I ACA 1525/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa generała H. T. przeciwko Skarbowi Państwa - Ministrowi Obrony Narodowej o zobowiązanie do przeproszenia i zapłatę zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych. Podstawą roszczeń była publikacja Raportu o działaniach WSI, w którym powód został oskarżony o nielegalny lobbing na rzecz zagranicznej firmy oraz działania na szkodę bezpieczeństwa państwa. Sąd Okręgowy uznał te zarzuty za naruszające dobra osobiste powoda i zasądził przeprosiny oraz zadośćuczynienie w kwocie 20.000 zł, wskazując na naruszenie konstytucyjnych praw obywatela do obrony przez Komisję Weryfikacyjną. Sąd Apelacyjny, rozpoznając apelację pozwanego, zmienił wyrok. Po pierwsze, uznał, że roszczenie o zadośćuczynienie jest przedawnione, ponieważ powód dowiedział się o szkodzie najpóźniej w 2007 roku, a nie w 2012 roku, jak twierdził. Po drugie, uznał, że forma przeprosin zasądzona przez Sąd Okręgowy (w wydaniu głównym gazety) była nadmierna w stosunku do formy naruszenia (publikacja w Monitorze Polskim) i ograniczył ją do publikacji w Dzienniku Rzeczpospolita. Sąd Apelacyjny podzielił jednak ustalenia Sądu Okręgowego co do naruszenia dóbr osobistych i bezprawności działań Komisji Weryfikacyjnej, ale uznał, że zarzuty dotyczące lobbingu nie miały charakteru zaświadczającego i podlegały ocenie na zasadach ogólnych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie odpowiedzialności Skarbu Państwa za działania organów państwowych naruszające dobra osobiste, mimo formalnego działania w ramach prawa; kwestia przedawnienia roszczeń majątkowych w kontekście dowiedzenia się o szkodzie; ocena adekwatności formy zadośćuczynienia i przeprosin.
Konkretne okoliczności sprawy dotyczące raportu WSI i specyfiki działania Komisji Weryfikacyjnej.
Zagadnienia prawne (4)
Czy publikacja raportu przez Komisję Weryfikacyjną, sporządzonego z naruszeniem konstytucyjnych praw obywatela do obrony, stanowi bezprawne naruszenie dóbr osobistych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, publikacja raportu sporządzonego z naruszeniem konstytucyjnych praw obywatela do obrony (brak wysłuchania, brak dostępu do akt) stanowi bezprawne naruszenie dóbr osobistych.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko Sądu Okręgowego, że naruszenie konstytucyjnych praw do obrony przez Komisję Weryfikacyjną przy sporządzaniu raportu pozbawia jego publikację przymiotu zgodności z prawem, co skutkuje bezprawnością naruszenia dóbr osobistych.
Czy roszczenie o zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych, oparte na publikacji raportu w 2007 roku, uległo przedawnieniu, jeśli powód dowiedział się o szkodzie w 2012 roku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, roszczenie o zadośćuczynienie uległo przedawnieniu, ponieważ powód dowiedział się o szkodzie najpóźniej w 2007 roku, a nie w 2012 roku.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że powód jako osoba zajmująca wysokie stanowiska w MON i związana ze środowiskiem wojskowym, musiał wiedzieć o publikacji raportu w 2007 roku i jego potencjalnych skutkach, a jego twierdzenia o dowiedzeniu się o szkodzie dopiero w 2012 roku nie zasługują na wiarę. Tym samym roszczenie o zadośćuczynienie, jako majątkowe, uległo przedawnieniu.
Jaka forma przeprosin jest adekwatna do naruszenia dóbr osobistych poprzez publikację raportu w Monitorze Polskim?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Publikacja oświadczenia o przeproszeniu w Dzienniku Rzeczpospolita jest wystarczająca, a forma przeprosin w wydaniu głównym gazety jest nadmierna.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że forma publikacji oświadczenia o przeproszeniu nie może pozostawać w oczywistej dysproporcji do formy naruszenia i nie może zawierać elementu penalnego. Publikacja w Dzienniku Rzeczpospolita pozwala na dotarcie do zbliżonego kręgu odbiorców jak Monitor Polski, podczas gdy przeprosiny w wydaniu głównym gazety byłyby nadmierne.
Czy Skarb Państwa - Minister Obrony Narodowej jest właściwym podmiotem do reprezentowania Skarbu Państwa w sprawie odpowiedzialności za działania Komisji Weryfikacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Skarb Państwa - Minister Obrony Narodowej jest właściwym podmiotem.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy i Sąd Apelacyjny uznały Ministra Obrony Narodowej za właściwego reprezentanta Skarbu Państwa, wskazując na jego nadzór nad WSI, finansowanie działalności Komisji Weryfikacyjnej oraz ścisły związek jego kompetencji z treścią roszczeń.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| H. T. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa - Minister Obrony Narodowej | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (27)
Główne
k.c. art. 24
Kodeks cywilny
Umożliwia żądanie zaniechania naruszenia, usunięcia jego skutków (w tym złożenia oświadczenia) oraz zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty na cel społeczny.
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
Podstawa zasądzenia zadośćuczynienia pieniężnego za naruszenie dóbr osobistych.
k.c. art. 417
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną przy wykonywaniu władzy publicznej.
Pomocnicze
k.c. art. 23
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada wzajemnego zniesienia lub zasądzenia kosztów postępowania w zależności od wyniku sprawy.
Ustawa z dnia 9 czerwca 2006 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego oraz ustawę o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego art. 67 ust. 1 pkt 1-10
Ustawa z dnia 9 czerwca 2006 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego oraz ustawę o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego art. 70a-70d
Ustawa z dnia 9 czerwca 2006 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego oraz ustawę o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego art. 70c ust. 1
Ustawa z dnia 9 czerwca 2006 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego oraz ustawę o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego art. 64 ust. 4
Ustawa z dnia 14 grudnia 1995 r. o urzędzie Ministra Obrony Narodowej art. 1
Ustawa z dnia 14 grudnia 1995 r. o urzędzie Ministra Obrony Narodowej art. 2
Ustawa z dnia 14 grudnia 1995 r. o urzędzie Ministra Obrony Narodowej art. 5
Ustawa z dnia 9 lipca 2003 r. o Wojskowych Służbach informacyjnych art. 8
Ustawa z dnia 9 lipca 2003 r. o Wojskowych Służbach informacyjnych art. 9
k.p.c. art. 379
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 244
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 252
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 381
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 386
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 442
Kodeks cywilny
k.c. art. 442 1
Kodeks cywilny
Konstytucja RP art. 45 ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 51 ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 51 ust. 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 77 ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie o zadośćuczynienie jest przedawnione. • Forma przeprosin zasądzona przez Sąd Okręgowy jest nadmierna i nieadekwatna do naruszenia.
Odrzucone argumenty
Nieważność postępowania z powodu błędnego oznaczenia statio fisci Skarbu Państwa. • Odmówienie dokumentowi urzędowemu mocy dowodowej. • Błędne zastosowanie art. 24 § 1 k.c. i art. 448 k.c.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Apelacyjny zważył: apelacja jest uzasadniona w części, co pociąga za sobą zmianę wyroku... • Chybiony jest zarzut nieważności postępowania. • Rację ma sąd I instancji, że w sytuacji, gdy dokument urzędowy sporządzony został z naruszeniem procedury zapewniającej konstytucyjne prawo obywatela do obrony..., nie można powoływać się na domniemanie prawdziwości danych zawartych w dokumencie. • Rację ma apelujący, że zobowiązanie pozwanego do przeproszenia powoda w wydaniu głównym (...) w (...) pozostaje w rażącej dysproporcji do formy, w jakiej doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda. • Rację ma apelujący, że roszczenie o zadośćuczynienie jako roszczenie o charakterze majątkowym uległo przedawnieniu.
Skład orzekający
Edyta Jefimko
przewodniczący
Ewa Kaniok
sprawozdawca
Joanna Zaporowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie odpowiedzialności Skarbu Państwa za działania organów państwowych naruszające dobra osobiste, mimo formalnego działania w ramach prawa; kwestia przedawnienia roszczeń majątkowych w kontekście dowiedzenia się o szkodzie; ocena adekwatności formy zadośćuczynienia i przeprosin."
Ograniczenia: Konkretne okoliczności sprawy dotyczące raportu WSI i specyfiki działania Komisji Weryfikacyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności państwa za działania służb specjalnych i ich wpływ na dobra osobiste obywatela, a także porusza kwestie przedawnienia i adekwatności środków ochrony prawnej. Jest to temat o dużym znaczeniu praktycznym i społecznym.
“Czy raport WSI naruszył dobra osobiste generała? Sąd Apelacyjny rozstrzyga o odpowiedzialności państwa i przedawnieniu roszczeń.”
Dane finansowe
zadośćuczynienie: 20 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.