I ACa 1155/21

Sygn. akt I ACa 1155/21 Sygn. akt I ACz 505/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 stycznia 2024 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie, I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący SSA Andrzej Żelazowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 stycznia 2024 r. w Krakowie sprawy z powództwa S. P. przeciwko (...) S.A. z siedzibą w W. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 7 lipca 2021 r., sygn. akt I C 1465/19 oraz na skutek zażalenia strony pozwanej od postanowienia w przedmiocie zwrotu kosztów procesu zawartego w punkcie III. tego wyroku 1. zmienia zaskarżony wyrok w punkcie III w ten sposób, że odstępuje od obciążenia powoda kosztami procesu w całości; 2. w pozostałej części apelację oddala; 3. oddala zażalenie 4. odstępuje od obciążania powoda kosztami postępowania apelacyjnego; 5. zasądza od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 450,00 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt złotych) tytułem kosztów postępowania zażaleniowego , wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, od uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono do dnia zapłaty. Sygn. akt IACa 1155/21 UZASADNIENIE wyroku z dnia 23 stycznia 2024 r. W pozwie wniesionym w dniu 26 czerwca 2019r. powód S. P. domagał się zasądzenia od pozwanego (...) S.A. w W. : - kwoty 100 000zł tytułem zadośćuczynienia wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu, - kwoty 92.535,59zł tytułem odszkodowania, na które składa się koszt zakupu leków oraz opieki nad powodem, - renty w wysokości po 3000 zł miesięcznie z tytułu utraty zdolności do pracy zarobkowej, z wyrównaniem od dnia wypadku. Powód wniósł także o ustalenie odpowiedzialności pozwanego za szkody przyszłe pozostające w adekwatnym związku przyczynowym z wypadkiem komunikacyjnym z dnia 23 maja 2016r. oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu powód wskazywał, że w dniu 23 maja 2016r. poszkodowany został w wypadku komunikacyjnym, w wyniku którego doznał poważnych obrażeń ciała. Na uzasadnienie żądania zapłaty zadośćuczynienia powód wskazał, że w wyniku wypadku doznał długotrwałego uszczerbku na zdrowiu oraz znacznych cierpień trwających do chwili obecnej, które spowodowały utrudnienia w życiu codziennym oraz niezdolność do pracy zarobkowej zgodnie z poziomem posiadanych kwalifikacji. Uzasadniając żądanie odszkodowania powód wskazał, iż na dochodzoną kwotę składają się: koszt zakupu leków w wysokości 1.096,65zl, koszt utraconych zarobków: za okres od 23 maja 2016r. do 20 listopada 2016r. w wysokości 17.926zł (2.988zł x6 miesięcy) i w okresie od 23 listopada 2016r. do 20 czerwca 2017r. w kwocie 16.200zł (2700 zł x 6 miesięcy), koszty dojazdów do placówek medycznych w kwocie 37.390,94zł. Uzasadniając żądanie renty powód powoływał się na utratę zdolności do pracy zarobkowej powoda i zmniejszenie jego widoków powodzenia na przyszłość na skutek doznanego uszczerbku na zdrowiu. Pozwany (...) S.A. w W. wniósł o oddalenie powództwa w całości. Pozwany podniósł zarzut częściowego spełnienia roszczenia o zadośćuczynienie, do kwoty 10.850 zł oraz o odszkodowanie w zakresie zwrotu kosztów opieki do kwoty 833 zł. Pozwany, nie kwestionując zasady swojej odpowiedzialności zarzucił nadto, że powód przyczynił się w 50% do powstałej szkody. Z dniem 9 kwietnia 2021r. nastąpiło połączenie (...) S.A. z (...) S.A. oraz do zmiany firmy pozwanego na (...) S.A. Sąd Okręgowy w Kielcach ustalił, że w dniu 23 maja 2016r. S. P. kierował samochodem marki P. (...) o numerze rejestracyjnym (...) . Razem z nim jako pasażer siedzący z przodu obok kierowcy, jechał właściciel pojazdu A. G. , a siedzącymi z tyłu pasażerami byli K. K. i J. K. . W miejscowości R. powód jadąc ulica (...) zamierzał skręcić w lewo z drogi podporządkowanej na drogę główną- ulicę (...) , którą od strony Ł. jechała K. P. samochodem marki A. o nr rej. (...) . Wraz z nią jechał jej konkubent A. K. (1) , ich wspólna córka A. K. (2) , a także M. K. ze swoją partnerką A. J. . Przed skrzyżowaniem przed samochodem kierowanym przez powoda jechał inny pojazd, który również z ulicy (...) skręcał w lewo w ulicę (...) i wykonał ten manewr. Po tym kierujący samochodem marki P. S. P. przystąpił do wykonywania manewru skrętu w lewo, w ulice (...) . Widział jadący ze swojej lewej strony samochód marki A. kierowany przez K. P. , który znajdował się w odległości 50-60 metrów od skrzyżowania. Powód jadąc z prędkością około 11 km/h wjechał na pas ruchu ulicy (...) , którym poruszał się samochód marki A. będący wówczas w odległości około 37,8 metra od skrzyżowania. Samochód marki A. jechał wówczas z prędkością około 75km/h. Kierująca samochodem marki A. próbowała uniknąć kolizji z samochodem marki P. skręcając nieco w lewo, jednak doszło do zderzenia obu pojazdów w ten sposób, że samochód marki A. uderzył w lewy przedni bok samochodu marki P. , na wysokości drzwi kierowcy. Do zderzenia doszło na prawym pasie ruchu ulicy (...) dla kierunku, w którym poruszał się samochód marki A. . W wyniku zderzenia samochód marki P. przewrócił się na prawy bok i przemieścił się na lewe pobocze ulicy (...) dla kierunku ruchu w stronę R. . Wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z dnia 15 listopada 2017r. w sprawie o sygn. akt (...) kierująca samochodem marki A. K. P. uznana została za winną tego, że przekroczyła dozwoloną prędkość na przedmiotowym odcinku jezdni i doprowadziła do zderzenia z pojazdem marki P. kierowanym przez S. P. , czym nieumyślnie spowodowała u niego obrażenia ciała i rozstrój zdrowia trwający dłużej niż 7 dni, przy ustaleniu, że pokrzywdzony S. P. przyczynił się do zaistnienia zdarzenia przez to, że wyjeżdżając z drogi podporządkowanej nienależycie ocenił odległość i prędkość samochodu marki A. i tym samym zmuszał kierującą tym pojazdem do podejmowania gwałtownych manewrów obronnych, postępowanie wobec K. P. zostało warunkowo umorzone. W wyniku wypadku powód doznał obrażeń w postaci: złamania gałęzi górnej kości łonowej przechodzącego na dolny biegun panewki lewego stawu biodrowego, złamania dwumiejscowego dolnej gałęzi kości łonowej, obustronnego stłuczenia płuc, przepukliny przeponowej pourazowej lewostronnej, złamania żeber 4,5,6 po stronie lewej w linii pachowej i przedniego odcinka żebra 7, złamania trzonu łopatki lewej bez przemieszczenia. Po zdarzeniu przewieziony został przez Pogotowie Ratunkowe do szpitala w Ł. i przekazany na Oddział (...) (...) Szpitala (...) w Ł. . Hospitalizowany był w okresie od 23 maja 2016r. do 27 maja 2016r. Ze względu na uraz przepony przekazany został do Kliniki (...) celem dalszego leczenia, gdzie przebywał do 4 czerwca 2016r. Powód przeszedł zabieg operacyjny szycia przepony. Przy wypisie ze szpitala zalecono powodowi fotelowo- łóżkowy tryb życia przez 6 tygodni. Po opuszczeniu szpitala powód kontynuował leczenie w Poradni (...) , (...) i (...) , co łączyło się z dojazdami do K. , C. . Leczenie powoda trwało łącznie około półtora roku. Po wypadku powód odbywał także rehabilitację w P. oraz w domu przez okres około 4-5 miesięcy. Na wizyty lekarskie i rehabilitację woził powoda syn, bądź wynajęty kierowca. Po powrocie ze szpitala do domu powód był unieruchomiony, nie mógł się samodzielnie poruszać, nawet usiąść na łóżku lub się położyć. Każdy ruch sprawiał mu bardzo duży ból. Wymagał pomocy innych osób we wszystkich czynnościach, myciu, ubieraniu, przygotowaniu jedzenia, toalecie. Opiekę nad powodem sprawowała żona i syn. Po około trzech tygodniach powód zaczął próbować poruszać się o kulach, o których chodził ponad trzy miesiące. Nadal wymagał pomocy w przygotowywaniu posiłków, zejściu ze schodów, dojazdach do lekarzy. Powód bardzo źle znosił chorobę i unieruchomienie, stał się nerwowy, wybuchowy, miał trudności ze snem, przyjmował leki przeciwbólowe i uspakajające. Do chwili obecnej powód odczuwa zawroty głowy, dyskomfort w okolicach miednicy i brzucha. Odczuwa bóle miednicy po przeciążeniu, długotrwałym chodzeniu. Nie może samodzielnie dźwigać zbyt ciężkich przedmiotów. Procentowy trwały uszczerbek na zdrowiu powoda w związku z doznanymi urazami wynosi 29%, w tym: - 10% za złamanie kości łonowych i dolnego bieguna panewki, 10% za uszkodzenie przepony i stłuczenie płuc, 4% za złamanie czterech żeber, 5% za złamanie łopatki lewej. Po wypadku powód S. P. doznał umiarkowanie nasilonej reakcji na stres, która przejawiała się poprzez doświadczanie stanu niepokoju, napięcia, rozdrażnienia, obniżonego nastroju i zaburzeń snu. Powyższe dolegliwości powód odczuwał w związku z dolegliwościami bólowymi i ograniczeniem sprawności fizycznej, a ustępowały one wraz z poprawą stanu somatycznego. U S. P. wystąpiło specyficzne uwrażliwienie w sytuacjach kierowania pojazdami, jednak nie sięgało ono poziomu wyłączającego powoda z tej aktywności. Aktualnie u powoda nie występują ograniczenia czy nieprawidłowości ze sfery psychiatrycznej czy psychologicznej związane przyczynowo - skutkowo z przebytym wypadkiem spełniające kryteria zaburzeń psychicznych. Przed wypadkiem powód był zdrowy, nie leczył się specjalistycznie. Powód mieszka wraz z żoną i dorosłym, pracującym synem. Powód wraz z żoną D. P. są współwłaścicielami gospodarstwa rolnego o powierzchni 2,5 ha, które wcześniej wspólnie prowadzili. W okresie choroby i leczenia powoda gospodarstwo nie było użytkowane. Około 2 lat po wypadku powód wrócił do pracy. Zaczął pracować w innej firmie, także w zawodzie dekarza. Obecnie pracuje w kolejnej firmie w zawodzie dekarza na podstawie umowy o pracę, otrzymując wynagrodzenie w wysokości średniej krajowej powiększone o premie. Na mocy orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia 17 listopada 2016r. powód uznany został za osobę niezdolną do pracy. W związku z rokowaniem odzyskania zdolności do pracy ustalono uprawnienie do świadczenia rehabilitacyjnego na okres 4 miesięcy, licząc od daty wyczerpania zasiłku chorobowego. Na mocy orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia 17 marca 2017r. powód uznany został za osobę niezdolną do pracy. W związku z rokowaniem odzyskania zdolności do pracy ustalono uprawnienie do świadczenia rehabilitacyjnego na okres 3 miesięcy, licząc od daty ustania uprawnień do świadczenia rehabilitacyjnego. Po wypadku od dnia 23 maja 2016r. powód otrzymywał zasiłek chorobowy – do 20 listopada 2016r., następnie świadczenie rehabilitacyjne – do 15 listopada 2017r. Od dnia 1 stycznia 2015r. powód zatrudniony był w (...) A. G. z siedzibą w K. na stanowisku dekarz - blacharz na czas nieokreślony, z ustalonym w umowie minimalnym wynagrodzeniem brutto. W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd zważył, że roszczenia powoda o zadośćuczynienie i odszkodowanie są usprawiedliwione co do zasady, a co do wysokości częściowo. Nie zasługuje na uwzględnienie żądanie w zakresie renty za okres od 15 listopada 2017r. oraz ustalenia odpowiedzialności pozwanego na przyszłość za skutki wypadku z dnia 23 maja 2016 r. Pozwany co do zasady nie kwestionował swojej odpowiedzialności za skutki wypadku zaistniałego w dniu 23 maja 2016r. w wyniku którego poszkodowany został powód. Wina kierującej samochodem marki A. K. P. , który objęty był ochroną na podstawie umowy ubezpieczenia w zakresie odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych w pozwanym Towarzystwie (...) , nie była kwestionowana, wobec czego powstała odpowiedzialność odszkodowawcza pozwanego na podstawie art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych , art. 822 k.c. i art. 436 §2 k.c. Sąd podzielił zarzut pozwanego, iż powód przyczynił się do powstania szkody w 50%, wskazując, że stosownie do art. 362 k.c. jeżeli poszkodowany przyczynił się do powstania lub zwiększenia szkody, obowiązek jej naprawienia ulega odpowiedniemu zmniejszeniu stosownie do okoliczności, a zwłaszcza do stopnia winy obu stron. Ustaleń odnośnie przebiegu wypadku, zachowania się oraz stopnia zawinienia uczestników zdarzenia Sąd dokonał na podstawie opinii biegłego z dziedziny techniki samochodowej i analiz wypadków komunikacyjnych R. B. sporządzonej na zlecenie Komisariatu Policji w R. w toku dochodzenia nadzorowanego przez Prokuraturę (...) w P. (sygn. (...) (...) (...) ) w sprawie (...) Sądu Rejonowego w P. . Na podstawie powyższej opinii Sąd ustalił, że wjazd na skrzyżowanie stanowił błąd w taktyce i technice jazdy kierującego samochodem marki P. S. P. . Błąd ten stanowił bezpośrednią przyczynę zaistnienia wypadku, gdyż zmuszał kierującą pojazdem A. do podejmowania gwałtownych manewrów obronnych. Powód przed wjazdem na skrzyżowanie powinien skontrolować obszar z lewej i prawej strony swego pojazdu. W okolicznościach sprawy powód miał możliwość dostrzeżenia nadjeżdżającego samochodu A. i oceny prędkości tego pojazdu. Wjazd na drogę główną, którą poruszał się samochód marki A. był wynikiem błędnej oceny dokonanej przez powoda i jako taki stanowił bezpośrednią przyczynę zaistniałego wypadku. Z kolei kierująca samochodem marki A. poruszająca się z prędkością 75 km/h miała możliwość uniknięcia wypadku przez wykonanie manewru hamowania w przypadku poruszania się z prędkością dozwoloną (50km/h), bądź wcześniejszego przystąpienia do manewrów obronnych. Oceniając okoliczności zaistniałego wypadku w ocenie Sądu zasadnym jest przyjęcie, że powód S. P. przyczynił się swoim zachowanie do zaistnienia wypadku w 50%. Podstawą roszczeń powoda w zakresie zadośćuczynienia są przepisy art. 445 § 1 k.c. w związku z art. 444 § 1 k.c. , stosownie do których w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia, sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Sąd wskazał, że powód S. P. na skutek zaistniałego wypadku doznał poważnych obrażeń ciała, przeszedł zabieg operacyjny, hospitalizowany był przez 13 dni. Po opuszczeniu szpitala powód wymagał pomocy i opieki osób trzecich, przez około 3 tygodnie praktycznie nie podnosił się z łóżka, każdy ruch sprawiał mu ból. Proces leczenia powoda trwał około 1,5 roku. W okresie tym nie był zdolny do pracy zarobkowej. Ograniczenia fizyczne, ból, niepewność co do efektów leczenia wpłynęła na stan psychiczny powoda – wystąpiła nadpobudliwość nerwowa, osłabienie wydolności psychicznej, poczucie krzywdy, nieporadność, zaburzenia snu. Doznane w wypadku obrażenia skutkowały u powoda powstaniem 29% trwałego uszczerbku na zdrowiu. U powoda występuje upośledzenie chodu w postaci utykania, trudności w kucaniu i klękaniu, mogą występować bóle przy przeciążeniu, długotrwałym chodzeniu lub dźwiganiu. Skutki bólowe związane z uszkodzeniem miednicy powód będzie odczuwał przewlekle o zmiennym nasileniu, okresowo wymagał będzie farmakoterapii i fizjoterapii. U powoda mogą wystąpić wcześniejsze zmiany zwyrodnieniowe panewki biodra. Krzywda jakiej doznał powód była zatem znaczna. Z drugiej strony jednak Sąd wziął pod uwagę, że proces leczenia powoda trwający około 1,5 roku uległ zakończeniu. Powód powrócił do pracy zawodowej w swoim zawodzie. Występujące u powoda zaburzenia adaptacyjne na poziomie tzw. nerwicowym uległy wraz z poprawą zdrowia somatycznego naturalnemu wyciszeniu. Nie występują u powoda żadne nieprawidłowości ze sfery psychiatrycznej lub psychologicznej związane przyczynowo- skutkowo z przebytym wypadkiem. W ocenie Sądu adekwatnym zadośćuczynieniem w niniejszej sprawie będzie kwota 80.000 zł. , która zrekompensuje powodowi doznaną krzywdę i jest adekwatna do stopnia i charakteru uszczerbku na zdrowiu oraz doznanych przez powoda cierpień. Kwotę zadośćuczynienia należało pomniejszyć o 50% z tytułu przyczynienia się powoda do zaistniałej szkody oraz o wypłaconą w toku postępowania likwidacyjnego kwotę 10.800zł (80.000zł : 2 – 10 800zł)i ostatecznie Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 29.150zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Zgodnie z przepisem art. 444 § 1 k.c. , w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie, wynikłe z tego powodu, koszty. Odszkodowanie przewidziane powyższym przepisem obejmuje wydatki pozostające w związku z uszkodzeniem ciała lub rozstrojem zdrowia, jeżeli są konieczne i celowe. Do kosztów objętych § 1 wspomnianego artykułu należą m.in.: koszty leczenia, koszt urządzeń kompensujących kalectwo, koszty specjalnego odżywiania, koszty celowe komunikacji, pozostające w związku z chorobą, jak na przykład dojazdy do szpitala, na badania itp., przy czym dotyczy to nie tylko poszkodowanego, ale również członków jego rodziny opiekującej się nim. Natomiast stosownie do treści przepisu art. 444 § 2 k.c. , jeżeli poszkodowany utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej albo jeżeli zwiększyły się jego potrzeby lub zmniejszyły widoki powodzenia na przyszłość, może on żądać od zobowiązanego do naprawienia szkody odpowiedniej renty. Powód w niniejszej sprawie domagał się zasądzenia odszkodowania z tytułu poniesionych kosztów leczenia (zakupu leków), dojazdów do placówek medycznych, kosztów opieki sprawowanej nad powodem, odszkodowania z tytułu utraconych zarobków. Powód domagał się kwoty 1.096,65zł z tytułu zakupu leków. Sąd wskazał, że należało zgodzić się z zarzutem strony pozwanej, że powód nie zaoferował żadnych dowodów na potwierdzenie wysokości poniesionych wydatków z tego tytułu. Biorąc jednak pod uwagę wpisy w kartach informacyjnych zalecające zakup leków, zeznania świadka D. P. , z których wynika, że powód przyjmował leki przeciwbólowe, uspakajające, jak również długi okres procesu leczenia powoda Sąd, przy zastosowaniu art. 322 k.p.c. uznał żądanie powoda za uzasadnione do kwoty 500 zł. Za częściowo również uzasadnione uznał Sąd żądanie powoda zasądzenia odszkodowania z tytułu kosztów opieki sprawowanej nad powodem. Powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 22 lipca 2020r. III CZP 31/19 Sąd wskazał, że poszkodowanemu, który doznał uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia, przysługuje na podstawie art. 444 §1 k.c. odszkodowanie z tytułu kosztów opieki sprawowanej nad nim nieodpłatnie przez osoby bliskie. Powód wskazywał, że wymagał opieki w okresie od 5 czerwca 2016r. do 30 listopada 2016r., a zatem przez okres 6 miesięcy, domagając się zasądzenia z tego tytułu kwoty 19.920zł. W złożonym zestawieniu kosztów (k.90) wskazał, że do 31 sierpnia 2016r. opieka świadczona była w wymiarze 8 godzin, zaś od 1 września 2016r. w wymiarze 5 godzin, przy przyjęciu godzinowej stawki opieki na poziomie 15 zł za godzinę. Jak wynika z dokumentacji medycznej leczenia powoda, zeznań powoda oraz świadka D. P. powód po opuszczeniu szpitala z uwagi na brak możliwości poruszania się oraz ograniczony zakres poruszania się (w późniejszym okresie o kulach) wymagał niewątpliwie pomocy osób trzecich. Na podstawie zeznań powoda Sąd ustalił, że przez pierwsze trzy tygodnie był całkowicie unieruchomiony, wymagał pomocy we wszystkich czynnościach. W ocenie Sądu w okresie od 5 czerwca 2016r. do 30 czerwca 2016r. , czyli przez okres 25 dni pomoc ta była uzasadnione przez 8 godzin dziennie. Przez kolejne dwa miesiące, to jest od 1 lipca 2016r. do 31 sierpnia 2016r., czyli przez 62 dni, z uwagi na podjęte przez powoda próby samodzielnego poruszania się w ocenie Sądu powód wymagał pomocy przez 6 godzin dziennie. Od 1 września 2016r. do 30 listopada 2016r. (91 dni) niezbędna pomoc świadczona powodowi wyniosła 4 godziny dziennie (pomoc przy schodzeniu ze schodów, zakupach, przygotowaniu posiłków, cięższych pracach). Sąd uwzględnił stawkę godzinową wynagrodzenia za opiekę nad powodem w wysokości 8,5 zł, uznając, że stawka wskazana przez powoda nie została w żaden sposób udowodniona. Sąd miał na uwadze, iż stan zdrowia powoda po wypadku w okresie, gdy przebywał już w domu nie wymagał specjalistycznej opieki, a jedynie asystowania czy wsparcia w czynnościach dnia codziennego, pomoc świadczona była przez jego żonę i syna - osoby niewykwalifikowane w udzielaniu specjalistycznej pomocy, a wraz z odzyskiwaniem sprawności przez powoda celowość korzystania z pomocy malała. W ocenie Sądu stawka godzinowa w kwocie 8,5 zł odpowiada realiom rynkowym opieki i jest adekwatna do wysokości godzinowej stawki minimalnego wynagrodzenia netto, przy przyjęciu 40 godzinowego tygodnia pracy (brutto 1850 zł, netto 1.355zł : 160 godzin = 8,5zł). Należne powodowi odszkodowanie z tytułu poniesionych kosztów opieki wyniosło 7.956 zł (25 dni x 8,5 x 8h=1700 zł + 62 dni x 6h x 8,5zł=3.162zł + 91 dni x 4h x 8,5zł=3.094zł). W zakresie kosztów dojazdów do placówek medycznych powód domagał się z tego tytułu kwoty 37.390,94zł. Sąd uznał powyższe żądanie za wygórowane i nieudowodnione. Powód w pozwie wyszczególnił placówki medyczne oraz szpitale, do których z uwagi na proces leczenie po wypadku oraz rehabilitację zmuszony był dojeżdżać. W ocenie Sądu żądanie powoda co do zasady zasługuje na uwzględnienie, albowiem z zeznań powoda, świadka D. P. , dokumentacji medycznej wynika, że dojazdy te faktycznie miały miejsce. Sąd nie uwzględnił kosztów dojazdów do szpitala w Ł. , albowiem sam powód przesłuchany w charakterze strony zaprzeczył, aby miały one miejsce. Sąd uwzględnił konieczność dojazdów powoda do placówek medycznych w P. , K. , B. , C. w ilości wskazywanej w pozwie, przy czym nie w wysokości dochodzonej pozwem. Ustalając wysokość odszkodowania z tego tytułu Sąd kierował się art. 322 k.p.c. , zaś przy ustalaniu wysokości odpowiedniej kwoty Sąd przyjął średnią cenę benzyny w kwocie 4,6zł za litr, średnie spalanie samochodu – 6 litrów na 100 km. Przy przyjęciu powyższych danych Sąd ustalił, iż powód poniósł koszty: 1. W związku z dojazdami do P. w kwocie 176,64zł – 0,96 l (zużycie paliwa na 16km x 2 (w obie strony) x 4,6zł (koszt paliwa) x 20 dojazdów. 2. W związku z dojazdami do K. w kwocie 88,32zł – 2,4 l (zużycie paliwa za 40 km) x2 (w obie strony) x 4,6zł x 4 dojazdy. 3. W związku z dojazdem do B. w kwocie 17,66zł – 1,92l (zużycie paliwa za 32 km)x 2 (w obie strony)x 4,6zł, 4. W związku z dojazdami do C. w kwocie 66,24zł – 0,72 l (zużycie paliwa za 12 km) x 2 (w obie strony) x 4,6zł x 10 dojazdów). Łącznie wysokość odszkodowania z tytułu dojazdów powoda do placówek medycznych wyniosła 348,86zł. Odnośnie odszkodowania z tytułu utraconych dochodów powód domagał się zasądzenia z tego tytułu za okres od 23 maja 2016r. do 20 czerwca 2017r. łącznie kwoty 34.128,00 zł. Sąd uznał żądanie powoda za uzasadnione do kwoty 3.882,94 zł. W ocenie Sądu powód nie zdołał udowodnić, że w chwili zaistnienia wypadku zarabiał wyższą kwotę, aniżeli wynikającą z umowy o pracę w wysokości minimalnego wynagrodzenia netto. Ani powód, ani powołani przez niego świadkowie, w tym A. G. , pracodawca powoda nie wskazali konkretnie, jakie w rzeczywistości wynagrodzenie pobierał powód. Powód nie przedstawił żadnego dokumentu, z którego by wynikało, iż otrzymywane przez niego wynagrodzenie odbiegło od wynagrodzenia określonego w umowie o pracę. Ustalając wysokość utraconych przez powoda zarobków Sąd opierając się na wysokości minimalnego wynagrodzenia netto wynoszącego odpowiednio: w latach 2016 - 1355,69zł, 2017- 1459,48 zł przyjął, że, gdyby nie doszło do wypadku wynagrodzenie powoda wyniosłoby: - w maju 2016r. (od 23 maja 2016r. ) za 8 dni kwotę 350zł, - od 1 czerwca do 31 grudnia 2016r. za 7 miesięcy kwotę 9.483,83zł, - od 1 stycznia 2017r. do 31 maja 2017r. – 7.297,40zł , - od 1 do 20 czerwca 2017r. – 972,98zł Łącznie zatem powód otrzymałby w tym okresie wynagrodzenie w kwocie 18.110,21zł. Na podstawie zaświadczenia przedstawionego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z 12 grudnia 2019r. (k. 140) Sąd ustalił, że w okresie od 1 czerwca 2016r. do 20 czerwca 2017r. powód z tytułu zasiłku chorobowego i świadczenia rehabilitacyjnego otrzymał łącznie 14.227,27zł. Różnica pomiędzy wynagrodzeniem, jakie powód uzyskałby, gdyby nie doszło do wypadku a wysokością świadczeń otrzymanych w tym okresie wyniosła 3.882,94zł. Łącznie wysokość odszkodowania należnego powodowi ustalona została na kwotę 12.687,80zł (7 956zł + 3 882,94zł + 348.86zł + 500zł). Kwotę tę należało pomniejszyć o 50% przyczynienie się powoda do powstałej szkody oraz o kwotę 833zł wypłaconego powodowi odszkodowania tytułem kosztów opieki (12.687,80zł :2 – 833zł). Mając na uwadze powyższe Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 5.510,90 zł tytułem odszkodowania. Powód domagał się zasądzenia renty miesięcznej w kwocie po 3.000,00 zł z tytułu utraty zdolności do pracy zarobkowej i zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość z wyrównaniem od dnia wypadku, to jest 23 maja 2016r. Sąd uznał powyższe żądanie za uzasadnione jedynie w zakresie żądania renty za okres od 1 lipca 2017r. do 15 listopada 2017r. Żądanie renty za okres wcześniejszy nie znajduje uzasadnienia, albowiem utrata dochodów objęta była żądaniem zasądzenia odszkodowania z tego tytułu. Żądanie renty po 15 listopada 2017r. nie znajduje uzasadnienia, albowiem z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że powód po tej dacie był osobą zdolną do pracy, miał możliwość podjęcia pracy i uzyskania minimalnego wynagrodzenia jakie uzyskiwał przed wypadkiem. Wskazać należy, że powód w 2019r. podjął pracę zarobkową, obecnie pracuje na podstawie o pracę w zawodzie, który wykonywał przed wypadkiem – jako dekarz, zaś ze złożonych przez powoda zeznań wynika, że zgodnie z umową o pracę otrzymuje wynagrodzenie w wysokości najniższego wynagrodzenia oraz otrzymuje dodatkowo premie, których wysokości nie wskazał. Sytuacja zawodowa powoda jest zatem taka sama jaka była przez zaistniałym wypadkiem. W okresie od 1 lipca 2017r. do 15 listopada 2017r. powód otrzymywał świadczenie rehabilitacyjne, nie był zdolny do podjęcia pracy. Najniższe wynagrodzenie netto wynosiło w tym okresie 1.459,48zł, a zatem powód z tytułu zatrudnienia uzyskałby kwotę 6.567,66zł. W okresie tym z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych tytułem świadczenia rehabilitacyjnego otrzymał kwotę 4.882,70zł. Różnica wynosząca 1.684,96zł stanowi skapitalizowaną rentę należną powodowi. Uwzględniając stopień przyczynienia się powoda do powstałej szkody Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 842,48 zł z tego tytułu. W pozostałym zakresie Sąd oddalił powództwo w zakresie zadośćuczynienia, odszkodowania i renty jako wygórowane i nieudowodnione. Od kwoty zadośćuczynienia i skapitalizowanej rent Sąd stosownie do art. 481 §1 i 2 k.c. i art. 817§ 1 k.c. , zgodnie z którym ubezpieczyciel obowiązany jest spełnić świadczenie w terminie 30 dni od daty otrzymania zawiadomienia o szkodzie, a także art. 14 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych Sąd zasądził odsetki od dnia 26 czerwca 2019r., to jest od daty wniesienia pozwu. Sąd uznał, że już w tej dacie pozwany był w stanie ocenić rozmiar cierpień fizycznych i psychicznych powoda, a tym samym doznaną przez niego krzywdę oraz zasadność wysuwanych żądań odszkodowawczych. Od tej daty pozwany pozostawał zatem w opóźnieniu. Żądanie pozwu w zakresie odszkodowania nie obejmowało żądania odsetek za opóźnienie. Sąd uznał za nieuzasadnione żądanie powoda ustalenia odpowiedzialności pozwanego na przyszłość za ewentualną dalszą szkodę mogąca się ujawnić w przyszłości w związku z wypadkiem z dnia 23 maja 2016 r. W tym zakresie Sąd wskazał, że aktualnie z uwagi na treść art. 442 1 §2 i 3 k.c. wyeliminowane zostało niebezpieczeństwo upływu terminu przedawnienia roszczenia o naprawienie szkody na osobie wcześniej niż szkoda ta się ujawniła. Wprowadzenie uregulowania, że bieg terminu przedawnienia roszczenia o naprawienie szkody na osobie rozpoczyna się od momentu dowiedzenia się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia oznacza, że nie został w żaden sposób ograniczony czas, w jakim może ujawnić się szkoda na osobie, prowadząc do powstania (zaktualizowania się) odpowiedzialności pozwanego za skutki danego zdarzenia, a dopóki przyszła szkoda nie wystąpi nie rozpocznie się bieg przedawnienia roszczeń. Ponadto powód nie uprawdopodobnił interesu prawnego w ustaleniu w rozumieniu przepisu art. 189 k.p.c. W świetle poczynionych w sprawie przez Sąd ustaleń skutki jakie spowodował przedmiotowy wypadek na zdrowiu i funkcjonowaniu powoda są znane. Powód nie wymaga dalszego leczenia ani rehabilitacji. Natomiast jeśli w przyszłości ewentualnie ujawnią się inne skutki, których możliwość wystąpienia obecnie nie została stwierdzona, powód będzie miał otwartą drogę do wystąpienia z nowym roszczeniem przeciwko pozwanemu. O kosztach procesu orzekł Sąd na podstawie art. 100 k.p.c. Powód został zwolniony od kosztów sądowych. Powód wygrał proces w 16%, przegrał w 84%. Na koszty procesu stron złożyło się wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika – 10.800 zł plus opłata od pełnomocnictwa 17 zł. Stosownie do wyniku postępowania koszty procesu należne powodowi wyniosły 1.728zł (16%), zaś pozwanemu 9.072zł (84%). Po wzajemnym potrąceniu powód byłby obowiązany do zapłaty na rzecz pozwanego kwoty 7.344,00 zł. Mając na uwadze charakter sprawy, sytuację życiową powoda Sąd zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 5.000,00 zł, odstępując od obciążania powoda kosztami procesu w pozostałej części. Koszty sądowe obejmujące wydatki na biegłych wyniosły 2.894,44zł, opłata od pozwu 11.427zł, zatem łącznie po uwzględnieniu wyniku sprawy Sąd nakazał pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa stosownie do wyniku procesu kwotę 2.291,11 zł (463,11 zł+ 1.828,00 zł) na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych od uwzględnionej części powództwa. Natomiast uwzględniając okoliczności sprawy, sytuację osobistą strony powodowej Sąd odstąpił od obciążania powoda kosztami sądowymi od oddalonej części powództwa. Od powyższego wyroku apelację wniósł powód zarzucając zaskarżonemu wyrokowi zarzucając zaskarżonemu wyrokowi: 1/ obrazę przepisów prawa materialnego, a to: a/ art. 445 § 1 k.c. przez błędną jego wykładnię skutkującą przyjęciem, że kwoty wypłacone powodowi przez pozwaną w toku likwidacji szkody wraz zasądzoną kwotą - stanowią odpowiednie świadczenie tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę i cierpienia psychiczne, jakich doznał powód, co w odniesieniu do całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego jest nieuzasadnione i powoduje, że zadośćuczynienie to - jako świadczenie jednorazowe, mające raz na całe życie zrekompensować powódce trwałe kalectwo, krzywdę, ból, cierpienia oraz traumatyczne przeżycia doznane w związku z wypadkiem komunikacyjnym stało się nie tylko rażąco niskie, ale również jedynie w części rekompensujące krzywdę, której doznał powód; b/ art. 362 k.c. poprzez jego wadliwe zastosowanie w ustalonym stanie faktycznym skutkujące uznaniem, że powód przyczynił się do faktu wyrządzonej mu szkody w 50% podczas gdy zasadniczą przyczyną wypadku było zachowanie sprawcy wypadku K. P. , która przekraczając znacznie prędkość administracyjnie dopuszczalną doprowadziła do zdarzenia i konsekwencji poważnego uszczerbku na zdrowiu powoda, nadto biegły stwierdził, że do zdarzenia w ogóle by nie doszło, gdyby sprawca wypadku poruszał się z prędkością administracyjnie dopuszczalną; c/ art. 6 k.c. poprzez błędne przyjęcie, że ciężar udowodnienia stopnia przyczynienia się spoczywa na powodzie a nie na ubezpieczycielu i bezpodstawne przyjęcie, że przyczynienie to zostało w niniejszym postępowaniu udowodnione przez stronę pozwaną; 2/ naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj,: a/ art. 233 k.p.c. w zw. z art. 328 § 2 k.p.c. poprzez błędną ocenę materiału dowodowego w postaci zeznań powoda oraz świadków, z których jednoznacznie wynika, że rozmiar bólu krzywdy i cierpienia powoda jest znaczny, a konsekwencje odczuwane do końca jego życia, w konsekwencji brak należytego uzasadnienia przyczyn nieuwzględnienia pełnego zakresu roszczeń powoda zawartych w pozwie; b/ art. 233 k.p.c. w zw. z art. 328 § 2 k.p.c. poprzez błędną ocenę materiału dowodowego w postaci zeznań powoda oraz świadków A. G. , J. K. , D. P. z których jednoznacznie wynika, że powód przed wypadkiem pełnił funkcję głównego majstra i zarabiał kwotę 5000 zł, w konsekwencji niezasadne i wadliwe dokonanie ustaleń faktycznych, sprzecznie z treścią materiału dowodowego oraz zasadami logiki i doświadczeniem życiowym, jakoby powód, pracując jako dekarz główny majster - zarabiał najniższą średnią krajową, brak należytego uzasadnienia przyczyn nieuwzględnienia pełnego zakresu roszczeń powoda w zakresie odszkodowania z tytułu utraconych zarobków; c/ art. 102 k.p.c. poprzez jego błędne zastosowanie i niezwolnienie powoda z kosztów sądowych w całości w sytuacji, gdy w przypadku powoda ze względu na charakter sprawy, sytuację majątkową powoda zachodzą szczególne względy wskazane w tym przepisie. d/ art. 189 k.p.c. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że powód nie uprawdopodobnił interesu prawnego w ustaleniu odpowiedzialności pozwanego na przyszłość w sytuacji, gdy z opinii biegłego dr J. S. wynika, że powód skutki bólowe wypadku będzie odczuwał przewlekle i o zmiennym nasileniu, co będzie wymagało w przyszłości farmakoterapii i fizykoterapii. 3. Błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że powód przyczynił się do wyrządzonej mu szkody w wymiarze 50% podczas, gdy przyczyną wypadku było znaczne przekroczenie prędkości administracyjnie dopuszczalnej w miejscu zdarzenia przez sprawcę wypadku, a w przypadku poruszania się przez sprawcę zdarzenia z prędkością administracyjnie dopuszczalną do wypadku w ogóle by nie doszło. W oparciu o podniesione zarzuty powód wniósł o: 1/. zmianę zaskarżonego wyroku i zasądzenie na rzecz powoda: a/ dalszej kwoty 60 050,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie do dnia zapłaty tytułem zadośćuczynienia b/ dalszej kwoty 86 182,00 zł tytułem odszkodowania wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie do dnia zapłaty c/ ustalenie odpowiedzialności pozwanego za szkody przyszłe pozostające w adekwatnym związku przyczynowym z wypadkiem komunikacyjnym z dnia 23 maja 2016 r. 2/ zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego za I i II Instancję według norm prawem przypisanych. Strona pozwana wniosła zażalenie na postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania, zawarte w pkt III. sentencji wyroku zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść orzeczenia, tj.: 1. art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z art. 100 k.p.c. , poprzez jego błędne zastosowanie i nieprzyznanic pozwanemu całości poniesionych kosztów postępowania, ustalonych zgodnie z wynikiem postępowania, pomimo tego, że powód przegrał proces w 84%; 2. art. 102 k.p.c. poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na przyjęciu, że w przedmiotowej sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony wypadek przemawiający za nieobciążaniem powoda kosztami procesu na rzecz pozwanego w dalszej kwocie 2.344,00 złotych; 3. art. 327 1 § 1 pkt 2 k.p.c. w zw. z art. 361 k.p.c. polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu poprzez lakoniczne i niewystarczające uzasadnienie motywów, którymi kierował sic Sąd wydając orzeczenie w przedmiocie rozstrzygnięcia o kosztach postępowania. Mając to na uwadze, wniosła o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego dalszej kwoty 2.344,00 złotych tytułem kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, a zatem stosownie do wyniku sprawy. Ponadto strona pozwana wniosła o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od daty uprawomocnienia się rozstrzygnięcia o kosztach do dnia zapłaty. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja zasługuje na uwzględnienie częściowo. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności Sąd Apelacyjny stwierdza, iż zarzuty dotyczące popełnionego błędu w ustaleniach stanu faktycznego przyjętego za podstawę orzeczenia nie zasługują na uwzględnienie. Sąd Okręgowy uwzględnił bowiem wszystkie przeprowadzone w tej sprawie dowody, wyciągnął z nich wnioski logiczne, poprawne, w sposób obiektywny, jak również wszechstronny rozważył wszystkie okoliczności ujawnione w toku tego postępowania, a także w oparciu o nie dokonał prawidłowych ustaleń, nie naruszając wskazanych przepisów prawa materialnego i prawa procesowego. O poprawności tych wniosków, wbrew odmiennemu zapatrywaniu powoda, wyrażonym w zarzucie naruszenia art. 327 1 § 1 k.p.c. świadczą pisemne motywy uzasadnienia skarżonego wyroku, w których drobiazgowo przedstawione zostały wszystkie okoliczności stanowiące jego podstawę, a także omówione dowody ze wskazaniem, dlaczego dano im wiarę. Sąd Okręgowy w uzasadnieniu dokładnie bowiem opisał proces decyzyjny i przyczyny, jakimi kierował się wydając skarżony wyrok. Przypomnieć należy, że z sformułowanej w treści art. 233 §1 k.p.c. zasady swobodnej oceny dowodów wynika obowiązek wyprowadzenia z zebranego materiału dowodowego wniosków logicznie poprawnych i znajdujących pokrycie w dowodach, a do kryteriów oceny wiarygodności oraz mocy dowodowej należą: doświadczenie życiowe, poprawność logiczna oraz prawdopodobieństwo wystąpienia określonych zdarzeń. Jeżeli jednak z dowodów wyprowadza się wnioski logicznie poprawne oraz zgodne z zasadami doświadczenia życiowego, to ocena ta musi być uznana za prawidłową, chociażby w równym stopniu z tego samego materiału można byłoby wysnuwać wnioski odmienne. Stąd zarzuty apelacji, dla swojej skuteczności, nie mogą polegać na przedstawieniu przez skarżącego własnej wersji wydarzeń i wybiórczym przedstawieniu pewnych faktów, czy okoliczności. Skarżący musi więc wykazać, że oceniając materiał dowodowy, sąd in meriti popełnił uchybienie polegające na braku logiki w wiązaniu faktów z materiałem dowodowym albo też, że wnioskowanie sądu wykracza poza schematy logiki formalnej lub, że sąd wbrew zasadom doświadczenia życiowego w ogóle nie uwzględnił jednoznacznych związków przyczynowych i skutkowych. Powyższe oznacza, że rolą skarżącego jest obalenie wersji zdarzeń przyjętych przez sąd orzekający, nie zaś zbudowanie własnej. Sąd I Instancji dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych, które Sąd Apelacyjny przyjmuje za własne. Sąd podzielił zarzut pozwanego, iż powód przyczynił się do powstania szkody w 50%, wskazując, że stosownie do art. 362 k.c. jeżeli poszkodowany przyczynił się do powstania lub zwiększenia szkody, obowiązek jej naprawienia ulega odpowiedniemu zmniejszeniu stosownie do okoliczności, a zwłaszcza do stopnia winy obu stron. Prawidłowo wywiódł Sąd Okręgowy, że stopień przyczynienia się powoda do zaistniałej szkody winien zostać ustalony na 50%. Jak jednoznacznie wynika z opinii biegłego z dziedziny techniki samochodowej i analiz wypadków komunikacyjnych R. B. sporządzonej na zlecenie Komisariatu Policji w R. w toku dochodzenia nadzorowanego przez Prokuraturę (...) w P. (sygn. (...) ) w sprawie (...) Sądu Rejonowego w P. , na której oparł się Sąd Okręgowy dokonując ustaleń odnośnie przebiegu wypadku, zachowania się oraz stopnia zawinienia uczestników zdarzenia, wjazd na skrzyżowanie stanowił błąd w taktyce i technice jazdy kierującego samochodem marki P. S. P. . Błąd ten stanowił bezpośrednią przyczynę zaistnienia wypadku, gdyż zmuszał kierującą pojazdem A. do podejmowania gwałtownych manewrów obronnych. Powód przed wjazdem na skrzyżowanie powinien skontrolować obszar z lewej i prawej strony swego pojazdu. W okolicznościach sprawy powód miał możliwość dostrzeżenia nadjeżdżającego samochodu A. i oceny prędkości tego pojazdu. Wjazd na drogę główną, którą poruszał się samochód marki A. był wynikiem błędnej oceny dokonanej przez powoda i jako taki stanowił bezpośrednią przyczynę zaistniałego wypadku. Z kolei kierująca samochodem marki A. poruszająca się z prędkością 75 km/h miała możliwość uniknięcia wypadku przez wykonanie manewru hamowania w przypadku poruszania się z prędkością dozwoloną (50km/h), bądź wcześniejszego przystąpienia do manewrów obronnych. W opisanych okolicznościach nie budzi wątpliwości i jednoznacznie wynika to z treści opinii, że w konkretnych okolicznościach to zachowanie powoda doprowadziło do wypadku, co uzasadnia przyjęcie stopnia przyczynienia się do wypadku w ustalonej przez Sąd Okręgowy wysokości 50%. W judykaturze ugruntował się pogląd opowiadający się za kompensacyjnym charakterem przewidzianego w art. 445 §1 k.c. zadośćuczynienia pieniężnego, tj. uznający je za sposób naprawienia szkody niemajątkowej, wyrażającej się krzywdą w postaci doznanych cierpień fizycznych i psychicznych. Powinno ono uwzględniać nie tylko krzywdę istniejącą w chwili orzekania, ale również taką, którą poszkodowany będzie w przyszłości na pewno odczuwać, oraz krzywdę dającą się z dużym stopniem prawdopodobieństwa przewidzieć. O rozmiarze należnego zadośćuczynienia pieniężnego powinien zatem decydować w zasadzie rozmiar doznanej krzywdy, tj. stopień cierpień fizycznych i psychicznych, ich intensywność, czas trwania, stopień i trwałość kalectwa i inne podobne okoliczności. Niewymierny w pełni charakter tych okoliczności sprawia, że sąd przy ustalaniu rozmiaru krzywdy i tym samym wysokości zadośćuczynienia ma pewną swobodę. Podkreśla się, że ocena sądu w tym względzie powinna opierać się na całokształcie okoliczności sprawy. Istotnym elementem indywidualizującym jest wiek poszkodowanego bowiem intensywność cierpień z powodu kalectwa jest większa u człowieka młodego, skazanego na rezygnację z radości życia, jaką daje zdrowie, możność pracy i osobistego rozwoju (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12.09.2002 r., IV CKN 1266/00, Lex nr 80272). Zadośćuczynienie musi przedstawiać wartość ekonomicznie odczuwalną, z drugiej zaś strony powinno być utrzymane w rozsądnych granicach, odpowiadających aktualnym warunkom i przeciętnej stopie życiowej społeczeństwa, jednakże uwzględnianie stopy życiowej społeczeństwa przy określaniu wysokości zadośćuczynienia nie może podważać jego kompensacyjnej funkcji (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10.03.2006 r., IV CSK 80/05, OSNC 2006/10/175). W ocenie Sądu Apelacyjnego Sąd Okręgowy prawidłowo wywiódł, że kwota 80.000,00 zł przyznana tytułem zadośćuczynienia uwzględnia obniżenie jakości życia powoda we wszystkich powołanych płaszczyznach, ujemne przeżycia powoda z tym związane i w pośredni sposób pozwoli na wyrównanie uszczerbku doznanego przez powoda. Prawidłowo wywiódł w tym zakresie w szczególności Sąd Okręgowy, że jakkolwiek w następstwie wypadku powód doznał bardzo znacznego uszczerbku na zdrowiu, także stopień nasilenia jego cierpień psychicznych i fizycznych w związku z wypadkiem był bardzo znaczny, jednakże proces leczenia powoda trwający około 1,5 roku uległ zakończeniu. Powód powrócił do pracy zawodowej w swoim zawodzie. Występujące u powoda zaburzenia adaptacyjne na poziomie tzw. nerwicowym uległy wraz z poprawą zdrowia somatycznego naturalnemu wyciszeniu. Nie występują u powoda żadne nieprawidłowości ze sfery psychiatrycznej lub psychologicznej związane przyczynowo - skutkowo z przebytym wypadkiem. Szkoda niemajątkowa dotyka sfery doznań psychicznych człowieka, obejmuje ból, cierpienie, tak fizyczne, jak i psychiczne, jest niewymierna i w zasadzie nieodwracalna, dlatego nie da się jej wyrazić i ocenić w sposób adekwatny w kwocie pieniężnej. Można to uczynić jedynie w sposób przybliżony, pośredni, niedoskonały. W ocenie Sądu zadośćuczynienie w powołanej wysokości uwzględnia obniżenie jakości życia powoda we wszystkich powołanych płaszczyznach, ujemne przeżycia powoda z tym związane i w pośredni sposób pozwoli na wyrównanie uszczerbku doznanego przez powoda. W pełni na uznanie zasługują drobiazgowe wyliczenia kwot zasądzonych przez Sąd Okręgowy na podstawie art. 444 §1 i 2 k.c. , należnych powodowi z tytułu poniesionej szkody (przy uwzględnieniu stopnia przyczynienia się powoda do jej zaistnienia w wysokości 50%) związanej z poniesionymi kosztami leczenia, kosztami opieki nad powodem oraz utratą dochodów. Sąd Apelacyjny wywody te w pełni podziela i w całości przyjmuje za własne, co czyni zbędnym ich powtarzanie. Sąd Apelacyjny6 podziela w tym zakresie w szczególności ocenę, że powód nie zdołał udowodnić, że w chwili zaistnienia wypadku zarabiał wyższą kwotę, aniżeli wynikającą z umowy o pracę w wysokości minimalnego wynagrodzenia netto. Prawidłowo wywiódł Sad Okręgowy, że ani powód, ani powołani przez niego świadkowie, w tym A. G. , pracodawca powoda nie wskazali konkretnie, jakie w rzeczywistości wynagrodzenie pobierał powód. Powód nie przedstawił również żadnego dokumentu, z którego by wynikało, iż otrzymywane przez niego wynagrodzenie odbiegało od wynagrodzenia określonego w umowie o pracę. Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty apelacji odnoszące się nieprawidłowego uznania przez Sąd Okręgowy za nieuzasadnione żądania powoda ustalenia odpowiedzialności pozwanego na przyszłość za ewentualną dalszą szkodę mogąca się ujawnić w przyszłości w związku z wypadkiem z dnia 23 maja 2016 r. Prawidłowo wywiódł w tym zakresie Sąd Okręgowy, że aktualnie z uwagi na treść art. 442 1 §2 i 3 k.c. wyeliminowane zostało niebezpieczeństwo upływu terminu przedawnienia roszczenia o naprawienie szkody na osobie wcześniej niż szkoda ta się ujawniła. Wprowadzenie uregulowania, że bieg terminu przedawnienia roszczenia o naprawienie szkody na osobie rozpoczyna się od momentu dowiedzenia się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia oznacza, że nie został w żaden sposób ograniczony czas, w jakim może ujawnić się szkoda na osobie, prowadząc do powstania (zaktualizowania się) odpowiedzialności pozwanego za skutki danego zdarzenia, a dopóki przyszła szkoda nie wystąpi nie rozpocznie się bieg przedawnienia roszczeń. W świetle poczynionych w sprawie przez Sąd ustaleń skutki jakie spowodował przedmiotowy wypadek na zdrowiu i funkcjonowaniu powoda są znane. Powód nie wymaga dalszego leczenia ani rehabilitacji. Natomiast jeśli w przyszłości ewentualnie ujawnią się inne skutki, których możliwość wystąpienia obecnie nie została stwierdzona, powód będzie miał otwartą drogę do wystąpienia z nowym roszczeniem przeciwko pozwanemu. Oznacza to, że powód w chwili obecnej nie ma w ocenie Sądu Apelacyjnego interesu prawnego do wystąpienia z takim żądaniem (zob. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 24.02.2009 r., III CZP 2/09, OSNC 2009/12/168). Biorąc pod rozwagę szczególną sytuację osobistą i życiową, w jakiej znajduje się powód w związku z wypadkiem oraz okoliczność, iż powód z uwagi na znaczny rozmiar doznanej krzywdy i poniesionej szkody mógł żywić osobiste przekonanie co do słuszności wszystkich zgłoszonych przeciwko stronie pozwanej roszczeń w niniejszej sprawie, Sąd Apelacyjny za uzasadniony uznał zarzut niezastosowania art. 102 k.p.c. i odstąpił od obciążania powoda obowiązkiem zwrotu kosztów procesu na rzecz strony pozwanej w całości. Uwzględnienie powołanego zarzutu sprawia, że oddaleniu w całości podlega zażalenie strony pozwanej, a rozważanie zarzutów stojących u jego podstaw staje się bezprzedmiotowe. Z tych samych przyczyn Sąd Apelacyjny odstąpił od obciążania powoda kosztami postępowania apelacyjnego. Biorąc pod rozwagę szczególną sytuację osobistą i życiową, w jakiej znajduje się powód w związku z wypadkiem oraz okoliczność, iż powód może żywić osobiste przekonanie co do słuszności wszystkich zgłoszonych przeciwko stronie pozwanej roszczeń w niniejszej sprawie, Sąd Apelacyjny przy stosowaniu art. 102 k.p.c. , odstąpił od obciążania powoda obowiązkiem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. Z tych przyczyn Sąd Apelacyjny, na zasadzie art. 385 i art. 386 § 1 k.p.c. orzekł jak w punkcie 1, 2 i 4 sentencji oraz na podstawie art. 385 w związku z art. 397 §3 k.p.c. jak w punkcie 3. sentencji. O kosztach postępowania zażaleniowego orzekł Sąd Apelacyjny na zasadzie art. 98 § 1, §1 1 , §3 k.p.c. w zw. z §2 pkt 3 w zw. z § 10 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.