I ACa 1201/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła umowy kredytu mieszkaniowego denominowanego w CHF zawartej w 2008 roku. Powodowie M. i K. D. domagali się ustalenia nieważności umowy oraz zasądzenia od (...) Banku (...) S.A. kwoty 192.353,75 zł, twierdząc, że umowa jest nieważna z powodu abuzywności postanowień dotyczących przeliczeń walutowych i kursów ustalanych przez bank. Sąd Okręgowy w Krakowie wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2022 r. uznał umowę za nieważną, zasądził od banku na rzecz powodów kwotę 192.353,75 zł wraz z odsetkami oraz zasądził koszty procesu. Bank złożył apelację, kwestionując ustalenia faktyczne i prawne sądu pierwszej instancji, w tym zarzucając naruszenie art. 233 §1 kpc, art. 278 §1 kpc oraz przepisów prawa materialnego dotyczących klauzul abuzywnych i nieważności umowy. W trakcie postępowania apelacyjnego powodowie wezwali bank do zapłaty kolejnych kwot, a następnie złożyli oświadczenie o potrąceniu swojej wierzytelności z wierzytelnością banku. W konsekwencji, powodowie częściowo cofnęli powództwo w zakresie roszczenia pieniężnego. Sąd Apelacyjny w Krakowie, rozpoznając apelację, uznał zarzuty banku za niezasadne, jednakże ze względu na częściowe cofnięcie powództwa przez powodów połączone ze zrzeczeniem się roszczenia w tym zakresie, uchylił zaskarżony wyrok w punkcie II sentencji, w części zasądzającej od banku na rzecz powodów kwotę 94.194,31 zł wraz z odsetkami, i w tym zakresie postępowanie umorzył. W pozostałym zakresie apelację banku oddalił. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego nastąpiło na zasadach odpowiedzialności za wynik procesu, z uwzględnieniem skutków potrącenia i cofnięcia pozwu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie abuzywności klauzul waloryzacyjnych w umowach kredytów frankowych i konsekwencji ich eliminacji dla ważności umowy, a także znaczenie potrącenia i cofnięcia pozwu w postępowaniu apelacyjnym.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i treści umowy, ale stanowi ważny głos w utrwalającej się linii orzeczniczej dotyczącej kredytów frankowych.
Zagadnienia prawne (5)
Czy postanowienia umowy kredytu denominowanego w walucie obcej, pozwalające bankowi na jednostronne ustalanie kursów walut, są klauzulami niedozwolonymi (abuzywnymi)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienia umowy określające zasady przeliczenia kwoty kredytu i rat na walutę obcą, pozwalające bankowi na swobodne kształtowanie kursu waluty, mają charakter niedozwolonych postanowień umownych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że bank, jako silniejsza strona umowy, jednostronnie ustalał kursy walut bez obiektywnych kryteriów, co naruszało dobre obyczaje i rażąco naruszało interesy konsumentów, pozbawiając ich możliwości realnej oceny ryzyka i konsekwencji finansowych.
Jakie są skutki uznania postanowień umowy kredytu za abuzywne dla całej umowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Uznanie kluczowych postanowień umowy (dotyczących denominacji i ustalania kursów walut) za abuzywne prowadzi do nieważności całej umowy od początku, jeśli bez tych postanowień umowa nie może funkcjonować.
Uzasadnienie
Eliminacja abuzywnych klauzul waloryzacyjnych uniemożliwia określenie wysokości świadczenia, a polskie prawo nie przewiduje wypełniania luk w umowie na podstawie przepisów ogólnych w sposób, który nie byłby zgodny z celem dyrektywy o ochronie konsumentów. Brak możliwości dalszego funkcjonowania umowy bez tych klauzul skutkuje jej nieważnością.
Czy konsument ma interes prawny w ustaleniu nieważności umowy kredytu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, konsument ma interes prawny w ustaleniu nieważności umowy, ponieważ tylko takie ustalenie zapewnia kompleksową ochronę jego sfery prawnej.
Uzasadnienie
Ustalenie nieważności umowy jest niezbędne do ochrony praw konsumenta w relacji z bankiem, zwłaszcza gdy umowa stanowiła podstawę stosunku prawnego.
Czy zarzuty apelacji banku dotyczące naruszenia przepisów procesowych i materialnych są zasadne?
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty apelacji banku dotyczące naruszenia przepisów procesowych (np. art. 233 §1 kpc, art. 278 §1 kpc) oraz materialnych (np. art. 69 Prawa bankowego, art. 65 kc, art. 385¹ kc) zostały uznane za niezasadne.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że ocena dowodów przez Sąd Okręgowy była prawidłowa, a oddalenie wniosku o dowód z opinii biegłego było uzasadnione. Interpretacja przepisów materialnych przez Sąd Okręgowy, w tym uznanie klauzul za abuzywne i umowy za nieważną, została w dużej mierze podzielona, choć ostateczne rozstrzygnięcie wynikało z częściowego cofnięcia pozwu po potrąceniu.
Jakie są skutki częściowego cofnięcia pozwu przez powodów po złożeniu oświadczenia o potrąceniu wierzytelności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Częściowe cofnięcie pozwu połączone ze zrzeczeniem się roszczenia, w związku ze skutecznym zarzutem potrącenia, prowadzi do uchylenia wyroku w tej części i umorzenia postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uwzględnił skutki potrącenia wierzytelności zgłoszonego przez powodów oraz ich oświadczenie o cofnięciu pozwu w określonym zakresie, co wpłynęło na ostateczne rozstrzygnięcie dotyczące zasądzonej kwoty.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. D. | osoba_fizyczna | powód |
| K. D. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Bank (...) S.A. | spółka | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 385 § 1
Kodeks cywilny
Niedozwolone postanowienia umowne (klauzule abuzywne).
u.p.b. art. 69 § 1
Ustawa Prawo bankowe
Umowa kredytu.
Pomocnicze
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów.
k.c. art. 410 § 2
Kodeks cywilny
Nienależne świadczenie.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Ocena dowodów.
k.p.c. art. 327 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Uzasadnienie wyroku.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach procesu.
u.p.b. art. 111 § 1
Ustawa Prawo bankowe
Tabele kursów walut.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Abuzywność klauzul waloryzacyjnych umowy kredytu denominowanego w CHF. • Nieważność całej umowy kredytu z powodu abuzywności kluczowych postanowień. • Skuteczność zarzutu potrącenia zgłoszonego przez powodów. • Częściowe cofnięcie pozwu przez powodów po skutecznym potrąceniu.
Odrzucone argumenty
Zarzuty banku dotyczące naruszenia przepisów procesowych (art. 233 §1 kpc, art. 278 §1 kpc). • Zarzuty banku dotyczące naruszenia prawa materialnego (art. 69 Prawa bankowego, art. 65 kc, art. 385¹ kc). • Twierdzenie banku o ważności umowy i braku abuzywności klauzul. • Wniosek banku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego w postępowaniu apelacyjnym.
Godne uwagi sformułowania
Postanowienia umowy określające zarówno zasady przeliczenia kwoty udzielonego kredytu na złotówki przy wypłacie kredytu, jak i spłacanych rat na walutę obcą, pozwalające bankowi swobodnie kształtować kurs waluty obcej wobec złotego, noszą charakter niedozwolonych postanowień umownych. • Eliminacja tych, skutecznie przez nich podważonych postanowień umownych, powoduje brak możliwości określenia mechanizmu oznaczenia wysokości świadczenia jakie konsumenci - kredytobiorcy - mają otrzymać od drugiej strony. • Niedozwolone postanowienie umowne jest od początku, z mocy samego prawa, dotknięte bezskutecznością na korzyść konsumenta.
Skład orzekający
Grzegorz Krężołek
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie abuzywności klauzul waloryzacyjnych w umowach kredytów frankowych i konsekwencji ich eliminacji dla ważności umowy, a także znaczenie potrącenia i cofnięcia pozwu w postępowaniu apelacyjnym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i treści umowy, ale stanowi ważny głos w utrwalającej się linii orzeczniczej dotyczącej kredytów frankowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy popularnego tematu kredytów frankowych i abuzywności klauzul, a dodatkowo pokazuje złożoność postępowania apelacyjnego z uwzględnieniem potrącenia i cofnięcia pozwu.
“Kredyt frankowy: Sąd Apelacyjny uchyla wyrok, ale co dalej z Twoimi pieniędzmi po potrąceniu?”
Dane finansowe
WPS: 192 353,75 PLN
zwrot świadczenia: 94 194,31 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.