I ACA 157/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Gdańsku rozpoznał sprawę z powództwa rodziny zmarłej T. R. przeciwko P. S. i Towarzystwu (...) Spółce Akcyjnej w W. o zapłatę zadośćuczynienia. Sąd Okręgowy w Gdańsku zasądził od pozwanych na rzecz powodów kwoty tytułem zadośćuczynienia, uznając odpowiedzialność zarówno P. S. (na zasadzie ryzyka jako prowadzącego przedsiębiorstwo) jak i kierowcy J. Ł. (1) (na zasadzie winy, a za nim ubezpieczyciela). Sąd Apelacyjny, rozpoznając apelacje, częściowo zmienił wyrok. Uwzględnił apelację powoda A. R. (2), zasądzając na jego rzecz dalszą kwotę 40.000 zł tytułem zadośćuczynienia, uznając, że świadczenie z ubezpieczenia osobowego nie stanowi zadośćuczynienia. Oddalił apelacje pozwanych w zakresie odpowiedzialności, podzielając ustalenia Sądu Okręgowego co do przyczyn wypadku (przeciążenie i niesprawność techniczna pojazdów) oraz winy kierowcy i odpowiedzialności P. S. na zasadzie ryzyka. Jednocześnie, uwzględniając apelacje pozwanych w zakresie kosztów procesu, zmienił rozstrzygnięcie o kosztach, zasądzając je solidarnie od pozwanych na rzecz powodów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie odpowiedzialności przedsiębiorcy na zasadzie ryzyka za szkody spowodowane przez pojazdy firmowe, rozróżnienie między zadośćuczynieniem a świadczeniem ubezpieczeniowym, zasady ustalania wysokości zadośćuczynienia, rozliczenie kosztów procesu w przypadku współuczestnictwa.
Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące stanu technicznego pojazdów i ich przeciążenia.
Zagadnienia prawne (5)
Jaka jest podstawa prawna odpowiedzialności przedsiębiorcy za szkodę wyrządzoną przez ruch jego przedsiębiorstwa, w szczególności w kontekście wypadku komunikacyjnego spowodowanego przez pojazd firmowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Odpowiedzialność przedsiębiorcy wynika z art. 435 § 1 k.c. i jest odpowiedzialnością na zasadzie ryzyka, która nie wymaga udowodnienia bezprawności zachowania, a jedynie związku przyczynowego między ruchem przedsiębiorstwa a szkodą. Ciężar dowodu spoczywa na przedsiębiorcy, który może uwolnić się od odpowiedzialności, wykazując przesłanki egzoneracyjne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przedsiębiorca odpowiada na zasadzie ryzyka za szkody wynikające z ruchu przedsiębiorstwa, nawet jeśli nie ma bezpośredniego dowodu winy. W tym przypadku, zaniedbania w zakresie stanu technicznego pojazdów i ich przeciążenia, a także dopuszczenie ich do ruchu, stanowiły podstawę odpowiedzialności.
Czy pracodawca ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez pracownika przy wykonywaniu powierzonej mu czynności, na jakiej zasadzie i jakie są przesłanki egzoneracyjne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Pracodawca ponosi odpowiedzialność na zasadzie winy pracownika (art. 430 k.c. w zw. z art. 436 § 2 k.c.), przy czym jedyną okolicznością egzoneracyjną jest brak winy podwładnego. Wina może polegać na zaniechaniu zasad ostrożności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kierowca J. Ł. (1) ponosi winę nieumyślną (niedbalstwo) za wprowadzenie do ruchu przeciążonego pojazdu bez aktualnych badań technicznych i z niesprawnym układem hamulcowym, co naruszało przepisy Prawa o ruchu drogowym i zasady ostrożności.
Jakie są przesłanki przyznania zadośćuczynienia pieniężnego dla najbliższych członków rodziny zmarłego na podstawie art. 446 § 4 k.c. i jak ustalić jego wysokość?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zadośćuczynienie przysługuje, gdy między zmarłym a członkiem rodziny istniała szczególnego rodzaju bliska więź emocjonalna, a jej zerwanie spowodowało krzywdę. Wysokość zadośćuczynienia powinna być ustalana indywidualnie, uwzględniając całokształt okoliczności, subiektywne odczucia krzywdy, ale z zachowaniem umiaru i rozsądnych granic.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny przyznał dodatkowe zadośćuczynienie jednemu z powodów, uznając, że świadczenie z ubezpieczenia osobowego nie jest tożsame z zadośćuczynieniem i nie może wpływać na jego wysokość. Podkreślono kompensacyjną funkcję zadośćuczynienia.
Czy świadczenie z dodatkowego grupowego ubezpieczenia na wypadek śmierci spowodowanej nieszczęśliwym wypadkiem, wypłacone osobie uposażonej, może być traktowane jako zadośćuczynienie za doznaną krzywdę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, świadczenie z ubezpieczenia osobowego nie jest tożsame z zadośćuczynieniem za krzywdę. Zadośćuczynienie ma na celu rekompensatę cierpień psychicznych i bólu, podczas gdy odszkodowanie z ubezpieczenia ma inny charakter i cel.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny rozróżnił świadczenie z polisy ubezpieczeniowej od zadośćuczynienia, uznając, że to pierwsze nie może wpływać na wysokość drugiego.
Jak rozliczyć koszty procesu w przypadku współuczestnictwa formalnego stron, które reprezentuje jeden pełnomocnik?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W przypadku współuczestnictwa formalnego, wynagrodzenie pełnomocnika powinno być ustalone od zsumowanej wartości dochodzonych roszczeń, a nie od liczby reprezentowanych podmiotów. Koszty procesu powinny być zasądzone solidarnie.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny zmienił rozstrzygnięcie o kosztach, wskazując, że wynagrodzenie pełnomocnika powinno być ustalone według wartości sprawy, a koszty procesu powinny być zasądzone solidarnie od pozwanych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. B. | osoba_fizyczna | powód |
| A. R. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| A. R. (2) | osoba_fizyczna | powód |
| J. R. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| A. R. (3) | osoba_fizyczna | powód |
| I. R. | osoba_fizyczna | powód |
| P. S. | osoba_fizyczna | pozwany |
| Towarzystwo (...) Spółka Akcyjna w W. | spółka | pozwany |
| J. R. (2) | osoba_fizyczna | powód |
Przepisy (16)
Główne
k.c. art. 435 § 1
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność przedsiębiorcy na zasadzie ryzyka za szkody wynikające z ruchu przedsiębiorstwa.
k.c. art. 446 § 4
Kodeks cywilny
Podstawa dochodzenia zadośćuczynienia przez najbliższych członków rodziny zmarłego.
Pomocnicze
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności za czyn niedozwolony (wina).
k.c. art. 430
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność zwierzchnika za podwładnego.
k.c. art. 436 § 2
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność posiadacza pojazdu mechanicznego na zasadzie winy kierującego.
k.c. art. 361 § 1
Kodeks cywilny
Związek przyczynowy między zdarzeniem a szkodą.
k.c. art. 481 § 1
Kodeks cywilny
Zasądzenie odsetek ustawowych za opóźnienie.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
k.p.c. art. 108 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek zasądzenia kosztów procesu.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Wzajemne zniesienie lub stosunkowe rozdzielenie kosztów.
u.p.r.d. art. 81 § 1
Ustawa Prawo o ruchu drogowym
Obowiązek posiadania aktualnych badań technicznych pojazdu.
u.p.r.d. art. 66 § 3
Ustawa Prawo o ruchu drogowym
Obowiązek zapewnienia stanu technicznego pojazdu.
u.p.r.d. art. 61 § 1
Ustawa Prawo o ruchu drogowym
Obowiązek przestrzegania dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu.
u.p.r.d. art. 62 § 1
Ustawa Prawo o ruchu drogowym
Obowiązek przestrzegania dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów.
u.u.o. art. 34 § 1
Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Zakres odszkodowania z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych.
k.c. art. 822 § 1
Kodeks cywilny
Umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odpowiedzialność P. S. na zasadzie ryzyka za szkody wynikające z ruchu przedsiębiorstwa. • Wina kierowcy J. Ł. (1) w spowodowaniu wypadku (przeciążenie, niesprawność techniczna). • Świadczenie z ubezpieczenia osobowego nie jest zadośćuczynieniem. • Silna więź emocjonalna powodów ze zmarłą. • Solidarna odpowiedzialność pozwanych za koszty procesu.
Odrzucone argumenty
Apelacje pozwanych dotyczące odpowiedzialności za wypadek. • Argumenty pozwanych o braku winy kierowcy lub wyłącznej odpowiedzialności P. S. • Argumenty pozwanych o nadmiernie wygórowanym zadośćuczynieniu. • Argumenty pozwanych o błędnym rozliczeniu kosztów procesu (ostatecznie uwzględnione w części).
Godne uwagi sformułowania
Odpowiedzialność na zasadzie ryzyka • Przeciążenie zespołu pojazdów o co najmniej 45 % wartości masy dopuszczalnej • Niewłaściwie działający układ hamulcowy • Świadczenie pieniężne z ubezpieczenia osobowego nie może mieć wpływu na wymiar zadośćuczynienia • Zadośćuczynienie ma na celu przede wszystkim złagodzenie doznanych cierpień i pieniężne zrekompensowanie doznanej przez poszkodowanego krzywdy.
Skład orzekający
Ewa Giezek
przewodniczący-sprawozdawca
Ewelina Jokiel
sędzia
Dariusz Janiszewski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie odpowiedzialności przedsiębiorcy na zasadzie ryzyka za szkody spowodowane przez pojazdy firmowe, rozróżnienie między zadośćuczynieniem a świadczeniem ubezpieczeniowym, zasady ustalania wysokości zadośćuczynienia, rozliczenie kosztów procesu w przypadku współuczestnictwa."
Ograniczenia: Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące stanu technicznego pojazdów i ich przeciążenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy tragicznego wypadku drogowego z ofiarą śmiertelną, spowodowanego przez zaniedbania przedsiębiorcy. Kluczowe jest rozróżnienie między zadośćuczynieniem a świadczeniem ubezpieczeniowym oraz ustalenie odpowiedzialności na zasadzie ryzyka.
“Przeciążony tir i niesprawny hamulec: Sąd Apelacyjny przyznał wyższe zadośćuczynienie rodzinie ofiary śmiertelnego wypadku.”
Dane finansowe
WPS: 345 000 PLN
zadośćuczynienie: 40 000 PLN
zwrot kosztów procesu: 16 535 PLN
zwrot kosztów postępowania apelacyjnego: 14 800 PLN
zwrot kosztów sądowych: 80,98 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.