I ACA 1366/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód G. H. (1) wniósł o uznanie za bezskuteczną umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu i sprzedaży z dnia 25 lutego 2011 r., zawartej między Przedsiębiorstwem (...) sp. z o.o. a pozwaną B. P. (1), w celu ochrony swojej wierzytelności wobec J. N. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, uznając, że pozwana nie była świadoma pokrzywdzenia wierzyciela i że jej wierzytelność była zabezpieczona hipoteką, co dawało jej pierwszeństwo. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok, uznając apelację powoda za uzasadnioną. Sąd Apelacyjny ustalił, że J. N. podejmował działania mające na celu uniemożliwienie zaspokojenia wierzycieli, a pozwana, poprzez swojego męża, miała wiedzę o tych działaniach. Sąd Apelacyjny podkreślił, że wierzytelność pozwanej wobec J. N. powstała w wyniku przejęcia długu przez J. N. od spółki, a nie w wyniku wcześniejszej sprzedaży nieruchomości przez pozwaną spółce. Ponadto, wierzytelność powoda powstała wcześniej niż wierzytelność pozwanej wobec J. N. i nie była ona zabezpieczona hipoteką na jego majątku osobistym. Sąd Apelacyjny uznał, że wszystkie przesłanki skargi pauliańskiej (art. 527 kc) zostały spełnione: czynność prawna dłużnika doprowadziła do pokrzywdzenia wierzyciela, dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia, a osoba trzecia (pozwana) wiedziała o tym lub mogła się dowiedzieć. Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok i uwzględnił powództwo, nakazując pobranie od pozwanej kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja i stosowanie przepisów o skardze pauliańskiej, zwłaszcza w kontekście złożonych transakcji majątkowych, przejmowania długów i świadomości stron co do pokrzywdzenia wierzycieli.
Stosowanie w przypadkach, gdzie występują wielopoziomowe transakcje, przejmowanie długów i wątpliwości co do pierwszeństwa wierzycieli. Wymaga szczegółowej analizy stanu faktycznego i dowodowego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowa ustanowienia odrębnej własności lokalu i sprzedaży zawarta przez dłużnika z osobą trzecią może zostać uznana za bezskuteczną wobec wierzyciela na podstawie art. 527 k.c. w sytuacji, gdy dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a osoba trzecia o tym wiedziała lub mogła się dowiedzieć?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa może zostać uznana za bezskuteczną, jeśli spełnione są przesłanki z art. 527 k.c., w tym pokrzywdzenie wierzyciela, świadomość dłużnika i wiedza osoby trzeciej.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że ciąg czynności podejmowanych przez dłużnika, w tym zaskarżona umowa, doprowadził do jego niewypłacalności lub pogłębił ją, co skutkowało pokrzywdzeniem wierzyciela. Pozwana miała wiedzę o tych działaniach i świadomość, że dłużnik działa ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli. Sąd zakwestionował ustalenia Sądu Okręgowego dotyczące pierwszeństwa wierzytelności pozwanej i jej zabezpieczenia.
Czy wierzyciel przyszły może skorzystać ze skargi pauliańskiej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wierzyciel przyszły może wnieść powództwo pauliańskie.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny odniósł się do zarzutu naruszenia art. 530 k.c. podniesionego przez powoda, potwierdzając możliwość skorzystania ze skargi pauliańskiej przez wierzyciela przyszłego.
Czy czynność prawna dłużnika polegająca na spełnieniu świadczenia wobec jednego z wierzycieli, nawet jeśli prowadzi do pokrzywdzenia pozostałych, może być objęta skargą pauliańską?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli czynność ta nie odpowiada ściśle pierwotnemu zobowiązaniu lub jeśli dłużnik wybrał wierzyciela w sposób arbitralny, prowadzący do jego uprzywilejowania kosztem innych, a czynność ta wyprowadza istotne składniki majątku.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, stwierdził, że skarga pauliańska może mieć zastosowanie do czynności spełnienia świadczenia, jeśli następuje to w sposób inny niż przewidywała umowa lub jeśli wybór wierzyciela jest arbitralny i prowadzi do uprzywilejowania kosztem innych, zwłaszcza gdy wyprowadzane są istotne składniki majątku.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. H. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| B. P. (1) | osoba_fizyczna | pozwana |
| Przedsiębiorstwo (...) sp. z o.o. | spółka | strona umowy |
| J. N. | osoba_fizyczna | dłużnik |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 527 § 1
Kodeks cywilny
Definiuje przesłanki skargi pauliańskiej: pokrzywdzenie wierzyciela wskutek czynności prawnej dłużnika, uzyskanie korzyści majątkowej przez osobę trzecią, działanie dłużnika ze świadomością pokrzywdzenia oraz wiedza lub możliwość dowiedzenia się przez osobę trzecią o tej świadomości.
k.c. art. 527 § 2
Kodeks cywilny
Określa, że czynność prawna dłużnika jest dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli, jeżeli wskutek tej czynności dłużnik stał się niewypłacalny albo niewypłacalny w wyższym stopniu.
k.c. art. 530
Kodeks cywilny
Stanowi, że wierzyciel przyszły może wnieść powództwo pauliańskie.
Pomocnicze
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasady orzekania o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 386
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasady zmiany zaskarżonego orzeczenia przez sąd drugiej instancji.
u.k.w.h. art. 11
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Dotyczy pierwszeństwa praw rzeczowych wpisanych do księgi wieczystej.
u.k.w.h. art. 12
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Dotyczy pierwszeństwa praw rzeczowych wpisanych do księgi wieczystej.
k.c. art. 551
Kodeks cywilny
Dotyczy umowy przeniesienia przedsiębiorstwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ciąg czynności dłużnika doprowadził do jego niewypłacalności lub pogłębił ją, co skutkowało pokrzywdzeniem wierzyciela. • Pozwana miała wiedzę o działaniach dłużnika mających na celu uniemożliwienie zaspokojenia wierzycieli. • Wierzytelność powoda powstała wcześniej niż wierzytelność pozwanej wobec J. N. • Wierzytelność pozwanej wobec J. N. nie była zabezpieczona hipoteką na jego majątku osobistym. • Czynność prawna była wykonaniem obowiązku, ale w sposób arbitralny, prowadzący do uprzywilejowania jednego wierzyciela kosztem innych.
Odrzucone argumenty
Brak pokrzywdzenia wierzyciela. • Pozwana była wierzycielem hipotecznym J. N. i była na pozycji uprzywilejowanej. • Wierzytelność powoda powstała dopiero na mocy prawomocnego wyroku z dnia 9 marca 2011 roku. • Zwolnienie hipoteki i zawarcie umowy przyrzeczonej nie miało wpływu na los wierzytelności powoda. • Czynność była wykonaniem umowy przedwstępnej i nie można czynić dłużnikowi zarzutu z wypełnienia obowiązku.
Godne uwagi sformułowania
N. dokonał takiej ucieczki z mieszkaniami. • N. liczył się z tym, że przegra. Więc rozpoczął wielką akcję przenoszenia- realizowania roszczeń, które miał na mieszkania przy ulicy (...) – czyli przenoszenia własności roszczeniodawców. • N. twierdził, że jeśli się nie zgodzimy, to mieszkanie zabierze nam albo (...) , który był wpisany w hipotekę, ale zwolnił to mieszkanie nam po podpisaniu wstępnej umowy, albo syndyk, który będzie chciał rozliczyć spółkę (...) sp. z o.o. , która jak mówił N. upadnie po przegranej z G. H. (1) sprawie. • Pozwana nie pomagała J. N. uciec z majątkiem, tylko realizowała własne prawa, mające pierwszeństwo przed prawami powoda. • Czynność prawna dłużnika jest dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli, jeżeli wskutek tej czynności dłużnik stał się niewypłacalny albo stał się niewypłacalny w wyższym stopniu, niż był przed dokonaniem czynności.
Skład orzekający
Jan Kremer
przewodniczący
Andrzej Struzik
sędzia
Teresa Rak
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie przepisów o skardze pauliańskiej, zwłaszcza w kontekście złożonych transakcji majątkowych, przejmowania długów i świadomości stron co do pokrzywdzenia wierzycieli."
Ograniczenia: Stosowanie w przypadkach, gdzie występują wielopoziomowe transakcje, przejmowanie długów i wątpliwości co do pierwszeństwa wierzycieli. Wymaga szczegółowej analizy stanu faktycznego i dowodowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy klasycznego zastosowania skargi pauliańskiej w złożonej sytuacji finansowej, gdzie dłużnik próbuje ukryć majątek przed wierzycielami. Pokazuje, jak sąd analizuje ciąg czynności prawnych i świadomość stron.
“Jak dłużnik próbował ukryć majątek przed wierzycielem? Sąd Apelacyjny wyjaśnia, kiedy skarga pauliańska działa.”
Dane finansowe
opłata od apelacji: 10 916 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.