I ACa 149/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia o zapłatę wynagrodzenia za roboty budowlane, dochodzonego przez spółkę (...) Spółka z o.o. w upadłości układowej (wykonawcę) od (...) S.A. (inwestora). Powódka domagała się zapłaty dwóch kwot z faktur. Pozwana zapłaciła te należności bezpośrednio podwykonawcy powodówki, spółce (...), powołując się na solidarną odpowiedzialność inwestora wobec podwykonawców (art. 647 1 kc) oraz postanowienia umowy, które pozwalały na bezpośrednią zapłatę i potrącenie z należności wykonawcy. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, uznając zapłatę na rzecz podwykonawcy za skuteczne zwolnienie inwestora z długu wobec wykonawcy. Apelacja powodówki zarzucała błędną wykładnię art. 647 1 kc i niezastosowanie art. 376 kc. Sąd Apelacyjny, podzielając co do zasady argumentację apelacji, że zapłata na rzecz podwykonawcy nie wyklucza roszczenia wykonawcy wobec inwestora, a rozliczenia powinny nastąpić na podstawie art. 376 kc, ostatecznie oddalił apelację. Uzupełniając ustalenia faktyczne, Sąd Apelacyjny stwierdził, że umowa stron przewidywała możliwość bezpośredniej zapłaty przez inwestora na rzecz podwykonawcy i potrącenia tej kwoty z należności wykonawcy. Pozwana złożyła oświadczenie o kompensacie, co skutkowało wzajemnym umorzeniem wierzytelności w rozumieniu art. 498 kc. W konsekwencji, dochodzona wierzytelność nie istniała, a powództwo było bezzasadne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja i zastosowanie art. 647 1 kc w kontekście odpowiedzialności inwestora wobec podwykonawcy oraz rozliczeń między inwestorem a wykonawcą na podstawie art. 376 kc i postanowień umownych, zwłaszcza w sytuacji upadłości wykonawcy.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której umowa między stronami zawierała klauzule dotyczące bezpośredniej zapłaty podwykonawcy i potrącenia. Konieczne jest badanie treści konkretnej umowy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zapłata przez inwestora wynagrodzenia podwykonawcy, w ramach solidarnej odpowiedzialności inwestora i wykonawcy, zwalnia inwestora z obowiązku zapłaty wynagrodzenia wykonawcy, a jeśli tak, to na jakiej podstawie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zapłata przez inwestora wynagrodzenia podwykonawcy, w ramach solidarnej odpowiedzialności, skutkuje uprawnieniem inwestora do potrącenia tej kwoty z wierzytelnością wykonawcy wobec inwestora, co prowadzi do wzajemnego umorzenia wierzytelności.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uzupełnił ustalenia faktyczne, stwierdzając, że umowa stron przewidywała możliwość bezpośredniej zapłaty przez inwestora na rzecz podwykonawcy i potrącenia tej kwoty z należności wykonawcy. Pozwana złożyła oświadczenie o kompensacie, co zgodnie z art. 376 kc i art. 498 kc doprowadziło do wzajemnego umorzenia wierzytelności.
Jaki jest zakres odpowiedzialności inwestora wobec podwykonawcy na podstawie art. 647 1 kc i jakie są skutki prawne zapłaty dokonanej przez inwestora na rzecz podwykonawcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Inwestor ponosi solidarną odpowiedzialność z wykonawcą za zapłatę wynagrodzenia podwykonawcy. Zapłata dokonana przez inwestora na rzecz podwykonawcy, w sytuacji gdy umowa stron przewiduje takie rozliczenie, skutkuje możliwością potrącenia tej kwoty z wierzytelnością wykonawcy wobec inwestora.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił bezwzględnie obowiązujący charakter art. 647 1 kc, który zabezpiecza zapłatę podwykonawcom. Jednocześnie, w oparciu o treść umowy i art. 376 kc, uznał, że zapłata przez inwestora na rzecz podwykonawcy stanowi podstawę do rozliczenia z wykonawcą poprzez kompensatę.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółki z o.o. spółki komandytowej w upadłości układowej | spółka | powód |
| Nadzorcy Sądowego | inne | interwenient uboczny |
| (...) S.A. | spółka | pozwany |
| (...) spółką jawną | spółka | podwykonawca |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 647 § 1
Kodeks cywilny
Przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący i zabezpiecza zapłatę wynagrodzenia podwykonawcom. Umowne ograniczenia odpowiedzialności inwestora są nieważne. Powstaje solidarna odpowiedzialność inwestora z wykonawcą wobec podwykonawcy.
Pomocnicze
k.c. art. 376
Kodeks cywilny
Reguluje zakres wzajemnych roszczeń regresowych między dłużnikami solidarnymi. Jeżeli jeden z dłużników solidarnych spełnił świadczenie, treść istniejącego między współdłużnikami stosunku prawnego rozstrzyga o tym, czy i w jakich częściach może on żądać zwrotu od współdłużników. W przypadku zapłaty przez inwestora na rzecz podwykonawcy, umowa stron może przewidywać potrącenie tej kwoty z wierzytelnością wykonawcy.
k.c. art. 498
Kodeks cywilny
Określa przesłanki i skutki potrącenia wierzytelności, prowadzące do wzajemnego umorzenia długu.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna orzeczenia o oddaleniu apelacji.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna orzeczenia o kosztach postępowania apelacyjnego.
k.p.c. art. 391 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przeniesienie kosztów postępowania z pierwszej instancji na drugą.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zapłata przez inwestora wynagrodzenia podwykonawcy, w oparciu o umowę i art. 376 kc, skutkuje potrąceniem tej kwoty z wierzytelnością wykonawcy wobec inwestora, prowadząc do wzajemnego umorzenia wierzytelności. • Umowa stron przewidywała możliwość bezpośredniej zapłaty przez inwestora na rzecz podwykonawcy i potrącenia tej kwoty z należności wykonawcy.
Odrzucone argumenty
Zapłata dokonana na rzecz podwykonawcy zwalnia inwestora od obowiązku zapłaty na rzecz wykonawcy mimo, że inwestor nie przedstawił do potrącenia z wierzytelnością wykonawcy wzajemnej wierzytelności z tytułu roszczenia regresowego przysługującego inwestorowi jako dłużnikowi solidarnemu wobec wykonawcy. • Niezastosowanie art. 376 kc mimo, że przepis ten reguluje zakres wzajemnych roszczeń regresowych między dłużnikami solidarnymi.
Godne uwagi sformułowania
Celem regulacji zawartej w art. 647 1 kc jest bowiem zabezpieczenie zapłaty wynagrodzenia podwykonawcom. • Przedmiotowy przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący, tym samym postanowienia umowne pomiędzy inwestorem a wykonawcą ograniczające zakres i podstawy odpowiedzialności solidarnej inwestora są nieważne. • Skoro zatem strona pozwana powzięła informację o wykonywaniu spornych prac za pomocą podwykonawcy, a następnie zaakceptowała umowę zawartą pomiędzy powodową spółką i jej podwykonawcą, to tym samym powstała solidarna odpowiedzialność za zapłatę wynagrodzenia na rzecz podwykonawcy, o jakiej mowa w § 5 art. 647 1 kc. • Pogląd prawny zaprezentowany przez stronę apelującą jest trafny. W szczególności nie można uznać, iż bezpośrednia zapłata wynagrodzenia podwykonawcy przez inwestora (generalnego wykonawcę) – w ramach solidarnej odpowiedzialności z wykonawcą – wynagrodzenia na rzecz podwykonawcy, nie zwalnia jej od zapłaty wynagrodzenia na rzecz podwykonawcy, a ewentualne rozliczenie pomiędzy inwestorem (generalnym wykonawcą) a wykonawcą winno nastąpić w ramach regulacji zawartej w art. 376 kc. • W takim przypadku podstawą rozliczeń pomiędzy dłużnikami solidarnymi jest art. 376 kc , zgodnie z którym, jeżeli jeden z dłużników solidarnych spełnił świadczenie, treść istniejącego między współdłużnikami stosunku prawnego rozstrzyga o tym, czy i w jakich częściach może on żądać zwrotu od współdłużników. […]
Skład orzekający
Paweł Rygiel
przewodniczący-sprawozdawca
Hanna Nowicka de Poraj
sędzia
Krzysztof Hejosz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i zastosowanie art. 647 1 kc w kontekście odpowiedzialności inwestora wobec podwykonawcy oraz rozliczeń między inwestorem a wykonawcą na podstawie art. 376 kc i postanowień umownych, zwłaszcza w sytuacji upadłości wykonawcy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której umowa między stronami zawierała klauzule dotyczące bezpośredniej zapłaty podwykonawcy i potrącenia. Konieczne jest badanie treści konkretnej umowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów dotyczących odpowiedzialności inwestora wobec podwykonawców w branży budowlanej, a także złożone rozliczenia między stronami w kontekście upadłości jednego z wykonawców.
“Inwestor zapłacił podwykonawcy, ale czy to wystarczyło, by uniknąć zapłaty wykonawcy? Kluczowe znaczenie ma umowa i art. 376 KC.”
Dane finansowe
WPS: 373 211,43 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.