I ACa 145/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód M. S. dochodził od Skarbu Państwa kwoty 100.000 zł zadośćuczynienia za osadzenie w przeludnionej celi, nienależyte wyposażenie i brak intymności, a także 20.000 zł za naruszenie zdrowia przez osadzenie z osobą chorą na HCV i HIV. Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił powództwo, uznając część roszczeń za przedawnione (roszczenia do dnia 16.11.2006 r.) oraz stwierdzając, że warunki pobytu w przeludnionej celi, mimo że niezgodne ze standardami, nie naruszały dóbr osobistych powoda w stopniu uzasadniającym przyznanie zadośćuczynienia. Sąd wskazał, że powód nie udowodnił konkretnej szkody ani krzywdy, a także że pozwany działał zgodnie z obowiązującym wówczas przepisem art. 248 § 1 kkw, który dopuszczał tymczasowe umieszczenie osadzonych w warunkach mniejszej powierzchni na osobę w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Sąd Apelacyjny oddalił apelację powoda, uznając ją za nieuzasadnioną. Sąd odwoławczy podkreślił, że powód nie wykazał wadliwości postępowania przed sądem pierwszej instancji, a jego twierdzenia dotyczące usprawiedliwienia nieobecności na rozprawach były niespójne. Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko sądu pierwszej instancji, że warunki pobytu powoda w areszcie nie naruszały jego dóbr osobistych w stopniu uzasadniającym przyznanie zadośćuczynienia, biorąc pod uwagę obiektywne kryteria oraz powszechnie przyjęte normy poszanowania człowieczeństwa. Sąd odwoławczy zwrócił uwagę, że powód nie składał skarg na warunki pobytu, a działania pozwanego nie były wymierzone w jego osobę w celu upokorzenia czy szykanowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia naruszenia dóbr osobistych w kontekście warunków odbywania kary pozbawienia wolności i tymczasowego aresztowania, a także kwestie przedawnienia roszczeń odszkodowawczych.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego i faktycznego z okresu sprzed nowelizacji przepisów dotyczących warunków w zakładach karnych i aresztach śledczych oraz zmian w zakresie przedawnienia roszczeń.
Zagadnienia prawne (4)
Czy pobyt w przeludnionej celi aresztu śledczego, z nienależytym wyposażeniem sanitarnym i brakiem intymności, narusza dobra osobiste skazanego (godność, prawo do prywatności) w stopniu uzasadniającym przyznanie zadośćuczynienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli warunki nie są rażąco poniżające, nie naruszają powszechnie przyjętych norm poszanowania człowieczeństwa, a powód nie wykazał konkretnej szkody lub krzywdy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pewne niedogodności związane z pobytem w areszcie, takie jak okresowe przeludnienie czy mniej niż oczekiwane warunki sanitarne, nie stanowią naruszenia dóbr osobistych, jeśli nie są rażąco poniżające i nie wynikają z działań wymierzonych w konkretną osobę. Kluczowe jest obiektywne kryterium oceny oraz brak udowodnienia przez powoda konkretnej szkody lub cierpień.
Czy roszczenie o zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych związane z pobytem w warunkach aresztu śledczego ulega przedawnieniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu zgodnie z art. 442 § 1 k.c. w brzmieniu sprzed nowelizacji.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że część roszczeń powoda, dotyczących okresu do dnia 16.11.2006 r., uległa przedawnieniu, ponieważ pozew został wniesiony w dniu 16.11.2009 r., a bieg terminu przedawnienia rozpoczął się od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i osobie zobowiązanej do jej naprawienia.
Czy pozwany Skarb Państwa miał obowiązek informowania osadzonego o stanie zdrowia współosadzonych (np. choroba HCV, HIV)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pozwany nie miał takiego obowiązku ze względu na tajemnicę lekarską.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że informacje o schorzeniach współosadzonych objęte są tajemnicą lekarską, a pozwany nie miał obowiązku ich ujawniania powodowi.
Czy sąd pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania, w szczególności poprzez dowolną ocenę dowodów i brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego?
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego i nie naruszył przepisów postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że ocena dowodów przez Sąd Okręgowy nie była dowolna, a ustalenia faktyczne były prawidłowe. Podkreślono, że powód reprezentowany był przez profesjonalnego pełnomocnika, co ograniczało obowiązek pouczania przez sąd. Brak skarg powoda na warunki pobytu również świadczył o braku dolegliwości.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. S. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | pozwany |
| D. G. | inne | reprezentujący pozwanego |
| Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa | instytucja | zastępstwo procesowe pozwanego |
Przepisy (19)
Główne
k.c. art. 442 § § 1
Kodeks cywilny
Roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat 3 od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i osobie zobowiązanej do jej naprawienia (w brzmieniu sprzed 10.08.2007 r.).
k.k.w. art. 248 § § 1
Kodeks karny wykonawczy
W szczególnie uzasadnionych przypadkach dyrektor zakładu karnego lub aresztu śledczego może umieścić osadzonych na czas określony w warunkach, w których powierzchnia w celi na jedną osobę wynosi mniej niż 3 m2. Przepis ten stracił moc obowiązującą od 06.12.2009 r. na mocy wyroku TK z 26.05.2008 r. w sprawie SK 25/07.
Pomocnicze
k.k.w. art. 110 § § 2
Kodeks karny wykonawczy
Skazany powinien być osadzony w celi o powierzchni nie mniejszej niż 3 m2 przypadające na jednego skazanego.
k.c. art. 23
Kodeks cywilny
k.c. art. 24
Kodeks cywilny
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
W przypadkach naruszenia dóbr osobistych sąd może przyznać zadośćuczynienie pieniężne.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z danego faktu wywodzi skutki prawne.
k.p.c. art. 212
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 213
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 228
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 229
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 231
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 233
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 234
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 379 § pkt 5
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Część roszczeń uległa przedawnieniu. • Warunki pobytu w przeludnionej celi nie naruszały dóbr osobistych powoda w stopniu uzasadniającym zadośćuczynienie. • Powód nie udowodnił konkretnej szkody ani krzywdy. • Pozwany działał zgodnie z obowiązującymi przepisami (art. 248 § 1 kkw). • Brak obowiązku informowania o stanie zdrowia współosadzonych ze względu na tajemnicę lekarską. • Brak wadliwości postępowania przed sądem pierwszej instancji.
Odrzucone argumenty
Naruszenie dóbr osobistych przez pobyt w przeludnionej celi. • Nienależyte wyposażenie celi i brak intymności. • Naruszenie zdrowia przez osadzenie z osobą chorą na HCV i HIV. • Naruszenie przepisów postępowania przez sąd pierwszej instancji (dowolna ocena dowodów, brak wszechstronnego rozważenia materiału).
Godne uwagi sformułowania
Nie powinno się oczekiwać warunków podobnych do domowych, które dla wielu ludzi bywają trudne, a nie wynikają z odbywania żadnej kary. • O naruszeniu dobra osobistego w postaci uchybienia godności osadzonego w zakładzie karnym nie można mówić w przypadku pewnych uciążliwości lub niedogodności związanych z samym pobytem w takim zakładzie polegających np. na mniej od oczekiwanych jakości warunków sanitarnych albo okresowym przebywaniu w celi z większą niż określone standardy liczbą osadzonych. • Godność osoby przebywającej w areszcie śledczym czy zakładzie karnym nie jest naruszona, jeżeli odpowiada uznanym normom poszanowania człowieczeństwa.
Skład orzekający
Przemysław Kurzawa
przewodniczący
Lidia Sularzycka
sprawozdawca
Ewa Harasimiuk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia naruszenia dóbr osobistych w kontekście warunków odbywania kary pozbawienia wolności i tymczasowego aresztowania, a także kwestie przedawnienia roszczeń odszkodowawczych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego i faktycznego z okresu sprzed nowelizacji przepisów dotyczących warunków w zakładach karnych i aresztach śledczych oraz zmian w zakresie przedawnienia roszczeń.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu przeludnienia w zakładach karnych i aresztach, co budzi zainteresowanie społeczne i prawnicze. Pokazuje, jak sąd ocenia granice ochrony dóbr osobistych w specyficznych warunkach.
“Czy przeludniona cela to zawsze naruszenie godności? Sąd Apelacyjny wyjaśnia granice ochrony praw więźniów.”
Dane finansowe
WPS: 120 000 PLN
Sektor
prawo karne wykonawcze
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.