I ACA 119/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła sporu o zapłatę reszty należności za wykonanie termoizolacji żłobka, gdzie powód R. O. domagał się od Gminy Miejskiej M. kwoty 106.704 zł. Pozwana Gmina wniosła o potrącenie kary umownej z tytułu niewykonania umowy dotyczącej remontu przedszkola. Sąd Okręgowy w Tarnobrzegu oddalił powództwo, uznając umowę remontu przedszkola za ważnie zawartą i potrącenie za skuteczne. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie początkowo zmienił ten wyrok, stwierdzając brak skutecznego zawarcia umowy z powodu braku podpisu powoda pod umową, co uniemożliwiło potrącenie kary umownej. Jednak Sąd Najwyższy uchylił ten wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na potrzebę rozstrzygnięcia kwestii formy pisemnej umowy w kontekście podpisu pod załącznikiem. Po ponownym rozpoznaniu, Sąd Apelacyjny uznał, że umowa o roboty budowlane została skutecznie zawarta, a powód przerwał prace, co uzasadniało odstąpienie od umowy przez Gminę i naliczenie kary umownej. W konsekwencji apelacja powoda została oddalona, a zasądzone wcześniej świadczenia na jego rzecz na podstawie uchylonego wyroku zostały nakazane do zwrotu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja formy pisemnej umowy o roboty budowlane w kontekście podpisu pod załącznikiem oraz skutków przerwania prac i naliczenia kar umownych.
Dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z zawarciem umowy i jej realizacją.
Zagadnienia prawne (3)
Czy podpis powoda pod załącznikiem do umowy, stanowiącym jej integralną część, jest równoznaczny z podpisaniem samej umowy i tym samym zachowaniem formy pisemnej wymaganej pod rygorem nieważności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w okolicznościach sprawy, podpis pod załącznikiem stanowiącym integralną część umowy, przy zachowaniu ciągłości numeracji i powiązaniu treści, może być uznany za zachowanie formy pisemnej całej umowy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że o integralności dokumentu decyduje czynnik merytoryczny, a podpis pod zintegrowanym dokumentem może oznaczać zachowanie formy pisemnej. Sąd Apelacyjny uznał, że podpis powoda pod załącznikiem nr 1, przy uwzględnieniu § 21 umowy, ciągłości numeracji oraz podpisania protokołu przekazania placu budowy, świadczy o zamiarze zawarcia umowy i zachowaniu formy pisemnej.
Czy przerwanie prac przez wykonawcę i odstąpienie od umowy przez zamawiającego było skuteczne i uzasadniało naliczenie kary umownej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przerwanie prac przez wykonawcę (powoda) w dniu 14.07.2008 r. i późniejsze odstąpienie od umowy przez zamawiającego (Gminę) w dniu 30.07.2008 r. było skuteczne i uzasadniało naliczenie kary umownej.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny ustalił, że powód przerwał prace w dniu 14.07.2008 r., a Gmina odstąpiła od umowy zgodnie z § 18 ust. 1 pkt. 4 umowy, który przewidywał prawo odstąpienia w przypadku przerwy trwającej dłużej niż 15 dni. Kara umowna w wysokości 25% wynagrodzenia została naliczona zgodnie z § 17 ust. 1 c umowy.
Czy pozwana Gmina skutecznie dokonała potrącenia swojej wierzytelności z tytułu kary umownej z wierzytelnością powoda o zapłatę wynagrodzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pozwana Gmina skutecznie dokonała potrącenia kary umownej z wierzytelnością powoda.
Uzasadnienie
Po ustaleniu, że umowa o roboty budowlane została skutecznie zawarta i że Gmina miała prawo do naliczenia kary umownej, sąd uznał, że potrącenie tej kary z wierzytelnością powoda było skuteczne, a kwota kary umownej przenosiła dochodzoną przez powoda należność.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. O. | osoba_fizyczna | powód |
| Gmina Miejska w M. | instytucja | pozwana |
Przepisy (22)
Główne
k.c. art. 78 § § 1
Kodeks cywilny
Forma pisemna czynności prawnej. Kluczowy przepis w kontekście podpisu pod załącznikiem.
k.c. art. 487 § § 2
Kodeks cywilny
Kara umowna.
k.c. art. 647
Kodeks cywilny
Umowa o roboty budowlane.
k.c. art. 498
Kodeks cywilny
Potrącenie.
k.c. art. 499
Kodeks cywilny
Potrącenie.
Pomocnicze
k.c. art. 65 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy wykładni oświadczeń woli, ale sąd uznał zarzut naruszenia za trafny, choć bez znaczenia dla rozstrzygnięcia.
k.c. art. 73
Kodeks cywilny
k.c. art. 353
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów.
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Odsetki ustawowe za opóźnienie.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Ocena dowodów.
k.p.c. art. 245
Kodeks postępowania cywilnego
Domniemanie autentyczności dokumentu.
k.p.c. art. 217
Kodeks postępowania cywilnego
Dowody.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Koszty postępowania.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Koszty postępowania.
k.p.c. art. 398 § § 15
Kodeks postępowania cywilnego
Zwrot świadczenia spełnionego na podstawie uchylonego orzeczenia.
k.p.c. art. 398 § § 20
Kodeks postępowania cywilnego
Ponowne rozpoznanie sprawy przez sąd apelacyjny po uchyleniu przez Sąd Najwyższy.
p.z.p. art. 2 § pkt 13
Ustawa - Prawo zamówień publicznych
p.z.p. art. 139
Ustawa - Prawo zamówień publicznych
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 2 września 2004 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy dokumentacji projektowej, specyfikacji technicznych wykonania i odbioru robót budowlanych oraz programu funkcjonalno – użytkowego art. 3 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 2 września 2004 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy dokumentacji projektowej, specyfikacji technicznych wykonania i odbioru robót budowlanych oraz programu funkcjonalno – użytkowego art. 1 § pkt 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 2 września 2004 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy dokumentacji projektowej, specyfikacji technicznych wykonania i odbioru robót budowlanych oraz programu funkcjonalno – użytkowego art. 6 § pkt 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skuteczne zawarcie umowy o roboty budowlane pomimo podpisu tylko pod załącznikiem. • Przerwanie prac przez wykonawcę uzasadniające odstąpienie od umowy. • Skuteczne naliczenie i potrącenie kary umownej.
Odrzucone argumenty
Umowa nie została zawarta z powodu braku podpisu powoda pod umową. • Brak podstaw do naliczenia kary umownej. • Nieskuteczne odstąpienie od umowy przez Gminę. • Błędy w dokumentacji projektowej uniemożliwiające wykonanie robót. • Niewłaściwe zastosowanie przepisów o formie pisemnej i wykładni umowy.
Godne uwagi sformułowania
sama objętość „dokumentu” nie może mieć znaczenia • Można mówić o tzw. dokumencie zintegrowanym • Integralny pod względem treści oświadczenia woli dokument może być podpisany wówczas jako całość • przez zwykłe przeoczenie powód podpisał umowę tylko w jednym miejscu, a nie w dwóch miejscach
Skład orzekający
Andrzej Palacz
przewodniczący
Marek Klimczak
sędzia
Grażyna Demko
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja formy pisemnej umowy o roboty budowlane w kontekście podpisu pod załącznikiem oraz skutków przerwania prac i naliczenia kar umownych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z zawarciem umowy i jej realizacją.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje zawiłości związane z zawieraniem umów budowlanych, formą pisemną i konsekwencjami błędów proceduralnych, a także interwencję Sądu Najwyższego.
“Czy podpis pod załącznikiem to podpis pod umową? Sąd Najwyższy rozstrzyga spór budowlany.”
Dane finansowe
WPS: 106 704,25 PLN
koszty postępowania apelacyjnego i kasacyjnego: 10 736 PLN
zwrot spełnionego świadczenia: 136 522,53 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.