I ACa 1254/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny oddalił apelację powodów w sprawie o stwierdzenie nieważności uchwał spółdzielni, uznając brak ich interesu prawnego w ustaleniu.
Powodowie domagali się stwierdzenia nieważności uchwał spółdzielni dotyczących wyboru Rady Nadzorczej i powołania prezesa zarządu, argumentując ich wadliwość wynikającą z nieważności wcześniejszych uchwał o wyborze przedstawicieli. Sąd Okręgowy oddalił powództwo z powodu braku interesu prawnego powodów w ustaleniu. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, podzielając stanowisko sądu pierwszej instancji, że powodowie nie wykazali interesu prawnego, a ponadto nowe, niekwestionowane uchwały organów spółdzielni nadały sporom jedynie "historyczne" znaczenie.
Powodowie J. G., T. S. (1), E. S., W. H., A. R. domagali się stwierdzenia nieważności uchwał Nadzwyczajnego Zebrania Przedstawicieli z dnia 16 czerwca 2014 r. (wybór Rady Nadzorczej) oraz uchwały Rady Nadzorczej z dnia 23 czerwca 2014 r. (powołanie prezesa zarządu). Argumentowali, że uchwały te są nieważne, ponieważ zostały podjęte przez organy wyłonione w wyniku wadliwych uchwał o wyborze przedstawicieli członków na Zebranie Przedstawicieli, których nieważność została stwierdzona prawomocnym wyrokiem. Sąd Okręgowy w Kielcach oddalił powództwo, uznając, że powodowie nie wykazali interesu prawnego w ustaleniu nieważności uchwał, gdyż miały one jedynie charakter przesłanki do dalszych postępowań, a ponadto w międzyczasie podjęto nowe, niekwestionowane uchwały o wyborze Rady Nadzorczej i powołaniu prezesa zarządu. Sąd Apelacyjny w Krakowie oddalił apelację powodów. Sąd odwoławczy podzielił stanowisko sądu pierwszej instancji co do braku interesu prawnego powodów w ustaleniu nieważności uchwał, wskazując, że powodowie sami przyznali, iż ustalenie to ma im posłużyć jako podstawa do formułowania kolejnych roszczeń. Ponadto, sąd uznał, że nowe uchwały o wyborze Rady Nadzorczej i powołaniu prezesa zarządu, które nie zostały zakwestionowane, nadały sporom jedynie "historyczne" znaczenie i nie kształtują już prawnej sytuacji powodów. Sąd odwoławczy oddalił również zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych, uznając ocenę dowodów przez sąd pierwszej instancji za prawidłową.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, członek spółdzielni nie ma interesu prawnego w ustaleniu nieważności uchwał, jeśli ustalenie to ma jedynie charakter przesłanki do innych, dalej idących roszczeń, a ochrona jego praw może być zapewniona w inny sposób.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że interes prawny w rozumieniu art. 189 kpc wymaga, aby ustalenie definitywnie zakończyło spór lub zapobiegło jego powstaniu, a nie służyło jako podstawa do kolejnych postępowań. W sytuacji, gdy powodowie sami wskazali, że ustalenie nieważności uchwał jest im potrzebne do dalszych postępowań przeciwko spółdzielni, a ich prawa mogą być chronione w innych postępowaniach, brak jest interesu prawnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
pozwany
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. G. | osoba_fizyczna | powód |
| T. S. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| E. S. | osoba_fizyczna | powód |
| W. H. | osoba_fizyczna | powód |
| A. R. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Spółdzielnia (...) w S. | spółka | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Interes prawny w ustaleniu stosunku prawnego lub prawa jest kategorią obiektywną, występującą wówczas, gdy samo skutek, jaki wywoła uprawomocnienie się wyroku ustalającego, definitywnie zakończy spór istniejący lub prewencyjnie zapobiegnie powstaniu takiego sporu w przyszłości, a poszukiwana w ten sposób ochrona nie zostanie zapewniona w drodze innego środka prawnego dostępnego powodowi.
Pomocnicze
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Nierozpoznanie istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji oznacza niezbadanie przez sąd rozstrzygający spór merytorycznej podstawy dochodzonego roszczenia lub zarzutów obronnych strony przeciwnej.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Skuteczne postawienie zarzutu naruszenia art. 233 § 1 kpc wymaga wykazania nieprawidłowości w ocenie dowodów, która nie da się pogodzić z regułami doświadczenia życiowego lub zasadami logicznego rozumowania.
k.c. art. 65 § § 2
Kodeks cywilny
u.p.s. art. 37 § § 1 i 4
Ustawa - Prawo spółdzielcze
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik sprawy przy rozliczaniu kosztów postępowania.
k.p.c. art. 108 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik sprawy przy rozliczaniu kosztów postępowania.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik sprawy przy rozliczaniu kosztów postępowania.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Zastosowanie w odniesieniu do rozliczenia kosztów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak interesu prawnego powodów w ustaleniu nieważności uchwał, gdyż ustalenie to ma służyć jako podstawa do kolejnych roszczeń. Nowe, niekwestionowane uchwały organów spółdzielni nadały sporom jedynie "historyczne" znaczenie.
Odrzucone argumenty
Nieważność uchwał organów spółdzielni z powodu wadliwości uchwał o wyborze przedstawicieli. Nierozpoznanie istoty sprawy przez Sąd Okręgowy. Naruszenie art. 233 § 1 kpc przez dowolną ocenę dowodów. Naruszenie art. 65 § 2 kc oraz art. 37 § 1 i 4 ustawy Prawo spółdzielcze.
Godne uwagi sformułowania
uchwały mają już tylko "historyczne" znaczenie interes prawny jest kategorią obiektywną nie kształtują już w żaden sposób sytuacji prawnej powodów
Skład orzekający
Józef Wąsik
przewodniczący
Grzegorz Krężołek
sprawozdawca
Marek Boniecki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie braku interesu prawnego w sprawach o stwierdzenie nieważności uchwał spółdzielni, gdy ustalenie to ma być jedynie przesłanką do dalszych postępowań."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej członków spółdzielni i ich możliwości kwestionowania uchwał organów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interesu prawnego w kontekście uchwał spółdzielczych, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w tym obszarze prawa. Jednakże, brak nietypowych faktów czy zaskakującego rozstrzygnięcia obniża jej atrakcyjność dla szerszej publiczności.
“Czy możesz kwestionować uchwały spółdzielni, jeśli to tylko "przystanek" do kolejnych pozwów?”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I ACa 1254/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 września 2019 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie – I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Józef Wąsik Sędziowie: SSA Grzegorz Krężołek (spr.) SSA Marek Boniecki Protokolant: st. sekr. sądowy Paulina Klaja po rozpoznaniu w dniu 11 września 2019 r. w Krakowie na rozprawie sprawy z powództwa J. G. , T. S. (1) , E. S. , W. H. , A. R. przeciwko (...) Spółdzielni (...) w S. o stwierdzenie nieważności uchwał na skutek apelacji powodów od wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 12 lipca 2018 r. sygn. akt I C 1063/17 1. oddala apelację; 2. zasądza od powodów na rzecz strony pozwanej kwoty po 108 zł (sto osiem złotych) tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. SSA Marek Boniecki SSA Józef Wąsik SSA Grzegorz Krężołek Sygn. akt : I ACa 1254/18 UZASADNIENIE Powodowie T. S. (1) , E. S. , W. H. , J. G. i A. R. wnieśli o ustalenie nieważności uchwał: nr (...) Nadzwyczajnego Zebrania Przedstawicieli (...) Spółdzielni (...) ” w S. z dnia 16 czerwca 2014 roku, w sprawie wyboru Rady Nadzorczej Spółdzielni na kadencję 2014-2018 oraz nr (...) Rady Nadzorczej (...) Spółdzielni (...) w S. z dnia 23 czerwca 2014 roku , w sprawie powołania A. G. (1) na prezesa Zarządu. Wnieśli również o zasądzenie na swoją rzecz od przeciwniczki procesowej kosztów procesu. Motywując żądanie argumentowali , że wobec treści prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 13 kwietnia 2016 roku w sprawie sygn. akt: (...) , którym stwierdzona została nieważność wyboru przedstawicieli członków na Zebranie Przedstawicieli, nieważne są wszystkie akty uchwałodawcze tego organu w tym obydwie wskazywane przez powodów uchwały. Zebranie Przedstawicieli Członków nie mogło wyłonić , pierwszą z nich Rady Nadzorczej , a Rada powołać na stanowisko prezesa zarządu A. G. (1) . Obydwie uchwały , kwestionowane z podanych przez nich przyczyn, są przy tym nieważne od samego początku. Odpowiadając na pozew strona pozwana domagała się oddalenia powództwa oraz obciążenia powodów kosztami postępowania. Podnosiła , że wbrew stanowisku powodów obydwie uchwały są zgodne z prawem , a oni nie maja interesu prawnego w postulowanym ustaleniu albowiem przysłużą im dalej idące , szersze zakresowo roszczenia ochronne , w warunkach naruszenia ich praw przez uchwały podejmowane zarówno przez Radę , jak i decyzje prezesa zarządu. To w tych postępowaniach będą oni mogli podważać skuteczność powołania tych organów strony pozwanej z przyczyn przez siebie obecnie wskazywanych. W toku dalszego postępowania pozwana, poza innymi argumentami podniosła m. in., iż w 2018 roku podjęto uchwały w zakresie wyboru nowej Rady Nadzorczej / w nowym składzie / oraz utrzymano w mocy uchwałę Rady Nadzorczej nr (...) w sprawie powołania na stanowisko prezesa Zarządu A. G. (1) , które nie zostały zakwestionowane. Wyrokiem z dnia 12 lipca 2018r Sąd Okręgowy w Kielcach : - oddalił powództwo [ pkt I ] oraz , -nie obciążył powodów kosztami procesu należnymi stronie przeciwnej [ pkt II sentencji orzeczenia] Sąd Okręgowy ustalił następujące fakty istotne dla rozstrzygnięcia : T. S. (1) , E. S. , W. H. , J. G. i A. R. są członkami pozwanej Spółdzielni. (...) Pomoc (...) w S. . Zgodnie z treścią statutu organami spółdzielni są: Zebranie Przedstawicieli, Rada Nadzorcza, Zarząd oraz zebrania grup członkowskich. Zebranie Przedstawicieli jest najwyższym organem pozwanej. Wyboru przedstawicieli na Zebranie Przedstawicieli dokonują zebrania grup członkowskich w liczbie ustalonej przez Radę Nadzorczą. Rada Nadzorcza składa się z 7 do 9 członków Spółdzielni wybranych przez Zebranie Przedstawicieli w głosowaniu tajnym, zwykłą większością głosów obecnych na Zebraniu. Kadencja Rady Nadzorczej trwa 4 lata i kończy się z chwilą wyboru nowej Rady. Działalnością Spółdzielni kieruje Zarząd w składzie od dwóch do trzech członków w tym Prezesa i jeden lub dwóch członków Zarządu, z których jeden pełni funkcje zastępcy Prezesa. Członków Zarządu wybiera Rada Nadzorcza na czas nieokreślony, w głosowaniu tajnym, zwykłą większością głosów, przy obecności, co najmniej dwóch trzecich statutowej liczby członków Rady. Do uprawnień zebrania grupy członkowskiej należy m.in. wybieranie i odwoływanie przedstawicieli na Zebranie Przedstawicieli. W marcu 2014r. zostali wybrani przedstawiciele członków na Zebranie Przedstawicieli strony pozwanej .Zostały uchwalone w tym czasie regulaminy obrad Zebrań Grup Członkowskich pozwanej Spółdzielni. Pismami z dnia 4 czerwca 2014r., które wpłynęły do pozwanej Spółdzielni w dniu 5 czerwca 2014r., członkowie Zebrań obwodowych Nr 1, Nr 2 i Nr 3 wnieśli o wprowadzenie do porządku obrad nadzwyczajnych zebrań grup członkowskich w dniach 9-11 czerwca 2014r. punktu: odwołanie i wybór przedstawicieli na zebranie Przedstawicieli. Zebranie Grupy Członkowskiej nr 1 w dniu 10 czerwca 2014r. podjęło uchwałę Nr (...) , mocą której odwołało 5 przedstawicieli członków na Zebranie Przedstawicieli pozwanej Spółdzielni, a następnie podjęło uchwałę Nr (...) mocą której wybrało 5 nowych przedstawicieli. Zebranie Grupy Członkowskiej nr 2 w dniu 9 czerwca 2014r. podjęło uchwałę Nr (...) mocą której odwołało 7 przedstawicieli członków na Zebranie Przedstawicieli pozwanej Spółdzielni, a następnie podjęło uchwałę Nr (...) mocą której wybrało 7 nowych przedstawicieli członków na Zebranie Przedstawicieli pozwanej. Zebranie Grupy Członkowskiej nr 3 w dniu 11 czerwca 2014r. podjęło uchwałę Nr (...) na podstawie której odwołało 5 przedstawicieli członków na Zebranie Przedstawicieli pozwanej Spółdzielni, a następnie podjęło uchwałę Nr (...) mocą której wybrało 5 nowych przedstawicieli członków na Zebranie Przedstawicieli pozwanej. Jak ustala dalej Sad I instancji , wieloletni członkowie Spółdzielni T. S. (1) , J. G. , L. S. i E. S. wystąpili z pozwem o ustalenie nieważności uchwał (...) Spółdzielni (...) w S. w sprawie odwołania przedstawicieli członków na Zebranie Przedstawicieli i wyboru nowych przedstawicieli członków na Zebranie Przedstawicieli , które zostały podjęte na wszystkich Zebraniach Grup Członkowskich. Wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z 13 kwietnia 2016r. w sprawie (...) utrzymanym w mocy wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dn. 22 lutego 2017 r. została ustalona nieważność uchwał wszystkich Zebrań Grup Członkowskich pozwanej , w sprawie odwołania przedstawicieli członków za Zebranie Przedstawicieli i powołania nowych. Uchwałą nr (...) w sprawie wyboru Rady Nadzorczej Spółdzielni na kadencję 2014-2018 Nadzwyczajne Zebranie Przedstawicieli (...) Spółdzielni (...) w S. obradujące w dniu 16 czerwca 2014 roku w oparciu o art. 45 § 1 ustawy – prawo spółdzielcze oraz § 42 ust. 2 i 2 statutu pozwanej wybrało Radę Nadzorczą w składzie: B. T. , B. P. , G. A. K. T. , K. M. , S. W. , S. T. (1) , S. J. , Ś. P. . Uchwałą nr (...) Rady Nadzorczej z dnia 20 sierpnia 2014 roku plenarne posiedzenie Rady Nadzorczej pozwanej na podstawie § 47 ust 2 statutu spółdzielni uchwaliło, że z dniem 20 sierpnia 2014 roku powołuje na stanowisko prezesa Zarządu A. G. (1) i przyznaje mu z tego tytułu wynagrodzenie miesięczne w kwocie 4400,00 zł brutto tytułem płacy zasadniczej oraz dodatek funkcyjny w kwocie 600,00zł brutto dodatkowo składniki wynagrodzenia wynikające z zakładowego układu zbiorowego pracy dla pracowników pozwanej. W dniu 11 marca 2017 roku odbyło się zebranie Grupy Członkowskiej nr 2 w sprawie odwołania wybranych 26 marca 2014 roku przedstawicieli członków na zebranie Przedstawicieli. Uchwałą nr (...) z dnia 11.03.2017r. zebranie odwołało 4 przedstawicieli członków w składzie: D. G. , G. J. , K. B. , R. A. . Wniosek o odwołanie z członków Spółdzielni J. G. i A. R. został zgłoszony 11 marca 2017 r. przez M. C. . Uchwałą nr (...) z tego samego dnia Grupa Członkowska dokonała wyboru 8 przedstawicieli członków na zebranie Przedstawicieli pozwanej w następującym składzie: B. T. , C. R. , C. K. , G. T. , J. A. , K. T. , M. J. oraz Ś. P. . Na Zabraniu Grupy Członkowskiej nr 3 w dniu 13 marca 2017 roku Z. K. (1) złożył wniosek o wykluczenie T. S. (1) z członkostwa w Spółdzielni oraz uchwałą nr (...) odwołano 2 przedstawicieli członków na Zabranie Przedstawicieli w składzie: B. E. , S. M. . W tej samej dacie podjęto uchwałę nr (...) w sprawie wyboru przedstawicieli członków na Zebranie Przedstawicieli. Na przedstawicieli wybrani zostali: G. A. , K. Z. , P. B. , S. T. (2) , W. K. . Zebranie Grupy Członkowskiej nr 1 odbyło się w dniu 14 marca 2017 roku i wówczas dokonano odwołania 1 Przedstawiciela członka na Zebranie Przedstawicieli – F. T. oraz uchwałą nr (...) dokonano wyboru 5 przedstawicieli w osobach: B. P. , G. D. , S. W. , S. J. oraz W. B. . W dniu 28 marca 2017 roku odbyło się Nadzwyczajne Zebranie Przedstawicieli (...) Spółdzielni (...) . Przyjęto porządek obrad: W trakcie zebrania po przeprowadzeniu tajnego głosowania dokonano odwołania z funkcji członka rady nadzorczej T. S. (2) . Przewodnicząca Nadzwyczajnego Zebrania Przedstawicieli zarządziła przeprowadzenie wyborów w celu uzupełnienia składu Rady Nadzorczej. Zgłoszono jednego kandydata – Z. K. (2) , który wyraził zgodę na kandydowanie. W wyniku tajnego głosowania przeprowadzonego przez Komisję Mandatowo – Skrutacyjno – Wyborczą nowym członkiem został Z. K. (2) . Tak ukształtowana Rada Nadzorcza w dniu 7 kwietnia 2017 roku potwierdziła mandat Prezesa i Zastępcy Prezesa do sprawowania ich funkcji. Kadencja tej Rady Nadzorczej upływała w 2018 roku. Uchwałą z dnia 25 kwietnia 2017 r. nr. (...) Rada Nadzorcza pozwanej wykluczyła T. S. (1) z członkostwa w Spółdzielni. Uzasadniając swoją decyzje wskazała, iż od 2014 r. jest w permanentnym konflikcie ze Spółdzielnią, działa na jej szkodę podejmując próby obalenia legalnie wybranych władz Zarządu i Rady Nadzorczej poprzez kierowanie do Krajowego Rejestru Sądowego pisma o wykreślenie tych organów bez podstaw prawnych, co miało doprowadzić do upadku Spółdzielni. W uzasadnieniu wskazano również, że T. S. (1) rozpowszechniała fałszywe informacje dotyczące Spółdzielni i jej organów w różnego rodzaju organizacjach jak również w środkach masowego przekazu. Powódka po raz trzeci została wykluczona z członkostwa w pozwanej Spółdzielni. Poprzednie uchwały zostały uchylone. Uchwałą z dnia 25 kwietnia 2017 r. nr. (...) Rada Nadzorcza wykluczyła J. G. z członkostwa w Spółdzielni. Uzasadniając swoją decyzję wskazała, iż J. G. podejmował próby obalenia legalnych władz Spółdzielni – Zarządu i Rady Nadzorczej i od 2014 r. pozostaje z nią w permanentnym konflikcie. J. G. został wykluczony z członkostwa po raz czwarty. Uchwałą z dnia 25 kwietnia 2017 r. nr. (...) Rada Nadzorcza wykluczyła A. R. z członkostwa w Spółdzielni. Uzasadniając swoją decyzję wskazała, iż A. R. szkodzi Spółdzielni poprzez podejmowanie prób obalenia legalnych jej władz i Rady Nadzorczej poprzez kierowanie do Krajowego Rejestru Sądowego pisma o wykreślenie tych organów z KRS bez podstaw prawnych, co miało doprowadzić do upadku Spółdzielni. Uchwałą z dnia 25 kwietnia 2017 r. nr. (...) Rada Nadzorcza wykluczyła E. S. z członkostwa w Spółdzielni, wskazując, że wykluczony członek szkodzi jej , podejmując próby obalenia legalnie wybranych władz Zarządu i Rady Nadzorczej poprzez kierowanie do KRS pisma o wykreślenie tych organów z KRS bez podstaw prawnych. Ponadto samowolnie rozpowszechnia nieprawdziwe informacje dotyczące Spółdzielni i jej organów w różnego rodzaju organizacjach i środkach masowego przekazu. Wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z dnia 27 kwietnia 2018 roku w sprawie (...) zostały uchylone wszystkie uchwały Rady Nadzorczej z dnia 25 kwietnia 2017 roku w sprawie wykluczeni z członkostwa w Spółdzielni: T. S. (1) , J. G. , A. R. i E. S. . Uchwałą nr (...) , podjętą na Zwyczajnym Zebraniu Przedstawicieli pozwanej w dniu 15 kwietnia 2018 roku wybrano nową Radę Nadzorczą pozwanej na kadencję 2018-2022 w skład, której wybrano: B. T. , C. R. , C. K. , G. A. K. T. , K. Z. oraz Ś. P. . Tak powołana Rada Nadzorcza w dniu 27 kwietnia 2018 roku podjęła uchwałę nr (...) , którą utrzymała w mocy uchwałę nr (...) w sprawie powołania A. G. (1) na Prezesa Zarządu. Uchwały te nie zostały zakwestionowane. W ramach oceny prawnej żądania powodów , Sąd I instancji uznał je nieuzasadnione. Jak wskazał na wstępie , w sytuacji domagania się ustalenia nieważności uchwał Spółdzielni należy udowodnić ich sprzeczność z ustawą, przy czym niezgodność ta może polegać na naruszeniu prawa materialnego lub wynikać z uchybień formalnych dotyczących warunków i trybu ich podejmowania. W takim jednak przypadku uchybienia te uzasadniają takie ustalenie wówczas , gdy miały lub mogły mieć wpływ na ich treść. Legitymacją czynną dla dochodzenia takiego roszczenia dysponuje ten, kto wykaże, że wobec Spółdzielni ma interes prawny w takim ustaleniu. Wskazując na to w jaki sposób rozmieniany jest ten interes w ramach wykładni art. 189 kpc , będący merytoryczną przesłanką od której realizacji uzależnione jest skuteczne dochodzenia roszczenia , które zgłosili powodowie w rozstrzyganej sprawie, Sąd Okręgowy argumentował , iż o jego istnieniu po stronie powoda decyduje faktyczna, konkretna potrzeba postulowanego przezeń ustalenia . Potrzeba ta niewątpliwie występuje wówczas, kiedy ustalenie prowadzi do definitywnego usunięcia wątpliwości odnoszących się do sfery praw bądź obowiązków żądającego, chroniąc ją również na przyszłość w relacjach prawnych ze stroną pozwaną . W konsekwencji takiego interesu nie można potwierdzić wówczas , gdy ustalenie ma charakter przesłanki wobec innych, dalej idących roszczeń powoda. Odwołując się do orzecznictwa Sądu Najwyższego i sadów powszechnych, wskazanych w motywach orzeczenia, Sąd Okręgowy podkreślił interes taki jest kategorią obiektywną i występuje on wtedy, gdy sam skutek, jaki wywoła uprawomocnienie się wyroku ustalającego, definitywnie zakończy spór istniejący lub prewencyjnie zapobiegnie powstaniu takiego sporu w przyszłości, a poszukiwana w ten sposób ochrona nie zostanie zapewniona w drodze innego środka prawnego dostępnego powodowi. Przenosząc te uwagi na grunt rozstrzyganej sprawy, Sąd uznał , że powodowie nie mają tego interesu, domagając się ustalenia nieważności wskazanych w pozwie uchwał. Wskazując, że obydwie zostały podjęte przez organy nieuprawnione, skoro takiej oceny, wiążącej w niniejszej sprawie, dokonał przez Sąd Okręgowy w K. w prawomocnym wyroku wydanym w sprawie o sygnaturze (...) ustalając nieważność wszystkich uchwał podjętych przez Zebrania Grup Członkowskich , którymi wyłoniono Przedstawicieli Członków do najwyższego organu uchwałodawczego pozwanej, który następnie powołał Radę Nadzorczą na kadencje 2014-2018 , a tak wadliwie powołana Rada powołała na funkcję Prezesa Zarządu A. G. (1) , argumentował , iż z zeznań powodów wynika że uzyskanie wyroku ustalającego nieważność jest im potrzebne do kolejnych postępowań, które zamierzają wytoczyć przeciwko Spółdzielni W ich ramach zamierzają podważyć prawidłowość działań podejmowanych przez władze spółdzielni w okresie gdy funkcjonowały w obrocie sporne uchwały. Taki cel powództwa ustalającego wyklucza po stronie powodów interes prawny w rozumieniu art. 189 kpc . Sąd I instancji uznał także , iż za jego brakiem przemawia dodatkowo okoliczność podjęcia , przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie, przez Zgromadzenie Przedstawicieli Członków strony pozwanej , uchwały o powołaniu rady nadzorczej na kadencję 2018- 2022 r , a także uchwały o powołaniu A. G. (1) na funkcję prezesa Zarządu, na kolejny okres kadencyjny Podstawą rozstrzygnięcia o kosztach procesu była norma art. 102 kpc , zastosowania której, w odniesieniu do rozliczenia ich pomiędzy stronami , Sąd I instancji bliżej nie uzasadnił . W apelacji od tego orzeczenia powodowie , zaskarżając je w całości , domagali się w pierwszej kolejności wydania przez Sąd Ii instancji rozstrzygnięcia reformatoryjnego , w następstwie którego powództwo powinno zostać uwzględnione w całości , a pozwana Spółdzielnia obciążona kosztami postępowania za obydwie instancje . Jako wniosek ewentualny sformułowali żądanie uchylenia zakażonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. Środek odwoławczy został oparty na następujących zarzutach : - nierozpoznania istoty sprawy , którego powodowie upatrywali w nierozpatrzeniu przez Sąd ich żądań zgłoszonych w pozwie , - naruszenia art. 189 kpc wobec niezasadnego przyjęcia , iż skarżący nie mają interesu prawnego w ustaleniu nieważności obu kwestionowanych przez nich uchwał, - naruszenia prawa procesowego , w sposób mający dla treści orzeczenia z dnia 12 lipca 2018r istotne znaczenie , a to art. 233 §1 kpc , wobec przeprowadzenia oceny zgromadzonych dowodów z przekroczeniem granic oceny swobodnej i zastąpienie jej dowolną , sprzeczną z regułami logicznego rozumowania oraz zasadami doświadczenia życiowego , - naruszania prawa materialnego wobec : a/ błędnej wykładni art. 65 §2 kc , jako następstwa uznania , że Rada Nadzorcza strony pozwanej została wybrana zgodnie z prawem mimo , iż uchwały Grup Członkowskich były nieważne i tak wyłonieni Przedstawiciele Członków w ramach Zebrania nie mogło skutecznie powołać Rady Nadzorczej , a ta z kolei powołać prezesa Zarządu Z powołanym zarzutem wiązał się ściśle zarzut naruszenia, b/ art. 37§1 i 4 ustawy prawo Spółdzielcze albowiem Sąd nie wziął pod rozwagę , że tak wadliwie powołanie członkowie Zebrania Przedstawicieli nie mieli prawidłowo powierzonego mandatu aby brać udział w powołaniu Rady . Odpowiadając na apelację strona pozwana domagała się jej oddalenia , jako pozbawionej uzasadnionych podstaw oraz obciążenia skarżących kosztami postępowania apelacyjnego. Rozpoznając apelację, Sąd Apelacyjny rozważył : Środek odwoławczy powodów nie jest uzasadniony i podlega oddaleniu. W szczególności nie może zostać podzielony jako trafny żaden z zarzutów na których opiera się jej konstrukcja. Nie mają racji powodowie formułując najdalej idący zarzut nierozpoznania przez Sąd Okręgowy istoty sprawy. Odwołując się do wykładni tego pojęcia , użytego tego przez normę art. 386 §4 kpc powiedzieć należy , iż należy rozumieć je jako nie zbadanie przez Sąd rozstrzygający spór , merytorycznej podstawy dochodzonego roszczenia lub [ i ] zarzutów obronnych strony przeciwnej. /por. w tej materii także stanowisko T. Erecińskiego w komentarzu do kodeksu postępowania cywilnego t. 2 s. 147 i n. oraz uwagi T. Wiśniewskiego w opracowaniu : Apelacja i kasacja , nowe środki odwoławcze w postępowaniu cywilnym s. 104 i n./ W rozstrzyganej sprawie Sąd I instancji rozstrzygnął o żądaniach skarżących , podając w motywach orzeczenia tak podstawy faktyczne jak i merytoryczne przyczyny dla których ocenił je jako bezzasadne. Stąd istota sporu stron , wbrew stanowisku skarżących , została rozpoznana. Niezasadnie podnoszą oni zarzut naruszenia art. 233 §1 kpc wobec przekroczenia granic swobodnej oceny zgromadzonych dowodów Na wstępie jego oceny przypomnieć należy , odwołując się do utrwalonego i podzielanego przez skład Sądu Apelacyjnego rozstrzygającego sprawę , stanowiska Sądu Najwyższego , wypracowanego na tle wykładni art. 233 §1 kpc , iż jego skuteczne postawienie wymaga od strony wykazania na czym , w odniesieniu do zindywidualizowanych dowodów polegała nieprawidłowość postępowania Sądu, w zakresie ich oceny i poczynionych na jej podstawie ustaleń. W szczególności strona ma wykazać dlaczego obdarzenie jednych dowodów wiarygodnością czy uznanie, w odróżnieniu od innych, szczególnego ich znaczenia dla dokonanych ustaleń , nie da się pogodzić z regułami doświadczenia życiowego i [lub] zasadami logicznego rozumowania , czy też przewidzianymi przez procedurę regułami dowodzenia. Nie oparcie stawianego zarzutu na tych zasadach , wyklucza uznanie go za usprawiedliwiony, przy uznaniu , iż służy on jedynie dowolnej , nie doniosłej z tego punktu widzenia polemice z oceną i ustaleniami Sądu niższej instancji. / por. w tej materii , wyrażające podobne stanowisko , powołane tylko przykładowo, orzeczenia Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2001, sygn. IV CKN 970/00 i z 6 lipca 2005 , sygn. III CK 3/05 , obydwa powołane za zbiorem Lex/ Ponadto nie można tracić z pola widzenia również , że swobodna ocena dowodów stanowi jeden z podstawowych elementów składających się na jurysdykcyjną kompetencję Sądu , który dowody bezpośrednio przeprowadza. Ma to m. in. i takie następstwo , że nawet w sytuacji w której z treści dowodów można , w zakresie ustaleń , wyprowadzić równie logiczne , chociaż przeciwne do przyjętych przez Sąd I instancji wnioski , to zarzut naruszenia normy art. 233 §1 kpc , pomimo to , nie zostanie uznany za usprawiedliwiony. Dopóty , dopóki ocena przeprowadzona przez Sąd ocena mieści się w granicach wyznaczonych przez tę normę procesową i nie doznały naruszenia wskazane tam jej kryteria , Sąd Odwoławczy obowiązany jest ocenę tę , a co za tym idzie także wnioski z niej wynikające dla ustalań faktycznych , aprobować . To , w jaki sposób apelujący motywują zarzut, wyklucza jego podzielenie. W miejsce rzeczowej , opartej na wskazanych wyżej zasadach, krytyki sposobu postępowania Sądu I instancji w tym zakresie , poprzestają oni na twierdzeniu , że jest on nieprawidłowy , nie odnosząc tego stwierdzenia do konkretnych dowodów , które miałyby zostać niepoprawnie zweryfikowane. Negacja ta sprawdza się bowiem , jak wynika z motywów środka odwoławczego, ma służyć jedynie wyrażeniu niezadowolenia nie tyle z samej oceny co, generalnie, z faktu niekorzystnego dla nich rozstrzygnięcia. Taka motywacja nie uzasadnia zakwestionowania tej oceny. W warunkach gdy powodowie nie negują , za pośrednictwem zarzutów kolejnych, ustaleń faktycznych dokonanych przez Sąd , opartych na tej [ nietrafnie ] podważanej ocenie , ustalenia te jako poprawne i kompletne, Sąd II instancji przyjmuje za własne. Przy takich ustaleniach odeprzeć należy także te zarzuty , które dotyczą dokonanej przez Sąd Okręgowy oceny prawnej zgłoszonego roszczenia. Jakkolwiek autor apelacji podważając sposób zastosowania przez Sąd normy art. 189 kpc , umieszcza ten zarzut w kategorii naruszenia przepisów procesowych to oczywistym jest , w świetle argumentów , które powołuje dla jego uzasadnienia, iż za jego pośrednictwem krytykuje merytoryczne stanowisko Sądu niższej instancji zgodnie z którym skarżący nie udowodnili w postępowaniu , iż mają interes prawny w ustaleniu nieważności obu wskazanych w pozwie uchwał, tak Zgromadzenia Przedstawicieli Członków powołującej Radę Nadzorczą na kadencję 2014-2018 oraz Rady , która wybrała A. G. (1) do pełnienia funkcji Prezesa zarządu Spółdzielni. Sąd Apelacyjny podziela , oparte na ukształtowanym orzecznictwie Sądu Najwyższego i Sądów Powszechnych dotyczącym wykładni pojęcia interesu prawnego w ustaleniu stosunku prawnego lub prawa , stanowisko Sądu I instancji w zakresie rozumienia tego pojęcia. Stoi na stanowisku , że członek Spółdzielni może mieć tego rodzaju interes w ustaleniu nieważności uchwał organów tworzących strukturę korporacyjną takiego podmiotu , skoro jest uprawnionym jako jej członek do weryfikacji tego, czy organy te są powołane zgodnie z obowiązującym prawem . Oczywistym jest , że ich działania, w ramach bieżącego funkcjonowania Spółdzielni mogą bezpośrednio wpływać na sferę praw i obowiązków każdego jej członka. Nie wykluczając legitymowania się takim interesem przez każdego ze spółdzielców co do zasady , ustalony w rozstrzyganej sprawie stan faktyczny wyklucza tak rozumiany interes po stronie powodów i to z dwóch niezależnych od siebie przyczyn. W motywach apelacji skarżący potwierdzili , prezentowanie w postępowaniu przed Sądem I instancji stanowisko , że postulowane przez nich ustalenie ma im posłużyć jako podstawa do formułowania kolejnych roszczeń wobec strony pozwanej, wywodzonych z faktu podejmowania przez organy Spółdzielni w tym w szczególności Zarząd i prezesa A. G. (1) czynności związanych z bieżącym zarządzaniem majątkiem pozwanej. Co więcej, w uzasadnieniu środka odwoławczego wprost wskazywali na, w ich ocenie niegospodarne ,powodowane własnym m interesem ekonomicznym działania Prezesa. Powoływali się także na personalny konflikt z obecnymi władzami pozwanej , rodzące liczne spory m. in. na tle ich przynależności do grona członków Spółdzielni , owocujące kolejnymi orzeczeniami Sądu Okręgowego w Kielcach. Skoro tak , to należy ostatecznie podzielić, wbrew zarzutom materialnym podnoszonym przez powodów , stanowisko prawne Sądu Okręgowego, zgodnie z którym w stanie faktycznym ocenianej instancyjnie sprawy , interes ten po stronie apelujących jest wyłączony. Dla ochrony ich sfery prawnej jako członków pozwanej samo postulowane ustalenie nie jest wystarczające skoro do tego skutku mogą doprowadzić inne , dalej idące rozstrzygnięcia Sądu , oceniające żądania powodów wobec Spółdzielni, dla których zagadnienie ważności uchwał wadliwie powołanego Zgromadzenia Przedstawicieli Członków oraz Rady Nadzorczej wyłonionej na kadencje 2014-2018 o powołaniu osoby prezesa zarządu będzie traktowane jako przesłanka rozstrzygnięcia. Powództwo podlegało oddaleniu także z tej przyczyny , że - jak zasadnie podnosiła to strona pozwana m. in. w odpowiedzi na apelację- obydwie kwestionowane uchwały w warunkach , gdy przed wydaniem orzeczenia przez Sąd I instancji kolejnymi uchwałami została w Spółdzielni powołana Rada Nadzorcza w nowym składzie [ chociaż jedynie nieznacznie zmienionym w porównaniu ze składem poprzednim ] i ten organ nadzoru, mający sprawować swoje funkcje w kolejnej kadencji , w latach 2018- 2022 powołał prezesa Zarządu [ ponownie w osobie A. g. (1) ] , mają już tylko „historyczne „ znaczenie. Poza sporem pomiędzy stronami było , że zarówno uchwała nr (...) z 15 kwietnia 2018r - o powołaniu Rady w nowym składzie oraz uchwała Rady nr (...) z 27 kwietnia 2018r , skutkująca powołaniem prezesa Zarządu nie zostały zakwestionowane przez członków Spółdzielni i weszły do obrotu prawnego . Stan ten musiał być uwzględniany zarówno przez Sąd I instancji w ramach oceny roszczenia powodów jak i Sad Apelacyjny rozpoznający ich apelację. Skutek podjęcia i wejścia w życie tych uchwał powoduje , że kwestionowane przez powodów akty wcześniejsze , mając już tylko wskazany wyżej charakter , nie kształtują już w żaden sposób sytuacji prawnej powodów jako członków pozwanej Spółdzielni, nie wpływając na ich prawa i obowiązki w relacjach z nią. Taki stan rzeczy, który istniał na daty orzekania przez Sądy obu instancji, tym bardziej wyklucza interes prawny powodów w postulowanym przez nich ustaleniu. Z podanych wyżej przyczyn w uznaniu apelacji za niezasadną , Sąd Apelacyjny orzekł o jej oddaleniu , na podstawie art. 385 kpc . Podstawą rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego była norma art. 98 §1 i 3 kpc w zw z art. 108 §1 i 391 §1 kpc i wynikająca z niej dla wzajemnego ich rozliczenia pomiędzy stronami , zasada odpowiedzialności za wynik sprawy. Kwota należna wygrywającej pozwanej , w częściach równych od wszystkich pięciorga powodów , uwzględniwszy , że przedmiotem żądania było stwierdzenie nieważności dwóch uchwał organów spółdzielni, została ustalona na podstawie §8 ust. 1 pkt 1 w zw. z §10 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia MS w sprawie opłat za czynności adwokackie z dnia 22 października 2015 [ DzU z 2015 poz. 1800 ze zm] . SSA Marek Boniecki SSA Józef Wąsik SSA Grzegorz Krężołek
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI