I ACa 1540/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód L. O. wniósł pozew o zasądzenie od Skarbu Państwa kwoty 100.000 zł tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych, wskazując na wielokrotne, upokarzające kontrole osobiste oraz osadzenie w brudnej celi z wadliwym wyposażeniem. Sąd Okręgowy w Poznaniu oddalił powództwo, uznając kontrole za zgodne z prawem i warunki bytowe za spełniające normy. Sąd Okręgowy odrzucił również część pozwu z uwagi na toczące się postępowanie w tej samej sprawie. Powód wniósł apelację, domagając się zmiany wyroku i uwzględnienia powództwa. Sąd Apelacyjny w Poznaniu oddalił apelację, podzielając ustalenia faktyczne i wnioski Sądu Okręgowego. Sąd Apelacyjny stwierdził, że kontrole osobiste były zgodne z przepisami (art. 88b § 1 pkt 5 k.k.w. i art. 116 § 3 k.k.w.), a warunki w celi, w tym stan materacy i czystość, nie naruszały dóbr osobistych powoda. Sąd podkreślił, że utrzymanie czystości w celi leży w gestii osadzonych. Apelacja została oddalona na podstawie art. 385 kpc. Z uwagi na trudną sytuację materialną powoda, nie został on obciążony kosztami postępowania apelacyjnego na podstawie art. 102 kpc.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących kontroli osobistych w zakładach karnych oraz odpowiedzialności Skarbu Państwa za warunki bytowe osadzonych.
Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji osadzonego o podwyższonym ryzyku i nie stanowi ogólnej reguły dla wszystkich osadzonych. Ocena warunków bytowych jest zawsze indywidualna.
Zagadnienia prawne (4)
Czy wielokrotne kontrole osobiste osadzonego w zakładzie karnym, nawet w monitorowanej celi, stanowią naruszenie jego dóbr osobistych w postaci godności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kontrole osobiste przeprowadzane zgodnie z przepisami prawa (art. 88b § 1 pkt 5 k.k.w. i art. 116 § 3 k.k.w.) nie naruszają dóbr osobistych osadzonego, nawet jeśli są częste, pod warunkiem, że są wykonywane w sposób nie urągający godności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kontrole osobiste były zgodne z prawem, ponieważ powód był zakwalifikowany jako osadzony stwarzający poważne zagrożenie. Przepisy k.k.w. nakładają obowiązek przeprowadzania takich kontroli przy każdorazowym opuszczeniu i powrocie do celi. Sąd stwierdził, że czynności te były wykonywane zgodnie z zasadami i nie miały na celu upokorzenia powoda.
Czy osadzenie w celi, która nie spełnia najwyższych standardów czystości (np. brudne okno, kurz), stanowi naruszenie dóbr osobistych osadzonego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, okresowe obniżenie standardów czystości, jeśli nie jest rażące i wynika z bieżących okoliczności lub zaniedbań osadzonego w sprzątaniu, nie stanowi automatycznie naruszenia dóbr osobistych.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy ustalił, że cela była wyposażona zgodnie z przepisami, a bieżące sprzątanie należy do osadzonych. Materace i poduszki podlegały dezynsekcji i dezynfekcji. Nawet jeśli wystąpiły drobne zaniedbania w czystości okna, nie uzasadniały one zasądzenia zadośćuczynienia, zwłaszcza że powód nie wykazał bezprawności działania pozwanego.
Czy roszczenie o zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych ulega przedawnieniu i w jakim terminie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, roszczenie o naprawienie szkody (w tym krzywdy niemajątkowej) ulega przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia (art. 442¹ § 1 k.c.).
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zarzut przedawnienia podniesiony przez pozwanego był skuteczny w odniesieniu do okresu od 8 marca 2011 r. do 4 stycznia 2014 r., co stanowiło dodatkową podstawę do oddalenia powództwa za ten okres.
Czy sąd powinien odrzucić pozew, jeśli o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami toczy się już postępowanie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd jest zobowiązany odrzucić pozew na podstawie art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c., jeśli o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami sprawa jest w toku.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy odrzucił pozew w zakresie żądania zadośćuczynienia za okres od 29 czerwca 2016 r. do 25 lipca 2016 r., ponieważ sprawa o to samo roszczenie toczyła się już pod inną sygnaturą akt.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| L. O. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa - D. (...) w P. | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (13)
Główne
k.c. art. 417 § § 1
Kodeks cywilny
Za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa.
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
Możliwość żądania zadośćuczynienia pieniężnego za naruszenie dóbr osobistych.
k.k.w. art. 88b § § 1 pkt 5
Kodeks karny wykonawczy
Obowiązek poddania kontroli osobistej skazanych stwarzających poważne zagrożenie przy każdorazowym wyjściu i powrocie do celi w zakładzie karnym typu zamkniętego.
k.k.w. art. 116 § § 3
Kodeks karny wykonawczy
Definicja kontroli osobistej, która polega na oględzinach ciała oraz sprawdzeniu odzieży, bielizny i obuwia, a także przedmiotów posiadanych przez skazanego.
k.c. art. 442¹ § § 1
Kodeks cywilny
Termin przedawnienia roszczeń o naprawienie szkody wynosi 3 lata.
k.p.c. art. 199 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do odrzucenia pozwu, gdy o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami sprawa jest w toku.
Pomocnicze
k.c. art. 361 § § 1
Kodeks cywilny
Zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła.
k.c. art. 23
Kodeks cywilny
Definicja dóbr osobistych podlegających ochronie prawa cywilnego.
k.c. art. 24 § § 1
Kodeks cywilny
Środki ochrony dóbr osobistych, w tym żądanie zaniechania działania i usunięcia skutków naruszenia.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość nieobciążania strony kosztami procesu w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie przepisów o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji do postępowania apelacyjnego.
Konstytucja RP art. 77
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucyjny model odpowiedzialności państwa za działania niezgodne z prawem.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kontrole osobiste były zgodne z prawem i przepisami k.k.w. • Warunki w celi nie naruszały dóbr osobistych powoda. • Zarzut przedawnienia roszczenia za część okresu był skuteczny. • Część pozwu podlegała odrzuceniu z uwagi na toczące się postępowanie.
Odrzucone argumenty
Kontrole osobiste były upokarzające i bezpodstawne. • Warunki w celi (brud, kurz, zły stan materaca) naruszały dobra osobiste. • Służba więzienna działała bezprawnie.
Godne uwagi sformułowania
nie każde okresowe obniżenie standardów cel, dotyczących np. czystości szyb okiennych, oznacza automatyczne naruszenie dobra osobistego osadzonego • Absurdalne w świetle zasad doświadczenia życiowego są twierdzenia powoda, w świetle których służba więzienna miałaby podejmować wobec niego wielokrotnie i bezpodstawnie pracochłonne oraz czasochłonne procedury w związku z tym, że domagał się on wymiany poduszki i materaca.
Skład orzekający
Bogdan Wysocki
przewodniczący-sprawozdawca
Jerzy Geisler
sędzia
Mariola Głowacka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kontroli osobistych w zakładach karnych oraz odpowiedzialności Skarbu Państwa za warunki bytowe osadzonych."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji osadzonego o podwyższonym ryzyku i nie stanowi ogólnej reguły dla wszystkich osadzonych. Ocena warunków bytowych jest zawsze indywidualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy praw osadzonych i ich traktowania, co jest tematem budzącym zainteresowanie, choć rozstrzygnięcie jest zgodne z dotychczasową linią orzeczniczą.
“Czy kontrole w więzieniu mogą być upokarzające? Sąd rozstrzyga.”
Dane finansowe
WPS: 100 000 PLN
Sektor
prawo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.