I ACA 1295/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła sporu o prawo do współdysponowania grobem murowanym na Cmentarzu (...) w Krakowie. Powodowie D. M. i P. M. domagali się ustalenia ich prawa do współdysponowania grobem rodzinnym oraz ustalenia nieistnienia takiego prawa po stronie pozwanych K. B. i S. B. Powodowie twierdzili, że prawo do grobu zostało nabyte przez pozwanych na podstawie nieważnego oświadczenia, a oni sami mają silne więzi rodzinne i emocjonalne ze zmarłym fundatorem grobu, J. M. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, stwierdzając, że powodowie nie wykazali interesu prawnego w dochodzeniu tego prawa, ponieważ stan prawny grobu był już uregulowany, a ojciec powodów, M. M. (3), który jest współdysponentem, prawidłowo realizował uprawnienia pozostałych członków rodziny M. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że prawo do grobu ma charakter osobisty i związane jest z kultem pamięci zmarłych, a w tym przypadku nikt nie utrudnia powodom sprawowania tego kultu. Sąd Apelacyjny oddalił apelację powodów, uznając ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji za prawidłowe i niekwestionowane. Sąd odwoławczy podkreślił, że art. 10 ustawy o cmentarzach określa jedynie osoby uprawnione do pochowania, a nie samoistne źródło prawa do grobu. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było wykazanie interesu prawnego, którego powodowie nie udowodnili, mimo posiadania więzi rodzinnych ze zmarłym J. M. i należenia do kręgu osób uprawnionych z art. 10 ustawy. Sąd Apelacyjny potwierdził, że prawo do grobu nabyła M. B. (1) w zakresie substratu majątkowego związanego z kosztami urządzenia grobowca oraz w odniesieniu do prawa do realizacji dobra osobistego z powodu pochowania w nim syna. Apelacja została oddalona, a powodowie obciążeni kosztami postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że prawo do grobu ma charakter osobisty, a jego nabycie może nastąpić również w wyniku pochowania w nim osoby bliskiej. Kluczowe jest również wykazanie interesu prawnego w dochodzeniu roszczeń związanych z prawem do grobu.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z prawem do grobu i jego dziedziczeniem/przenoszeniem, a także interpretacji art. 10 ustawy o cmentarzach. Wartość praktyczna może być ograniczona do spraw o podobnym stanie faktycznym.
Zagadnienia prawne (3)
Czy powodowie posiadają interes prawny w dochodzeniu ustalenia prawa do współdysponowania grobem, mimo że stan prawny grobu jest już uregulowany przez innych współdysponentów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powodowie nie wykazali interesu prawnego w dochodzeniu ustalenia prawa do współdysponowania grobem.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że interes prawny nie został wykazany, ponieważ stan prawny grobu był już uregulowany, a ojciec powodów, jako współdysponent, prawidłowo realizował uprawnienia pozostałych członków rodziny, zapewniając im ochronę prawną. Ponadto, nikt nie utrudniał powodom sprawowania kultu pamięci zmarłego.
Czy prawo do grobu ma charakter osobisty i czy pochowanie w grobie osoby bliskiej pozwanym rodzi po ich stronie uprawnienia do dysponowania grobem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, prawo do grobu ma charakter osobisty, a pochowanie w nim osoby bliskiej pozwanym rodzi po ich stronie uprawnienia do dysponowania grobem.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że prawo do grobu ma charakter osobisty, związany z kultem pamięci zmarłych. Pochowanie w grobie syna M. B. (1) uzasadniało przyznanie jej uprawnień do współdecydowania o grobie, nawet jeśli pierwotne nabycie prawa do grobu było kwestionowane.
Czy art. 10 ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych stanowi samoistne materialne źródło powstania prawa do grobu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 10 ustawy o cmentarzach określa jedynie osoby uprawnione do pochowania, a nie stanowi samoistnego materialnego źródła powstania prawa do grobu.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na ugruntowany pogląd judykatury, zgodnie z którym art. 10 ustawy o cmentarzach ma jedynie znaczenie wskazujące osoby uprawnione do pochowania, a nie tworzy samoistnego prawa do grobu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. M. | osoba_fizyczna | powód |
| P. M. | osoba_fizyczna | powód |
| Gmina Miejska K. | organ_państwowy | strona pozwana |
| K. B. | osoba_fizyczna | pozwany |
| S. B. | osoba_fizyczna | pozwany |
| M. M. (1) | osoba_fizyczna | wnioskodawca (interwenient uboczny po stronie powodowej) |
| M. B. (1) | osoba_fizyczna | wnioskodawca (interwenient uboczny po stronie pozwanej) |
Przepisy (7)
Główne
u.o.c. art. 10 § 1
Ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych
Określa osoby uprawnione do pochowania zwłok, co pośrednio określa uprawnienia do dysponowania grobem. Nie stanowi samoistnego materialnego źródła powstania prawa do grobu.
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący powództwa o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa; sąd ma obowiązek badania interesu prawnego do wytoczenia powództwa.
Pomocnicze
k.c. art. 198
Kodeks cywilny
Dotyczy zbycia rzeczy przez współwłaściciela bez zgody pozostałych, stosowany analogicznie do prawa do grobu.
k.p.c. art. 98 § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa rozstrzygnięcia o kosztach procesu.
k.p.c. art. 108 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości art. 13 § 1 pkt 2
Dotyczy opłat za czynności adwokackie.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości art. 11 § 1 pkt 2
Dotyczy opłat za czynności adwokackie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Stan prawny grobu jest uregulowany. • Ojciec powodów prawidłowo realizuje uprawnienia pozostałych członków rodziny. • Nikt nie utrudnia powodom sprawowania kultu pamięci zmarłego. • Art. 10 ustawy o cmentarzach nie jest samoistnym źródłem prawa do grobu. • Pochowanie w grobie syna M. B. (1) rodzi po jej stronie uprawnienia.
Odrzucone argumenty
Prawo do grobu zostało nabyte przez pozwanych na podstawie nieważnego oświadczenia. • Powodowie mają silne więzi rodzinne i emocjonalne ze zmarłym fundatorem grobu. • Z. M. (1) nie mogła ważnie przenieść prawa do grobu na inną osobę z powodu pochowania w nim J. M.
Godne uwagi sformułowania
prawo do grobu ma dwojaki charakter, tj. osobisty i majątkowy, z przeważającym elementem związanym z kultem pamięci osób zmarłych w nim pochowanych • jeżeli w grobie pochowana została choćby jeden zmarły, osobom jemu bliskim przysługuje uprawnienie do dokonywania na grobie czynności kultu jego pamięci • art. 10 ustawy o cmentarzach określa wyłącznie osoby, którym przysługuje prawo pochowania zwłok, a więc to uprawnienie, które stanowi istotę niemajątkowego elementu prawa do grobu • sąd ma obowiązek badania wspomnianego w tym przepisie (art. 189 k.p.c.) interesu prawnego do wytoczenia powództwa • z chwilą złożenia do grobu zwłok, prawo do grobu obejmuje: możliwość urządzenia m.in. jego wystroju, tworzenia okoliczności zmierzających do zachowania pamięci po zmarłym, czy nawet prawo „do oczekiwania” złożenia własnego ciała obok szczątków osoby bliskiej • wszelkie zaś zewnętrzne przejawy prawa do grobu, mimo że wiążą się z wydatkami, mają charakter osobisty • art. 10 w/w ustawy ma tylko to znaczenie, że określa osoby, którym przysługuje prawo do pochowania (nie do grobu) nie stanowiąc przy tym samoistnego materialnego źródła powstania prawa do grobu
Skład orzekający
Zbigniew Ducki
przewodniczący-sprawozdawca
Regina Kurek
sędzia
Robert Jurga
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że prawo do grobu ma charakter osobisty, a jego nabycie może nastąpić również w wyniku pochowania w nim osoby bliskiej. Kluczowe jest również wykazanie interesu prawnego w dochodzeniu roszczeń związanych z prawem do grobu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z prawem do grobu i jego dziedziczeniem/przenoszeniem, a także interpretacji art. 10 ustawy o cmentarzach. Wartość praktyczna może być ograniczona do spraw o podobnym stanie faktycznym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego tematu prawa do grobu i jego dziedziczenia, co może być interesujące dla szerszego grona odbiorców. Wyjaśnia złożone kwestie prawne związane z dziedziczeniem i prawami do miejsca pochówku.
“Kto naprawdę decyduje o grobie rodzinnym? Sąd rozstrzyga spór o prawo do pochówku.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.