Orzeczenie · 2018-07-13

I ACA 1583/17

Sąd
Sąd Apelacyjny w Łodzi
Miejsce
Łódź
Data
2018-07-13
SAOSCywilneodpowiedzialność deliktowaŚredniaapelacyjny
wypadek drogowynieustalony sprawcazadośćuczynieniekrzywdaUbezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjnyprzyczynieniealimentyprawo cywilnezadośćuczynienie po śmierci

Sąd Apelacyjny w Łodzi rozpoznał sprawę z powództwa członków rodziny W. P. (1) przeciwko Ubezpieczeniowemu Funduszowi Gwarancyjnemu (UFG) o zadośćuczynienie za krzywdę wynikłą ze śmierci W. P. (1) w wypadku drogowym z 2003 roku, w którym sprawca nie został ustalony. Sąd Okręgowy w Kaliszu zasądził na rzecz powodów kwoty zadośćuczynienia, uwzględniając 30% przyczynienie się zmarłego do powstania szkody. Pozwany UFG wniósł apelację, zarzucając m.in. niewłaściwe zastosowanie art. 365 § 1 k.p.c. w zakresie związania sądu wcześniejszym prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Kaliszu oraz błędne ustalenie stopnia przyczynienia się poszkodowanego do wypadku. Sąd Apelacyjny uznał, że zarzuty dotyczące związania sądu wcześniejszym wyrokiem były zasadne w tym sensie, że moc wiążąca wyroku dotyczy sentencji, a nie uzasadnienia, i nie rozciąga się na osoby niebędące stronami postępowania. Niemniej jednak, Sąd Apelacyjny samodzielnie dokonał ustaleń faktycznych i prawnych, opierając się m.in. na opinii biegłych. Utrzymał w mocy ustalenie 30% przyczynienia się zmarłego do wypadku, wskazując na jego stan nietrzeźwości (2,6 %o) oraz naruszenie obowiązku poruszania się lewą stroną jezdni, ale jednocześnie podkreślając brak możliwości pełnej oceny zachowania kierowcy nieustalonego pojazdu oraz brak podstaw do obciążenia zmarłego brakiem elementów odblaskowych (przepis wprowadzony po wypadku). Sąd Apelacyjny oddalił apelację UFG, zasądzając od niego na rzecz powodów zwrot kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja art. 365 k.p.c. w kontekście mocy wiążącej wyroku i rozszerzonej prawomocności materialnej, a także ocena przyczynienia się poszkodowanego do wypadku w sytuacji nieustalonego sprawcy i stanu nietrzeźwości.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów w kontekście nieustalonego sprawcy wypadku. Ocena przyczynienia jest zawsze indywidualna.

Zagadnienia prawne (3)

Czy prawomocny wyrok w sprawie o odszkodowanie za pogorszenie sytuacji życiowej wiąże sąd w późniejszym postępowaniu o zadośćuczynienie za krzywdę, w którym występują te same strony oraz osoby bliskie zmarłego, które nie były stronami pierwotnego postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd Apelacyjny uznał, że moc wiążąca wyroku dotyczy sentencji, a nie uzasadnienia, i nie rozciąga się na osoby niebędące stronami postępowania. Niemniej jednak, w okolicznościach sprawy, sąd dokonał samodzielnych ustaleń faktycznych i prawnych.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny skorygował stanowisko Sądu Okręgowego, wskazując, że art. 365 § 1 k.p.c. wiąże jedynie sentencją, a nie motywami wyroku, i nie rozciąga mocy wiążącej na osoby niebędące stronami postępowania. Mimo to, sąd samodzielnie ocenił materiał dowodowy.

Jaki jest dopuszczalny stopień przyczynienia się poszkodowanego do powstania szkody w przypadku śmiertelnego wypadku drogowego, gdy sprawca nie został ustalony, a poszkodowany był pod wpływem alkoholu i poruszał się po jezdni?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy ustalenie 30% przyczynienia się poszkodowanego do wypadku, uznając, że jego stan nietrzeźwości i poruszanie się po jezdni stanowiły przyczynienie, ale nie w stopniu wyłączającym lub znacząco ograniczającym odpowiedzialność pozwanego.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że stan nietrzeźwości poszkodowanego (2,6 %o) i naruszenie obowiązku poruszania się lewą stroną jezdni stanowiły przyczynienie się do wypadku. Jednakże, brak możliwości pełnej oceny zachowania kierowcy nieustalonego pojazdu oraz brak podstaw do obciążenia zmarłego brakiem elementów odblaskowych (przepis wprowadzony po wypadku) nie pozwoliły na ustalenie stopnia przyczynienia wyższego niż 30%.

Od kiedy należą się odsetki za opóźnienie w zapłacie zadośćuczynienia zasądzonego na podstawie art. 448 k.c. w przypadku, gdy pozwany odmówił wypłaty świadczenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy zasądzenie odsetek od daty wskazanej przez Sąd Okręgowy (10 grudnia 2013 r.), uznając, że odmowa wypłaty przez pozwanego świadczyła o posiadaniu przez niego wystarczających informacji do rozpatrzenia sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że pozwany, odmawiając wypłaty świadczenia, ostatecznie uznał, iż dysponuje wystarczającym materiałem do zajęcia stanowiska. Ryzyko podniesienia niezasadnego zarzutu przedawnienia nie powinno obciążać powodów i skutkować naliczaniem odsetek dopiero od dnia wyrokowania.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
powodowie

Strony

NazwaTypRola
U. P.osoba_fizycznapowódka
J. P.osoba_fizycznapowód
M. Z.osoba_fizycznapowódka
A. J.osoba_fizycznapowódka
K. S.osoba_fizycznapowódka
Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjnyinstytucjapozwany

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 365 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Moc wiążąca wyroku dotyczy sentencji, a nie uzasadnienia. Nie rozciąga się na osoby niebędące stronami postępowania.

k.c. art. 448

Kodeks cywilny

Podstawa roszczenia o zadośćuczynienie za krzywdę wynikłą z naruszenia dóbr osobistych.

u.u.o. art. 98 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

Zadania UFG - zaspokajanie roszczeń z tytułu ubezpieczeń obowiązkowych, gdy szkoda wyrządzona przez nieustalonego posiadacza lub kierującego pojazdem.

Pomocnicze

k.c. art. 446 § § 3

Kodeks cywilny

Podstawa roszczenia o odszkodowanie za pogorszenie sytuacji życiowej.

k.c. art. 442 § 1

Kodeks cywilny

Termin przedawnienia roszczeń o naprawienie szkód wynikłych ze zbrodni lub występku (20 lat).

k.c. art. 362

Kodeks cywilny

Zmniejszenie odszkodowania lub zadośćuczynienia stosownie do okoliczności, jeżeli poszkodowany przyczynił się do powstania lub zwiększenia szkody.

u.u.o. art. 109 § ust. 1

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

Termin zaspokojenia roszczeń przez UFG (30 dni od otrzymania akt szkody).

p.r.d. art. 11 § ust. 4a

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

Obowiązek używania elementów odblaskowych przez pieszych poza terenem zabudowanym po zmierzchu (wprowadzony po dacie wypadku).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Apelacyjny nie podzielił zarzutów apelacji dotyczących związania sądu wcześniejszym wyrokiem w zakresie jego motywów i rozszerzonej prawomocności na osoby niebędące stronami. • Utrzymano w mocy ustalenie 30% przyczynienia się poszkodowanego do wypadku, uznając, że nie można przypisać mu wyłącznej winy ani winy o tak wysokim stopniu, która usuwałaby w cień winę kierującego pojazdem. • Utrzymano w mocy zasądzenie odsetek od daty wskazanej przez Sąd Okręgowy, uznając, że odmowa wypłaty przez pozwanego świadczyła o posiadaniu przez niego wystarczających informacji do rozpatrzenia sprawy.

Odrzucone argumenty

Zarzuty apelacji dotyczące niewłaściwego zastosowania art. 365 § 1 k.p.c. w zakresie związania sądu wcześniejszym wyrokiem (w zakresie jego motywów i rozszerzonej prawomocności na osoby niebędące stronami). • Zarzuty apelacji dotyczące błędnego ustalenia stopnia przyczynienia się poszkodowanego do wypadku (apelujący domagał się ustalenia przyczynienia na poziomie 80%). • Zarzuty apelacji dotyczące terminu, od którego należą się odsetki za opóźnienie w zapłacie zadośćuczynienia.

Godne uwagi sformułowania

moc wiążąca wyroku dotyczy związania wyłącznie sentencją a nie uzasadnieniem wyroku • nie można było na gruncie teorii adekwatnego związku przyczynowego przypisać poszkodowanemu wyłącznej winy za wypadek (...) albo przynajmniej winy, o tak wysokim stopniu nasilenia, która niejako usuwałaby w cień niewielki stopień winy kierującego pojazdem

Skład orzekający

Wiesława Kuberska

przewodniczący

Małgorzata Stanek

sędzia

Marta Witoszyńska

sędzia (delegowany)

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 365 k.p.c. w kontekście mocy wiążącej wyroku i rozszerzonej prawomocności materialnej, a także ocena przyczynienia się poszkodowanego do wypadku w sytuacji nieustalonego sprawcy i stanu nietrzeźwości."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów w kontekście nieustalonego sprawcy wypadku. Ocena przyczynienia jest zawsze indywidualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy tragicznego wypadku drogowego i dochodzenia zadośćuczynienia przez rodzinę. Wątek nieustalonego sprawcy i roli UFG dodaje jej specyfiki. Kwestia mocy wiążącej wyroku i przyczynienia się poszkodowanego jest istotna z punktu widzenia praktyki prawniczej.

Nieznany sprawca śmiertelnego wypadku. Czy rodzina dostanie zadośćuczynienie od UFG?

Dane finansowe

zadośćuczynienie: 35 000 PLN

zadośćuczynienie: 28 000 PLN

zadośćuczynienie: 28 000 PLN

zadośćuczynienie: 21 000 PLN

zadośćuczynienie: 21 000 PLN

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 5400 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst