Orzeczenie · 2023-01-12

I ACA 13/21

Sąd
Sąd Apelacyjny w Krakowie
Miejsce
Kraków
Data
2023-01-12
SAOSCywilnezobowiązaniaWysokaapelacyjny
konkubinatrozliczenia majątkowenakładynieruchomościwspólny portfelbezpodstawne wzbogacenieapelacjakoszty postępowaniaodsetki

Sąd Apelacyjny w Krakowie rozpoznał sprawę z powództwa W. Ł. przeciwko N. B. o zapłatę, dotyczącą rozliczeń majątkowych po zakończeniu konkubinatu. Sąd Okręgowy w Kielcach zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 116 941,55 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 10 stycznia 2018 r., uznając, że nakłady na remont i budowę nieruchomości były bezpodstawnym wzbogaceniem pozwanej kosztem powoda. Pozwana wniosła apelację, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, w tym błędną ocenę dowodów dotyczącą jej oszczędności oraz niewłaściwe zastosowanie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu zamiast przepisów o rozliczeniu nakładów. Sąd Apelacyjny przyjął ustalony przez Sąd Okręgowy stan faktyczny, uznając apelację za nieuzasadnioną poza zarzutem dotyczącym daty naliczania odsetek. Sąd Apelacyjny potwierdził, że rozliczenia między konkubentami mogą być oparte na przepisach o bezpodstawnym wzbogaceniu, a ustalenia Sądu Okręgowego dotyczące wspólnego portfela i finansowania inwestycji były prawidłowe. Zmieniono jedynie datę naliczania odsetek, zasądzając je od 1 lipca 2019 r., zgodnie z nową interpretacją Sądu Apelacyjnego, która uwzględniała wartość wzbogacenia w chwili wyrokowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Rozliczenia majątkowe między konkubentami, stosowanie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu w takich sprawach, ustalanie daty początkowej naliczania odsetek od zasądzonej kwoty.

Ograniczenia stosowania

Każda sprawa konkubencka wymaga indywidualnej oceny stanu faktycznego; brak uniwersalnej podstawy prawnej.

Zagadnienia prawne (2)

Czy nakłady poczynione przez jednego z konkubentów na nieruchomość stanowiącą wyłączną własność drugiego konkubenta mogą być rozliczane na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, w sytuacji braku innych podstaw prawnych, rozliczenia między konkubentami dotyczące nakładów na majątek drugiego mogą być oparte na przepisach o bezpodstawnym wzbogaceniu, zwłaszcza gdy strony prowadziły wspólne gospodarstwo domowe i traktowały dochody jako wspólne.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny potwierdził, że przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu są właściwą podstawą prawną do rozliczeń majątkowych między konkubentami, gdy nie ma innych umownych lub deliktowych podstaw. Kluczowe jest ustalenie faktyczne, czy strony prowadziły wspólne gospodarstwo domowe i traktowały dochody jako wspólne ('wspólny portfel'), co uzasadnia zasądzenie połowy wartości nakładów.

Od kiedy należy naliczać odsetki ustawowe od zasądzonej kwoty tytułem bezpodstawnego wzbogacenia, gdy wartość wzbogacenia ustalono według cen z chwili wyrokowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Odsetki ustawowe należy naliczać od daty ustalenia wartości wzbogacenia, która nastąpiła w chwili wyrokowania, a nie od daty wcześniejszej.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, stwierdził, że jeśli wartość wzbogacenia jest ustalana według cen z chwili wyrokowania, to odsetki za opóźnienie powinny być naliczane od tej właśnie chwili, ponieważ dopiero wtedy dłużnik popada w opóźnienie ze spełnieniem świadczenia o ustalonej wartości.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Zmiana wyroku
Strona wygrywająca
W. Ł.

Strony

NazwaTypRola
W. Ł.osoba_fizycznapowód
N. B.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (9)

Główne

k.c. art. 405

Kodeks cywilny

Podstawa prawna rozliczeń między konkubentami w zakresie bezpodstawnego wzbogacenia.

Pomocnicze

k.c. art. 455

Kodeks cywilny

Określenie początku biegu opóźnienia w zapłacie.

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada wzajemnego zniesienia lub stosunkowego rozdzielenia kosztów procesu.

k.p.c. art. 386

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna orzekania przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia apelacji.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.

k.p.c. art. 391

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie przepisów o kosztach w postępowaniu apelacyjnym.

k.c. art. 226

Kodeks cywilny

Rozliczenie nakładów przez samoistnego posiadacza w złej wierze.

k.c. art. 229

Kodeks cywilny

Termin przedawnienia roszczeń o zwrot nakładów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nakłady poczynione przez konkubenta na nieruchomość drugiego konkubenta mogą być rozliczane na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu. • Ustalenie wspólnego portfela i wspólnego gospodarowania dochodami uzasadnia zasądzenie połowy wartości nakładów. • Odsetki ustawowe powinny być naliczane od daty ustalenia wartości wzbogacenia (chwili wyrokowania).

Odrzucone argumenty

Pozwana posiadała oszczędności pozwalające na sfinansowanie inwestycji. • Rozliczenia powinny nastąpić na podstawie przepisów o rozliczeniu nakładów, a nie bezpodstawnym wzbogaceniu. • Roszczenie powoda uległo przedawnieniu. • Data naliczania odsetek powinna być wcześniejsza niż data wyrokowania.

Godne uwagi sformułowania

bezpodstawne wzbogacenie jest szczególnym zdarzeniem prawnym • Do kryteriów konkubinatu zalicza się z reguły brak formalnej podstawy pożycia partnerów • powód i pozwana gospodarowali „ze wspólnego portfela” • granice oceny dowodów ( art. 233 § 1 k.p.c. ) wyznaczają trzy czynniki: logiczny, ustawowy oraz ideologiczny • Odsetki ustawowe winny być zasądzone w niniejszej sprawie od daty ustalenia wartości nakładów poczynionych na nieruchomość pozwanej.

Skład orzekający

Anna Kowacz-Braun

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Rozliczenia majątkowe między konkubentami, stosowanie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu w takich sprawach, ustalanie daty początkowej naliczania odsetek od zasądzonej kwoty."

Ograniczenia: Każda sprawa konkubencka wymaga indywidualnej oceny stanu faktycznego; brak uniwersalnej podstawy prawnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozliczeń majątkowych po rozpadzie nieformalnych związków, co jest tematem interesującym dla wielu osób. Interpretacja przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu w kontekście konkubinatu oraz kwestia naliczania odsetek mają praktyczne znaczenie dla prawników.

Rozpadł się związek, ale nie rozliczenie majątkowe – jak podzielić nakłady na wspólną nieruchomość?

Dane finansowe

WPS: 116 941,55 PLN

zapłata: 116 941,55 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst