Orzeczenie · 2019-09-23

I ACA 1270/17

Sąd
Sąd Apelacyjny w Katowicach
Miejsce
Katowice
Data
2019-09-23
SAOSCywilneochrona dóbr osobistychŚredniaapelacyjny
dobra osobistenaruszenie dóbr osobistychkonflikt sąsiedzkiuciążliwośćwarsztat samochodowyprawo do prywatnościprawo do spokojuzadośćuczynienieimmisjeprawo własności

Sprawa dotyczyła konfliktu sąsiedzkiego między właścicielami sąsiadujących nieruchomości. Powodowie zarzucali pozwanemu uciążliwość prowadzonego warsztatu samochodowego, naruszenie dóbr osobistych (prawo do prywatności, ciszy, spokoju, swobodnego korzystania z nieruchomości) oraz domagali się zaprzestania działalności, publikacji przeprosin i zadośćuczynienia. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, uznając, że pozwany nie naruszył dóbr osobistych powodów w sposób bezprawny i że uciążliwości nie przekraczały przeciętnej miary. Sąd Apelacyjny częściowo zmienił wyrok, przyznając powodom po 4000 zł zadośćuczynienia. Uzasadniono to tym, że działalność pozwanego prowadzona była niezgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego i prawem budowlanym, co stanowiło naruszenie dóbr osobistych w postaci prawa do spokojnego korzystania z nieruchomości. Sąd Apelacyjny uznał, że pozwany działał zawinionym, ignorując pretensje powodów przez lata. Oddalono jednak żądania dotyczące przeprosin i zadośćuczynienia w pełnej kwocie, a także nakazania zaprzestania działalności, która już została wstrzymana. Sąd Apelacyjny nie potwierdził również twierdzeń o rozstroju zdrowia psychicznego powodów, opierając się na opinii biegłego psychiatry.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ustalenie, że prowadzenie działalności gospodarczej niezgodnej z prawem administracyjnym, nawet na własnej posesji, może stanowić naruszenie dóbr osobistych sąsiadów (prawo do spokojnego korzystania z nieruchomości) i uzasadniać zasądzenie zadośćuczynienia.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego konfliktu sąsiedzkiego i naruszeń prawa administracyjnego. Nie stanowi przełomu w orzecznictwie dotyczącym immisji, ale potwierdza możliwość ochrony dóbr osobistych w takich sytuacjach.

Zagadnienia prawne (3)

Czy prowadzenie warsztatu samochodowego na nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością mieszkalną stanowi naruszenie dóbr osobistych w postaci prawa do spokojnego korzystania z nieruchomości, ciszy i spokoju?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli działalność jest prowadzona niezgodnie z przepisami prawa (plan zagospodarowania przestrzennego, prawo budowlane) i powoduje uciążliwości przekraczające przeciętną miarę, co uzasadnia zasądzenie zadośćuczynienia.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że działalność pozwanego była bezprawna i zawiniona, ponieważ naruszała przepisy prawa administracyjnego. Pomimo braku podstaw do nakazania zaprzestania działalności (która już została wstrzymana) i braku dowodów na rozstrój zdrowia, stwierdzono naruszenie prawa do spokojnego korzystania z nieruchomości, co uzasadniało przyznanie zadośćuczynienia.

Czy pomawianie sąsiada o naruszenie nietykalności cielesnej jego żony oraz groźby karalne stanowią naruszenie dóbr osobistych?

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli postępowania karne w tych sprawach zostały umorzone lub warunkowo umorzone, a materiał dowodowy nie potwierdza bezprawności działań pozwanego w tym zakresie.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny oparł się na wynikach postępowań karnych, które nie potwierdziły popełnienia przez pozwanego przestępstwa gróźb karalnych ani bezprawności jego działań w kontekście incydentu z żoną. Brak było dowodów na pomawianie powodów w obecności osób trzecich.

Czy zamontowanie kamer na własnej posesji, które potencjalnie mogą monitorować posesję sąsiada, stanowi naruszenie prawa do prywatności?

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli kamery są wykorzystywane do inwigilowania sąsiadów. Jednakże, jeśli powodowie nie wykażą takiego wykorzystania, żądanie nakazania demontażu kamer podlega oddaleniu.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny stwierdził, że pozwany ma prawo zamontować kamery na swojej posesji dla ochrony, ale ich wykorzystanie do inwigilowania sąsiadów naruszałoby prawo do prywatności. Ponieważ powodowie nie udowodnili takiego wykorzystania, żądanie demontażu kamer zostało oddalone.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Zmiana wyroku częściowo przez uwzględnienie apelacji
Strona wygrywająca
S. K. i M. K.

Strony

NazwaTypRola
S. K.osoba_fizycznapowód
M. K.osoba_fizycznapowód
A. R.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (15)

Główne

k.c. art. 23

Kodeks cywilny

Definiuje dobra osobiste człowieka podlegające ochronie prawa cywilnego, wskazując na otwarty katalog (np. zdrowie, cześć, prywatność).

k.c. art. 24 § 1

Kodeks cywilny

Określa środki ochrony dóbr osobistych: żądanie zaniechania działania, usunięcia skutków (w tym oświadczenia) oraz zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty na cel społeczny. Zawiera domniemanie bezprawności działania naruszającego dobra osobiste.

k.c. art. 448

Kodeks cywilny

Reguluje zasądzenie zadośćuczynienia pieniężnego za naruszenie dóbr osobistych.

Pomocnicze

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

Określa granice prawa własności, które wyznaczają ustawy i zasady współżycia społecznego.

k.c. art. 144

Kodeks cywilny

Dotyczy immisji pośrednich, czyli działań na nieruchomości wyjściowej, których skutki przenikają na nieruchomość sąsiednią (np. zapachy, hałasy, wibracje). Stosowanie wymaga wykazania zakłócenia korzystania z nieruchomości ponad przeciętną miarę.

k.c. art. 222

Kodeks cywilny

Dotyczy ochrony własności (roszczenie windykacyjne i negatoryjne).

k.p.c. art. 98 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje zasady zwrotu kosztów procesu stronie wygrywającej.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Pozwala na odstąpienie od obciążania strony kosztami procesu w szczególnie uzasadnionych wypadkach.

k.p.c. art. 386 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje zasady zmiany zaskarżonego orzeczenia przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje zasady oddalenia apelacji przez sąd drugiej instancji.

u.p.z.p. art. 59

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Dotyczy zgodności zagospodarowania terenu z ustaleniami planu miejscowego.

Prawo budowlane

Reguluje kwestie związane z budową i użytkowaniem obiektów budowlanych, w tym zmianę sposobu ich użytkowania.

k.k. art. 190

Kodeks karny

Dotyczy groźby karalnej.

k.k. art. 157 § 2

Kodeks karny

Dotyczy spowodowania naruszenia czynności narządu ciała lub rozstroju zdrowia trwającego nie dłużej niż 7 dni.

u.k.s.c. art. 113 § 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Reguluje pobieranie przez Skarb Państwa wydatków tymczasowo poniesionych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Działalność pozwanego była prowadzona niezgodnie z przepisami prawa administracyjnego (plan zagospodarowania przestrzennego, prawo budowlane). • Działalność pozwanego, mimo że prowadzona w godzinach popołudniowych i weekendy, powodowała uciążliwości (hałas, zapachy) zakłócające spokój powodów, zwłaszcza biorąc pod uwagę ich wiek i stan zdrowia. • Pozwany ignorował pretensje powodów przez lata, co świadczy o jego złej woli i zawinieniu.

Odrzucone argumenty

Brak naruszenia dóbr osobistych w postaci czci i dobrego imienia przez pozwanego. • Brak dowodów na to, że pozwany pomawiał powodów lub groził im karalnie. • Brak dowodów na wykorzystywanie kamer do inwigilowania posesji powodów. • Brak rozstroju zdrowia psychicznego powodów spowodowanego działalnością pozwanego. • Działalność pozwanego nie przekraczała przeciętnej miary zakłóceń sąsiedzkich, zwłaszcza po przeniesieniu jej do budynku i ograniczeniu godzin pracy.

Godne uwagi sformułowania

„Prowadzenie działalności w budynku – w okresie od lipca 2015 r. do kwietnia 2017 r.) - było więc również bezprawne.” • „Zachowanie pozwanego godziło w prawo do spokojnego korzystania z posesji powodów, szczególnie ich irytowało, gdyż jako osoby nienajmłodsze i schorowane takiego spokoju oczekiwali.” • „Zaznaczyć jednak należy, iż nie potwierdziły się twierdzenia skarżących, iż bezprawna działalność pozwanego była przyczyną powstania rozstroju ich zdrowia psychicznego.”

Skład orzekający

Małgorzata Wołczańska

przewodniczący-sprawozdawca

Tomasz Ślęzak

sędzia

Aneta Pieczyrak-Pisulińska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie, że prowadzenie działalności gospodarczej niezgodnej z prawem administracyjnym, nawet na własnej posesji, może stanowić naruszenie dóbr osobistych sąsiadów (prawo do spokojnego korzystania z nieruchomości) i uzasadniać zasądzenie zadośćuczynienia."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego konfliktu sąsiedzkiego i naruszeń prawa administracyjnego. Nie stanowi przełomu w orzecznictwie dotyczącym immisji, ale potwierdza możliwość ochrony dóbr osobistych w takich sytuacjach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak konflikty sąsiedzkie mogą eskalować i prowadzić do sporów sądowych o naruszenie dóbr osobistych, nawet gdy jedna ze stron działa w oparciu o prawo własności. Pokazuje też znaczenie zgodności działalności gospodarczej z przepisami administracyjnymi dla ochrony spokoju sąsiadów.

Sąsiedzki spór o warsztat samochodowy: czy uciążliwa działalność narusza dobra osobiste?

Dane finansowe

WPS: 15 000 PLN

zadośćuczynienie: 4000 PLN

zadośćuczynienie: 4000 PLN

Sektor

usługi motoryzacyjne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst