Orzeczenie · 2018-10-18

I ACA 1293/17

Sąd
Sąd Apelacyjny w Łodzi
Miejsce
Łódź
Data
2018-10-18
SAOSCywilneochrona praw autorskichWysokaapelacyjny
prawa autorskiefotografialicencjawykorzystanie utworówwynagrodzenienaruszenie praw osobistychnaruszenie praw majątkowychsąd apelacyjnyorzecznictwo

Sprawa dotyczyła ochrony praw autorskich, gdzie powód D. S., fotograf, zarzucił pozwanej spółce (...) Sp. z o.o. Sp. k. naruszenie jego praw majątkowych i osobistych poprzez bezprawne wykorzystanie 63 jego fotografii z koncertu P. D. Sąd Okręgowy w Kaliszu zasądził na rzecz powoda 2.200 zł, uznając roszczenie jedynie w niewielkiej części za uzasadnione. Powód wniósł apelację, domagając się wyższej kwoty. Sąd Apelacyjny w Łodzi, rozpoznając sprawę, częściowo zmienił zaskarżony wyrok. Ustalono, że strony łączyła umowa licencyjna niewyłączna, która trwała do momentu żądania przez powoda usunięcia zdjęć. Sąd Apelacyjny zasądził dodatkowo 11.400 zł z tytułu naruszenia autorskich praw majątkowych oraz 4.000 zł z tytułu naruszenia autorskich praw osobistych (za brak oznaczenia autora). Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania apelacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie charakteru prawnego relacji między fotografem a podmiotem wykorzystującym jego zdjęcia, zasady ustalania wynagrodzenia za naruszenie praw autorskich, ochrona praw osobistych fotografa.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku pisemnej umowy licencyjnej i wykorzystania zdjęć w internecie. Interpretacja 'stosownego wynagrodzenia' może być różna w zależności od okoliczności.

Zagadnienia prawne (4)

Czy wykorzystanie przez pozwaną spółkę fotografii powoda na jej stronie internetowej i profilu społecznościowym, bez wyraźnej zgody i odpowiedniego wynagrodzenia, stanowi naruszenie praw autorskich majątkowych i osobistych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wykorzystanie fotografii bez odpowiedniej umowy licencyjnej lub zgody stanowi naruszenie praw autorskich. Sąd Apelacyjny zasądził dodatkowe kwoty z tytułu naruszenia praw majątkowych i osobistych.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że strony łączyła umowa licencyjna niewyłączna, która trwała do momentu żądania przez powoda usunięcia zdjęć. Pozwana naruszyła prawa powoda, wykorzystując zdjęcia bez odpowiedniego wynagrodzenia i oznaczenia autora. Zasądzono odszkodowanie za naruszenie praw majątkowych oraz zadośćuczynienie za naruszenie praw osobistych.

Jaki jest charakter prawny relacji między powodem a pozwaną spółką w zakresie wykorzystania fotografii – czy była to umowa licencyjna, czy działanie bezumowne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Strony łączyła umowa licencyjna niewyłączna, zawarta w sposób dorozumiany, która trwała do momentu żądania przez powoda usunięcia zdjęć.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że mimo braku pisemnej umowy, doszło do zawarcia umowy licencyjnej niewyłącznej w sposób dorozumiany, poprzez udzielenie akredytacji, przekazanie zdjęć do dyspozycji i przesłanie projektu umowy. Powód udzielił licencji niewyłącznej, a nie przeniósł praw.

Jak ustalić wysokość stosownego wynagrodzenia za naruszenie autorskich praw majątkowych, gdy strony nie zawarły umowy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Stosowne wynagrodzenie to takie, jakie autor otrzymałby, gdyby zawarł umowę o korzystanie z utworu w zakresie dokonanego naruszenia. Sąd Apelacyjny oparł się na propozycji powoda dotyczącej stawki za dzień pracy.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że cennik Związku (...) nie jest obowiązujący, a ceny umowne zależą od ustaleń stron. Oparł się na propozycji powoda (800 zł za dzień pracy) jako podstawie do wyliczenia wynagrodzenia i odszkodowania, uwzględniając okres korzystania ze zdjęć i podwójną stawkę za okres bezumowny.

Czy brak oznaczenia autora na wykorzystanych fotografiach stanowi naruszenie autorskich praw osobistych i jakie są konsekwencje?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, brak oznaczenia autora stanowi naruszenie prawa do autorstwa i może skutkować przyznaniem zadośćuczynienia.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny przyznał powodowi 4.000 zł zadośćuczynienia za naruszenie praw osobistych, wskazując, że pozwana nie opatrzyła zdjęć nazwiskiem autora, co jest fundamentalnym prawem twórcy. Odpowiedzialność za naruszenie praw osobistych jest obiektywna.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Zmiana wyroku
Strona wygrywająca
D. S.

Strony

NazwaTypRola
D. S.osoba_fizycznapowód
(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowejspółkapozwana

Przepisy (18)

Główne

u.p.a.p.p. art. 78 § ust. 1

Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych

Twórca, którego autorskie prawa osobiste zostały naruszone, może żądać zadośćuczynienia.

u.p.a.p.p. art. 79 § ust. 1

Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych

W przypadku naruszenia autorskich praw majątkowych, uprawniony może żądać naprawienia szkody poprzez zapłatę sumy pieniężnej w wysokości odpowiadającej dwukrotności stosownego wynagrodzenia.

Pomocnicze

u.p.a.p.p. art. 1 § ust. 1

Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych

Fotografie powoda są utworami w rozumieniu prawa autorskiego.

u.p.a.p.p. art. 41 § ust. 2

Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych

Umowa o korzystanie z utworu wymaga określenia pól eksploatacji.

u.p.a.p.p. art. 43 § ust. 1

Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych

Umowa o przeniesienie lub korzystanie z praw autorskich jest co do zasady odpłatna.

u.p.a.p.p. art. 43 § ust. 2

Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych

Jeżeli w umowie nie określono wysokości wynagrodzenia, określa się je z uwzględnieniem zakresu udzielonego prawa oraz korzyści wynikających z utworu.

u.p.a.p.p. art. 49 § ust. 1

Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych

Jeżeli nie określono sposobu korzystania z utworu, powinien on być zgodny z charakterem i przeznaczeniem utworu oraz przyjętymi zwyczajami.

u.p.a.p.p. art. 53

Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych

Umowa o przeniesienie autorskich praw majątkowych wymaga zachowania formy pisemnej pod rygorem nieważności.

u.p.a.p.p. art. 60

Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych

Umowa może być zawarta w sposób dorozumiany.

u.p.a.p.p. art. 65

Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych

W przypadku braku wyraźnego oświadczenia o przeniesieniu praw, uważa się, że udzielono licencji.

u.p.a.p.p. art. 67 § ust. 2

Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych

Twórca może udzielić licencji niewyłącznej.

u.p.a.p.p. art. 67 § ust. 5

Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych

Niezachowanie formy pisemnej umowy licencyjnej uprawnia tylko do licencji niewyłącznej.

k.c. art. 355

Kodeks cywilny

Obowiązek działania z należytą starannością, określoną przy uwzględnieniu zawodowego charakteru działalności.

k.c. art. 65 § § 1 i 2

Kodeks cywilny

W umowach bada się zgodny zamiar stron i cel umowy, a nie tylko jej dosłowne brzmienie.

k.c. art. 448

Kodeks cywilny

Sąd może przyznać odpowiednią sumę pieniężną tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.

k.p.c. art. 278 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

W sprawach wymagających wiadomości specjalnych sąd dopuszcza dowód z opinii biegłego.

k.p.c. art. 233

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd dokonuje oceny dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

O kosztach postępowania orzeka się stosunkowo do wyniku sprawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Strony łączyła umowa licencyjna niewyłączna, zawarta dorozumianie. • Wykorzystanie zdjęć bez oznaczenia autora stanowi naruszenie praw osobistych. • Naruszenie praw autorskich majątkowych uzasadnia zasądzenie odszkodowania w wysokości dwukrotności stosownego wynagrodzenia. • Sąd Apelacyjny miał prawo dokonać własnych ustaleń faktycznych i prawnych, niezależnie od Sądu Okręgowego.

Odrzucone argumenty

Powód nie wykazał wysokości należnego mu wynagrodzenia w oparciu o cennik Związku (...). • Sąd Okręgowy prawidłowo ocenił dowody i ustalił wysokość wynagrodzenia. • Umowa o korzystanie z utworów nie została zawarta, a pozwana działała bezumownie.

Godne uwagi sformułowania

Strony łączyła umowa licencyjna niewyłączna. • Stosowne wynagrodzenie to takie, jakie otrzymałby autor, gdyby zawarł umowę o korzystanie z utworu w zakresie dokonanego naruszenia. • Odpowiedzialność z tytułu naruszenia autorskich dóbr osobistych jest odpowiedzialnością obiektywną, niezależną od winy.

Skład orzekający

Alicja Myszkowska

przewodniczący

Anna Cesarz

sędzia

Iwona Jamróz - Zdziubany

sędzia (del.) (spr.)

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie charakteru prawnego relacji między fotografem a podmiotem wykorzystującym jego zdjęcia, zasady ustalania wynagrodzenia za naruszenie praw autorskich, ochrona praw osobistych fotografa."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku pisemnej umowy licencyjnej i wykorzystania zdjęć w internecie. Interpretacja 'stosownego wynagrodzenia' może być różna w zależności od okoliczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu wykorzystywania zdjęć w internecie bez zgody autora i odpowiedniego wynagrodzenia, co jest istotne dla wielu twórców i firm. Pokazuje, jak sądy interpretują umowy licencyjne i prawa autorskie w erze cyfrowej.

Czy Twoje zdjęcia w internecie są legalnie wykorzystywane? Sąd Apelacyjny wyjaśnia, kiedy licencja jest konieczna.

Dane finansowe

naruszenie autorskich praw majątkowych: 11 400 PLN

naruszenie autorskich praw osobistych: 4000 PLN

Sektor

media

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst