nadużycie prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, żądanie zwrotu bonifikaty w tych okolicznościach stanowi nadużycie prawa w rozumieniu art. 5 k.c.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że cel udzielenia bonifikaty (wspieranie zaspokajania potrzeb mieszkaniowych) został zrealizowany przez pozwanych, a ich trudna sytuacja życiowa (rozwód, choroba córki) usprawiedliwiała sprzedaż nieruchomości i przeznaczenie środków na poprawę warunków mieszkaniowych, co czyni żądanie zwrotu bonifikaty sprzecznym z zasadami współżycia społecznego.
Czy dopuszczenie dowodu z faktury na rozprawie w późniejszym etapie postępowania, mimo braku przesłanek z art. 217 § 2 k.p.c., narusza przepisy proceduralne?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli dopuszczenie dowodu nie przyczyniło się do przedłużenia postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że dopuszczenie faktury na rozprawie nie naruszyło prekluzji materiału dowodowego, ponieważ nie przyczyniło się do przedłużenia postępowania, a dowód ten był istotny dla ustalenia przeznaczenia środków.
Czy oddalenie wniosku o przesłuchanie świadka na rozprawie, gdy dowody zebrane w sprawie wystarczająco wyjaśniły okoliczności, narusza przepisy proceduralne?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli dowody zebrane w sprawie wystarczająco wyjaśniły okoliczności i przesłuchanie świadka mogłoby prowadzić do nieuzasadnionego przedłużenia postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że oddalenie wniosku o przesłuchanie świadka było uzasadnione, ponieważ zeznania stron i inne dowody wystarczająco wykazały istotne okoliczności, a przesłuchanie świadka mogłoby spowodować konieczność odroczenia rozprawy i przedłużenie procesu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Miasto Ł. | organ_państwowy | powód |
| M. G. | osoba_fizyczna | pozwany |
| K. G. | osoba_fizyczna | pozwany |
| I. Z. | osoba_fizyczna | nabywca lokalu od pozwanych |
| A. Z. | osoba_fizyczna | nabywca lokalu od pozwanych |
| adw. M. S. | inne | pełnomocnik z urzędu |
Przepisy (7)
Główne
u.g.n. art. 68 § ust. 1 pkt 7 i ust. 2
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Właściwy organ może żądać zwrotu kwoty równej udzielonej bonifikacie po jej waloryzacji, jeżeli nabywca nieruchomości przed upływem 5 lat zbył lub wykorzystał nieruchomość na inne cele niż mieszkalne. Możliwość żądania zwrotu jest wykluczona, gdy zbycie nastąpiło na rzecz osoby bliskiej.
u.g.n. art. 68 § ust. 2a pkt 5
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Ust. 2 nie stosuje się w przypadku sprzedaży lokalu mieszkalnego, jeśli środki uzyskane z jego sprzedaży przeznaczone zostaną w ciągu 12 miesięcy na nabycie innego lokalu mieszkalnego albo nieruchomości przeznaczonej lub wykorzystanej na cele mieszkaniowe.
Pomocnicze
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny z zasadami współżycia społecznego lub z przeznaczeniem tego prawa.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.
k.p.c. art. 217 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Nie można odmówić dopuszczenia dowodu, gdy zostanie on zgłoszony po zakreśleniu terminu, jeżeli potrzeba powołania dowodu wynikła z okoliczności, których strona nie mogła przewidzieć.
u.p.z.p. art. 6 § ust. 1 i ust. 2 pkt 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Dotyczy przeznaczenia terenów w planach zagospodarowania przestrzennego.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości § z 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu
Podstawa do zasądzenia kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przeznaczenie środków ze sprzedaży lokalu na nabycie nieruchomości i budowę domu zaspokoiło cel mieszkaniowy. • Żądanie zwrotu bonifikaty w okolicznościach sprawy stanowi nadużycie prawa (art. 5 k.c.). • Dopuszczenie dowodu z faktury nie naruszyło przepisów proceduralnych, gdyż nie przedłużyło postępowania. • Oddalenie wniosku o przesłuchanie świadka było uzasadnione brakiem konieczności dalszego przedłużania postępowania.
Odrzucone argumenty
Pozwani sprzedali lokal przed upływem 5 lat na cele inne niż mieszkalne, co uzasadnia zwrot bonifikaty. • Przeznaczenie środków na budowę domu, a nie na nabycie gotowego lokalu, nie spełnia przesłanki z art. 68 ust. 2a pkt 5 u.g.n. • Pozwani nie wykazali, że środki zostały przeznaczone na cele mieszkaniowe. • Zastosowanie art. 5 k.c. jest niedopuszczalne w tej sytuacji. • Naruszenie przepisów proceduralnych poprzez oddalenie wniosku dowodowego i dopuszczenie dowodu z faktury.
Godne uwagi sformułowania
żądanie zwrotu bonifikaty w okolicznościach przedmiotowej sprawy pozostawało w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego • dochoczenie przez powódkę roszczenia przewidzianego w art. 68 ust. 2 u.g.n. stanowi nadużycie prawa w rozumieniu art. 5 k.c. • nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny z zasadami współżycia społecznego lub z przeznaczeniem tego prawa • nie zamieszkali tam wspólnie wskutek narastającego pomiędzy nimi konfliktu i rozwodu • środki uzyskane ze sprzedaży nabytego od gminy lokalu pozwani przeznaczyli na poprawę sytuacji mieszkaniowej swojej i najbliższej rodziny
Skład orzekający
Alicja Myszkowska
przewodniczący
Michał Kłos
sprawozdawca
Dorota Ochalska - Gola
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 68 ust. 2a pkt 5 u.g.n. w kontekście przeznaczenia środków ze sprzedaży lokalu na cele mieszkaniowe oraz zastosowanie art. 5 k.c. w sprawach o zwrot bonifikaty."
Ograniczenia: Każda sprawa o zwrot bonifikaty wymaga indywidualnej oceny okoliczności faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak trudna sytuacja życiowa i cel zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych mogą wpłynąć na interpretację przepisów prawa, a także jak sąd może zastosować klauzulę generalną nadużycia prawa.
“Czy trudna sytuacja życiowa zwalnia z obowiązku zwrotu bonifikaty? Sąd Apelacyjny odpowiada.”
Dane finansowe
WPS: 172 165,62 PLN
zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej: 2214 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.