I ACA 1446/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczeń powoda T. E. wobec pozwanej J. G. po stwierdzeniu nieważności umowy sprzedaży pawilonu handlowego zawartej w 2004 roku. Sąd Okręgowy we Wrocławiu oddalił powództwo główne o zapłatę wartości pawilonu i wynagrodzenia za jego użytkowanie, uznając, że pozwana nie działała w złej wierze. Uwzględniono częściowo powództwo ewentualne, zasądzając od pozwanej na rzecz powoda 20.000 zł tytułem zwrotu części ceny sprzedaży pawilonu, po pomniejszeniu o kwotę 20.000 zł, którą pozwana zapłaciła powodowi przy sprzedaży. Sąd Okręgowy nie uwzględnił roszczeń dotyczących wyposażenia i towaru, wskazując, że umowa dotyczyła tylko pawilonu, a pozwana oferowała zwrot wyposażenia w naturze. Powód złożył apelację, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię przepisów o posiadaniu w złej wierze i bezpodstawnym wzbogaceniu. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu oddalił apelację, podzielając ustalenia i wnioski Sądu Okręgowego. Sąd Apelacyjny uznał, że materiał dowodowy nie dawał podstaw do przypisania pozwanej złej wiary w chwili zawierania umowy, a wątpliwości co do ważności umowy mogły pojawić się dopiero po wytoczeniu powództwa, kiedy pozwana nie była już posiadaczem pawilonu. Sąd Apelacyjny potwierdził również, że roszczenia dotyczące wyposażenia i towaru nie były uzasadnione, ponieważ stwierdzona nieważność dotyczyła wyłącznie umowy sprzedaży pawilonu, a nie tych elementów. Ponadto, powód nie wykazał wartości wyposażenia i towaru ani braku spłaty za nie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie braku odpowiedzialności za posiadanie w złej wierze, gdy brak jest dowodów na świadomość wadliwości umowy w chwili jej zawarcia. Rozgraniczenie skutków stwierdzenia nieważności umowy sprzedaży rzeczy od roszczeń dotyczących wyposażenia lub towaru znajdującego się w tej rzeczy.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów dotyczących złej wiary oraz skutków nieważności umowy w odniesieniu do elementów nieobjętych umową.
Zagadnienia prawne (3)
Czy pozwana działała w złej wierze przy zawieraniu umowy sprzedaży pawilonu, co uzasadniałoby uwzględnienie powództwa głównego opartego na przepisach o posiadaniu w złej wierze?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, materiał dowodowy nie dawał podstaw do przyjęcia, że pozwana miała świadomość lub powinna przypuszczać wadliwość umowy sprzedaży pawilonu z uwagi na stan zdrowia powoda.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że okoliczności zawarcia umowy, współpraca stron i sposób rozliczania pożyczki nie wskazywały na złą wiarę pozwanej. Wątpliwości mogły pojawić się dopiero po wytoczeniu powództwa, a pozwana nie była już wówczas posiadaczem pawilonu.
Czy stwierdzenie nieważności umowy sprzedaży pawilonu uzasadnia uwzględnienie roszczenia o zwrot wartości wyposażenia i towaru znajdującego się w pawilonie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, stwierdzenie nieważności dotyczyło wyłącznie umowy sprzedaży pawilonu, a nie wyposażenia i towaru. Ponadto, powód nie wykazał wartości tych elementów ani braku spłaty.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny podkreślił, że nieważność umowy obejmowała tylko pawilon. Roszczenia dotyczące wyposażenia i towaru nie były tożsame z roszczeniem o zwrot ceny sprzedaży pawilonu. Powód nie wykazał również wartości tych elementów ani braku wywiązania się pozwanej z zapłaty.
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe i oddalił wnioski dowodowe powoda?
Odpowiedź sądu
Tak, Sąd Apelacyjny uznał postępowanie dowodowe za prawidłowe, a oddalenie wniosków dowodowych za uzasadnione, gdyż zmierzały one do wykazania okoliczności zbędnych lub nieprzydatnych w kontekście zastosowanego prawa materialnego.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny stwierdził, że Sąd Okręgowy poczynił wystarczające ustalenia faktyczne, a ocena materiału dowodowego nie nosiła cech dowolności. Oddalone wnioski dowodowe nie były niezbędne do ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. E. | osoba_fizyczna | powód |
| J. G. | osoba_fizyczna | pozwana |
| adwokat B. S. | inne | pełnomocnik z urzędu |
Przepisy (14)
Główne
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący bezpodstawnego wzbogacenia.
k.c. art. 410 § § 2
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący nienależnego świadczenia.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia apelacji.
Pomocnicze
k.c. art. 225
Kodeks cywilny
Przepisy określające obowiązki samoistnego posiadacza w złej wierze wobec właściciela rzeczy.
k.c. art. 224 § § 2
Kodeks cywilny
Przepisy określające obowiązki samoistnego posiadacza w złej wierze wobec właściciela rzeczy.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada szczególnego stosowania kosztów postępowania w uzasadnionych wypadkach.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres postępowania apelacyjnego w zakresie kosztów.
k.k.
Ustawa - Kodeks karny
u.k.s.c. art. 113 § ust. 4
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Orzekanie o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 12 § ust. 1 pkt 2
Ustalanie wysokości wynagrodzenia pełnomocnika pozwanej.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 6 § pkt 6
Ustalanie wysokości wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 13 § ust. 1 pkt 2
Ustalanie wysokości wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 2 § ust. 3
Doliczanie podatku VAT do wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozwana nie działała w złej wierze przy zawieraniu umowy sprzedaży pawilonu. • Nieważność umowy sprzedaży dotyczyła wyłącznie pawilonu, a nie jego wyposażenia i towaru. • Powód nie wykazał wartości wyposażenia i towaru ani braku spłaty. • Pozwana oferowała zwrot wyposażenia w naturze. • Sąd pierwszej instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe i oddalił wnioski dowodowe powoda.
Odrzucone argumenty
Pozwana powinna mieć świadomość nieważności umowy z uwagi na rażąco niską cenę zakupu. • Powód może domagać się od pozwanej wartości wyposażenia sklepu i baru na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu. • Naruszenie prawa procesowego przez oddalenie wniosków dowodowych (grafolog, księgowy, przesłuchanie świadków).
Godne uwagi sformułowania
brak było podstaw do uwzględnienia roszczenia głównego • nietrafne było mając na uwadze ustalone okoliczności odwoływanie się do treści art. 225 k.c. w zw. z art. 224 § 2 k.c. • nie czyniło samo w sobie pozwanej [...] posiadaczem w złe wierze • nie miała podstaw do przyjęcia [...] że umowa ta może zostać uznana za nieważną • nie sposób podzielić zarzutów powoda dotyczących oddalenia jego wniosków dowodowych • nie można zgodzić się ze skarżącym, jakoby ujawnione okoliczności sprawy wskazywały, iż pozwana od chwili zawarcia umowy miała świadomość, czy też winna była na podstawie okoliczności przypuszczać, że jej posiadanie spornej rzeczy winno być traktowane jako posiadanie w złej wierze • nie sposób przyjąć, że pozwana do czasu wytoczenia przez powoda stosowego powództwa o stwierdzenie nieważności umowy, miała świadomość stanu powoda lub mogła w sposób uzasadniony przypuszczać, że jej tytuł prawny do władania rzeczą utraci podstawę w skutek stwierdzenia jego nieważności • nie sposób zasadnie twierdzić, że pozwana winna być traktowana za posiadacza samoistnego w złej wierze • brak podstaw do podzielenia zarzutu naruszenia przez Sąd Okręgowy art. 405 k.c. w zw. z art. 410 § 2 k.c. poprzez błędną ich wykładnię
Skład orzekający
Jacek Gołaczyński
przewodniczący-sprawozdawca
Franciszek Marcinowski
członek
Artur Tomanek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie braku odpowiedzialności za posiadanie w złej wierze, gdy brak jest dowodów na świadomość wadliwości umowy w chwili jej zawarcia. Rozgraniczenie skutków stwierdzenia nieważności umowy sprzedaży rzeczy od roszczeń dotyczących wyposażenia lub towaru znajdującego się w tej rzeczy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów dotyczących złej wiary oraz skutków nieważności umowy w odniesieniu do elementów nieobjętych umową.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje złożoność rozliczeń po stwierdzeniu nieważności umowy, szczególnie w kontekście złej wiary posiadacza i zakresu roszczeń dotyczących elementów nieobjętych pierwotną umową.
“Czy można żądać zapłaty za wyposażenie pawilonu po unieważnieniu umowy sprzedaży samego obiektu?”
Dane finansowe
WPS: 85 567,47 PLN
zwrot części ceny sprzedaży: 20 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.