I ACA 14/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa A.G. i S.G. o zapłatę lub ewentualnie o unieważnienie umowy sprzedaży nieruchomości położonej w J. Sąd Okręgowy w Koszalinie oddalił powództwo, a Sąd Apelacyjny w Szczecinie utrzymał ten wyrok w mocy. Powodowie twierdzili, że zostali oszukani przez pozwanych T.G. i jej męża, którzy mieli obiecać im zakup innego mieszkania w zamian za zrzeczenie się służebności mieszkania przez A.G. i sprzedaż nieruchomości przez S.G. Sąd Apelacyjny uznał apelację powodów za bezzasadną. Sąd pierwszej instancji ustalił, że A.G. sprzedała nieruchomość synowi S.G., który następnie ustanowił na jej rzecz służebność mieszkania. Później S.G. sprzedał nieruchomość T.G. i jej mężowi, a A.G. zrzekła się służebności. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, stwierdzając brak szkody majątkowej po stronie powodów oraz brak dowodów na podstępne działania pozwanych. Sąd Apelacyjny podzielił te ustalenia, podkreślając, że powodowie nie wykazali skutecznego uchylenia się od skutków prawnych złożonych oświadczeń woli w ustawowym terminie. Dodatkowo, opinia biegłego psychiatrycznego potwierdziła, że S.G. był zdolny do świadomego wyrażenia woli przy sprzedaży nieruchomości. Sąd Apelacyjny uznał również za bezzasadne zarzuty apelacji dotyczące pominięcia dowodów z wyceny nieruchomości i badań psychologicznych, wskazując, że nie miały one istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy lub zostały już wyjaśnione.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie zasad dotyczących wad oświadczenia woli, ciężaru dowodu w sprawach cywilnych, oceny zdolności do czynności prawnych oraz zasad rozliczania kosztów postępowania.
Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i nie wprowadza nowych, przełomowych interpretacji prawa.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowa sprzedaży nieruchomości może zostać unieważniona z powodu wad oświadczenia woli sprzedającego (np. podstęp, błąd, stan wyłączający świadome powzięcie decyzji)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w tym przypadku nie ma podstaw do unieważnienia umowy. Powodowie nie wykazali, aby sprzedający S.G. działał w stanie wyłączającym świadome lub swobodne powzięcie decyzji, ani aby doszło do podstępu ze strony kupujących.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na opinii biegłego psychiatrycznego, który stwierdził, że S.G. rozumiał czynność sprzedaży i jej skutki. Powodowie nie wykazali również, aby skutecznie uchylili się od skutków prawnych złożonego oświadczenia woli w ustawowym terminie.
Czy powodowie ponieśli szkodę majątkową w wyniku zawarcia umowy sprzedaży nieruchomości i zrzeczenia się służebności mieszkania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powodowie nie wykazali poniesienia szkody majątkowej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powodowie świadomie zrzekli się służebności i sprzedali nieruchomość. Brak było dowodów na obietnicę zakupu innego lokalu przez pozwanych. Powódka A.G. posiadała inne miejsce zamieszkania, a powód S.G. nie wykazał szkody wynikającej z umowy sprzedaży.
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i pominął istotne wnioski dowodowe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i zasadnie pominął niektóre wnioski dowodowe.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że wniosek o wycenę nieruchomości nie miał znaczenia dla rozstrzygnięcia, gdyż powodowie dochodzili roszczeń z innego tytułu, a roszczenia z tytułu wyzysku wygasłyby z uwagi na upływ terminu. Wniosek o badania psychologiczne również był zbędny, gdyż stan psychiczny powoda został już oceniony przez biegłego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. G. (1) | osoba_fizyczna | powódka |
| S. G. | osoba_fizyczna | powód |
| T. G. | osoba_fizyczna | pozwana |
| J. G. | osoba_fizyczna | współpozwany (zmarły) |
| A. G. (2) | osoba_fizyczna | spadkobierczyni J. G. |
| Skarb Państwa – Sąd Okręgowy w Koszalinie | organ_państwowy | odpowiedzialny za koszty nieopłaconej pomocy prawnej |
| adwokat A. T. | inne | pełnomocnik z urzędu |
Przepisy (23)
Główne
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności deliktowej. Sąd uznał, że nie zaszły przesłanki do jej zastosowania.
k.c. art. 82
Kodeks cywilny
Nieważność oświadczenia woli z powodu stanu wyłączającego świadome lub swobodne powzięcie decyzji. Sąd rozpatrzył to jako roszczenie ewentualne, ale uznał za niezasadne.
Pomocnicze
k.c. art. 83
Kodeks cywilny
Pozorność czynności prawnej. Powodowie nie wskazali na pozorność jako wadę oświadczenia woli.
k.c. art. 84
Kodeks cywilny
Błąd co do treści czynności prawnej. Powodowie nie wskazali na błąd jako wadę oświadczenia woli.
k.c. art. 86
Kodeks cywilny
Błąd wywołany podstępnie. Powodowie powołali się na tę wadę, ale nie udowodnili jej zaistnienia.
k.c. art. 87
Kodeks cywilny
Groźba. Powodowie nie wskazali na groźbę jako wadę oświadczenia woli.
k.c. art. 361-363
Kodeks cywilny
Przepisy ogólne dotyczące związku przyczynowego, szkody i sposobów jej naprawienia.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu. Sąd podkreślił, że ciężar dowodu spoczywał na powodach.
k.p.c. art. 217
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd pierwszej instancji nie przeprowadził dowodów, które apelacja uznała za istotne.
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
Przedmiot dowodu. Sąd pierwszej instancji nie przeprowadził dowodów, które apelacja uznała za istotne.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek przedstawienia dowodów. Sąd pierwszej instancji nie przeprowadził dowodów, które apelacja uznała za istotne.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Uzasadnienie wyroku. Apelacja zarzuciła brak wskazania przyczyn oddalenia wniosku dowodowego.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach procesu.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik postępowania.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Szczególne wypadki zasądzenia kosztów. Sąd pierwszej instancji zastosował ten przepis przy zasądzaniu kosztów od powodów.
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Apelacyjny jest sądem merytorycznym.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
Prawo o adwokaturze art. 29
Ustawa Prawo o adwokaturze
Koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ponosi Skarb Państwa.
Koszty sądowe w sprawach cywilnych art. 102
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Zwolnienie od ponoszenia opłaty sądowej.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 6 § ust. 1 pkt 6
Minimalna stawka wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 2 § ust. 3
Doliczenie podatku VAT do wynagrodzenia pełnomocnika.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 19
Zastosowanie przepisów dotyczących kosztów zastępstwa procesowego.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 13 § ust. 1 pkt 2
Stawka minimalna wynagrodzenia adwokata.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powodowie nie wykazali szkody majątkowej. • Powodowie nie udowodnili podstępu ani innych wad oświadczenia woli. • Powód S.G. był zdolny do świadomego wyrażenia woli przy sprzedaży nieruchomości. • Powodowie nie skorzystali z możliwości uchylenia się od skutków oświadczenia woli w ustawowym terminie. • Wniosek o wycenę nieruchomości był nieistotny dla rozstrzygnięcia. • Wniosek o badania psychologiczne był zbędny i nieuzasadniony.
Odrzucone argumenty
Umowa sprzedaży nieruchomości powinna zostać unieważniona z powodu wad oświadczenia woli. • Pozwana wraz z mężem podstępnie namówili powodów do zrzeczenia się służebności i sprzedaży nieruchomości. • Cena sprzedaży nieruchomości była rażąco zaniżona. • Sąd pierwszej instancji pominął istotne dowody, naruszając przepisy postępowania.
Godne uwagi sformułowania
ciężar dowodu relacji kauzalnych spoczywa na poszkodowanym • nie skorzystali oni z niego z powodu postępowania pozwanej nacechowanego złą wolą i chęcią wyzysku • nie zostało stwierdzone się u niego tak w trakcie składania oświadczenia woli o sprzedaży nieruchomości jaki i później, występowanie ostrych czy przewlekłych czynnych objawów psychotycznych albo głębokiego niedorozwoju umysłowego, a także stanu odurzenia (alkohol, narkotyki, leki lub inne środki chemiczne), ani też ciężkiego stanu somatycznego, które skutkowałyby zaburzeniami świadomości i dawałyby podstawę do oceny, że miał on wyłączoną zdolność do złożenia ważnego oświadczenia woli • ciężar dowodowy z art. 6 k.c. • nie wykazała ponadto w żaden inny sposób, że takie ustalenia w rzeczywistości miały w ogóle miejsce • trudno przyjąć, aby powodowie nie mieli czasu, aby uchylić się od skutków prawnych dokonanych czynności prawnych z powodu podstępu jakiego, wg ich twierdzeń, użyła T. G. i jej mąż J. G. • nie może stanowić podstawy odpowiedzialności pozwanej z art. 415 k.c. • nie było potrzeby badania czy termin do uchylenia się od skutków oświadczenia woli złożonego przez powoda upłynął, czy nie i czy wystąpiły przesłanki do uznania, że powoływana przez powodów wada oświadczenia woli rzeczywiście miała miejsce • nie było ku temu przeszkód prawnych
Skład orzekający
Maria Iwankiewicz
przewodniczący
Marta Sawicka
sędzia
Eugeniusz Skotarczak
sędzia (sprawozdawca)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasad dotyczących wad oświadczenia woli, ciężaru dowodu w sprawach cywilnych, oceny zdolności do czynności prawnych oraz zasad rozliczania kosztów postępowania."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i nie wprowadza nowych, przełomowych interpretacji prawa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje typowe problemy związane z transakcjami nieruchomościowymi i potencjalnymi wadami oświadczeń woli, co jest interesujące dla prawników praktyków.
“Czy obietnica zakupu innego mieszkania unieważni sprzedaż domu? Sąd Apelacyjny rozstrzyga.”
Dane finansowe
WPS: 160 000 PLN
koszty nieopłaconej pomocy prawnej: 2700 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.