Orzeczenie · 2014-06-05

I ACA 1515/13

Sąd
Sąd Apelacyjny w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2014-06-05
SAOSCywilneochrona dóbr osobistychŚredniaapelacyjny
dobra osobisteochrona prawnakonflikt rodzinnypisma procesoweprawo do obronyzniesławieniezadośćuczynienienieruchomości

Sprawa dotyczyła powództwa o ochronę dóbr osobistych, w tym o zadośćuczynienie w kwocie 100 000 zł, wytoczonego przez R. R. (1) przeciwko E. K. i R. R. (2). Powódka zarzucała pozwanym naruszanie jej dobrego imienia, czci, wizerunku oraz prawa do kultu pamięci zmarłych rodziców poprzez obraźliwe wypowiedzi w pismach procesowych kierowanych do sądów, policji i prokuratury. Pozwani wnosili o oddalenie powództwa, argumentując, że ich pisma były reakcją na działania powodów i wynikały z długotrwałego konfliktu rodzinnego o nieruchomość. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, uznając, że pisma pozwanych miały na celu obronę ich praw i były formułowane w odpowiedzi na zarzuty powodów, a nie w celu szykanowania. Sąd Apelacyjny w Warszawie, rozpoznając apelację powódki, podzielił ustalenia i wnioski Sądu Okręgowego. Sąd Apelacyjny podkreślił, że pozwani, powołując się na dokumenty z poprzednich postępowań, realizowali swoje prawo do obrony, a ich działania nie miały na celu szykanowania powódki. Sąd uznał, że nawet jeśli niektóre sformułowania mogły obiektywnie naruszać dobra osobiste, to nie doszło do bezprawności, ponieważ pozwani wykazali, że ich działania były uzasadnione i stanowiły realizację ich praw procesowych. Sąd Apelacyjny oddalił apelację jako bezzasadną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Uzasadnienie obrony praw w kontekście długotrwałych konfliktów rodzinnych i sporów o nieruchomości, granice dopuszczalnej krytyki w pismach procesowych.

Ograniczenia stosowania

Kontekst specyficznego, wieloletniego konfliktu rodzinnego; ocena działań pozwanych jako obrony praw, a nie szykany.

Zagadnienia prawne (3)

Czy obraźliwe wypowiedzi zawarte w pismach procesowych, formułowane w ramach obrony własnych praw w długotrwałym konflikcie rodzinnym, stanowią naruszenie dóbr osobistych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli pozwani wykażą, że ich działania nie miały charakteru szykany, lecz były uzasadnioną obroną ich praw i wynikały z kontekstu konfliktu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pozwani, powołując się na dokumenty z poprzednich postępowań i przedstawiając fakty w ramach obrony swoich praw, realizowali swoje uprawnienia procesowe. Nawet jeśli niektóre sformułowania mogły obiektywnie naruszać dobra osobiste, brak było bezprawności, ponieważ działania te były uzasadnione kontekstem konfliktu i służyły obronie praw, a nie szykanowaniu powódki.

Czy naruszenie dóbr osobistych zmarłych rodziców, poprzez przywoływanie w pismach procesowych negatywnych faktów z ich życia, może stanowić podstawę roszczenia osób najbliższych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli przywoływane fakty nie godzą w sposób rażący w uczucia osób najbliższych i nie niszczą wizerunku zmarłych jako osób wyłącznie obdarzonych zaletami, a są związane z obroną praw pozwanych w kontekście konfliktu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przywoływanie przez pozwanych faktów dotyczących konfliktów rodziców powódki z babką stron, opartych na materiałach z poprzednich postępowań, nie stanowiło rażącego naruszenia uczuć osób najbliższych, zwłaszcza w kontekście obrony praw pozwanych. Sąd podkreślił, że ochrona czci zmarłego jest ograniczona i wymaga rażących naruszeń.

Czy powódka wykazała, że zdarzenia będące podstawą jej roszczenia przyczyniły się do rozstroju jej zdrowia?

Odpowiedź sądu

Nie, powódka nie wykazała w jaki sposób i w jakim zakresie zdarzenia te wpłynęły na pogorszenie jej stanu zdrowia.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy stwierdził, że twierdzenia powódki o rozstroju zdrowia pozostały gołosłowne i nie zostały poparte dowodami wskazującymi na związek przyczynowy między działaniami pozwanych a pogorszeniem stanu zdrowia powódki.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalić apelację
Strona wygrywająca
pozwani (E. K. i R. R. (2))

Strony

NazwaTypRola
R. R. (1)osoba_fizycznapowódka
E. K.osoba_fizycznapozwana
R. R. (2)osoba_fizycznapozwany
K. K. (1)osoba_fizycznapozwany
K. R. (1)osoba_fizycznapowód

Przepisy (12)

Główne

k.c. art. 23

Kodeks cywilny

k.c. art. 24

Kodeks cywilny

Pomocnicze

k.p.c. art. 207

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 217 § § 1 i 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 227

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 6

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 448

Kodeks cywilny

k.k. art. 212

Kodeks karny

k.k. art. 255

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pisma pozwanych stanowiły realizację prawa do obrony w kontekście długotrwałego konfliktu rodzinnego. • Działania pozwanych nie miały charakteru szykany, lecz były uzasadnioną obroną ich praw. • Powodowie nie wykazali związku przyczynowego między zdarzeniami a rozstrojem zdrowia. • Nie doszło do naruszenia dóbr osobistych zmarłych rodziców w sposób rażący.

Odrzucone argumenty

Pisma pozwanych naruszały dobra osobiste powódki. • Sąd Okręgowy wadliwie ocenił dowody i pominął istotne wnioski dowodowe. • Ciężar dowodu został niezasadnie przerzucony na powódkę. • Naruszenie dóbr osobistych w pismach procesowych zawsze podlega ochronie prawnej.

Godne uwagi sformułowania

Pozwani wnosili o oddalenie powództwa. • Pisma pozwanych były formułowane w odpowiedzi na stawiane pozwanym zarzuty w licznych toczących się postępowaniach, a w pozostałym zakresie zmierzały do obrony swoich praw i miały na celu dementowanie i prostowanie twierdzeń powodów. • Strona, która w procesie realizuje przysługujące jej prawo do obrony, składa oświadczenia naruszające dobra osobiste drugiej strony, działa bezprawnie wówczas gdy przedstawia fakty i oceny ze świadomością niezgodności ich z prawdą. • Nie stanowią karalnego zniesławienia w rozumieniu art. 255 k.k. oraz bezprawnego działania w rozumieniu art. 24 k.c. oświadczenia składane w sprawach karnych i cywilnych na uzasadnienie roszczenia skargi – względnie na uzasadnienie obrony, jeżeli wynikają one z uprawnień działającego, a więc gdy przedmiotowo zdolne są służyć obronie prawa osoby działającej i gdy podmiotowo podyktowane są wolą działającego – wystąpienia w obronie swojego prawa. • Działania pozwanych nie mają charakteru szykany wobec powódki, nie są celową złośliwością, lecz stanowią wyraz prawa strony do przedstawiania twierdzeń faktycznych i dowodów na poparcie tych twierdzeń.

Skład orzekający

Maciej Dobrzyński

przewodniczący

Marzena Konsek-Bitkowska

sprawozdawca

Adrianna Szewczyk-Kubat

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie obrony praw w kontekście długotrwałych konfliktów rodzinnych i sporów o nieruchomości, granice dopuszczalnej krytyki w pismach procesowych."

Ograniczenia: Kontekst specyficznego, wieloletniego konfliktu rodzinnego; ocena działań pozwanych jako obrony praw, a nie szykany.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje, jak głębokie konflikty rodzinne mogą przenosić się na salę sądową i wpływać na sposób komunikacji między stronami, a także jak sądy oceniają granice dopuszczalnej krytyki w ramach obrony procesowej.

Czy obrona swoich praw w sądzie usprawiedliwia obraźliwe słowa? Sąd Apelacyjny rozstrzyga spór o dobra osobiste w rodzinnej wojnie.

Dane finansowe

WPS: 100 000 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst