I ACa 127/13

Sąd Apelacyjny w KatowicachKatowice2013-04-12
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚredniaapelacyjny
zdolność sądowabrak legitymacji procesowejsamorząd województwaurząd pracyodrzucenie pozwuk.p.c.Konstytucja RP

Sąd Apelacyjny uchylił wyrok Sądu Okręgowego i odrzucił pozew z powodu braku zdolności sądowej strony powodowej.

Sąd Okręgowy zasądził od pozwanej na rzecz Samorządu Województwa (...) Urzędu Pracy w K. kwotę 93045,50 zł. Pozwana wniosła apelację. Sąd Apelacyjny uchylił wyrok i odrzucił pozew, stwierdzając, że strona powodowa (Samorząd Województwa) nie posiada zdolności sądowej zgodnie z art. 64 k.p.c., ponieważ nie jest osobą prawną ani jednostką organizacyjną, której ustawa przyznaje zdolność prawną.

Sąd Apelacyjny w Katowicach rozpoznał sprawę z powództwa Samorządu Województwa (...) Urzędu Pracy w K. przeciwko Agencji (...) Spółce Akcyjnej w J. o zapłatę. Sąd Okręgowy w Katowicach wyrokiem z dnia 20 września 2012 r. zasądził od pozwanej na rzecz strony powodowej kwotę 93045,50 zł wraz z odsetkami. Pozwana wniosła apelację, domagając się zmiany wyroku przez oddalenie powództwa lub jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Apelacyjny, rozpoznając apelację, stwierdził, że strona powodowa, określająca się jako Samorząd Województwa (...) Urząd Pracy w K., nie posiada zdolności sądowej. Zgodnie z art. 64 k.p.c., zdolność sądową mają osoby fizyczne i prawne oraz jednostki organizacyjne, którym ustawa przyznaje zdolność prawną. Sąd uznał, że strona powodowa nie należy do żadnej z tych kategorii. Powołując się na Konstytucję i ustawę o samorządzie województwa, sąd wyjaśnił, że jednostką samorządu terytorialnego jest województwo, a nie Samorząd Województwa, któremu ustawa przyznaje uprawnienia zarządcze i administracyjne, a nie osobowość prawną. Ponieważ brak zdolności sądowej jest przesłanką nieusuwalną, Sąd Apelacyjny na podstawie art. 199 § 1 pkt 3 k.p.c. uchylił zaskarżony wyrok i odrzucił pozew. Dodatkowo, sąd wskazał na wątpliwości co do umocowania pełnomocnika strony powodowej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, Samorząd Województwa nie posiada zdolności sądowej, ponieważ nie jest osobą prawną ani jednostką organizacyjną, której ustawa przyznaje zdolność prawną.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na przepisach Konstytucji i ustawy o samorządzie województwa, wskazując, że jednostką samorządu terytorialnego jest województwo, a nie Samorząd Województwa, któremu ustawa przyznaje uprawnienia zarządcze i administracyjne, a nie zdolność prawną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i odrzucenie pozwu

Strona wygrywająca

Agencja (...) Spółka Akcyjna w J.

Strony

NazwaTypRola
Samorząd Województwa (...) Urząd Pracy w K.innepowód
Agencja (...) Spółka Akcyjna w J.spółkapozwany

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 64 § §1

Kodeks postępowania cywilnego

Zdolność sądową mają osoby fizyczne i prawne, a także jednostki organizacyjne, którym ustawa przyznaje zdolność prawną, oraz organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej.

k.p.c. art. 199 § §1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd odrzuci pozew, jeżeli jedna z przesłanek dopuszczalności procesu nie została zжерела lub brak jest zdolności sądowej.

Pomocnicze

k.p.c. art. 70 § §1

Kodeks postępowania cywilnego

Jeżeli pozew nie spełnia wymagań formalnych lub brak jest wymaganych przez inne przepisy dokumentów, przewodniczący wzywa stronę, aby usunęła je w terminie tygodniowym pod rygorem zwrócenia pozwu.

Konstytucja RP art. 165 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Osobowość prawną mają jednostki samorządu terytorialnego, którym przysługuje prawo własności i inne prawa majątkowe.

Konstytucja RP art. 164 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Jednostką samorządu terytorialnego jest gmina.

u.s.w.

Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa

Jednostką samorządu terytorialnego szczebla wojewódzkiego jest województwo, któremu ustawa przyznaje prawa majątkowe.

k.p.c. art. 386 § §3

Kodeks postępowania cywilnego

Jeżeli sąd drugiej instancji dopuścił dowód, o którym mowa w § 2, albo uznał za potrzebne przeprowadzenie rozprawy lub jej uwiarygodnienie, a w sprawach o prawa zbywalne także wtedy, gdy sąd pierwszej instancji dopuścił dowód, o którym mowa w § 2, albo uznał za potrzebne przeprowadzenie rozprawy lub jej uwiarygodnienie, sąd drugiej instancji może uchylić wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Strona powodowa nie posiada zdolności sądowej, gdyż nie jest osobą prawną ani jednostką organizacyjną, której ustawa przyznaje zdolność prawną.

Godne uwagi sformułowania

Udział w postępowaniu cywilnym brać udział mogą wyłącznie te podmioty, które maja zdolność sądową. Nie sposób też w obowiązujących przepisach doszukać się norm, które, przy braku osobowości prawnej, zdolność prawną przyznałyby samorządowi województwa lub jednej z jednostek organizacyjnych tego samorządu, jaką jest urząd pracy.

Skład orzekający

Piotr Wójtowicz

przewodniczący-sprawozdawca

Joanna Skwara-Kałwa

sędzia

Tomasz Ślęzak

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu podmiotów posiadających zdolność sądową w postępowaniu cywilnym, w szczególności w kontekście jednostek samorządu terytorialnego i ich organów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej Samorządu Województwa w momencie wydania orzeczenia; interpretacja przepisów k.p.c. i Konstytucji w zakresie zdolności prawnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe oznaczenie strony w postępowaniu sądowym i jakie mogą być konsekwencje błędów formalnych, nawet jeśli merytoryczna strona ma rację.

Czy urząd pracy może pozwać firmę? Sąd Apelacyjny wyjaśnia, kto ma zdolność sądową.

Dane finansowe

WPS: 93 045,5 PLN

zapłata: 93 045,5 PLN

Sektor

administracja publiczna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I ACa 127/13 POSTANOWIENIE Dnia 12 kwietnia 2013 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach I Wydział Cywilny w składzie : Przewodniczący: SSA Piotr Wójtowicz (spr.) Sędziowie: SA Joanna Skwara-Kałwa SO del. Tomasz Ślęzak Protokolant: Małgorzata Korszun po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2013 r. w Katowicach na rozprawie sprawy z powództwa Samorządu Województwa (...) Urzędu Pracy w K. przeciwko Agencji (...) Spółce Akcyjnej w J. o zapłatę na skutek apelacji pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 20 września 2012 r. sygn. akt I C 154/12, p o s t a n a w i a: uchylić zaskarżony wyrok i pozew odrzucić. Sygn. akt I ACa 127/13 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy w uwzględnieniu powództwa Samorządu Województwa (...) (...) Urzędu Pracy w K. , zasądził na jego rzecz od pozwanej Agencji 93045,50 zł z odsetkami jak dla zaległości podatkowych od dnia 22 września 2006 r. oraz orzekł o kosztach. Apelację od opisanego wyżej wyroku wniosła pozwana, która domagała się jego zmiany przez oddalenie powództwa lub jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Udział w postępowaniu cywilnym brać udział mogą wyłącznie te podmioty, które maja zdolność sądową. Zgodnie z art. 64 k.p.c. zdolność taką mają osoby fizyczne i prawne ( §1 ), nie będące osobami prawnymi jednostki organizacyjne, którym ustawa przyznaje zdolność prawną ( §1 1 ), a także dopuszczone do działania organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej ( §2 ). Działający w sprawie niniejszej po stronie powodowej podmiot (tak jak został oznaczony) nie należy do żadnej spośród wymienionych w art. 64 k.p.c. kategorii. Z pewnością wszak nie jest on osobą fizyczną ani organizacją społeczną, nie jest jednak też osobą prawną ani taką jednostką organizacyjną, której ustawa przyznałaby zdolność prawną. Zgodnie z art. 165 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej osobowość prawną mają jednostki samorządu terytorialnego, którym przysługuje prawo własności i inne prawa majątkowe. W art. 164 ust. 1 Konstytucja określa jedną tylko jednostkę samorządu terytorialnego, jaką jest gmina, określenie innych jednostek tego samorządu pozostawiając ustawie ( ust.2 ). Ustawą z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (j.t. Dz.U. z 2001 r., nr 142, poz. 1590) powołana została jednostka samorządu terytorialnego szczebla wojewódzkiego. Jednostką tą jest jednak nie Samorząd Województwa (któremu ustawa przyznaje uprawnienia zarządcze i administracyjne), a samo województwo, któremu w rozdziale 4 ustawa przyznaje prawa majątkowe, wypełniając w ten sposób dyspozycję art. 165 ust. 1 zdanie drugie Konstytucji . W sprawie niniejszej z powództwem wystąpił dysponujący fachową obsługą prawną podmiot określający sam siebie jako Samorząd Województwa (...) (z dodatkowym zbędnym wskazaniem (...) Urzędu Pracy), nie było zatem rzeczą rozpoznających sprawę sądów dociekanie, czy nie chodziło o ukryty pod tą nazwą inny podmiot, dysponujący osobowością prawną. Nie sposób też w obowiązujących przepisach doszukać się norm, które, przy braku osobowości prawnej, zdolność prawną przyznałyby samorządowi województwa lub jednej z jednostek organizacyjnych tego samorządu, jaką jest urząd pracy. Skoro pozew wniesiony został przez podmiot nie dysponujący zdolnością sądową, a brak tej wymaganej normą art. 64§1 1 k.p.c. przesłanki procesowej jest nieusuwalny w sposób określony w art. 70§1 k.p.c. , należało go na podstawie art. 199§1 pkt 3 k.p.c. odrzucić. Zaistnienie przesłanek do odrzucenia pozwu uczyniło zbędnym dociekanie, czy w imieniu Samorządu Województwa (...) działał w sprawie należycie umocowany pełnomocnik; dla porządku zatem jedynie wskazać warto, że w świetle znajdującego się na karcie 6 akt pełnomocnictwa udzielonego Dyrektorowi (...) Urzędu Pracy jego upoważnienie do udzielania pełnomocnictw procesowych jest co najmniej wątpliwe. Z powyższych względów na podstawie art. 386§3 k.p.c. Sąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI