I ACA 1362/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła sporu o zapłatę wynagrodzenia za roboty budowlane związane z wykonaniem instalacji niskoprądowych w budynku Komendy Policji. Powódka, spółka (...) z o.o., domagała się zasądzenia od pozwanych, S. P. (1) i Skarbu Państwa, kwot tytułem wynagrodzenia za wykonane roboty, powołując się na art. 647¹ § 5 k.c. Pozwany S. P. (1) wniósł pozew wzajemny o zwrot nadpłaty w wysokości 95 164,44 zł, twierdząc, że zapłacił więcej niż wynosiła wartość faktycznie wykonanych i odebranych prac. Sąd Okręgowy oddalił powództwo główne spółki, a uwzględnił powództwo wzajemne, zasądzając od spółki na rzecz S. P. (1) kwotę 95 164,44 zł tytułem zwrotu nadpłaty. Sąd Okręgowy ustalił, że wartość wykonanych prac i zużytych materiałów wyniosła 759 618,09 zł, podczas gdy spółka otrzymała 888 390,01 zł, co oznacza nadpłatę. Sąd uznał, że nie doszło do zmiany umowy w sposób dorozumiany, a materiały miały być dostarczone przez wykonawcę. Odstąpienie od umowy przez S. P. (1) było skuteczne z powodu niewykonania umowy przez wykonawcę. Sąd Apelacyjny oddalił apelację spółki, podzielając ustalenia i wnioski Sądu Okręgowego. Stwierdzono, że apelacja nie wykazała naruszenia przepisów prawa procesowego ani materialnego, a ustalenia faktyczne Sądu Okręgowego, oparte na opinii biegłego, były prawidłowe. Sąd Apelacyjny potwierdził, że nie doszło do przeniesienia własności materiałów na pozwanego S. P. (1) i że zapłata za fakturę nr (...) stanowiła zaliczkę. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego nastąpiło zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących umów o roboty budowlane, odpowiedzialności inwestora, zmiany umowy i zwrotu nienależnego świadczenia.
Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji konkretnych zapisów umowy oraz faktur.
Zagadnienia prawne (4)
Czy zapłata za fakturę nr (...) z dnia 19 grudnia 2007 r. stanowiła sprzedaż materiałów, czy zaliczkę na poczet przyszłych robót budowlanych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zapłata za fakturę nr (...) stanowiła zaliczkę na poczet przyszłych robót, a nie sprzedaż materiałów, co potwierdzały rozbieżności w treści faktur i brak pisemnej zmiany umowy.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że zapłata za fakturę nr (...) była zaliczką, ponieważ nastąpiła na początku okresu realizacji umowy i miała być rozliczona przy wystawianiu kolejnych faktur za wykonane roboty. Brak pisemnej zmiany umowy, sprzeczne treści faktur oraz charakter umowy o roboty budowlane przemawiały przeciwko tezie o sprzedaży materiałów.
Czy doszło do skutecznej zmiany umowy o roboty budowlane poprzez przeniesienie własności materiałów na inwestora (pozwanego S. P. (1)) w sposób dorozumiany (per facta concludentia)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie doszło do skutecznej zmiany umowy w sposób dorozumiany, a umowa nadal obowiązywała w pierwotnym kształcie, zgodnie z którym wykonawca miał dostarczyć materiały.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny stwierdził, że brak jest dowodów na zmianę umowy w sposób dorozumiany. Umowa wprost stanowiła, że wykonawca dostarczy materiały. Nawet jeśli materiały zostały przekazane inwestorowi, nie oznaczało to zmiany umowy, a jedynie zgromadzenie materiałów na budowie. Brak pisemnej zmiany umowy, zgodnie z jej postanowieniami, uniemożliwiał skuteczne przeniesienie własności materiałów w sposób dorozumiany.
Czy inwestor (Skarb Państwa) ponosi odpowiedzialność solidarną za zobowiązania wykonawcy (S. P. (1)) wobec podwykonawcy ((...) Sp. z o.o.) na podstawie art. 647¹ § 5 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Skarb Państwa nie ponosi odpowiedzialności, ponieważ nie ustalono, że po stronie S. P. (1) istnieje jakiekolwiek zobowiązanie wobec podwykonawcy.
Uzasadnienie
Odpowiedzialność inwestora na podstawie art. 647¹ § 5 k.c. powstaje tylko wtedy, gdy wykonawca ma zaległości wobec podwykonawcy. W tej sprawie ustalono, że inwestor (S. P. (1)) nadpłacił wykonawcy ((...) Sp. z o.o.) kwotę 128 771,92 zł, co oznacza, że nie istniało żadne zobowiązanie S. P. (1) wobec spółki, a tym samym nie mogła powstać odpowiedzialność Skarbu Państwa.
Czy odstąpienie od umowy przez inwestora (S. P. (1)) było skuteczne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, odstąpienie od umowy było skuteczne z powodu niewykonania umowy przez wykonawcę i porzucenia budowy.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że spółka (...) nie zakwestionowała skuteczności odstąpienia od umowy ani nie przedstawiła dowodów na kontynuowanie prac. Umowa przewidywała możliwość natychmiastowego odstąpienia od niej w przypadku niewykonywania lub nienależytego wykonywania przedmiotu umowy przez wykonawcę.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółki z o.o. w G. | spółka | powód / pozwany wzajemny |
| Skarb Państwa – Komendant (...) Policji w K. | organ_państwowy | pozwany |
| S. P. (1) | osoba_fizyczna | pozwany / powód wzajemny |
| Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej | instytucja | koszty postępowania apelacyjnego |
Przepisy (16)
Główne
k.c. art. 647
Kodeks cywilny
k.c. art. 647 § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
k.c. art. 410 § 1
Kodeks cywilny
Pomocnicze
k.c. art. 658
Kodeks cywilny
k.c. art. 76
Kodeks cywilny
k.c. art. 77
Kodeks cywilny
k.c. art. 410 § 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 328 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 217 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 217 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zapłata za fakturę nr (...) stanowiła zaliczkę, a nie sprzedaż materiałów. • Nie doszło do zmiany umowy o roboty budowlane w sposób dorozumiany. • Odstąpienie od umowy przez inwestora było skuteczne. • Inwestor (Skarb Państwa) nie ponosi odpowiedzialności solidarnej, gdyż wykonawca nie miał zaległości wobec podwykonawcy.
Odrzucone argumenty
Zapłata za fakturę nr (...) była sprzedażą materiałów. • Umowa została zmieniona w sposób dorozumiany, a własność materiałów przeszła na inwestora. • Odstąpienie od umowy przez inwestora było nieskuteczne. • Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność solidarną jako inwestor.
Godne uwagi sformułowania
Faktura nie jest umową. • Nieprawidłowości przy wystawianiu faktur nie powodują zmiany umowy. • Nawet przyjmując, że ustnie strony zmieniły treść umowy [...] to i tak umowa taka jest nieważna z uwagi na brak formy pisemnej. • Z tytułu wykonania umowy, powód wzajemny nadpłacił pozwanemu wzajemnemu kwotę 128 771,92 zł. Zatem mamy do czynienia z nienależnym świadczeniem, albowiem podstawa świadczenia odpadła.
Skład orzekający
Anna Kowacz-Braun
przewodniczący-sprawozdawca
Andrzej Struzik
sędzia
Paweł Czepiel
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących umów o roboty budowlane, odpowiedzialności inwestora, zmiany umowy i zwrotu nienależnego świadczenia."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji konkretnych zapisów umowy oraz faktur.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne dokumentowanie umów i rozliczeń w branży budowlanej, a także konsekwencje braku formy pisemnej przy zmianach umownych. Pokazuje również, jak sądy podchodzą do kwestii nadpłat i zwrotu nienależnych świadczeń.
“Niezapłacone faktury czy nadpłata? Kluczowa rola formy pisemnej w umowach budowlanych.”
Dane finansowe
koszty postępowania apelacyjnego: 10 800 PLN
koszty postępowania apelacyjnego: 10 800 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.