I ACA 158/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa T. D. przeciwko H. D. o ochronę dóbr osobistych. Powód domagał się od pozwanej pisemnych przeprosin za naruszenie jego praw ojca do osobistej więzi z dziećmi, niezakłóconego współdecydowania w zakresie władzy rodzicielskiej, pieczy oraz miejsca pobytu, w związku z zatrzymaniem dzieci na terenie Niemiec w lutym 2016 roku bez jego zgody. Sąd Okręgowy w Krakowie uwzględnił powództwo w tej części. Pozwana wniosła apelację, zarzucając m.in. dowolną ocenę dowodów, przekroczenie mocy wiążącej wyroku sądu niższej instancji oraz niewłaściwe zastosowanie art. 24 k.c. i art. 5 k.c. Sąd Apelacyjny w Krakowie zmienił zaskarżony wyrok, oddalając powództwo. Sąd odwoławczy przyjął ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji, jednak uznał, że prawo do więzi rodzinnej nie stanowi dobra osobistego w rozumieniu art. 23 k.c. Sąd odwołał się do orzecznictwa Sądu Najwyższego, zgodnie z którym więzi rodzinne mają charakter interpersonalny, a nie indywidualny, i nie podlegają obiektywnej ocenie właściwej dla ochrony praw podmiotowych. Podkreślono, że system ochrony praw rodziców do kontaktów z dziećmi jest kompleksowy i przewidziany w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym, a przyznanie im dodatkowo cechy prawa podmiotowego uzasadniającego przepisy o ochronie dóbr osobistych prowadziłoby do kolizyjnych rozstrzygnięć. W związku z oddaleniem powództwa, Sąd Apelacyjny zasądził od powoda na rzecz pozwanej koszty procesu i postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie stanowiska, że więź rodzinna nie jest dobrem osobistym podlegającym ochronie na podstawie art. 24 k.c., a sprawy dotyczące kontaktów z dziećmi powinny być rozstrzygane w ramach przepisów k.r.o.
Dotyczy spraw o ochronę dóbr osobistych w kontekście relacji rodzinnych. Nie wyklucza możliwości ochrony innych dóbr osobistych rodzica (np. dobre imię).
Zagadnienia prawne (2)
Czy więź rodzinna, w tym prawo do osobistej więzi z dzieckiem, stanowi dobro osobiste w rozumieniu art. 23 k.c. podlegające ochronie na podstawie art. 24 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, więź rodzinna nie stanowi dobra osobistego w rozumieniu art. 23 k.c. podlegającego ochronie na podstawie art. 24 k.c.
Uzasadnienie
Więzi rodzinne mają charakter interpersonalny, a nie indywidualny. Nie można ich uznać za wartości niemajątkowe ściśle związane z osobowością człowieka. System ochrony praw rodziców do kontaktów z dziećmi jest kompleksowy i przewidziany w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym, a przyznanie im dodatkowo cechy prawa podmiotowego uzasadniającego przepisy o ochronie dóbr osobistych prowadziłoby do kolizyjnych rozstrzygnięć.
Czy zatrzymanie małoletnich dzieci za granicą bez zgody drugiego rodzica, któremu przysługuje pełnia władzy rodzicielskiej, stanowi naruszenie dóbr osobistych tego rodzica?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nawet jeśli takie działanie jest bezprawne w świetle przepisów k.r.o., nie stanowi ono naruszenia dóbr osobistych w rozumieniu art. 24 k.c., gdyż więź rodzinna nie jest dobrem osobistym.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do swojej wykładni, że więź rodzinna nie jest dobrem osobistym. Nawet jeśli działanie pozwanej było bezprawne w świetle k.r.o. (naruszenie art. 95 §1 k.r.o. w zw. z art. 93 §1 k.r.o.), nie można go kwalifikować jako naruszenia dóbr osobistych w rozumieniu art. 24 k.c.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. D. | osoba_fizyczna | powód |
| H. D. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 24
Kodeks cywilny
Nie może być mowy o naruszeniu podlegającego ochronie w trybie tego przepisu dobra osobistego powoda, gdyż więź rodzinna nie jest dobrem osobistym.
k.p.c. art. 98 § §1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zasądzenia od powoda na rzecz pozwanej kosztów procesu i postępowania apelacyjnego.
k.p.c. art. 386 § §1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzeczenia przez Sąd Apelacyjny zmiany wyroku sądu pierwszej instancji.
Pomocnicze
k.c. art. 23
Kodeks cywilny
Prawo do więzi rodzinnej nie stanowi dobra osobistego w rozumieniu tego przepisu.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Zarzut obrazy tego przepisu uznano za chybiony, gdyż ewentualne bezprawne działania powoda nie przekreślają bezprawności zachowania pozwanej, jednakże sąd nie podzielił zastrzeżeń co do adekwatności żądanego przez powoda środka ochrony.
k.p.c. art. 233 § §1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd pierwszej instancji prawidłowo, z poszanowaniem reguł tego przepisu, ustalił stan faktyczny sprawy.
k.p.c. art. 365 § §1
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia tego przepisu uznano za niesłuszny w zakresie rzekomego oparcia rozstrzygnięcia o bezprawności zachowania pozwanej wyłącznie na treści wyroku Sądu w K.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia tego przepisu uznano za bezprzedmiotowy w związku z modyfikacją rozstrzygnięcia o kosztach na podstawie art. 98 k.p.c.
k.p.c. art. 391 § §1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zastosowania art. 98 k.p.c. w postępowaniu apelacyjnym przy rozstrzyganiu o kosztach.
k.r.o. art. 93 § §1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Zatrzymanie dzieci za granicą bez zgody drugiego rodzica stanowi naruszenie tego przepisu.
k.r.o. art. 95 § §1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Zatrzymanie dzieci za granicą bez zgody drugiego rodzica stanowi naruszenie tego przepisu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Więź rodzinna nie stanowi dobra osobistego w rozumieniu art. 23 k.c. podlegającego ochronie na podstawie art. 24 k.c. • System ochrony praw rodzicielskich i kontaktów z dziećmi jest kompleksowy i uregulowany w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym, a dodatkowa ochrona z tytułu dóbr osobistych prowadziłaby do kolizji orzeczeń.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 233 §1 k.p.c. i art. 365 §1 k.p.c. w zakresie oceny bezprawności zachowania pozwanej. • Zarzut naruszenia art. 5 k.c. (nadużycie prawa przez powoda).
Godne uwagi sformułowania
więź rodzinna nie stanowi dobra osobistego w rozumieniu art. 23 k.c. • system ochrony praw rodziców do kontaktów z dziećmi ma charakter kompleksowy • przyznanie im dodatkowo cechy prawa podmiotowego uzasadniającego stosowanie przepisów kodeksu cywilnego o ochronie dóbr osobistych, oznaczałoby wprowadzenie równoległego, kolizyjnego systemu wydawania orzeczeń dotyczących kontaktów w postępowaniu cywilnym
Skład orzekający
Marek Boniecki
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska, że więź rodzinna nie jest dobrem osobistym podlegającym ochronie na podstawie art. 24 k.c., a sprawy dotyczące kontaktów z dziećmi powinny być rozstrzygane w ramach przepisów k.r.o."
Ograniczenia: Dotyczy spraw o ochronę dóbr osobistych w kontekście relacji rodzinnych. Nie wyklucza możliwości ochrony innych dóbr osobistych rodzica (np. dobre imię).
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie jest istotne dla prawników rodzinnych i cywilnych, ponieważ precyzuje granice ochrony dóbr osobistych w kontekście relacji rodzicielskich i wyjaśnia, dlaczego sprawy dotyczące kontaktów z dziećmi nie powinny być rozstrzygane w trybie przepisów o ochronie dóbr osobistych.
“Czy prawo do widywania dziecka to dobro osobiste? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.”
Sektor
rodzina
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.