I ACA 1295/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka M. N. dochodziła od Gminy R. zapłaty 500 000 zł zadośćuczynienia za wypadek, który miał miejsce 27 lipca 2007 roku na terenie kąpieliska w S. W wyniku poślizgnięcia się w wodzie, powódka uderzyła głową o dno, doznając złamania kręgosłupa szyjnego i uszkodzenia rdzenia kręgowego. Sąd Okręgowy w Poznaniu oddalił powództwo, uznając roszczenie za przedawnione. Sąd oparł się na przepisach Kodeksu cywilnego regulujących przedawnienie roszczeń z czynów niedozwolonych, w tym art. 442 § 1 k.c. w brzmieniu obowiązującym w dacie zdarzenia oraz art. 442¹ k.c. wprowadzonym nowelizacją w 2007 roku. Sąd ustalił, że powódka i jej matka (przedstawicielka ustawowa) posiadały wiedzę o szkodzie i osobie odpowiedzialnej najpóźniej w ciągu 5 dni od zdarzenia. Z uwagi na fakt, że powódka była wówczas małoletnia, termin przedawnienia uległ przedłużeniu zgodnie z art. 442¹ § 4 k.c. do dwóch lat od uzyskania pełnoletności, która nastąpiła 6 września 2010 roku. Pozew został złożony dopiero 10 lipca 2015 roku, co oznaczało upływ terminu przedawnienia. Sąd Okręgowy nie obciążył powódki kosztami procesu ze względu na jej trudną sytuację życiową i zdrowotną (znaczny stopień niepełnosprawności, renta socjalna). Powódka wniosła apelację, zarzucając m.in. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie przepisów o przedawnieniu i nierozpoznanie istoty sprawy, a także naruszenie przepisów postępowania przez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Sąd Apelacyjny w Poznaniu oddalił apelację, w pełni podzielając ustalenia faktyczne i prawne Sądu Okręgowego. Sąd Apelacyjny podkreślił, że powódka nie wykazała, aby zdarzenie miało charakter zbrodni lub występku, co mogłoby skutkować 20-letnim terminem przedawnienia zgodnie z art. 442¹ § 2 k.c. Kwestia ta została podniesiona dopiero w apelacji, a ciężar udowodnienia przestępczego charakteru czynu spoczywał na stronie powodowej. Sąd Apelacyjny również nie obciążył powódki kosztami postępowania apelacyjnego, stosując art. 102 k.p.c.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów o przedawnieniu roszczeń z czynów niedozwolonych, w tym szkód na osobie małoletnich, oraz stosowanie art. 102 k.p.c.
Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w określonym czasie. Kwestia kwalifikacji czynu jako przestępstwa wymagałaby odrębnego postępowania lub udowodnienia w procesie cywilnym.
Zagadnienia prawne (3)
Czy roszczenie o zadośćuczynienie za wypadek, w którym poszkodowany doznał poważnych obrażeń ciała, uległo przedawnieniu, jeśli pozew został złożony po upływie terminów określonych w Kodeksie cywilnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, roszczenie uległo przedawnieniu.
Uzasadnienie
Sąd ustalił, że powódka i jej przedstawiciel ustawowy posiadali wiedzę o szkodzie i osobie odpowiedzialnej wkrótce po zdarzeniu. Zastosowanie miały przepisy o przedawnieniu roszczeń z czynów niedozwolonych, w tym wydłużony termin dla szkód na osobie małoletniego. Pozew został złożony po upływie tych terminów.
Czy zdarzenie, w wyniku którego poszkodowany doznał złamania kręgosłupa szyjnego, można zakwalifikować jako występek lub zbrodnię, co skutkowałoby 20-letnim terminem przedawnienia?
Odpowiedź sądu
Nie, powódka nie wykazała, że zdarzenie miało charakter przestępczy.
Uzasadnienie
Kwestia ta została podniesiona dopiero w apelacji. Sąd cywilny może samodzielnie ocenić znamiona przestępstwa, ale ciężar udowodnienia tego faktu spoczywa na stronie powodowej, która nie przedstawiła wystarczających dowodów w tym zakresie.
Czy w przypadku przegrania sprawy przez osobę o znacznym stopniu niepełnosprawności i trudnej sytuacji życiowej, sąd powinien odstąpić od obciążania jej kosztami procesu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd może odstąpić od obciążania kosztami.
Uzasadnienie
Sąd zastosował art. 102 k.p.c., biorąc pod uwagę stan zdrowia, sytuację życiową i majątkową powódki, uznając obciążenie jej kosztami zastępstwa procesowego za niezasadne.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. N. | osoba_fizyczna | powódka |
| Gmina R. | instytucja | pozwana |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | koszty procesu |
Przepisy (14)
Główne
k.c. art. 442¹ § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 442¹ § 4
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.c. art. 442 § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 442 § 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 442¹ § 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 442¹ § 3
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 278
Kodeks postępowania cywilnego
Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks cywilny art. 1
Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks cywilny art. 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 2 § 1-3
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 6 § 7
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie powódki uległo przedawnieniu zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, uwzględniając wydłużony termin dla szkód na osobie małoletniego. • Powódka nie wykazała, że zdarzenie miało charakter zbrodni lub występku, co skutkowałoby 20-letnim terminem przedawnienia. • Zastosowanie art. 102 k.p.c. uzasadnia nieobciążanie powódki kosztami procesu ze względu na jej trudną sytuację życiową i zdrowotną.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie 20-letniego terminu przedawnienia z uwagi na potencjalny charakter przestępczy zdarzenia. • Naruszenie przepisów postępowania przez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego.
Godne uwagi sformułowania
roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. • przedawnienie roszczeń osoby małoletniej o naprawienie szkody na osobie nie może skończyć się wcześniej niż z upływem lat dwóch od uzyskania przez nią pełnoletności. • w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.
Skład orzekający
Bogdan Wysocki
przewodniczący
Ryszard Marchwicki
sprawozdawca
Małgorzata Mazurkiewicz-Talaga
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o przedawnieniu roszczeń z czynów niedozwolonych, w tym szkód na osobie małoletnich, oraz stosowanie art. 102 k.p.c."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w określonym czasie. Kwestia kwalifikacji czynu jako przestępstwa wymagałaby odrębnego postępowania lub udowodnienia w procesie cywilnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe mogą być terminy przedawnienia, nawet w przypadku poważnych obrażeń, oraz jak sąd podchodzi do kwestii kosztów w trudnych sytuacjach życiowych.
“Nawet poważny wypadek nie gwarantuje odszkodowania – kluczowe są terminy przedawnienia.”
Dane finansowe
WPS: 500 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.