I ACA 1165/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSpółka (...) Spółka z o.o. w T. pozwała (...) SA w Ł. o zapłatę 225.670,44 zł z tytułu gwarancji ubezpieczeniowej, która miała zabezpieczać należyte wykonanie kontraktu na zaprojektowanie i wykonanie oczyszczalni ścieków. Wykonawcą było konsorcjum dwóch przedsiębiorców. Gwarancja była płatna na pierwsze żądanie, nieodwołalna i bezwarunkowa. Po wystąpieniu przesłanek do wypłaty, strona powodowa wezwała ubezpieczyciela do zapłaty, jednak ten odmówił, podnosząc, że kontrakt został wykonany i przyjęty, a także że część gwarancji dotyczyła rękojmi za wady. Sąd Okręgowy w Krakowie zasądził od pozwanego na rzecz powoda dochodzoną kwotę, uznając gwarancję za zobowiązanie abstrakcyjne, którego realizacja wymaga jedynie oświadczenia uprawnionego o wystąpieniu zdarzenia objętego gwarancją, a nie udowodnienia samego zdarzenia. Sąd pierwszej instancji wskazał, że kwestia faktycznego wykonania kontraktu będzie badana w ewentualnym sporze między inwestorem a wykonawcą po zwrocie przez wykonawcę wypłaconej kwoty gwarancji ubezpieczycielowi. Sąd Apelacyjny w Krakowie oddalił apelację strony pozwanej, podzielając stanowisko Sądu Okręgowego. Sąd odwoławczy podkreślił, że gwarancja ubezpieczeniowa o charakterze abstrakcyjnym, płatna na pierwsze żądanie, bezwarunkowa i nieodwołalna, wyłącza uzależnienie jej realizacji od jakiegokolwiek warunku. Obowiązek świadczenia powstaje z chwilą zawiadomienia gwaranta o przypadku gwarancyjnym. Sąd odrzucił zarzuty naruszenia prawa procesowego dotyczące oddalenia wniosków dowodowych, uznając je za nieistotne dla rozstrzygnięcia sprawy opartej na charakterze gwarancji. Podobnie odrzucono zarzuty naruszenia prawa materialnego, w tym art. 5 k.c., wskazując, że strona pozwana nie wykazała konkretnej zasady współżycia społecznego, która miałaby zostać naruszona, a samo skorzystanie z postanowień gwarancji nie stanowi nadużycia prawa. Sąd Apelacyjny potwierdził, że kwestia wykonania kontraktu przez konsorcjum i potrącenia kar umownych nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy o zapłatę z gwarancji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja charakteru i zasad działania gwarancji ubezpieczeniowych jako zobowiązań abstrakcyjnych, płatnych na pierwsze żądanie, niezależnie od faktycznego wykonania umowy bazowej.
Dotyczy gwarancji o specyficznych, abstrakcyjnych cechach, płatnych na pierwsze żądanie. Może być mniej relewantne dla gwarancji o innych warunkach.
Zagadnienia prawne (3)
Czy uprawniony z gwarancji ubezpieczeniowej musi wykazywać ubezpieczycielowi fakt nastąpienia zdarzenia objętego gwarancją, czy wystarczy samo oświadczenie, a w przypadku odmowy wypłaty, czy sąd powinien badać rzeczywiste wystąpienie zdarzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wystarczy złożenie oświadczenia o wystąpieniu zdarzenia objętego gwarancją. Obowiązek zapłaty z gwarancji jest niezależny od faktycznego wystąpienia zdarzenia, które będzie badane w ewentualnym sporze między inwestorem a wykonawcą.
Uzasadnienie
Gwarancja ubezpieczeniowa o charakterze abstrakcyjnym, płatna na pierwsze żądanie, bezwarunkowa i nieodwołalna, wyłącza uzależnienie jej realizacji od jakiegokolwiek warunku. Obowiązek świadczenia powstaje z chwilą zawiadomienia gwaranta o przypadku gwarancyjnym. Kwestia faktycznego wykonania kontraktu jest badana w relacji inwestor-wykonawca.
Czy wykonanie kontraktu przez wykonawcę i przyjęcie go przez inżyniera kontraktu, a także potrącenie kary umownej przez inwestora, wyłącza możliwość dochodzenia zapłaty z gwarancji ubezpieczeniowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wykonanie kontraktu i potrącenie kar umownych nie mają znaczenia dla obowiązku zapłaty z gwarancji, która ma charakter abstrakcyjny i zabezpiecza interes inwestora w niezwłocznym uzyskaniu środków.
Uzasadnienie
Obowiązek zapłaty z gwarancji jest niezależny od rozliczeń między inwestorem a wykonawcą. Gwarancja ma na celu zapewnienie inwestorowi pewności szybkiego uzyskania środków w przypadku, gdy uważa, że wystąpiło zdarzenie objęte gwarancją. Kwestia wykonania kontraktu będzie badana w innym postępowaniu.
Czy skorzystanie z gwarancji ubezpieczeniowej w sytuacji, gdy kontrakt został wykonany i przyjęty, a inwestor potrącił kary umowne, stanowi nadużycie prawa (art. 5 k.c.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skorzystanie z postanowień gwarancji nie stanowi nadużycia prawa, zwłaszcza gdy strona pozwana nie wykazała konkretnej zasady współżycia społecznego, która zostałaby naruszona.
Uzasadnienie
Strona pozwana nie wykazała, jaka konkretna zasada współżycia społecznego została naruszona. Samo wykorzystanie zapisów umownych gwarancji, które zapewniają niezwłoczną wypłatę kwoty, nie może być ocenione jako nadużycie prawa.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Spółki (...) Spółki z o.o. | spółka | powód |
| (...) SA | spółka | pozwany |
| W. W. - Przedsiębiorstwo Budowlane (...) W. W. | spółka | wykonawca (konsorcjum) |
| P. B. - Zakład Usług (...) mgr inż. P. B. | spółka | wykonawca (konsorcjum) |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
Podstawa do oceny swobody umów w zakresie gwarancji ubezpieczeniowej.
Pomocnicze
k.c. art. 481 § 1 i 2
Kodeks cywilny
Podstawa do zasądzenia odsetek ustawowych.
k.p.c. art. 98 § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.
k.p.c. art. 233
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oceny dowodów i swobodnej oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy przedmiotowo istotnych dowodów dla rozstrzygnięcia sprawy.
k.p.c. art. 217 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje dopuszczalność prowadzenia dowodów w sprawie.
k.p.c. art. 230
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy skutków braku zaprzeczenia faktom.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Dotyczy zarzutu nadużycia prawa.
k.p.c. art. 395
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 108 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Gwarancja ubezpieczeniowa ma charakter zobowiązania abstrakcyjnego, płatnego na pierwsze żądanie, bezwarunkowego i nieodwołalnego. • Obowiązek zapłaty z gwarancji powstaje z chwilą zawiadomienia gwaranta o przypadku gwarancyjnym, a nie wymaga udowodnienia faktycznego wystąpienia zdarzenia. • Kwestia wykonania kontraktu przez wykonawcę i rozliczeń między stronami nie ma wpływu na obowiązek zapłaty z gwarancji. • Strona pozwana nie wykazała naruszenia zasad współżycia społecznego ani nadużycia prawa.
Odrzucone argumenty
Oddalenie wniosków dowodowych było naruszeniem prawa procesowego. • Gwarancja zabezpieczała jedynie część roszczenia, a nie pełną kwotę. • Wykonanie i przyjęcie kontraktu przez inżyniera kontraktu, a także potrącenie kary umownej, wyłącza możliwość dochodzenia zapłaty z gwarancji. • Skorzystanie z gwarancji stanowiło nadużycie prawa (art. 5 k.c.).
Godne uwagi sformułowania
gwarancja ubezpieczeniowa nosiła cechę zobowiązania abstrakcyjnego o zaostrzonej odpowiedzialności gwaranta • wyłączało ono uzależnienie realizacji gwarancji od jakiegokolwiek warunku • gwarant ma obowiązek świadczenia dla podmiotu na rzecz którego gwarancja została udzielona z chwilą zawiadomienia go o przypadku gwarancyjnym • istotą gwarancji jest ochrona uprawnionego, a nie ubezpieczyciela • niezwłoczne uzyskanie przez uprawnionego kwoty gwarancji (nieograniczonej jakimikolwiek warunkami) miało być poprzedzone jedynie złożeniem przez niego oświadczenia o wystąpieniu zdarzenia objętego gwarancją • nie może być ocenione, jako nadużycie prawa
Skład orzekający
Jan Kremer
przewodniczący
Zbigniew Ducki
sprawozdawca
Regina Kurek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja charakteru i zasad działania gwarancji ubezpieczeniowych jako zobowiązań abstrakcyjnych, płatnych na pierwsze żądanie, niezależnie od faktycznego wykonania umowy bazowej."
Ograniczenia: Dotyczy gwarancji o specyficznych, abstrakcyjnych cechach, płatnych na pierwsze żądanie. Może być mniej relewantne dla gwarancji o innych warunkach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje kluczową różnicę między gwarancją a typowym ubezpieczeniem, podkreślając, jak ważna jest precyzyjna konstrukcja umowna i jakie mogą być konsekwencje dla ubezpieczyciela, gdy gwarancja jest płatna 'na pierwsze żądanie'.
“Gwarancja ubezpieczeniowa na pierwsze żądanie: czy wykonanie kontraktu ma znaczenie?”
Dane finansowe
WPS: 225 670,44 PLN
koszty postępowania apelacyjnego: 5400 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.