I ACA 1490/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód T. Z. wniósł o ochronę dóbr osobistych i odszkodowanie, domagając się m.in. pisemnego oświadczenia przepraszającego oraz kwoty 80 000 zł zadośćuczynienia i 2 739 zł odszkodowania. Zarzucał naruszenie dobrego imienia, prawa do nietykalności mieszkania i poczucia bezpieczeństwa przez pozwanych: Gminę K. (MOPS), B. B. (kuratora) i Skarb Państwa. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, uznając brak podstaw do uwzględnienia roszczeń, wskazując na brak bezprawności działań pozwanych oraz brak wykazania szkody. Sąd Apelacyjny, rozpoznając apelację powoda, podzielił ustalenia i argumentację Sądu Okręgowego. Stwierdzono, że MOPS podejmował działania pomocowe zgodnie z prawem, a trudności powoda wynikały m.in. z jego braku współpracy. Działania kuratora również były zgodne z prawem i w interesie powoda. Odpowiedzialność Skarbu Państwa za rzekome zaniechanie legislacyjne została wykluczona z uwagi na brak jednoznacznego obowiązku wydania konkretnego aktu normatywnego. Sąd Apelacyjny oddalił apelację jako niezasadną, a z uwagi na trudną sytuację powoda, odstąpił od obciążania go kosztami postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących ochrony dóbr osobistych w kontekście działań instytucji pomocy społecznej, odpowiedzialności Skarbu Państwa za zaniechania legislacyjne, roli kuratora oraz obiektywnej oceny naruszenia dóbr osobistych.
Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interakcji między różnymi instytucjami, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie w innych przypadkach.
Zagadnienia prawne (4)
Czy działania Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, kuratora B. B. oraz Skarbu Państwa naruszyły dobra osobiste powoda T. Z. w postaci dobrego imienia, prawa do nietykalności mieszkania oraz prawa do poczucia bezpieczeństwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, działania pozwanych nie naruszyły dóbr osobistych powoda.
Uzasadnienie
Sądy uznały, że działania MOPS były zgodne z prawem i miały na celu pomoc powodowi, a brak współpracy z jego strony utrudniał udzielenie szerszego wsparcia. Działania kuratora były zgodne z zakresem jego obowiązków. Odpowiedzialność Skarbu Państwa za rzekome zaniechanie legislacyjne została wykluczona z powodu braku jednoznacznego obowiązku wydania konkretnego aktu normatywnego. Obiektywnie nie doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda.
Czy Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność za rzekome zaniechanie legislacyjne polegające na niewydaniu aktu normatywnego zabezpieczającego warunki mieszkaniowe dla osób niepełnosprawnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Skarb Państwa nie ponosi odpowiedzialności z tytułu zaniechania legislacyjnego.
Uzasadnienie
Sądy uznały, że przepisy Konstytucji RP nie nakładają na ustawodawcę jednoznacznego i konkretnego obowiązku wydania aktu normatywnego w sposób wyłączający możliwość jego wykładni przez sąd. Istniejące ustawy (o pomocy społecznej, o rehabilitacji) realizują obowiązki państwa w zakresie pomocy społecznej. Nie wykazano bezprawności działania lub zaniechania Skarbu Państwa.
Czy działania Prokuratury Rejonowej w postępowaniu o ubezwłasnowolnienie były bezprawne i uzasadniają odpowiedzialność Skarbu Państwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, działania Prokuratury były zgodne z prawem.
Uzasadnienie
Prokuratura działała w ramach ustawowych uprawnień, inicjując postępowanie w celu ochrony interesów powoda. Zebrane dowody nie dały podstaw do złożenia wniosku o ubezwłasnowolnienie, ale samo prowadzenie postępowania, zainicjowane wnioskiem MOPS, było obowiązkiem Prokuratury i nie stanowiło działania bezprawnego.
Czy działania kuratora B. B. naruszyły interesy powoda T. Z. i uzasadniają jego odpowiedzialność?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, działania kuratora były zgodne z prawem i w interesie powoda.
Uzasadnienie
Kurator reprezentował powoda w postępowaniu spadkowym, dochodzeniu renty i kontaktach ze spółdzielnią. Dyspozycja przekazania pieniędzy na poczet zadłużenia mieściła się w ramach zarządu i była zgodna z domniemanym interesem powoda. Powód nie wykazał bezprawności działań kuratora ani związku przyczynowo-skutkowego z ewentualną szkodą.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. Z. | osoba_fizyczna | powód |
| Gmina K. | instytucja | pozwany |
| B. B. | osoba_fizyczna | pozwany |
| Skarb Państwa – Minister Pracy i Polityki Społecznej | organ_państwowy | pozwany |
| Skarb Państwa – Kancelaria Sejmu RP | organ_państwowy | pozwany |
| Skarb Państwa – Prokuratura Rejonowa K. w K. | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (29)
Główne
k.c. art. 417
Kodeks cywilny
k.c. art. 417¹
Kodeks cywilny
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
u.p.s. art. 36-50
Ustawa o pomocy społecznej
Konstytucja RP art. 77
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Pomocnicze
k.c. art. 23
Kodeks cywilny
k.c. art. 24
Kodeks cywilny
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
k.c. art. 418
Kodeks cywilny
k.c. art. 361
Kodeks cywilny
k.c. art. 442¹
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 207
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 127
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 391
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
k.r.i.o. art. 183
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
u.p.s. art. 11
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 106
Ustawa o pomocy społecznej
u.r.z.o.n.
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
u.s.u.s. art. 82
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 85
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.o.p.l.
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
u.p. art. 3
Ustawa z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze
u.p. art. 43
Ustawa z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze
k.p.c. art. 552
Kodeks postępowania cywilnego
Konstytucja RP art. 67
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 69
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak bezprawności działań pozwanych (MOPS, kuratora, Skarbu Państwa). • Niewykazanie szkody i związku przyczynowo-skutkowego. • Brak obowiązku legislacyjnego po stronie Skarbu Państwa. • Działania MOPS i kuratora były zgodne z prawem i w interesie powoda. • Obiektywna ocena braku naruszenia dóbr osobistych. • Powód nie wykazał przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia dóbr osobistych przez pozwanych. • Zarzut zaniechania legislacyjnego Skarbu Państwa. • Zarzut bezprawności działań Prokuratury. • Zarzut naruszenia interesów powoda przez kuratora. • Zarzut naruszenia art. 417 § 1 k.c. i art. 417 § 2 k.c. • Zarzut naruszenia art. 77 ust. 1 Konstytucji RP.
Godne uwagi sformułowania
Ocena, czy nastąpiło naruszenie dobra osobistego, nie może być dokonana według miary indywidualnej wrażliwości osoby, która czuje się dotknięta zachowaniem innej osoby lecz musi mieć charakter obiektywny. • Sama apelacja nie zawierała zarzutów procesowych. • Ustalenia te nie dają podstawy do przyjęcia, że istniał szerszy niż zrealizowany obowiązek udzielenia świadczeń pieniężnych czy niepieniężnych z pomocy społecznej. • Nie zostało więc wykazane by MOPS przyznał zbyt małe świadczenie lub bezprawnie wstrzymał wypłatę. • To nie MOPS więc winien jest wstrzymania a przyczyna tego wstrzymania, co słusznie zauważył Sąd Okręgowy, powiązana była z działaniem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, która nie była objęta podstawą faktyczną powództwa. • Nie było też podstaw do przyjęcia, że sprawa jest sprawą z zakresu ubezpieczeń społecznych a powód nie dochodził też odsetek w trybie art. 85 ustawy dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. • Nie jest adekwatny zarzut naruszenia intymności, prawa do prywatności czy prawa do samodecydowania. • Samo oparte na prawdziwych okolicznościach zawiadomienie Prokuratury o potrzebie wszczęcia postępowania w interesie osoby, której sytuacja wskazywała na prawdopodobieństwo zaistnienia przesłanek do ubezwłasnowolnienia obiektywnie nie narusza dóbr osobistych i nie jest działaniem bezprawnym. […]
Skład orzekający
Zbigniew Ducki
przewodniczący
Regina Kurek
sędzia
Sławomir Jamróg
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ochrony dóbr osobistych w kontekście działań instytucji pomocy społecznej, odpowiedzialności Skarbu Państwa za zaniechania legislacyjne, roli kuratora oraz obiektywnej oceny naruszenia dóbr osobistych."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interakcji między różnymi instytucjami, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie w innych przypadkach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje złożoność interakcji między obywatelem a instytucjami państwowymi w trudnej sytuacji życiowej, a także proces sądowy dotyczący ochrony dóbr osobistych.
“Czy pomoc społeczna może naruszyć dobra osobiste? Sąd Apelacyjny rozstrzyga w sprawie T. Z.”
Dane finansowe
WPS: 80 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.