I ACA 1193/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego w postaci aktu notarialnego z dnia 21 maja 2018 r., który stanowił zabezpieczenie pożyczki w kwocie 500 000 zł udzielonej przez pozwanego D. K. na rzecz A. L. (powódki), jej syna W. L. i synowej M. L. Powódka twierdziła, że nigdy nie otrzymała pożyczki, a czynności prawne były pozorne i dokonane pod wpływem oszustwa jej syna, który nadużył udzielonego mu pełnomocnictwa. Sąd Okręgowy w Nowym Sączu uznał umowę pożyczki za pozorną i pozbawił tytuł wykonawczy wykonalności, zasądzając jednocześnie od pozwanego na rzecz powódki koszty zastępstwa procesowego. Pozwany złożył apelację, zarzucając m.in. sprzeczność ustaleń sądu z materiałem dowodowym i niewłaściwe zastosowanie art. 83 k.c. Sąd Apelacyjny w Krakowie oddalił apelację w przeważającej części, podzielając ustalenia sądu pierwszej instancji co do pozorności umowy pożyczki. Sąd Apelacyjny stwierdził, że powódka nie otrzymała środków z pożyczki, a okoliczności zawarcia umowy, w tym krótki termin spłaty i brak racjonalnego uzasadnienia, wskazują na jej pozorny charakter. Zmieniono jednak zaskarżony wyrok w punkcie dotyczącym kosztów postępowania, znacząco obniżając zasądzoną kwotę z 25 213 zł do 2 000 zł, zgodnie z nowelizacją ustawy o kosztach sądowych. Apelacja pozwanego została oddalona w pozostałej części, a koszty postępowania apelacyjnego zasądzono od pozwanego na rzecz powódki.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących pozorności czynności prawnych, nadużycia pełnomocnictwa oraz zasad ustalania kosztów sądowych w sprawach o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności.
Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące specyficznej sytuacji powódki i jej relacji z synem.
Zagadnienia prawne (2)
Czy umowa pożyczki zawarta na podstawie pełnomocnictwa, które zostało następnie odwołane, a następnie potwierdzone porozumieniem, może być uznana za pozorną i pozbawiona wykonalności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa pożyczki może być uznana za pozorną, jeśli nie doszło do faktycznego przekazania środków i istniał zamiar stron ukrycia innej czynności prawnej lub wywołania innych skutków prawnych niż te wynikające z umowy. Potwierdzenie czynności przez porozumienie nie sanuje pozorności, jeśli powódka działała w stanie wyłączającym świadomość lub pod wpływem błędnych założeń.
Uzasadnienie
Sąd uznał umowę pożyczki za pozorną, ponieważ powódka nie otrzymała środków, a okoliczności zawarcia umowy (krótki termin spłaty, brak racjonalnego uzasadnienia) były niewiarygodne. Nawet jeśli powódka podpisała porozumienie, nie można uznać tego za potwierdzenie czynności pozornej, zwłaszcza jeśli działała pod wpływem błędów lub nie rozumiała w pełni konsekwencji.
Czy sąd drugiej instancji może zmienić wyrok sądu pierwszej instancji w zakresie kosztów postępowania, jeśli sąd pierwszej instancji zastosował nieobowiązujący przepis ustawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd drugiej instancji ma obowiązek zastosować właściwe przepisy prawa materialnego i procesowego, w tym przepisy dotyczące kosztów postępowania, nawet jeśli sąd pierwszej instancji popełnił błąd w tym zakresie.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny stwierdził, że sąd pierwszej instancji błędnie zastosował przepis ustawy o kosztach sądowych, który był już nieobowiązujący. Zastosowano właściwy przepis, co skutkowało zmianą wyroku w zakresie zasądzonej kwoty kosztów.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. L. | osoba_fizyczna | powódka |
| D. K. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 840 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dłużnik może żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności, jeżeli przeczy zdarzeniom, na których oparto wydanie klauzuli wykonalności, a w szczególności gdy kwestionuje istnienie obowiązku stwierdzonego tytułem egzekucyjnym niebędącym orzeczeniem sądu.
k.c. art. 83 § 1
Kodeks cywilny
Nieważne jest oświadczenie woli złożone drugiej stronie dla pozoru. Jeżeli złożone dla pozoru oświadczenie miało na celu wywołanie skutków prawnych innych niż zamierzone, skutki te wywołuje czynność ukryta.
u.k.s.c. art. 13 c § 2
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
W sprawach o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności, przy wartości przedmiotu sporu powyżej 40 000,00 zł, pobiera się opłatę stałą w kwocie 2 000,00 zł.
k.p.c. art. 98 § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
k.p.c. art. 385 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
k.p.c. art. 386 § 1 i 4
Kodeks postępowania cywilnego
Zmiana lub uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji.
k.p.c. art. 368 § 1 pkt 5
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres rozpoznania apelacji.
Pomocnicze
u.k.s.c. art. 13
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Przepis nieobowiązujący w dacie orzekania przez Sąd I instancji, stosowany błędnie.
k.p.c. art. 777 § 1 pkt 4 i 5
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawy poddania się egzekucji wprost z aktu notarialnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa pożyczki była pozorna, ponieważ powódka nie otrzymała środków, a okoliczności jej zawarcia były niewiarygodne. • Porozumienie z 14 sierpnia 2018 r. nie sanowało pozorności umowy pożyczki, gdyż powódka działała w stanie wyłączającym świadomość lub nie rozumiała w pełni jego znaczenia. • Sąd pierwszej instancji błędnie zastosował nieobowiązujący przepis ustawy o kosztach sądowych.
Odrzucone argumenty
Apelacja pozwanego kwestionująca ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji. • Twierdzenia pozwanego o ważności umowy pożyczki i braku pozorności. • Zarzuty dotyczące naruszenia art. 83 k.c. i art. 840 § 1 k.p.c. przez sąd pierwszej instancji.
Godne uwagi sformułowania
Powódka wierzyła synowi, tak była wychowana. • W. L. (1) zaczął okłamywać matkę i wyłudzać od niej pieniądze pod różnymi pretekstami. • Powódka nigdy wcześniej nie pożyczała pieniędzy. • Umowa pożyczki należała uznać za pozorną. • W dacie zawierania porozumienia działała kierując się nie tylko chęcią zapobieżenia utraty ostatniego składnika majątku, ale również bezgraniczną miłością do syna, który co niestety należy to stwierdzić, wykorzystał ją dla własnych celów finansowych. • Samo podpisanie przez powódkę umowy z dnia 21 maja 2018 r. nie przesadza o jej ważności.
Skład orzekający
Kamil Grzesik
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących pozorności czynności prawnych, nadużycia pełnomocnictwa oraz zasad ustalania kosztów sądowych w sprawach o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności."
Ograniczenia: Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące specyficznej sytuacji powódki i jej relacji z synem.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje dramatyczną historię matki oszukanej przez syna i synową, wykorzystujących jej zaufanie i pełnomocnictwo do wyłudzenia pieniędzy. Pokazuje również, jak sąd potrafi chronić ofiary oszustwa, nawet jeśli doszło do formalnego potwierdzenia czynności.
“Matka oszukana przez syna: jak sąd rozpoznał pozorną umowę pożyczki i chronił ofiarę wyłudzenia?”
Dane finansowe
WPS: 504 246,58 PLN
koszty postępowania apelacyjnego: 8100 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.