I ACa 1251/11

Sygn. akt I ACa 1251/11 Sygn. akt I ACa 1251/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 maja 2012 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący:SSA Roman Dziczek Sędziowie:SA Edyta Mroczek (spr.) SO (del.) Maria Zgiet-Zawadzka Protokolant: st. sekr. sąd. Marta Rudnik po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2012 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa A. K. przeciwko Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Prezesa Sądu Okręgowego w Radomiu o odszkodowanie na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 21 marca 2011 r. sygn. akt I C 69/10 1. oddala apelację; 2. nie obciąża powoda obowiązkiem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa. Sygn. akt I ACa 1251/11 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 18 stycznia 2010 roku powód A. K. wniósł o zasądzenie na jego rzecz od Skarbu Państwa - Prezesa Sądu Okręgowego w Radomiu kwoty 130 000 zł wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od dnia wydania wyroku do dnia zapłaty oraz o przekazanie z powyższej kwoty 40.000 zł na dom dziecka koło G. . Powód wniósł także o bezwzględne wznowienie postępowania w sprawie rozpoznawanej przez Sąd Okręgowy w Radomiu sygn. akt II K 134/04. W uzasadnieniu wskazał, że wyrokiem Sądu Okręgowego w Radomiu w sprawie II K 134/04 został skazany na karę pozbawienia wolności. W wyroku tym zastosowano przepis artykułu 64§1 k.k. , co było błędem proceduralnym mającym wpływ na ocenę materiału dowodowego. Pozwany Skarb Państwa Prezes Sądu Okręgowego w Radomiu wniósł o oddalenie powództwa i przyznanie na rzecz pozwanego kosztów zastępstwa procesowego. Wyrokiem z dnia 21 marca 2011 roku Sąd Okręgowy oddalił powództwo oraz orzekł o kosztach procesu. Powyższy wyrok zapadł po dokonaniu przez sąd pierwszej instancji następujących ustaleń faktycznych i rozważań prawnych. A. K. został skazany na karę pozbawienia wolności wyrokiem Sądu Okręgowego w Radomiu w sprawie o sygn. akt II K 134/04. Z w/w wyrokiem powód wiąże odpowiedzialność pozwanego za poniesioną przez niego szkodę. Powód powołuje się na art. 417 ( 1) § 2 k.c. , który stanowi, że jeżeli szkoda została wyrządzona przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji, jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu ich niezgodności z prawem. Jak wskazał Sąd Okręgowy podstawową przesłanką w dochodzeniu odszkodowania na podstawie wskazanego przepisu jest stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. W ocenie Sądu stwierdzenie tej przesłanki nie może nastąpić w niniejszym postępowaniu o odszkodowanie, gdyż sąd rozpoznający sprawę nie jest właściwy do indywidualnej oceny legalności tegoż wyroku, który zdaniem powoda stanowi źródło szkody. Ponieważ powód nie wykazał w niniejszym postępowaniu istnienia wymaganego prawem prejudykatu, powództwo podlega oddaleniu. Sąd również wskazał, że zgłoszone przez powoda żądanie wznowienia postępowania w sprawie rozpoznawanej przez Sąd Okręgowy w Radomiu, sygn. akt II K 134/04, nie może być rozpoznawane w postępowaniu cywilnym. W tym zakresie kodeks postępowania cywilnego nie przewiduje drogi sądowej i żądanie winno być odrzucone, czego jednak omyłkowo Sąd nie uczynił w wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c. Powód wydany wyrok zaskarżył apelacją w całości. Wskazał na następujące zarzuty: - proceduralny; związany z naruszeniem prawa procesowego, art. 45 ust. 1 Konstytucji RP , a także art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności i art. 14 ust 1 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych (prawo do wysłuchania i prawo do osobistego udziału w rozprawie), -merytoryczny; tj. naruszenie prawa materialnego dotyczącego art. 45 ust 1 Konstytucji oraz art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka polegający na nierozważeniu istoty sprawy co przełożyło się na arbitralność postępowania sądowego. Z uwagi na powyższe apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie powództwa w całości lub z ostrożności procesowej o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Sąd I instancji. Pozwany wniósł o oddalenie apelacji i zasądzenie od powoda na swoją rzecz kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa ( Dz. U. Nr. 169, poz. 1417 ze zm. ). Apelacja jest bezzasadna i podlega oddaleniu. Prawidłowo ocenił Sąd Okręgowy żądanie powoda z punktu widzenia artykułu 417 ( 1) §2 k.c. Powód wywodził bowiem swoje roszczenie odszkodowawcze z faktu wydania wobec niego wyroku skazującego w oparciu o niewłaściwie zastosowany przepis prawa. Stosownie do treści artykułu 417 ( 1) §2 k.c. , jeżeli szkoda została wyrządzona przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji, jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu ich niezgodności z prawem. W przepisie tym możliwość dochodzenia naprawienia szkody została więc uzależniona od uprzedniego stwierdzenia we "właściwym postępowaniu", że orzeczenie nie było zgodne z prawem. Dopiero zatem po uzyskaniu przez powoda we „właściwym postępowaniu” orzeczenia stwierdzającego wydanie przytoczonego w pozwie wyroku Sądu Okręgowego w Radomiu niezgodnie z prawem, powód mógłby wystąpić z roszczeniem odszkodowawczym. Wskazać bowiem należy, że w postępowaniu o naprawienie szkody przedmiotem samodzielnych ustaleń sądu nie może być ocena legalności konkretnego wyroku sądu. Natomiast z treści pism powoda wynika, że chciałby, aby to sąd cywilny w niniejszej sprawie dokonał takiej oceny. Tymczasem stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądowego wydanego w postępowaniu karnym może nastąpić albo w trybie wznowienia postępowania albo w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej. Z materiału dowodowego nie wynika, aby powód uzyskał jedno ze wskazanych wyżej rozstrzygnięć, a zatem nie wykazał istnienia wymaganego prawem prejudykatu. Z uzasadnienia apelacji, która przytacza szereg orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (...) , można wywnioskować, że powód zarzuca sądowi pierwszej instancji brak możliwości przedstawienia swoich racji polegający na niewysłuchaniu powoda osobiście przed sądem. Z tymi okolicznościami utożsamia zarzut naruszenia art.45 ust.1 Konstytucji oraz art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, jak również art.14 ust.1 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych. Tymczasem przytoczone wyżej przepisy wyrażają bardzo ważną zasadę określaną mianem prawa od sądu. W artykułach tych jest mowa o prawie do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy, a więc została wprowadzona zasada jawności rozprawy sądowej. Nie ulega wątpliwości, że w niniejszym postępowaniu zasada ta w żaden sposób nie została naruszona. Powód wystąpił do sądu z pozwem, który został merytorycznie rozpoznany. Okoliczność, że wynik sprawy nie jest dla strony satysfakcjonujący, nie oznacza, że została ona pozbawiona prawa do sądu. W niniejszej sprawie Sąd Okręgowy wyznaczył jeden termin rozprawy, o którym powód został powiadomiony. Wskazać ubocznie należy, że zgodnie z przepisem art. 299 k.p.c. przeprowadzenie dowodu z przesłuchania stron dopuszczalne jest wyjątkowo, gdy w świetle oceny sądu, opartej na całokształcie okoliczności sprawy, brak jest w ogóle innych środków dowodowych albo gdy istniejące okazały się niewystarczające dla wyjaśnienia okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Taka sytuacja nie miała w tej sprawie miejsca bowiem z przedstawionych przez powoda twierdzeń wynikał brak spełnienia podstawowej przesłanki dla skutecznego dochodzenia roszczenia odszkodowawczego na podstawie art.417 ( 1) §2 k.c. Z tych samych względów nie doszło do naruszenia art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art.14 ust. Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych. Wszelkie procedury w rzetelnym rozpoznaniu sprawy powoda przewidziane w/w aktami zostały zachowane. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Apelacyjny oddalił apelację na podstawie art.385 k.p.c. O kosztach orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c. , biorąc pod uwagę trudną sytuację materialna powoda.