I ACA 12/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód, (...) Publiczny Szpital Wojewódzki w G., wniósł pozew o zapłatę 103.320,89 zł od zastępcy komornika U. P. (1) i Skarbu Państwa – Prezesa Sądu Okręgowego w G., wskazując, że pozwana jako zastępca komornika pobrała nienależne opłaty egzekucyjne w toku dwudziestu postępowań egzekucyjnych. Sąd Okręgowy w Gorzowie Wielkopolskim zasądził dochodzoną kwotę od obu pozwanych, uznając działania zastępcy komornika za niezgodne z prawem i roszczenie za nieprzedawnione. Pozwani wnieśli apelacje. Sąd Apelacyjny w Szczecinie, rozpoznając apelacje, zmienił zaskarżony wyrok i oddalił powództwo. Sąd Apelacyjny uznał, że choć działania zastępcy komornika mogły być uznane za niezgodne z prawem, to kluczowym argumentem do oddalenia powództwa był zarzut przedawnienia. Sąd Apelacyjny ustalił, że powód posiadał wiedzę o szkodzie i osobie zobowiązanej do jej naprawienia znacznie wcześniej niż przyjął sąd pierwszej instancji, wskazując na dokumenty z postępowań egzekucyjnych (plany podziału, postanowienia o umorzeniu, skargi na czynności komornika) z lat 2007-2008. W związku z tym, pozew wniesiony w dniu 29 kwietnia 2011 r. uległ przedawnieniu, gdyż trzyletni termin rozpoczął bieg najpóźniej z końcem 2008 roku. Sąd Apelacyjny nie podzielił argumentacji sądu pierwszej instancji co do momentu rozpoczęcia biegu terminu przedawnienia, uznając, że wiedza o szkodzie i osobie zobowiązanej do jej naprawienia była posiadana przez powoda wcześniej. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny oddalił powództwo z powodu przedawnienia, a także orzekł o kosztach postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie momentu rozpoczęcia biegu terminu przedawnienia roszczeń odszkodowawczych z tytułu czynów niedozwolonych, w szczególności w kontekście odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych (komorników) oraz znaczenia wiedzy o szkodzie i osobie zobowiązanej.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z postępowaniami egzekucyjnymi prowadzonymi przez zastępcę komornika w okresie restrukturyzacji szpitala. Interpretacja przepisów o przedawnieniu ma charakter ogólny.
Zagadnienia prawne (3)
Czy działania zastępcy komornika polegające na ustaleniu i pobraniu opłat egzekucyjnych w okresie zawieszenia postępowania egzekucyjnego są niezgodne z prawem i rodzą odpowiedzialność odszkodowawczą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, działania te mogą być uznane za niezgodne z prawem, jednakże w niniejszej sprawie roszczenie oparte na tych działaniach uległo przedawnieniu.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że kluczowe jest ustalenie momentu, w którym powód uzyskał wiedzę o szkodzie i osobie zobowiązanej do jej naprawienia. Dokumentacja sprawy wskazuje, że powód posiadał tę wiedzę znacznie wcześniej niż przyjął sąd pierwszej instancji, co skutkuje przedawnieniem roszczenia.
Od kiedy rozpoczyna bieg trzyletni termin przedawnienia roszczenia o naprawienie szkody wyrządzonej przez komornika (lub jego zastępcę)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Termin przedawnienia rozpoczyna bieg od momentu, w którym poszkodowany uzyskał wiedzę zarówno o szkodzie, jak i o osobie zobowiązanej do jej naprawienia. Nie jest konieczne, aby poszkodowany znał dokładną wysokość szkody.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny wskazał, że wiedza o szkodzie i osobie zobowiązanej jest wystarczająca do rozpoczęcia biegu terminu przedawnienia. W analizowanej sprawie, dokumenty z postępowań egzekucyjnych i skargi powoda z lat 2007-2008 świadczą o posiadaniu takiej wiedzy.
Czy zastępca komornika posiada legitymację bierną w procesie o odszkodowanie za szkodę wyrządzoną przy wykonywaniu czynności egzekucyjnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zastępca komornika posiada legitymację bierną w procesie o odszkodowanie za szkodę wyrządzoną przy wykonywaniu czynności egzekucyjnych.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny wyjaśnił, że odpowiedzialność odszkodowawcza komornika, przewidziana w art. 23 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, ma charakter deliktowy i dotyczy również zastępcy komornika wykonującego czynności egzekucyjne. Odpowiedzialność ta ma charakter osobisty.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Publiczny Szpital Wojewódzki w G. | instytucja | powód |
| Skarb Państwa - Prezes Sądu Okręgowego w G. | organ_państwowy | pozwany |
| U. P. (1) | osoba_fizyczna | pozwana |
| (...) SA | instytucja | ubezpieczyciel pozwanej |
Przepisy (7)
Główne
u.k.s.e. art. 23 § 1
Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji
Reguluje odpowiedzialność odszkodowawczą komornika za szkodę wyrządzoną niezgodnym z prawem działaniem lub zaniechaniem przy wykonywaniu obowiązków związanych z czynnościami egzekucyjnymi.
k.c. art. 442¹ § 1
Kodeks cywilny
Określa trzyletni termin przedawnienia roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym.
Pomocnicze
u.k.s.e. art. 23 § 2
Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji
Zastępca komornika ponosi odpowiedzialność jak komornik w zakresie czynności, które wykonywał.
u.k.s.e. art. 23 § 3
Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji
Dotyczy odpowiedzialności Skarbu Państwa - Prezesa Sądu Okręgowego.
k.c. art. 361 § 2
Kodeks cywilny
Definiuje szkodę w kontekście odpowiedzialności deliktowej.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący bezpodstawnego wzbogacenia, który nie został zastosowany w sprawie.
Ustawa o pomocy publicznej i restrukturyzacji publicznych zakładów opieki zdrowotnej art. 24 § 2
Podstawa prawna zawieszenia postępowań egzekucyjnych w związku z restrukturyzacją szpitala.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przedawnienie roszczenia z uwagi na posiadanie przez powoda wiedzy o szkodzie i osobie zobowiązanej do jej naprawienia w terminie wcześniejszym niż wniesienie pozwu. • Brak legitymacji procesowej biernej po stronie pozwanej U. P. (1) (argumentacja odrzucona przez SA, ale podniesiona w apelacji).
Odrzucone argumenty
Roszczenie nie uległo przedawnieniu, ponieważ powód uzyskał wiedzę o szkodzie i osobie zobowiązanej dopiero z chwilą otrzymania postanowień komornika R. K. (argumentacja sądu pierwszej instancji, odrzucona przez SA). • Działania zastępcy komornika były niezgodne z prawem i rodziły odpowiedzialność odszkodowawczą. • Brak podstaw do zastosowania przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu (argumentacja sądu pierwszej instancji, która nie była podstawą rozstrzygnięcia SA).
Godne uwagi sformułowania
Sąd Apelacyjny akceptując ustalone w sprawie fakty, a nade wszystko przebieg zdarzeń związanych z prowadzonymi postępowaniami egzekucyjnymi, [...] nie podziela wszystkich wysnutych przez Sąd pierwszej instancji wniosków wynikających z tych faktów, ocen tym faktom przez Sąd pierwszej instancji przypisanym. • Wiedzę o tych czynnościach powodowy Szpital posiadł w okresie od lipca 2007 roku do końca roku 2007. • W momencie zatem zaistnienia tych zdarzeń powód już wiedział o okolicznościach niezbędnych do wystąpienia z żądaniem, aby zapobiec ewentualnemu przedawnieniu roszczenia o odszkodowanie.
Skład orzekający
Artur Kowalewski
przewodniczący
Wiesława Kaźmierska
sędzia-sprawozdawca
Mirosława Gołuńska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie momentu rozpoczęcia biegu terminu przedawnienia roszczeń odszkodowawczych z tytułu czynów niedozwolonych, w szczególności w kontekście odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych (komorników) oraz znaczenia wiedzy o szkodzie i osobie zobowiązanej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z postępowaniami egzekucyjnymi prowadzonymi przez zastępcę komornika w okresie restrukturyzacji szpitala. Interpretacja przepisów o przedawnieniu ma charakter ogólny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności finansowej zastępcy komornika i Skarbu Państwa za działania związane z opłatami egzekucyjnymi, co jest istotne dla praktyki prawniczej. Kluczowe jest rozstrzygnięcie dotyczące przedawnienia roszczeń, które ma szerokie zastosowanie.
“Czy wiesz, kiedy Twoje roszczenie o odszkodowanie się przedawnia? Kluczowa lekcja z orzecznictwa o odpowiedzialności komornika.”
Dane finansowe
WPS: 103 320,89 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.