I ACA 1206/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka A. G. zawarła z pozwanym Z. W. umowę przedwstępną sprzedaży nieruchomości za cenę 700 000 zł, zobowiązując się do zawarcia umowy przyrzeczonej do 28 lutego 2011 r. Umowa przyrzeczona nie doszła do skutku, w związku z czym powódka wniosła o zasądzenie 600 000 zł tytułem odszkodowania za poniesioną szkodę, w tym utracone korzyści (nieodkupiona część działki) oraz koszty związane z zawarciem innej umowy przedwstępnej i zadatkiem. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, a Sąd Apelacyjny oddalił apelację powódki. Sąd drugiej instancji podkreślił, że odszkodowanie za niezawarcie umowy przyrzeczonej ogranicza się do tzw. ujemnego interesu umownego, czyli kosztów poniesionych w związku z zawarciem umowy przedwstępnej i przygotowaniem umowy przyrzeczonej. Żądania powódki dotyczyły jednak strat i utraconych korzyści związanych z niezrealizowaniem umowy przyrzeczonej, a nie z samym zawarciem umowy przedwstępnej. Sąd uznał, że powódka nie wykazała, aby nie zawarcie umowy przyrzeczonej nastąpiło z winy pozwanego, ani że doszło do przedłużenia terminu zawarcia umowy przyrzeczonej poprzez przyjęcie zaliczki. W konsekwencji apelację oddalono, a powódce zasądzono zwrot kosztów zastępstwa procesowego pozwanego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zakresu odszkodowania z umowy przedwstępnej (ujemny interes umowny) oraz skutków prawnych przyjęcia zaliczki bez ustalenia nowego terminu zawarcia umowy przyrzeczonej.
Dotyczy specyficznej sytuacji niezawarcia umowy przyrzeczonej i żądania odszkodowania wykraczającego poza ujemny interes umowny.
Zagadnienia prawne (3)
Czy roszczenie o odszkodowanie za niezawarcie umowy przyrzeczonej, obejmujące straty i utracone korzyści związane z niezrealizowaniem umowy przyrzeczonej, mieści się w zakresie ujemnego interesu umownego przewidzianego w art. 390 § 1 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, roszczenie takie wykracza poza zakres ujemnego interesu umownego, który obejmuje jedynie koszty poniesione w związku z zawarciem umowy przedwstępnej i przygotowaniem umowy przyrzeczonej.
Uzasadnienie
Sąd rozróżnił szkodę związaną z zawarciem umowy przedwstępnej (ujemny interes) od szkody związanej z niezrealizowaniem umowy przyrzeczonej. Powódka żądała odszkodowania za drugą kategorię szkód, co nie jest objęte dyspozycją art. 390 § 1 k.c.
Czy przyjęcie przez sprzedającego zaliczki na poczet zakupu nieruchomości, bez ustalenia nowego terminu zawarcia umowy przyrzeczonej, stanowi przedłużenie terminu umowy przedwstępnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo przyjęcie zaliczki bez ustalenia nowego terminu zawarcia umowy przyrzeczonej nie stanowi skutecznego przedłużenia terminu, który jest istotnym postanowieniem umowy przedwstępnej.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że termin zawarcia umowy przyrzeczonej jest istotnym elementem umowy przedwstępnej, a jego brak lub niejasne ustalenie uniemożliwia uznanie, że doszło do skutecznego przedłużenia.
Czy powódka wykazała, że do niezawarcia umowy przyrzeczonej doszło z przyczyn leżących po stronie pozwanego?
Odpowiedź sądu
Nie, powódka nie wykazała, że nie zawarcie umowy przyrzeczonej nastąpiło z przyczyn leżących po stronie pozwanego.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że powódka nie wykazała, by nie uzyskała kredytu z powodu braku dokumentów od pozwanego, ani by podjęła kroki zmierzające do uzyskania kredytu przed terminem zawarcia umowy przyrzeczonej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. G. | osoba_fizyczna | powódka |
| Z. W. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (4)
Główne
k.c. art. 390 § § 1
Kodeks cywilny
Odszkodowanie za nie zawarcie umowy przyrzeczonej ogranicza się do tzw. ujemnego interesu umownego, czyli straty rzeczywistej i utraconych zysków, ale tylko poniesionych w związku z zawarciem umowy przedwstępnej, a nie takich, które wiązałyby się z nie zrealizowaniem umowy przyrzeczonej.
Pomocnicze
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do zasądzenia kosztów postępowania.
k.c. art. 389
Kodeks cywilny
Określa istotne postanowienia umowy przedwstępnej, w tym termin zawarcia umowy przyrzeczonej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie powódki wykracza poza zakres ujemnego interesu umownego (art. 390 § 1 k.c.). • Powódka nie wykazała, aby do niezawarcia umowy przyrzeczonej doszło z winy pozwanego. • Przyjęcie zaliczki bez ustalenia nowego terminu nie stanowi przedłużenia umowy przedwstępnej.
Odrzucone argumenty
Pozwany ponosi odpowiedzialność za niezawarcie umowy przyrzeczonej. • Przyjęcie zaliczki przez pozwanego stanowiło przedłużenie terminu umowy przyrzeczonej. • Pozwany działał na szkodę powódki, przyjmując zaliczkę bez zamiaru sprzedaży nieruchomości.
Godne uwagi sformułowania
Odszkodowanie przewidziane w art. 390 § 1 kc obejmuje jedynie to, co strona by miała, gdyby umowy przedwstępnej nie zawarła. • Odpowiedzialność ta nie obejmuje zatem strat i utraconych korzyści, powstałych w związku z tym, że umowa przyrzeczona nie została zawarta. • termin ten należy do istotnych postanowień umowy przedwstępnej
Skład orzekający
Alicja Myszkowska
przewodniczący
Lilla Mateuszczyk
sędzia
Joanna Walentkiewicz-Witkowska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu odszkodowania z umowy przedwstępnej (ujemny interes umowny) oraz skutków prawnych przyjęcia zaliczki bez ustalenia nowego terminu zawarcia umowy przyrzeczonej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niezawarcia umowy przyrzeczonej i żądania odszkodowania wykraczającego poza ujemny interes umowny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa ilustruje częsty problem prawny związany z umowami przedwstępnymi i odszkodowaniami, a także pokazuje, jak sąd interpretuje pojęcie 'ujemnego interesu umownego'.
“Czy można żądać odszkodowania za utracone korzyści, gdy umowa przedwstępna nie doszła do skutku? Sąd wyjaśnia granice odpowiedzialności.”
Dane finansowe
WPS: 600 000 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 5400 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.