I ACa 1228/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPolskie Biuro Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (PBUIK) domagało się od G. T. zapłaty ponad 167 tys. zł tytułem zwrotu odszkodowania, które PBUIK wypłaciło na rzecz Włoskiego Biura Ubezpieczycieli Komunikacyjnych za szkody spowodowane przez pozwanego kierującego nieubezpieczonym pojazdem. Pozwany, reprezentowany przez kuratora, podniósł zarzut przedawnienia roszczenia, argumentując, że zastosowanie powinien mieć trzyletni termin przedawnienia. Sąd Okręgowy oddalił ten zarzut, uznając, że zastosowanie ma sześcioletni termin przedawnienia wynikający z art. 118 k.c., i zasądził od pozwanego kwotę 164 581,72 zł wraz z odsetkami. Sąd Okręgowy oddalił również część roszczenia dotyczącą kosztów tłumaczeń, ustalenia adresu i kosztów operacji bankowych. Pozwany w apelacji zarzucił naruszenie art. 132 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, błędne zastosowanie art. 118 k.c. i niezastosowanie art. 442¹ k.c., a także naruszenie przepisów Konstytucji dotyczących wynagrodzenia kuratora. Sąd Apelacyjny oddalił apelację w zakresie dotyczącym istoty sprawy, uznając, że roszczenie PBUIK ma charakter autonomiczny, nie jest deliktowe, a sześciuletni termin przedawnienia jest właściwy. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację w zakresie dotyczącym wynagrodzenia kuratora, uznając ją za niedopuszczalną z uwagi na brak interesu prawnego pozwanego w kwestionowaniu stawki VAT w wynagrodzeniu przyznanym z budżetu państwa. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na zasadach ogólnych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja terminu przedawnienia roszczeń regresowych Polskiego Biura Ubezpieczycieli Komunikacyjnych wobec sprawców szkód spowodowanych nieubezpieczonymi pojazdami.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej PBUIK i jego roszczeń wynikających z ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych.
Zagadnienia prawne (3)
Jaki jest termin przedawnienia roszczenia regresowego Polskiego Biura Ubezpieczycieli Komunikacyjnych wobec sprawcy szkody, który nie dopełnił obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia OC?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sześć lat, zgodnie z art. 118 k.c. w zw. z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 kwietnia 2018 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że roszczenie PBUIK ma charakter autonomiczny, nie jest deliktowe, a przepisy dotyczące przedawnienia roszczeń deliktowych (art. 442¹ k.c.) lub ubezpieczeniowych (art. 819 k.c.) nie mają zastosowania. Zastosowanie ogólnej normy sześciuletniego terminu przedawnienia jest właściwe.
Czy art. 132 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych stanowi samodzielną podstawę prawną roszczenia zwrotnego Biura wobec sprawcy szkody?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stanowi samodzielną i materialnoprawną podstawę.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że norma kreująca odpowiedzialność sprawcy i posiadacza wynika ipso iure z art. 132 u.u.o., tworząc samodzielną podstawę do domagania się zwrotu odszkodowania przez PBUIK.
Czy apelacja dotycząca rozstrzygnięcia o wynagrodzeniu kuratora jest dopuszczalna, jeśli pozwany nie wykazał interesu prawnego (gravamen)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, apelacja w tym zakresie jest niedopuszczalna.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że pozwany nie doznał uszczerbku na skutek braku uwzględnienia stawki VAT w wynagrodzeniu kuratora przyznanym z budżetu państwa, co wyklucza istnienie interesu prawnego do zaskarżenia tego rozstrzygnięcia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Polskie Biuro Ubezpieczycieli Komunikacyjnych w W. | instytucja | powód |
| G. T. | osoba_fizyczna | pozwany |
| G. D. | osoba_fizyczna | kurator pozwanego |
Przepisy (11)
Główne
u.u.o. art. 132
Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o obowiązkowych ubezpieczeniach, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Stanowi samodzielną i materialnoprawną podstawę do domagania się zwrotu odszkodowania przez Polskie Biuro Ubezpieczycieli Komunikacyjnych wobec sprawcy szkody i posiadacza pojazdu, którzy nie dopełnili obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia OC.
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Określa sześcioletni termin przedawnienia dla roszczeń nieobjętych innymi, krótszymi terminami, zastosowany do roszczenia regresowego PBUIK.
Pomocnicze
u.u.o. art. 124 § pkt 1 i 3
Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o obowiązkowych ubezpieczeniach, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Określa odpowiedzialność sprawcy szkody i posiadacza pojazdu za wypłacone odszkodowanie i poniesione koszty przez Biuro.
k.c. art. 442 § 1
Kodeks cywilny
Nie ma zastosowania do roszczenia regresowego PBUIK, gdyż nie ma ono charakteru deliktowego.
k.c. art. 819 § 1
Kodeks cywilny
Nie ma zastosowania, gdyż PBUIK nie jest ubezpieczycielem w rozumieniu tej normy, a jego roszczenie nie wynika z umowy ubezpieczenia.
k.c. art. 481 § 1 i 2
Kodeks cywilny
Podstawa zasądzenia odsetek za opóźnienie.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Dotyczy wymagalności świadczenia, zastosowany w kontekście początku biegu terminu przedawnienia.
k.p.c. art. 98 § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania o kosztach postępowania apelacyjnego.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa oddalenia apelacji w pozostałej części.
k.p.c. art. 370
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa odrzucenia apelacji w części dotyczącej wynagrodzenia kuratora.
Ustawa z dnia 13 kwietnia 2018 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw art. 5 § ust. 1 i 2
Wskazuje na zastosowanie sześcioletniego terminu przedawnienia z art. 118 k.c.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie PBUIK ma charakter autonomiczny i nie jest roszczeniem deliktowym. • Zastosowanie ma sześcioletni termin przedawnienia wynikający z art. 118 k.c. • Art. 132 u.u.o. stanowi samodzielną podstawę prawną roszczenia. • Pozwany nie wykazał interesu prawnego do zaskarżenia rozstrzygnięcia o wynagrodzeniu kuratora.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie trzyletniego terminu przedawnienia (art. 442¹ k.c.). • Roszczenie PBUIK jest pochodną odpowiedzialności deliktowej sprawcy. • Wynagrodzenie kuratora powinno być powiększone o VAT.
Godne uwagi sformułowania
Roszczenie ubezpieczyciela nie jest wynikiem przejścia na niego z mocy prawa roszczeń ubezpieczającego przeciwko sprawcy szkody (...), ani też wstąpienia w prawa zaspokojonego wierzyciela (...), ani także nie jest to element treści stosunku ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu mechanicznego. Jest to regres nietypowy, który stanowi realizację odrębnego, prawa podmiotowego przysługującego ubezpieczycielowi ex lege. • Norma kreująca odpowiedzialność sprawcy i posiadacza wynika ipso iure z treści art. 132 u.o.o. tworząc samodzielną i materialnoprawną podstawę do domagania się zwrotu odszkodowania przez powodowe Polskie Biuro - Ubezpieczycieli Komunikacyjnych.
Skład orzekający
Sławomir Jamróg
przewodniczący-sprawozdawca
Barbara Baran
sędzia
Izabella Dyka
sędzia (delegowany)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja terminu przedawnienia roszczeń regresowych Polskiego Biura Ubezpieczycieli Komunikacyjnych wobec sprawców szkód spowodowanych nieubezpieczonymi pojazdami."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej PBUIK i jego roszczeń wynikających z ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przedawnienia roszczeń związanych z wypadkami komunikacyjnymi spowodowanymi przez nieubezpieczone pojazdy, co ma praktyczne znaczenie dla branży ubezpieczeniowej i potencjalnych sprawców.
“Czy roszczenie za wypadek nieubezpieczonym autem przedawnia się po 3 czy 6 latach? Sąd Apelacyjny rozstrzyga.”
Dane finansowe
WPS: 167 257,63 PLN
odszkodowanie: 164 581,72 PLN
koszty postępowania apelacyjnego: 4050 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.