I ACa 1340/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w W. przeciwko (...) Spółce Akcyjnej w O. o restytucję kwoty 690.520 zł. Kwota ta została zasądzona wyrokiem zaocznym na rzecz Spółki (...) od Spółki (...) w innej sprawie (sygn. akt X GC 390/10 Sądu Okręgowego w Łodzi) i przez stronę powodową zapłacona po złożeniu sprzeciwu od wyroku zaocznego. Sąd Okręgowy, wyrokiem z dnia 21 grudnia 2012 r., oddalił powództwo, uznając, że zapłata należności głównej nie była wykonaniem rygoru natychmiastowej wykonalności nadanego wyrokowi zaocznemu, co wykluczało zastosowanie art. 338 kpc i zasadność powództwa restytucyjnego. Sąd Apelacyjny podzielił ustalenia i wnioski Sądu Okręgowego. Podkreślono, że zapłata należności głównej przez Spółkę (...) nastąpiła z wyraźnym wskazaniem tytułu wpłaty – z powołaniem się na faktury objęte pozwem. Wbrew twierdzeniom strony powodowej, wierzyciel jest związany oświadczeniem dłużnika co do tego, który dług chce zaspokoić (art. 451 kc). Po zapłacie należności głównej, Spółka (...) ograniczyła powództwo do odsetek i kosztów procesu, a następnie zawarła ugodę, która zakończyła spór. Uchylenie wyroku zaocznego i umorzenie postępowania nastąpiło w wyniku ugody, a nie z powodu bezzasadności roszczenia. W związku z tym, zapłata nie nastąpiła w warunkach przewidzianych w art. 338 § 1 kpc. Apelacja strony powodowej została oddalona jako bezzasadna. Sąd Apelacyjny, na podstawie art. 102 kpc, nie obciążył strony powodowej kosztami postępowania apelacyjnego ze względu na jej stan upadłości likwidacyjnej oraz szczególny charakter roszczenia i stan faktyczny sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 338 kpc w kontekście powództwa restytucyjnego, znaczenie tytułu wpłaty w kontekście art. 451 kc, oraz skutki ugody sądowej i ograniczenia powództwa.
Dotyczy specyficznej sytuacji zapłaty po wyroku zaocznym z rygorem natychmiastowej wykonalności i późniejszej ugody.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zapłata należności głównej dokonana przez pozwanego po wydaniu wyroku zaocznego, któremu nadano rygor natychmiastowej wykonalności, może stanowić podstawę do uwzględnienia powództwa restytucyjnego na podstawie art. 338 § 1 kpc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zapłata dokonana w takich okolicznościach nie stanowi podstawy do uwzględnienia powództwa restytucyjnego, jeśli nie była bezpośrednim wykonaniem obowiązku wynikającego z rygoru natychmiastowej wykonalności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zapłata należności głównej przez stronę powodową nie była wykonaniem rygoru natychmiastowej wykonalności, lecz wynikała z innych przyczyn, w tym z uznania zasadności roszczenia głównego, co potwierdziła późniejsza ugoda. Wskazanie w tytule przelewu faktur objętych pozwem, a nie rygoru wykonalności, wiązało wierzyciela.
Jak należy interpretować oświadczenie woli stron przy zawieraniu ugody sądowej, w szczególności w kontekście cofnięcia pozwu i zrzeczenia się roszczeń?
Odpowiedź sądu
Oświadczenie o cofnięciu pozwu ze zrzeczeniem się roszczeń, złożone w ugodzie, dotyczyło tych roszczeń, które nie zostały objęte postanowieniem ugody, a które zostały zaspokojone wcześniej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że cofnięcie pozwu w ugodzie dotyczyło należności głównej, która została już zapłacona i której dotyczyło ograniczenie powództwa. Ugoda obejmowała jedynie odsetki i koszty procesu.
Czy sąd może dopuścić z urzędu dowód z przesłuchania stron w postępowaniu apelacyjnym?
Odpowiedź sądu
Apelacja zarzucała naruszenie art. 479 14 b kpc przez dopuszczenie z urzędu dowodu z przesłuchania stron. Sąd Apelacyjny nie odniósł się bezpośrednio do tego zarzutu w kontekście dopuszczenia dowodu, ale ocenił materiał dowodowy zebrany przez Sąd Okręgowy.
Uzasadnienie
Zarzut naruszenia art. 479 14 b kpc przez dopuszczenie z urzędu dowodu z przesłuchania stron został podniesiony w apelacji. Sąd Apelacyjny nie wskazał wprost, czy taki dowód został dopuszczony i czy było to zasadne, ale opierał swoje rozstrzygnięcie na materiale dowodowym zebranym przez Sąd Okręgowy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej | spółka | powód |
| (...) Spółki Akcyjnej | spółka | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 338 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten stanowi, że sąd uchylając lub zmieniając wyrok, któremu nadany został rygor natychmiastowej wykonalności, na wniosek pozwanego orzeka w orzeczeniu kończącym postępowanie o zwrocie spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia. Sąd uznał, że samo spełnienie świadczenia po wydaniu wyroku zaocznego nie jest tożsame ze spełnieniem go w oparciu o ten rygor.
k.c. art. 451
Kodeks cywilny
Dłużnik może wskazać, który dług chce zaspokoić. Wierzyciel jest związany oświadczeniem dłużnika wyrażonym w tym przedmiocie. W sprawie zapłata należności głównej została dokonana z powołaniem się na faktury, co wiązało wierzyciela.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia apelacji.
Pomocnicze
k.c. art. 65 § 2
Kodeks cywilny
Sąd kierował się tym przepisem przy analizie oświadczeń woli stron przy zawieraniu ugody.
k.p.c. art. 193 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Pozwala na zmianę powództwa w toku procesu, co uczyniła strona powodowa ograniczając powództwo do odsetek i kosztów.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do nieobciążania strony powodowej kosztami postępowania apelacyjnego ze względu na jej stan upadłości.
k.p.c. art. 479 § 14b
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia tego przepisu dotyczył dopuszczenia z urzędu dowodu z przesłuchania stron.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zapłata należności głównej nie nastąpiła w wykonaniu rygoru natychmiastowej wykonalności wyroku zaocznego. • Ugoda zawarta między stronami zakończyła spór co do należności głównej, ograniczając go do odsetek i kosztów. • Wskazanie w tytule przelewu faktur objętych pozwem wiązało wierzyciela.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 233 § 1 kpc przez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego, w tym korespondencji e-mail. • Błędne przyjęcie, że nastąpił procesowy skutek oświadczeń strony pozwanej o ograniczeniu jej roszczeń. • Naruszenie art. 338 kpc przez przyjęcie, że nie było podstaw do jego zastosowania. • Naruszenie art. 65 § 2 kc przez dokonanie wykładni oświadczeń woli stron w sposób sprzeczny z tym przepisem.
Godne uwagi sformułowania
samo spełnienie świadczenia po wydaniu wyroku zaocznego zaopatrzonego w rygor natychmiastowej wykonalności nie jest tożsame ze spełnieniem go w oparciu o ten rygor • dłużnik może wskazać, który dług chce zaspokoić. Wywieść stąd należy wniosek, że wierzyciel jest związany oświadczeniem dłużnika wyrażonego w tym przedmiocie. • ograniczyła powództwo o kwotę dokonanych wpłat, ostatecznie – do wysokości odsetek ustawowych należnych za opóźnienie w zapłacie należności głównej i kosztów procesu.
Skład orzekający
Małgorzata Dzięciołowska
przewodniczący
Lilla Mateuszczyk
sprawozdawca
Marek Kruszewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 338 kpc w kontekście powództwa restytucyjnego, znaczenie tytułu wpłaty w kontekście art. 451 kc, oraz skutki ugody sądowej i ograniczenia powództwa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zapłaty po wyroku zaocznym z rygorem natychmiastowej wykonalności i późniejszej ugody.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia restytucji świadczenia spełnionego na podstawie wyroku zaocznego, co jest istotne dla praktyki prawniczej, choć stan faktyczny jest dość złożony.
“Czy zapłata wyroku zaocznego z rygorem wykonalności zawsze uprawnia do żądania zwrotu pieniędzy?”
Dane finansowe
WPS: 690 520 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 7217 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.