I ACa 1195/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód J. Z. (1) wygrał przetarg ustny na zakup nieruchomości gruntowej zabudowanej infrastrukturą energetyczną, należącej do Gminy D. Mimo spełnienia warunków, gmina odmówiła zawarcia umowy, a następnie unieważniła przetarg, wskazując na prawo pierwszeństwa spółki energetycznej (...) SA oraz błędy w procedurze (nieprawidłowe określenie kręgu podmiotów uprawnionych, niezaliczenie VAT do ceny). Sąd Okręgowy w Kielcach oddalił powództwo, uznając unieważnienie przetargu za uzasadnione. Sąd Apelacyjny w Krakowie, rozpoznając apelację powoda, uznał część zarzutów za zasadne, w szczególności dotyczące braku prawa pierwszeństwa spółki energetycznej. Stwierdził, że spółka nie posiadała roszczenia z art. 231 §1 kc, a jej władztwo nad nieruchomością nie miało charakteru samoistnego posiadania. Mimo to, Sąd Apelacyjny oddalił apelację, uznając, że uwzględnienie powództwa i przeniesienie własności nieruchomości z kluczową infrastrukturą energetyczną na osobę fizyczną byłoby sprzeczne z prawem i zasadami współżycia społecznego. Podkreślono, że gmina ma obowiązek zapewnienia mieszkańcom dostępu do energii elektrycznej, a utrata kontroli nad strategiczną infrastrukturą mogłaby ten obowiązek utrudnić. Wartość społeczna i interes wspólnoty lokalnej zostały postawione ponad interesem jednostki motywowanym ekonomicznie. Apelacja została oddalona na podstawie art. 385 kpc w zw. z art. 58 §1 i 2 kc. Kosztami postępowania apelacyjnego powód nie został obciążony z uwagi na błąd organu gminy i trafność części zarzutów apelacyjnych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących prawa pierwszeństwa w nabyciu nieruchomości przez podmioty posiadające infrastrukturę na gruncie, a także ocena dopuszczalności przeniesienia własności nieruchomości z kluczową infrastrukturą komunalną na rzecz osoby fizycznej ze względów prawnych i społecznych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z infrastrukturą energetyczną i obowiązkami gminy w tym zakresie. Interpretacja art. 231 kc i art. 34 u.g.n. może być stosowana w innych przypadkach, ale wymaga analizy konkretnych okoliczności.
Zagadnienia prawne (3)
Czy gmina miała podstawę do unieważnienia przetargu na sprzedaż nieruchomości zabudowanej infrastrukturą energetyczną, powołując się na prawo pierwszeństwa spółki energetycznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, spółka energetyczna nie miała prawa pierwszeństwa w rozumieniu art. 34 ust. 1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ponieważ jej władztwo nad nieruchomością nie miało charakteru samoistnego posiadania.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny stwierdził, że władztwo spółki energetycznej nad nieruchomością, która została zabudowana w latach 80-tych przez poprzednika prawnego, nie miało charakteru samoistnego posiadania w rozumieniu art. 336 kc, co wykluczało istnienie roszczenia z art. 231 §1 kc i tym samym prawa pierwszeństwa w nabyciu nieruchomości.
Czy przeniesienie własności nieruchomości z kluczową infrastrukturą energetyczną na osobę fizyczną, która wygrała przetarg, byłoby zgodne z prawem i zasadami współżycia społecznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie przeniesienie własności byłoby sprzeczne z prawem i zasadami współżycia społecznego.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że uwzględnienie powództwa i przeniesienie własności nieruchomości z infrastrukturą energetyczną na osobę fizyczną doprowadziłoby do utraty przez gminę wpływu na realizację jej ustawowego obowiązku zapewnienia mieszkańcom dostępu do energii elektrycznej, co naruszałoby interes wspólnoty lokalnej i zasady współżycia społecznego.
Czy zarzut naruszenia art. 233 kpc przez wadliwą ocenę dowodów z dokumentacji przetargowej był zasadny?
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut był niezasadny.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że powód nie wykazał rzeczowo, dlaczego dowody zostały nieprawidłowo ocenione z punktu widzenia art. 233 kpc, a zarzut ten był w istocie wymierzony w ocenę prawną, a nie ustalenia faktyczne.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. Z. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| Gmina D. | organ_państwowy | pozwana |
| (...) SA - Oddział w S. | spółka | uczestnik postępowania (potencjalny nabywca) |
Przepisy (11)
Główne
u.g.n. art. 34 § 1 pkt 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Prawo pierwszeństwa w nabyciu nieruchomości przysługuje w określonych sytuacjach, ale nie w przypadku, gdy władztwo nad nieruchomością nie ma charakteru samoistnego posiadania.
k.c. art. 231 § § 1
Kodeks cywilny
Przepis ten określa roszczenie właściciela gruntu o przeniesienie własności zabudowań, ale wymaga spełnienia przesłanek samoistnego posiadania i dobrej wiary przez posiadacza.
k.c. art. 70 § 3 § 3
Kodeks cywilny
Dotyczy unieważnienia przetargu.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
k.c. art. 58 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności nieważność czynności prawnej dotkniętej wadą powodującą jej nieważność z mocy prawa.
u.s.g. art. 6
Ustawa o samorządzie gminnym
Zakres działania gminy.
u.s.g. art. 7 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o samorządzie gminnym
Zadania własne gminy, w tym zaopatrzenie w energię elektryczną.
p.e. art. 18 § ust. 1 pkt 1
Prawo energetyczne
Obowiązek gminy w zakresie planowania i organizacji zaopatrzenia w energię elektryczną.
Pomocnicze
k.c. art. 336
Kodeks cywilny
Definicja samoistnego posiadacza.
k.c. art. 64
Kodeks cywilny
Dotyczy obowiązku złożenia oświadczenia woli.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spółka energetyczna nie posiadała prawa pierwszeństwa w nabyciu nieruchomości, gdyż jej władztwo nie miało charakteru samoistnego posiadania. • Przeniesienie własności nieruchomości z kluczową infrastrukturą energetyczną na osobę fizyczną byłoby sprzeczne z prawem i zasadami współżycia społecznego, naruszając interes wspólnoty gminnej.
Odrzucone argumenty
Gmina miała podstawę do unieważnienia przetargu z powodu prawa pierwszeństwa spółki energetycznej. • Powód nie wykazał wadliwej oceny dowodów przez Sąd Okręgowy w zakresie art. 233 kpc.
Godne uwagi sformułowania
przeniesienie na J. Z. (1) prawa własności nieruchomości zabudowanej infrastrukturą elektroenergetyczną i przesyłową, doprowadziłoby do skutków sprzecznych z przepisami prawa oraz zasadami współżycia społecznego. • Utrata przez jednostkę samorządu terytorialnego mającą obligatoryjnie zapewnić realizację potrzeb zbiorowych, prawa własności do elementów majątku , który jest niezbędny dla ich zapewnienia , a z drugiej strony , uzależnienie sposobu ich realizacji, chociażby w części od woli podmiotu , który nie jest zobligowany przepisami prawa do wykonywania obowiązków z tym związanych, jest sprzeczne ze społeczno gospodarczym praznaczeniem prawa do niego • Władztwo to jednak [...] nie miało a obecnie również nie ma charakteru samoistnego, w rozumieniu art. 336 kc.
Skład orzekający
Andrzej Struzik
przewodniczący
Jerzy Bess
sędzia
Grzegorz Krężołek
sędzia sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pierwszeństwa w nabyciu nieruchomości przez podmioty posiadające infrastrukturę na gruncie, a także ocena dopuszczalności przeniesienia własności nieruchomości z kluczową infrastrukturą komunalną na rzecz osoby fizycznej ze względów prawnych i społecznych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z infrastrukturą energetyczną i obowiązkami gminy w tym zakresie. Interpretacja art. 231 kc i art. 34 u.g.n. może być stosowana w innych przypadkach, ale wymaga analizy konkretnych okoliczności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje konflikt między interesem prywatnym a publicznym w kontekście strategicznej infrastruktury. Pokazuje, jak prawo może być interpretowane w celu ochrony dobra wspólnego, nawet jeśli formalnie przetarg został przeprowadzony.
“Gmina sprzedała strategiczną infrastrukturę energetyczną? Sąd Apelacyjny mówi 'nie' i chroni interes mieszkańców.”
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.